veniale meretur poenam aterná » quod eít contra com. müncm opinionem. Si ergo veniale non minuit vhum, necaliud. | Cowervsró Choritas fecundusn fubflantiam nom minuitur. cum noy babeat nifi peccatum mortale provppofito,a que mon minuitur, (ed tota tollitur.
R. 2 s P. ad Arg. Dicendum quod circa hocduplex opinioeft, fundata (uper duplicem opinionem przcequod auget concupifcentiam an Deum. Sed hzcopi- Et propter hoc ponituralia opinio quod Opinio charitas non minuitur fübftantialiter:& hxc opinio fun- |De&oris, l]ei habet per additioné,vel incrementum maioris influentiz: quo uppofito, dicendü quod charitas fecundum fubflatiam (ionem ad Deum:liberum autem arbitrium ad augmen- tum charitatis fe difponit per habilitatem; fimiliter ad diminutionem perdchabilitatem citra mortale: fed hac difpofitio eft de congruo, non de condigno: & quoniá Deus cft proniorad miferend um,quam ad coendemnan- dum: & ad denandum quam ad abftrahendum:hinc eft liberum arbitrium dif- 1. Et hinceft quod charitas nunquam tninuitur, (ed augetür,quia folum de congruo poreft e prazparare fub- iectum ad diminutionem.
1.3. 4. À D illud quod obiicitur quod ficut homo proficit,ita rettocedit frequenter, dicendum quod non ic diminuitur per defcenfüm fübftantialiter charitas, fic- utaugecut E alcenfum. Quod autem obiicitur quod liberumarbitrium poteft totum priuare per dehabilira- tionem, &c.dicendum quod iftud fal(am ef. quiafor- mà fübftantialis omnino priuatur pet difpofitionem ad oppoficum in termino, non tamen minuitur per difpo- litionem citra terminum. Praterea illud habet locum quando difpofitio in terminó, & citra terminum fünt eiufdem generis: non fic autem eft in propofito: quia vnacít mortale peccatum,alia veniale. Sumitur etiam ra- MÀ — B D VUUMUTTERESUCO ERU UM wende I eee rl | tio quare - MGE LR UR TOUTNESUSUNU ATUM CREE ANM ue LL d ALLE E Quaft. IV.
tío quare non I minuid parte naturz fug: ipfa enim eft influentia fecundum diuinam acceptationé:ted quod Deus acceptet, hoc eft ab ipfo: & ita quod magis & ma- Igisacceptet,& ita de fua natura poteft augeri: quod au- tem minusacceptet,hoc non eft ex fe:ergo oportet quod veniatá nobis: ergo charitas de fe habet augeri:minui vc- ro non habetnifiánobis, vt fupra oftenfum eft: per nos autem non poteft minui, & ideo charitati debetur au- gmentum naturaliter.
y. Ap illudergo quodobiicitur quod oppofita nata funt,&c. dicédum quod verum eft, nifi alterum infit per paturam.: | | 6. Ad illud quod obiicitur: Poteft effe (ine additio- ne,ergo feparari. dicendum quod iftud verum eft fi effer aliquid feparans: fed nihil eft quod feparet.
1 ] LIN QV.ESTIO IV. An charitas terminum babeat in augmente.
Gabriel Biel 1.Sent. diff. 17.4.8. D E augmento charitatis quantum ad terminum: vtrum habeat ftitum, vel terminum vltra quem nó poffit augeri.Ecquod fic oftenditur hoc modo.
Omne quod eft in aliquo, non excedit capacitatem eius in quo eft: (ed charitas cft in anima: ergo non exce- ditanimz capacitatem. Sedcapacitasanimz eft finita, quia omnis potentia finita habet capacitatem finitam: ergo & charitas. | Ir£M augmentum charitatis attenditur fecundum quantitatem virtacis: fed quantitas virtutis fimilis eft quantitati molis,& perfectior. Sed in quanutate molis inaugmentando eft ftatus, vnde Philofophus: Omnium natura conftancium terminus eft, & ratio magnitudinis, &augmenti;ergo fimilitereft in quantitate virtutis.
Ir£Maugmentum charitatis attendi:ut per acceffio- nem ad charitatem perfectam: ergo quod femper auge- ^ pui, ar nunquam venitad perfectum. Peifectum autem elt, ; Wu |cuinoneftpoflfibilisadditio:fed charitatem, cum tit o- pus Dei, conuenit perfici: ei enim perfeda funt opera: ergo, &c. Y.
IrEM augmentum charitatis attenditur fecüdum ap- proximationem ad finem: nam quanto charitas maior, tanto fini proximier: ergo nunquam peruenit ad finem: aut fi fic, necefle eft ftare:quia alias eflet fruftra: ergo, &c.
