De veritate (Dialogus de veritate)

/173/ Tres tractatus pertinentes ad studium sacrae scripturae quondam feci diuersis temporibus, consimiles in hoc quia facti sunt per interrogationem et responsionem, et persona interrogantis nomine notatur 'discipuli', respondentis uero nomine 'magistri'. Quartum enim quem simili modo edidi, non inutilem ut puto introducendis ad dialecticam, cuius initium est "De grammatico": quondam ad diuersum ab his tribus studium pertinet, istis nolo conumerare. Unus horum trium est "De ueritate": quid scilicet sit ueritas, et in quibus rebus soleat dici; et quid sit iustitia. Alius uero "De libertate arbitrii": quid sit, et utrum eam semper habeas homo, et quot sint eius diuersitates in habendo uel non habendo rectitudinem uoluntatis, ad quam seruandam est data creaturae rationali. In quo naturalem tantum fortitudinem uoluntatis ad seruandam acceptam rectitudinem, non quomodo necessarium ad hoc ipsum illi sit ut gratia subsequatur ostendi. Tertius autem est de quaestione qua quaeritur, quid peccauit diabolus quia non stetit in ueritate, cum deus non dederit ei perseuerantiam, quam nisi eo dante habere non potuit; quaniam si deus dedisset ille habuisset, sicut boni angeli illam habuerunt quia deus illis dedit. Quem tractatum, quamuis ibi de confirmatione bonorum angelorum dixerim, "De casu diaboli" titulaui: quondam illud /174/ contingens fuit quod dixi de bonis angelis, quod autem scripsi de malis ex proposito fuit quaestionis. Qui uidelicet tractatus quamuis nulla continuatione dictaminis cohaereant, materia tamen eorum et similitudo disputationis exigit, ut simul eo quo illos commemoraui ordine conscribantur. Licet itaque a quibusdam festinantibus alio sint ordine transcripti, antequam perfecti essent: sic tamen eos ut hic posui uolo ordinari. 1. QUOD VERITAS NON HABEAT PRINCIPIUM VEL FINEM. DISCIPULUS.…