nas fecundum e[fenttam, differentes autem proprietati- TomeS.in bus. Vnde Augu[linus [aper locum pretaxatum P[al- explanatio]...]. ncós. Pfal- | H1 4l: DO uerte quid fit Pater? Refpondetur, Deus. Oue- mi fuper il- Pis quid fet Filius? Re[pondetur, Deus, ueris quid fit vieil Pater C Filius? Refbondetur, Deus. De finaulte inter- ji: rogatus, Deum refponde. De vtroque interrogatus,nen Deos,fed Deumre[oude. | Non ficin bominibus. Tan- taenineit ibifubflantia vnitas,vt equalitatem adrnit- tat,pluralitatern non admittat. Siergo tibi dicfurn fue- ritum dicis Filium Dei effe quod Pater es, profecfo Fi. vus Pater: Re[ponde: nod febflantiam tibi dixi hoc effe Filium quod Paterej? non fecundum d quod ad.
aliud ditur. Ad (eenim dicitur Deus, ad Patrem di- citur Filius. Rurfumá, Pater ad fe dicitur Deus,ad Fi- fium Pater dicitur. uod dicitur ad Filium Pater, non eft Filius:quad dicitur Filius ad Patrern, non eff Pater: quod dicitur Pater ade, c" Filius ad fe, boc eff Pater c Filius idest, Deus. | Vtrum ita peffit dici vnus Deus trium perfonarum, vel tresperfonz vniusDei,vt dicirur vna effentia trium períonarum, & tres perío- nz vnius eflentis.
Hc conliderandum efl: cir Deus fet dimina efentia, C ita dicatur vnus Deus effe tres perfore, (icut uma eJgnificat, vt vbi fua infintapfe effe per fua trtelligatur. No | — B |priwilegium, velercature [ubieclionem, el eatutem Cum ergo in Trinitate nibil (it creatum, vel eruiens, ve [ubieéium,nonadwi[it fides in Trinitate talemicutis- nà modum. Ita etiam econuer[o, nondicitur de Dei q- (entia, quod ipfa [st cfJentia Abrabam, Ifaac, ch Iacob, velalicuius creatura ne Creatoris ci creature naturam confundere videamur.
Quued licet potentia, (apientia, bonitasde Deo fecun- dum fubítantiam dicanturinScriptura:tamen — | folent hzc nomina diftin&e ad per- fonasinterdum referri, — Expradiclis conflat, quod (icut effentia, itapotentia, C | fapientia, bonitas de Deo dicuntur fecundum fubIamia. ue autem fecundum fabflantiam deDeo dicumurtri-| us perfonis pariter conueniunt. Vnae[l ergo potentia, [aptentia, bonitas Patris c Filg c" Spiritus fanchi, c bitreseadempotentia,eadem fapientia, eadem bonitas. Vnde aperitur in Trinitate fumma efe. perfectio. Si e- nimibi dee[fet potentia, vel/apientia, velbonitae, nt effet fümmum bonum. Sed quia ibi e$t perfecfapotentus, finita fapientia, incomaprebenfibilis bonitas, rete di- citur ch creditur fummum bonum. Cumá, vnum C idem penitus ft in Deopotentia fapientia, (sess fa- cra tamen Scriptura frequenter folent bac nomina d- inéfe ad perfomas referri,vt Patri potentia, Filto fapttwerfo. Fateamurergo vnum atqueidem eje tres perfe- vy tia, Spiritui fanélo bonitas attribuatur. Cyugd quareft, non it ocio[um inquirere 5.
Quare Patri potentia, Filio fapientia attribuatur.
Id ergo [acri eloqui prudentia facere curauit, ne Da immerjitatem fimilitudine creatura metiremur. L'ixe- rat enim Scriptura facra » quia Derns Pater efl, e qud Deus Filius est:eh» audiuit jn bomo qui bominem Patre viderat, Deum Patrem non viderat: cogitare capit t4 effe in Creatore, vt viderat efe im creaturis, à quibu bac nomina translata [unt ad Creatorem: in quibws Pater p Vf prior Filio, Filtusesi poflerior Patre, c3 ex ar-ttquitatetn Patre defecfus, ex pofleritate in. Filio ínperfeclte fenfus folet notari. ideo occurrit.Scriptura dicens, Patrem potentem, ne videamur prior Filio, (2 ideo minus potens, e Filiwm fapientem,ne videatur peflerior Patre, C tdeo minus faptens.