1. Cou TR A:Quod nonfitítatus, oftenditurá parjte virtutis augmentantis. Tantum enim extenditurau- 'gmentum,quantum virtus augmentatiua: fed virtus au- gmentans sire, eft virtusdiuina quz non habet e ken ii zoWnhidr LIB, let i entm (e habet tranfparens ad lumen corporale, fic capa- citasanimz ad lumen gratiz, fiue charitatis.Sed aer nun- quam tantum recipit de lumine, quin adhuc poffit plus Iecipere:ergo:&c. j. Ire M hocvideturoftendi poffe à parte augmen- tabilis, quod eft charitas,quia ipfa eft eque in acta, vel ian ficut ignis marerialis, fed ignis materialis ratio- 4j, 4 522 actualitatis augeturin infinitü.fi ad(it combuffti- gy Dile,ficut dicit Philofophus:ergo fimiliter charitas de fc ^e, ofophus:ergo fimiliter chari:as de fe. Itt, 41, 4. Ir£« hocipfum oftenditurá parte obiecti chari- tauis,quod eft fummum bonum non habens menfuram: ergoíi menfura charitatis debet attendi per magnitudi- ^ Yemobie&i,& illud caret modo &menfura:ergo & charitas: & fi hoc,ergo non habet fta- tum,necterminum, lor poteft augeri dupliciter. Velintenfiue,& fic ftatü ha- Dit XVIII.
CoNcrvsro.
Á Charitas babet. terminum in augmento tum à par- te egentis à propofiteoperanti, tum ex parte fufcipientu.
R E $ r. adarg. Dicendum quod ftatus eft in augmen- to charitatis,fecundum omnem modum,fecundum qué conuenit effc (tatum, & qeceonem in motuaugmen- ti, Augmentum enim, ficutpatetin corporalibus,habet ftatumá tribus,videlicet á virtute agente,&potentia füf- cipiente, & forma perficiente. Sic eftin homine: cuius Difentit augmentumftat, quando virtus caloris, & carnis fecun |S. 1 ^o 4l. dumfpeciem non poteft amplius conuertere quam de-:f^4/"t4. perdatur:quándo potentia humidi radicalis non poteft; 7: CERE plusextendi: quando corpus perfectum eft fecundum bu quod congruit perfectionianima. Sic dicendum quod!;zzizari charitas ftat à parte virtutisagentis,fed huiufmodi ftatus | »e» p: poteftefTe dupliciter. Nam illa virtus, aut eft Óperans 444: 2 naturaliter, autà propofito. Sinaturaliter, tunc flat, | 7^ quando non poteít amplius. Et hoc modo ftat charita- tisaugmentum, cum deuentum eftad menfüram quam menfuseft Deus homini fecundum diftributionem fuz fapientiz:& ideo licet virtusaugmentans fit infinita, ta- mcn operatur fecundum difpolitionem fapientiz limi- tantis effectus varios fecundum quod placet fibi:Non e- nim operatur fecundum omnimodam poffibilitatem. C [Stat etiam à parte fufcipientis,quia ficutdicitur per Mat- thzum:Dedit vnicuique fecundum propriam virtutem. Et huiufmodi flatus poteft intelligittipliciter.Autfecun- dumactum,cum — non procedit, & fic ftac in viris perfedtis,qui nenaffurgunt ad maiora. Aut fecundum apritudinem,& ic flat in beatis quiamplius non poffünt fe difponere,& tantum habent, quantum fe difpofuerü: vndeflatus eft in eis. Autfecundum poffibilitatem (ufzi- pientis, & ficftatum habet in Chrillo; & credo etiam quod in beata Virgine: & aliqui dicunt quod in Angelis. [Vtrum inaliquibusaliisnefcio. Scio tamen de Chrifto, quia tantum habet de gloria, quantum poteft recipere creatura vnita,& credo hocipfum de matre dulcillima. Stat etiam m auginentabilis,cum peruenitad quan- titatem perfectam. Sed notandum quod quantitas vir- turis perfecta eft dupliciter:vel fimpliciter vel in genere. Simpliciter perfecta e(t infüummo & (impliciffimo, vcin Dco. Ingenere vero in omni bus qui pertingunt ad a&ü completum ad quem funt, & hoc Fi diligere Deum ex toto corde, & extoraanima, & ex tota virtute, Primo modo non eft ftatus,(ed fecundo folum.
r. Ap illud quodobiicitur primo de infinitate virtu» tis agentis, dicendum quod l ratio teneret, fi virtus charitatem augmentans ageret naturaliter & fecundum imperum,fiue fecundum totum füum poffezxnuncautem agit fapienter,& ita ponit vnicuique limitem, ipfa in fe non limitata..
1. Ap illüd quodobiicitur perfimile in aere, quod fufcipientis petentia eft ad infinitum, dicendum quod lumen augeri inaere, hoceft dupliciter. Vcl per ipfius clariticationem vel perluminum aggregationem. Primo modo credo quod ftatum habeat:adeo enim poffetaer illuminari,g fi etiam fuperueniret aliud lumen,non ma- gisclarefceret. Alio modo poteft augeri lumé in aere per luminüaggregationem, & fic quia lumina diuerforum luminarium funt in eodem puncto aeris, non fe angu- (tant,nec fe expellunt,ficut multz fpecies in vno medio. & itanunquam funt tot fpecies,quin plures potlint effe: fimiliterde luminibus. Sed cuncnon eft fimile de cha- ritate, quoniam ficut prius tactum eft, in vna anima tan- cum eft vna charitas: non fic eft de lumine,quod egredi turá diuerfis luminaribus.
3. Ap illud quod obiiciturà ignisin infinitum eftaugmenta Deut. 6.4 augrétabilis quod ilis,dicendum quod ca bec & fum- ERNENQNOEOOINEESRE NUR ON NORTE E RR boxed NA I44., Lib. I. Sent.
bet& fummum. Velextenliue,id eft, vc fir in p! "ribus, & hicnon habet ftatum à parte faa:fed a partc PE hufti- bilis, quod finitum eft. Similiter dico (ea: - poteft auceri inteníiue, vt magis diligat, & fict: Ls tum,ficutignis. Alio modoextenfiue,vrà parte dilecto rum,& (ic non babet ftacum ex eue fua, quia nunquam tot diligit, quin adhuc nata hit liligere plures. cl 4. Ap illud quodobiiciturá parte obici charitatis, dicendam quod obiectum nihil ad hoc facit, quia obie- étum fempercítidem non mutatum,& eft infinigum: & idco nunquam ei charitas commenfuratur, nec ad eius menfuram recipitaugmentum,nec decrementum.
DISTINCTIO XVII VIRVM EADEM RA TIONE SPIRITVS SANCTVS$ DICATVR DONVM, ET DATVM SIVE DO- NATV M.
"m Y QaRAETERE A diligenter confideran- Q Ejdum eff eum. Spiritus fancfus dicatur 3I? donum c datum, vtrum eadem ratio- AAA d ne vtrumque nomen ei conueniat:quod XC o2) viique wideripoteff.. Cum enim idem Jit, Spiritum ancfum dari, c Spiriti Anclum donari,ex eadem ratione videtur Spiritus fan- CF|us dici datum, c donum, Hocetiam-videtur Augu- fjlin. fgnrficare in 15. libe Ti Finit. CU?B AIT: Spiritus Ianctus tntantum donum Dei est, inquantum datur eis, quibus datur: apud fe autem Deus eit, etff memini datur. Ecce aperte diat, Spiritum [anciumn donum appellari,quta datur. Siantemex eo tantum appellatur donum, quia datur, non ab eterno fuit donum, quianon datur "i ex tempore. | ? Refponfio quare datum, fiue donatum dica- tur Spiritus fanctus.
Adquod dicimus, quia Spiritus f[antfus ch- donups di. citur C datum [fue donatum:fed datum [iue donatum ex eo tantum dicitur, quta datur vel donatur, quod babet fantum ex tempore», ' Quare Donum dicatur.
Donum vero dicitur non ex eo tantum quod dezetur, edex proprietate quam babuit ab eterug, Vnde c ab eterno fuit donum. Sempiterne enim donum fust, non quia daretur, fed quia proce[frt à. Patre £!- Filio. Vnde Augufim in. lj Jo 4 l'atre effe, tta Spirituifantfo donum Dei elfe,cft 4 Pa- tre (i à Filio procedere »,. Hic aperte. offenditur quoc Spiritus [ancius eo donum eff, quod procedit à Patre ej» à Filio. ficut Filius eo eff a Patre, quod natus cf! abeo. No entm idem eff Filio cfe a Patre, ec Spiritut[ancfo, id eff, Hon ea proprietate Filius dicitur effe 4 Patre, q'tA Spiritus Anclus. Nam Filius atcitur effe 4 Patre quia genttus ejt abeo, Spirittus [ancius vero dic tur effe à Patre ci- à Filio, quia Spiritus [anifus efl dong Patris C Fils defi, quia Iprocedit ab vtroque». Eoenim dicitur Spiritus,quo do-| M CH donum,quo procedezs. Vade duenff. 1p s. de Tritt. nit: Spiritus fanttue quinon efl Trinitas, ftd in PUUEUAR Vitelltoituy 39 £0 quod p'nprie dicitur Spiritus 12 7/7 relaiiue dicitur » 0643 ($^ ad P Ure € Fu. E j uec LU ULM s — ua $— - de Trizit. att. Sicur natum e[fe efí Fi-| À irefertuy:quia Spiritus fanécius e?» Patris el Fil Spiritus est V fed tpfa relatio non apparet in boc nomine 7, ppa- ret autem) cus dicitur donum Dei. denum eff entm Patris C Fil quia c? a Patreprotedit,e? à Filto: Ecce bj; ver. Ub aperte offenditur, eadem relatione dia Spiritum fan. CIum, et donum. Donumautem, quia procedit à Patye Gr Filio. Proprietas ergo qua dicitur Sptritus Jantins vel donum, proce(Joipfaefl. Deque pofi plenius ACePt ci 1g. Cum ergo ab eterno precejferit ab vtroque, ej b a. terno donum fuit. Non "ao Spirit us (anéIus eotentum dicitur donum quia donatur. Nam cq? antefuit donum quam donaretur. Vnde Anguffin. ins. lib. de Trinitat Semper Spiritus [ancius procedit e nonex tempore, fed Ab eternttateprocedit. Sed quta [tc procedebat, ve effet donabtlesiam donum erat antequam eet cui donarerur, Aliter enim tmteligitur, cum dicitur donum, aliter qum dittur denatum:nam donum poteff effe etiam antequam [Aetwr:donatum autern nifi datum