H Quare Spiritui fanctobonitas aturibuatut.
Dictus efl etiam Spiritus fancfus Deus, ci diclus eff babere fpiritum Deus:c) videbatur boc quafi nomenin- Jlationts C tumeris. Vnde bumana confcientiaad Des pro rigore Cr crudelitate accedere metuit. deoq, fcript ura temperaut Exe. d Difiss; ne crudelis putay2tür Qui mitis erai?. Nóri quod Pater Modus fit potens vel magis potens eir Filios folus fapiens vel magie fapiens, (i Spéritiis JatieTis [olua bonis velmagis bonus. Vraeff ergo potentià, [apientia, bonitas trium, [ficut vna effentia. 1deod, ficut dicitur Filius bormoufios, ideit,con[ubitantialis Patri ita ci» osmngpolens, — Dehocnemine homoufion, vbi in aüctoritátém receptum fit, & quid fignificet.
Hic non ef pretermittendum quod Auguflinus inli- bro 3. contra. Maximinum | dicit de bec nomine. bo- moufion, quo Latini traclatores ffequemter vtuntur. Pater, inquit, co Filius unius funt eiufdemá, [ub[lantia. Hoceft iliud bomeoufion,quod tm conalio Ntceno aduer- us bereticos Arrianos catbolicis Patribus veritatis au- doritate firmatum efl. Ouod poffea im Concilio Arizmi- nenft propter nouitatem- verbi minus quam oportuit in- tellefiam( quam tamen fidei Axtiqua pepererat) multis Aucorum fraude deceptis, beretica impietas ub bereti- co Imperatore Conflantino labefaciare tentauit. Sed pof nen longum tempus libertatefidei catbolice pranalente, oflquam vis verbi, ftcut debuit, irtellecTa efl, botmou- fonillad catholice fidei [anitate longe lateg, diflen(urn eff d diffufumm. uid enim efl bomoufion, nifi vnius eifdem, fabflantue? Ouid Y mn, bornoufion,ni- Ius of Lego C Pater vum fumus? Non ergo inter profanas vocum tiouitatcs boc vitandum e[f.
Tem.6.
Dc nominibus quz tranflatiue & per fimilica- dinem de Deo dicuntur.
Preterea [ciendum efl quod in a[Tranatione dsflinctio- is nominum, inter alia que fupra dilsgemterexecuti fu- pus, quedam diximus translatiue b per fimilitudinem de Deo dici, vt (eculum, [lendor, cbaratfer, figa e buiufrmodi. De quibus pto lecfori breuiter trado quod entio "vt feilicet. ratione frenilitusinis confiderata ex . Jeaufis dicemdlo, dscforum intelligentiam afJumat, (ed ca- tbolicam. | ' D Nihil dignüm excellentia ineffabilis Trinitatis fe tradi- diffe dicit ad alia cranfiturus, | De facramenta vnitatis atque Trinitatis femme in- effJabilis multa iam diximus. Nibil tamen eius ineffa- jPilitate dignum tradidiJe profitemur, fed potius ex no bis mirificam. eius fctenttam nec. potuilje nos ad illam eruenire DISTINCT. XXXIV.
De compatatione perfonz, fiue rei naturz ad natu- ràm. Velde comparatione períana- rum ad eífentiam.
Predidiis adjciendum efl, quod quidam peruerfi - fenfus bomines, &c. | Expofitio textus. Dinifs, S egi Magifter de comparatione proprietatum ad períonas & effentiam, hic fecundo agit de com- paratione perfotiarum ad effettiam. | Et hoc facit in hac diftin&ione, quz in tres partes diuiditur. In prima agit de comparatione fecundum przdicationem.Ín fecunda fecundum apptopriationem, ibi: Ex predictis conflat qued fieut effentia, sta potentie, &c. In tertia atinectit ca- nC S.Bonau. Tom.4.