fuerit, nullo mado dig potefl. Sempiterne ergo Spiritus ané]us eff donum,tem. poralter autem donatum. His verbis aperte offenditur, quod ficut Spirit us [aréfus ab eterro procedit:ita ab eter. nodonum tif, non quiadonaretur à Patre, Filio: vel à Filio,Patrifed quiaab eterno proce[fit donabitis, Hee dif, fin, ag, tj Quuaritur cui donabilis fit S piritus Gnétus, donabilis Patri, c Filio fed tantum nobis, c ex eo doni ' Videtur quod Filjw Uemper cadermrutione donum fuerit: quia ab eterno pro- jf ( lempore. Nam (C de Fj- leg) to leeifur,quod datus eff nobis, 4d quod dicimus, quia po nobis tantum,non Patri'vel Filio dona. pilis proce[fit ficut C nobis tantis datus eff. Et Filins em datus eff vobis C)» ab etermo proceJtt ergo vt oemitus et donabilis;fed Spiritus fanchTus tu Donum au. tem femper fuit,non folum qvia donabilis, fed quia ab v troque proce[ft,ee donabilu fuit. Vnde Aneufl. in s b. pd Hum erat ettam antequam dayetur: e ideo donabili ef fed aliter donabilis quam Filius, nam cj aliter datur, el Jettter procejfit quam Filius: Fily enim proce[Tro genitura eff, veknatiuitas: Spiritus [anc] vero proce[f9, natiuit y non eff: vtraque vero ineffabilis eff Quod ficut Filius nafcendo ccepit non tantiim vt effec Filius, fed etiam effentia: ita& S pititus fanus procedendo accepit non tantum vt effe donum, id etiam vteffet E efTentia, Et notandum quod ficut Filius nafcendo Accepit pon Tantum-t Filis fit fedomnino vt fet et ovt tpfa Jubffan- Ha fit;ita ee Spiritus [aséfTus a Patre, ef Fiji proceden- ALCODTETIOD FADUM "VI Spiritus faysifus fit, vel don, Jedetiam vt omnino [it, e)- Vt fubffantia fi:quad viique P0 acveptt ex eo quod datur,nam cum nop detur m fex|- Tempsre.ft boc ba Es ex eo quod datur, 177/171 (rgo ex Tempore vt cffet. Vude Auenf?. tm; ib. de Trin. Filipsman||Cause1 boc tantum babet nafrendo, vt Jtt Filius, fed 9PWIL/IO T1 Jit.- Orseriturergo, vtrum Spiritus fanétus ep quod da- I, babeat non FAPIUI "UE donum fot, fed 09IEIHÓ vi fit il sovedír, nonntfiquia datur, fd eff, (non babet effe m]i Dif. XVIIL € pe pea — I4 eo qnod datur, fret Filius mafcendo babet nom tantum vt | A tur datum veldonatum,ciradeum qui dedit, vefertur e it Filius, quod relatiue dicitur ed ommino vt fit ipfa fub- |.
antiaquo modo iam Sptritus f[ancíus erat tpfa [ubflan- Ha, CM) 10m prius daretur,quam efet cui daretur? Non ergoco quod datur. [ed procedendo habet ut fit donum, e? vt fireffentia: ficut Filius naneo quod datus eii, fedna- [feendo aecepit neri tantum vt fit Filius, fed.vt effentte. Vnde Atgufl. in 15. lib. de Trinit. ait: Sicut Filio preflat e[fentiam [ine initio temporis, fine sutabilttate natwre de Patre generatio,ita Spiritui fanclo preflat e[fentiam me vlla imitio tempera, féne;vlla mutabilitate natura de vtroqueprece(]to. - re -[Quodex pradictis videtur, quod Filius non tantumfit .. Filinsnatiuitate, fed euam de fimili effentia, &Spiritus fanctus proceffionc.
, 4 Hicoritur quefHo. Si Filius nafcendo babet non tan- tum-vt fit Filus fed vt [it effentia: e)» Sptritius fanctu: ocedendo non tantum "vt ftt donum,fed vt fit effemtia: ergo d Filius natiuitateefferstiaefl, Cr Spiritus fancfus proce (frone eff efferstia: curn alibi dicatur quod nec Pater to Paterefl quo Deus,nec Filius eo Filius quo Deus, nec Spiritus [anclut eo danum quo Deusquia vt ait Augu/[. in 7. lide Trin. Hisnominibus relatiua corum oflendun- tür,none[entia. Vrdepofl plenius aaernus. Ad quod bre. utter re[poridentes dicimus, quia nec: Filius natiuitate ef- entia ef, fed tantum Filius: nec Spiritus fancfus procef- Mone effentia eft, fed donum tantur: C tamen vterque, Qr ille nafcendo, c iteprocedendo accepit vt effet effentia. Nenenim,vt ait Hilarius ins lib de Trin.Per defecfione, But proten[ionern, aut derinationem ex Dea Deus eft, fed ex virtute nature in naturam candem natiuitate (ubfi- t Filius: cr ex virtute natureintaturamenndem pro- ce(fione [abfoflit Spiritus fanctur. U- D Exponit verba Hilarii.
— Queditaintelligi potefi, Ex patre, qui efl virtus in- Hilo: odis llidpauo teria, maturam quam babet,candem Filius natiuitate, ifeiu. "td eff mafcendo, e Spiritus fanctua proce[fone; id efl pro- .|eedendo babet. Vndetpfeiderm apertis eloquens, quod di- xerat,aperit,ditens:Nattuttas (vt inquit ) Dei non petefi non cam;,de qua profecta efl tenere naturam. Non. euim aliud quam Deus fubfilit. quod mom aliunde, quam de [anisi, dm fit illud: De patre generatio prejlat ejfetiam Ftlio, - (Tm. c 26. e? de utroqme proce(Jro pre[lat effentiaza Spiritui (ancio.
UO [Non quiatlleeffentta fet Filitas, ei" ifle e[fentia fit Spiritus f'télus immo proprietate peronali: fed quià cr ille na- (cedo, Cy ltepracedendo e[fentiam Dabet eandem, e t0(27 que inpatre cft. | | | u Spiritus fan&tus dicitur donum,& donatum, fe- cundum duos predictos modos | proceffionis. | Ex predictis patet quod Spiritus fancfus fempiterne dousmefl, c temporaliter datur, vel donatum. Ex Difu. |quo apparet illa diflincfio gemina proce[fionis, de qua fa- racotmus. Nam fecundum alteram prce[fionem duci- tur donatum,"veldatum, fecundum alteram "vero didi- tur dopum. | | | Secundum hocquod donum eft, refertur ad Patrem & Filium:fecandum quod dátum,ad éum qurdedit,. & ad cos quibus datum eft. B Et fecundum boc quod fempite»ne donum eff, refer- tur dd Patremye? Filium:[ecundum boc vero quod dici- S.Bonau.Tom.4.
lllatio r. conclu(., Explica-- | Deofubfrfhit. Ecce bis verbis aperitur, quo modo intelligz | ad cos quibus datur: cf eius dicitur effe qui dat, ch illorü [quibus datur. Vnde Augu[linus im y. lib.de Trinitate ait:| Cat203.|. Quod datum est efr adeum qui dedit refertur, cir ad eos| Corolla. | quibus dedit. Itaque Spiritus [ancius non tantum Pa- | riam. tris (7 Fily, qui dederunt, fed etiam nofler dicitur, qui Acepimus.. Spiritusergo ctr Dei eff qui dedit, é noffer qui accepimus: non ille Spiritus noffer, quo fumus, quia tpfe efl Spiritus bominis, qui tm 1pfo efl: quamuis c? il lum Spiritum, qui bominis dicitur,vtique accepimus: fed alster ifle, aliter ille, nofler dicitur. Aliud ef? enim quod actepitius vt effemus:aliud quod accepimus vt (amzN ef- : emmus. | Oruod autem Spiritus f/ancfus nojfer dicatur fcrigoce tura offendit. Seriptum ejt enim de Ioanne quodin Spi- Lac.1. b. 5 ritu Helie veniret. Diéfuseft Helia Spirztus, fcilicet Spt- ritus fancius,quem accepit Helias. Et Moyfi ait Domi- mus: T Tollam de Spiritu (anélo quem iam dedi tibi. Ecce rera C bicdicius est Spiritus CMoyfi. Patet igitur, quia Spiri- ber: Auf | ties [ancius nofler dicitur Spiritus: fed quia nabis datus, xam deSpi datus vtique ad boc vt fancfieffemus. Spiritus vero crea-: eh "| tas ad boc eff datusyvut e[femus.! Lj : Num.i.d; TEdirio eis, &c.
AnFilius cum fit nobis datus poffit dici nofter, 07 vt Spiritus fanctus. | . Hicqueritur, vtrum cr Filius cum [it nobis datus di- catur, velpo[ftt dici nofler. Ad quod dicimus, quia Filius dicitur nofler Panis,no[ler Redemptor, c buiufmmodi:fed son dicitur noffer Filius, quia Filius dicitur tantum re- latine ad eum quigenuit.. Et ideo uofler Filiusnon potef dici: [ed Patris tantum. In eo autern quod dicitur datus,c? ad eum qui dedit, ci ad eos quibns datusesf, refertur. t Vide Dodt. Qd Spiritus ancfus,quietiam cum in (criptura («vt fupra diclum eit ) dicatur Spiritusnnofler,vel Spiritus tuus, ve ilius (vt de Moyfe,ci Helia dicfum eff) mufauam tamen an fcriptura occurrit ita diei, Spiritus [anclus neofler, ve tuus, vel ilius, fedd Spiritus offer, vel tuns vel illius quia Spiritus [ancius ep dicitur, quo donmm, C vtrumá, rela- tiye dicitür ad Patrem, c Filium, (i boc fempiterna re- latione ^. Sitamenaliquando dicitur donum noflrum, accipitur donum pre donato,veldato. Cum vero dontim accipitur eo modo, quo Spiritus [ancfus donum Patris, e» Fils dicitur,non bominis:ita dfrilius fab bac appellatio- netron poteft dici no[ler,vt dicdtur Filius no[ler: ficut nec| dicitur Spiritus [ancíus no[ler.e tamen de Filio dicitur,|. - ants no[Ter:ei de Spiritu, Spiritus nofler. Ile noflerpa- nis, quia nos reficit,nobis datus: ifle nofler Spiritus, quia nobis in[biratur à Patre,e Filto, t im nobis [brat [rcut vult. Vnde Augu[l. im s. lib.de Trinit. ait: Quod de Pa- trenatum eflad patrem [olurn refertur cum dicitur Filius. Etideo Fihus Patris efl ci non nofler. Dicimus ta- men C panem noftrum da mobis; ficut dicimus Spiritum noffrum. A | Quzftio ' incidés 1.