Dind XXXIV. - Dind XXXIV. - Weyiperautt ermonem fuuni(pifitum bonum nominans,| A ipirulum de tranflatione, vt (ic tractatum iftum perdu- D catad coh(üummationem, & hocibi: Preterea faendum efl quod in affignatione. Prima pars habet quatuor partes, In prima poniterrórem quorundam dicétium perfonas non effe náturam, & hoc cum fumia confirmatione, fcilicet auctoritate Hilarii, In fecunda ipfius auctoritatis] fanumintelle&um ex verbis Hilarii fequentibus elicit, perquaz etiarti errorem illorum elidit, ibi: Hec quidam dicunt non intelligentes, &c. In tertia quandam quaftio- nem iricidentetn diffeluit, quare noh dicuntur tres per- fonz vniusDei, ficut dicuntur tres perfonz vnius elin- Jti; ibi: Hic confiderandum efl cum Dew fit diuina effentia, &c. Sitniliter fecunda pars in qua Magifter agit de ap- propriátione habettres partes. In prima dicit &often- dit quod communia appropriantur. In fecunda rationé D [reddit appropriationis,ibi: Id ergo facri eloqui, &c.Iri ter- tia: quia lioc nomen bomenfion dicit cotnparationem ef- fentiz, fiue naturz ad peérfonas, vfum etus determinat effe catholicum, & veritáti fidei effe confonum,ibi: Hi«l. non eff pretermittendum re Augu(linus, &c. Item tertia pars in qua agit Magifter de nominum tranflatione, poffet diuidi contra totum tractatum precedentem de diuinis nominibus. Sed quia Magifter. parum aut nihil determinat de his nominibus, ideo porius incidénter cum epilogatione eftpofita. Vnde hac particulà duas habet partes. In prima quandam generalem de nomini- bus tranflatiuistradit inltru&ioneim. In fecundà vero ponit predictorum epilogationem,in qua tractatum de lacramento Ttinitatis:& V nitatis finit, oftendens fein hoctractatu potius defecifle propter materia altitudi- C [nem, & hoc facit ibi: De facramento Vnitatis atque Trinitatu, &c.
Buiw dicli de occaftone prefati beretici,&c. Dub. I.
* Videturquod Magifter male reputet hzrericos illos, | idetwr in qui dicebant naturam non dici de ror Quia vide-//' ja 2fun tur Damaícenus dicere idem quod illi dicebant cum di-|^ ^^ cit,de hypoftafi non eft deitatem dicere:ergo cum deitas dicat naturam, patet, Xc.
REsPoN. Dicendum quod verbum Damafceni fimplicicerintelle&um, generat finiftrum intelle&um, - |&quificintelligeret ficuc fonat, hareticus effet: fed ipfe Damaícenus intelligit cum pracifione, fcilicet quod deitas non dicitur de vnica hypoftafi tantum, immo de omnibus.
rimp op- poftturm di- cere, fed Graci per fubflantid intelligunt fubfifien- AP.
In (piritu Dei aliquando fignificari Patrem, ficut il- lud; Spiritus Demini (uper me, &c, . Dub 1l . Videtur rale dicere;quia Hieronym" dicitibi in Glof- fa, quod de illofpiritu intelligitur de quo dicitur: R e-|tai.1:. quiefcet fuper tum:& conftat quod ibiaccipiturpro per- (ona Spiritus fan&i. Item hoc videtur alia au&toritate, quia dis Euangelifta dicit: Si in digito Dei eiicio dz-|ruc.u. e monia. Gloffa exponit digite pro Spiritu fan&o qui eft tertia in Trinitate perfona. | Rrsb. quediftz rationes noh concludunt contra- rietátes quia v&a fcriptura pluribus modis poteft expo- ni. Naminilla auctoritate in qua dicitur: Spiritus Do- Ifai.6 1.4 mini fuper me, &c. agitur de miffione filii: & quoniam filius poteft intelligi miffus fecundum diuinam natura, & cintelligitur (proprie lequendo ) miffusa Patre fo- lum,ideo Spiritu Domini,ftatibi pro Patre. Siautem in- telligatur de miffione fecundum humanam naturam, ficintelligitur deSpiritu fan&o, prout eft tertia in Tri- nitatepetíona. Similiter intelligendum de au&oritate Ííequenti quod poteft intelligi vtroque modo, fed tamen fpiritus accipitur ali- ter & aliter. * Z 3 Inalique* [t alique differt Chrifli, Dei tiatura, neeadem fit, fipre fleri potefl, vt (iritus qui Dei efl, non fit etiam Cbriffi. Dub. 111.