Matt.6. b C Luci. 4 E 4 VtrumS piritus fanctusad feipfum referatur.
Quzftio incidés a.
: Pofl bec queritur,vtrum Spiritus anclus ad [feipfum referatur: boc epim-videtur ex pradiclis po[feprobari. Si enim quod datür refertur ad eum qui dat, c ad esum cui datur, Spiritus fanclus datur Afeipfó, ut predicium fs ergo referturad[eipfam.. Fluius quefHionis determi- |y s. nationem tn pofferum differimus, donec tracfemus de . hie que relatiue dicuntur de Deoex tempore: ER UE AREE RE EE | "!:. RES x LP Ear - i uic 2 I4.6 Lib. I. Sent. Dift. XVIII. | A (edSpiritus (anctus quia idco eff quia donum, nori haber .. DISTINCT. XvilL |locum iftaobic&io. | De témporali proceffione Spirítüs fancti quantum Filim nafcende accepit, Scc. ve fie ipfa fubftantia, &d proprietatem, per quam natus eft | Dub. 11. temporaliter procedere, Videttür male dicere, quia in eri quodineftFilio TS: baly:; natiuitatem, diftinguirur Filiusd Patre » Quia natiui- id nios inwie prr mda nig manca aee proprietas diftin&iua:ergo fi Filius nafcendo acce- d pit, vt fit effentia, vel (abftancia: ergo Pater in fubftantia Eidhüssene s diftinguitur Filio. Item quod Filius nafcendo accepit, fiue quod en eft iafcendo, eft Yrs erpo fubftantia . dein na Masios ann| (Cit nata, fi Filius nafcendo eft fubftantia. Omne enim H£& efttertia pars huius p qua Magifter agit quod nafcendo accepit, à natiuitate habet ortum, de procc(fione PH ni temporali. D EIOE B| Rssr. Dicendum quodaliquidiftinxerunt iftam lo- Ovidds nato enim principio quoSpiritus fan&us pcedit: Ceter-|' | cutionem. Filiusnafcendo eft diuina fübftátia,frue Deus: Ka minato eti modo (ecüdum quem procedit: determinat quia géründíum poteft dicere concomitantis, & fic fim- hic Magifter proprietatem fccundum quam CORMERIE GE plicitereft vera: vel caufam: & fic thultipléx,, quia ctim temporaliter ptocedere, & hzc proprietas eft donurti, dito:Filius eft Deus (iue dimina fübftantia cria dico, fili | & de hacin tótà prafénti diftin&ione intendit agere.Di- M fübisfiua, compofitiohern, & przdicatum. Poteft uiditur — hzc pars in Li partes, M: lergo ves. aram nefcende, dicere cau(alitatem refpe- quatuor quzitiones quás mouet, In prima quaxit & de- Qu fubiccti,vel refpectu compofitionis, vel refpe&u prececminat vtrum T fanus fit donum, in quo alia dicati. Si refpe&tu lübie&i, tunc eft (eníus; Filius or dd ona donantur. In fecunda quarit vtrum Spiritus (an- DUE iipcisde "x!; 6c. ideft qui eft Filiusnafcendo, vel qui naicendo &us (it eadem ratione datum, & donum, ibi; Prererea di- habet vt fit Filius, eft Deus, & fic eft vera Si refoettu có- P | ligenter confiderandum efl, cm Spiritus /anclu dicatur donum Gr datsm. In tertia quaritur, cum non folum Spiritus fan&us, fed etiam Filius fit datus: quare non dicitur Fi- lius nofter ficut Spiritus nofter, ibi: Hs queritur vtrum c» Filiw cum fit nobis datu, &c.. In quarta & vltima quarit| cum Spiritus fan&us fit donum relatiue, quo triodo poffità fe dari: fi enim à fe donatur, videtur Spiritus fanQtus ad fe relatiue dici:& hoc facit ibi: Peff boc queritur vtrum Spiritme fanclus ad feipfum referatur. Catctis partibus indi- uifis remanentibus, quia ípecialiter id sic quz- ftiones przdictas: media, fiuc fecunda pars, quz eft dc differentia doni, vel dati, habet quatuor partes. In pri- Diuifie.
dicati fiue effentiz,(iuc omnium, qua attribuuntur Fi- lio,conueniant fübie&o per natiuitatem, ideo habet ve« ditatem. Nec valent obiedtones in contrarium addudctz, quia natiuitas non diftinguit illud quod per natiuítatem habetur, fiue quod eftin na(cente: fed eum folum, qui nafcitur, & ideo non fequitur quod fubftantia fit diftin- ae nec quod ipfa naícatur, quamuis pergenerationem| - eatur. | Nec Filios natinitateeffeutia eff. — Dub. 111.
Videturfalfum dicere, quia cum nafcendo fit effen- tia, pari ratione videtur quod natiuitate, & boc videtur petrauctoritatem Hilarii in littera.
Relatio non apparet in boc nomine Spiritar, Dub. 1.
Videtur dicere falfum, quia Spiritus dicitut, quia fpi- ratur: ergo céferturad fpirantem;érgo apparet ineo re- latio. Item videtur quod magisappareat in hoc nomine donum, quia relatiua dicuntur,que gà ipfum quod funt, aliorum funt:fed Spiritus eo quod Spiritus, habet effe à fpirante: donum vero non oportet quod habeat effcà dd ergo non videtur in hoc tantum apparete re- latio,: R15 r. Dicendum quod tam donum, quam Spiri- tus dicitur relatiue: (ed tamen relatio magis apparet in hocnomine donum,quam in hoc nomine Spiritus,quia donum femper dicit refpectum ad dantem,Spiritus aute nen: immo poteft accipi abfolute. Vel aliter dieendum quod Auguftinus non dicit quod relatio not appareat in hocnomine Spiritu: cd quod non appareat in hoc no- mine Spiritus fenus: — enim dicatur effe Spiritus fpiratoris, non tamen dícitur effe Spiritus fan&us fpi- ratoris. Adillud quodobiicitur, quod Spiritus mais dicit habitudinem refpicientem effe quam donum, - res quod verum eft in his quibus accidit donurn: Jeipir- Siinrationcformz, fic cft Un natiuitas non encialis. Si is ra» Neh enim;&c. per defeionem, ast protenfenem, &8I derinationem. — Dub. 1V.
Quarittir quo modo differant illa tría, Rs». Quidam dicunt fic quod per defe&ionern pro- ducituraliquid de materia perform prxexiftentis cot- ruptionem,ficut ex grano "await herba. Per proten- . |honé producituraliquid pet preexiftentis forms perma- nentiam,& iriductioné forma arrificialis (icut vas fic de argento. Der deriuationem quod producitur per praexi- Iftentis form permanentiam fola locali mutatione, vt tinus ex SOUS IRE e But. XVLL. zs exfonte, & lacusexriuo. Aliter poteft dici materiale principium ex quo res eft,aut eft materiale, & eanfiens formaliter,& ficeftdefe&tio. Aut cít ma:criale,& permanens,& fic eft protenfio. Aut eft materiale, &- Aliudefl enim quad accepimw vt effemus, cc. : à Dub. V. i . Vidéturmale dicere, quia ficut (ine Spiritu "Deinon poffumus fanctieffe,ita nec effe: ergo videtur, quod Spi- rítü fani ctum nentantüaecepimus, vt effemus fandi, (ed etiam vt effemus. | ui Rxrs?.DPoteftadhocdiciquedhocdi&t&m eft pér ap- propriationem, Quamuis enim à Spiritu fancto habea- mus effe, & fan&um effe, appropriate tamen habemus fan&umeffe:ideo non ficáccipi dicitur in noftri effe bro- du&iene,ficut infan&ificatione. Aliter tamen oteít di- ciquod ficit ddreordinaturad habendum, ita d actipc- re:& quia nullus habet Spiritum fanctum;quantumcü- que Spiritus fasictus eperetür ineo, nif qui poteft éo i, Gc omnistalis eft fanctus: ideo. S piritus fan&us non dicitur proprie loquendo dari,nec accipiynifi Sanctis, & àSandus.. c.: | EN ^ Telam deSpiritutuo. — Dub. VI.
tut quod gratia transfetaturab vno in alium. Si tu dicas!, hoceffe di&um per conformitatem.Obiicitur quod pa- ti ratione poffet dici quod tolleret de S piritualiorum, & daret Moyfi. ME Rrsr. Dicendum quod illud intelligitur de Spiritu quantumad effe&um, & hec przpofitio, De, importat conformitatem fimiliter & partialitatem:fed non quan- tum ad partem conferentem, vel continentem fecundü veritatem,fed fecundum proportionem, quoniam effe- &us Spiritus fancti multo plusabutidauitin Moyfe quá inaliis,vt quod alii quafi partem gratiz fuz viderentur Jhabere:& dicitur, Tollem, quantum ad folicitudinem, quiadum dona S piritus fancti aliis funt communicata, lolicitudo Moyfi eft diminuta, & pars illius folicicudi- niseft aliis commiffa,&c., | ARTICVLVS I, S Vppofite ex precedentibus quód S E fanctus fit 7 donum & quod donetur, ad inte ligentiam huius ms fex quzruntur. Primo quaritur vtrum Spiritus an&usfit donum quo omnia alia dona donantur, Secü- do vtrum Spiritus fan&us donum vel ab zterno, vel ex tempore. Tertio quaritur quid conuenientius dicatur deSpiritu (an&to,donum fcilicet an datüm. uarto v- trum dotium proprie conueniat Spiritui fancto. Quin- to vtrum donum fit proprietas Spiritus fan&i diftindtiua; Sextovtrum ratione donabilitatis dicatur Spiritus fanctus nofter. | | QVAESTIO.I 4n Spiritus (anitus fit donum, iti quo alia do- E n4 donantur.
4Efid. Rom. 1. Sent diff. 18.4.3. ithard.1.Sent. diff. 18.4.5. | Petrus de Tarantaf. LSentdifüligg.s, — Mar filius Inguen.1.Sent.q.21.Art.2.
) V'od Spiritus fandus fit donum quo omnia aliz Q donan tur,oftenditur auctoritate, & ratione:& pri- moperApoftolum dicentém:Diui(iones gratiarum funt, 'emautem Spiritus diuidit fingulis prout vult:& loqui- tut de donis non tantum gratiz gratum facientis, fed et- iam quz funt gratis data: erge i perSpiritum fanctum S. Bonau.Tom.4.. u quod| A |dantur vtraque, cum non italia differentia donorum, [D do fine, vt fides, FEOpnIeEu, & huiufmodi. Si autem e Art. 1. Quit. I.
iple eft donum in quo omnia aliadonantur. -——— - Ir£M Auguftinus de Trinit. Per donum quod eftSpi- [titus fan&us communeomnibus membris Chrifti pro- 1. CoN TR A:perIfidorum: Multis indignisSpiritu| Ad oppo- fan&to dantur dona Spiritus fan&i:ergo cótingit alta do- na donari fine hoc:ergo non eft donum in quo-ómnia a- 2. IrEM aliqua funt dona quz approprianuir Filio: vtputa funt illa qu dantur ad illuftrationem intelle&us: ergo fi loquamur appropriate, alia dona donentur in Filo; fiue per Filium, non dono quod eft Spiritus fan- Cus. AR j. IreM Filius datuseftnobisper Ifaiam: Paruulas natus eft nobis, Filius datus eft nobis: ergo (i datur per Spiritum fandum,videur quodS pu fanctusaliquam auctoritatem, vel influentiam habeat in Filium: hoc aujtem eft falfüm: ergo non omniaalia dona donantur per Spiritum fanctum. | | 4: Ir x M hocoftenditurperimpoffibile: Efto quód intelligatur perimpoffibile,Spiritum fan&tum non effe, adhucDater, & Filius intelliguntur, vt liberales,alioquin ineft eis liberalitasà Spiritu fancto,qued falfum efiergo fi intelliguntur liberdeserpo & denatores.
ITEM fi Spiritus tan&useft donum in quo alia do: nantur: ergo doni eft donum, & donationis cft. d onatiol & (i hoc, motus eft motus, & relationis relatio, & hoc habet Philofophus pro inconuenienti. Cum enim dc- pendens non poffitalterum determinare, érit ibi procef- fus in infinitum. BE! | CowNcrvsro.
Spiritus fanctus eft donum quo omnia denanobis donas. -i tur gratuita, per concomitantiam, C" quo | emniadona Dei denantur per exem-. plaritatis caufam.
R.& s». Ad Arg. Dicendum quod cum dicitur quod Spiritus fanctus eft donum in quo omnia alia donántur, blc ifte poteft acci i dupliciter, vel ita quod dicat concomitantiam, vel ic-quod dicat caufalitatem. Si dicat concomitantiam,ficintelligendo vniuerfiliter fal- fum eft, quia eft fenfus quod detur cum omnibus donis. Quzdam enim funt dona qua femper funt cum $ piritu fancto, vt charitas, & fapientia, Quadam quz nun- quam (unt cüm S P fancto, vt timor feruilis. Quz- dam quzaliquando funt cum Spiritu fan&o, aliquanparticulariter intelligatur de donis gratum facientibus, fic vera eft, & non habet ibftantiam. Poteft iterum abla- cuus importare caufaliratem, & hoc tripliciter. Vel ita quod dieat fimpliciter caufalitatem: & in hoc non di- ftinguitur necá Patre, necá Filio, quia omnia dona funt à Patre, &á Filio, & à Spiritu fanto. Vel ita vt dicat caufalitatém, & fubauctoritatem,& in hoc diftinguitur à Patre,fed nona Filio, quia Pater & per Filium & per Spiritum fan&uin donat. Vel ita vt dicat caufalitatem, & fübauctoritatem, & exemplaritatem, & fic Proprie] | Spiriturfancto conuenit. Ipfe enim procedit per Bol primi doni: ita quod omnis donatio recta & gratuita poftillam eft, & ab illa accipit rationem donationis.Có- cédendum eft ergo quod. Spiritüs fan&us eft donum quo omnia dona.fcilicet gratuita, donantur perconcoloan. 3.
À 148 "À Lib. L. Sent. Dift. XVIIL —- Queft IL — | mitantiam, & quo omnia Deidona donanturperexem-| A| | Ira ficut fe habet ratio verbiad rerum produdiioplaritatis caufam.
1. Apillud quod obiicitur primo deIfidoro, iam pa- tet refponfio quod ipfe loquitur de donis gratia gratis datz,non gratum facientis..