Videtur fic male dicere, quia argumentum hoc non —— [vAlet: Filius eftfiliusPatris,& nonSpititus landi, ergo differt natura Patris & Spiritus fancti: ergo cum Spiri- tus dicat períonam, argumentum illud non valet quod fecit Hilarius. Rzs r. Poteft diciquod Hilariusloquitur de fecundum quod nominat naturam,ficautem non habet inftantiam fuum verbum. Nihilominus ramen fi intelli.
gatur defpiritu prout dicitur perfonaliter,adbuc veritatem habet:nam cum verbum non poffit effe (inc fpiritu, tunc haberent Pater & fuum Verbum duosfpiritus, & itanon effent vnius naturz. Praterea fi fpiritus Patris noneffecFilii, non oriretur à Chrifto: & fi non procederet abeo,non diftingueretur originaliter, ergo eíleritialiter: fed fpiritus Dei &Deus funt vnum effenrialiter, er- go oporteret quod fpiritus & Deuseffentialiter differ- rent, fiue diftinguerentur. | Non idem efl nature quod ves nature: bane fententiam in- telligit Hilariw felum in. creaturu. Dub. lV.
Cox T & A:Videturilla folutio non effe conueniens: quia Hilarius loquitur de fpiritu Dei prout fignificat na- turam,& rem natura: quod fi nulla eft differentia,nullá deberetvim facere vt videtur: quod fi facit vim in fpiritu, prout fignificar natüram & rem natura,ergo videtur| C Y Rzs».Dicendum, quod cum dicitur ab Hilario: a- liud eft natura, aliud res naturz, aut intelligitur dealie- tatc á parte rei, ficilli heretici intelligebant, & fic habet veritatem folum in creaturis. Alio inodo poteft dicere alietatem, fiue differentiam fecundum rationem,& fic habet veritatem in diuinis, & fic intelligit Hilarius, & 4/34.74« |dicit Auguftinus quodaliud eft effe Patrem, aliud effe Tri»?é. |Deum:non, inquam, aliudíecundum rem, fed aliud fecundum rationem fignificandi, & intelligendi, & fe habendi. | | Virum ita valeat fane, &c. Dub. y.
Innuithic Magifter quod non debet dici: Tres perfo- nz vnius Dci,quia nihil eft in Trinitate creatum, vel feruiens, vel fübiectum. Videtur hoc male dicere,quia genitiuus de fui ratione non importat fubiectioné nec do- minium,ergo non videtur ialiens ratio. Si dicas quod hocvenitáparte cermini,nihil eft, quia terminus de fe nonimportat refpedtum dominii. Item quaritur, quare hocnomen effentie, non imporrat fuperexcellentiam in Tresperfonz effentiz,ficut vnius effentias RssP. Dicendum quodad hoc quod genitiuus vere conftruatur & proprie, neceffe eft aliquam habitudiné importari, vel (ecundum rem, vel fecandum modum intelligendi. Genitiuus autem importat habitudinem principiatiad principium, vel econuerfo, vt poffidentis ad poffeffum,velformzad formatum: vel fpecificantis ad fpecificatum:habitudinem autem forme non impor- tat nifi cum termino abftrato: quod fignificat pet mo- dum formz,& quoniam forma fe habet per modü ex- primentis & declarationis,ideo talis conftructio non at- tenditur nifi cum genitiuo nominis abftradi alio deter- minato. V nde cenuenientet dicitur mulier egregia for- ma,fed nihil eft dictü mulier formz, ideo bene dicitur: Tres períonz vniuseffentiz: Deusautem non cft nomé abftra&um ideo non conftruitur cum genitiuo in habi- tudine fübiecti,vt forma Dei: vel in habitudine fpecifi- cantis,vt perfona Dei,ficut creatura falis: vel in habitu- dine principii, vt cteatura Dei. Et quoniam quando di- citur: Tres perfonz vnius Dei, nulla habitudinum im- Bupscrepereue re eMe: PRENNE UAM M. ani i nM A lin A. ai id LA d x M Diftindt. XXXIV.
I Art. I. | A | portatur proprie,ni(i habitudo principii fiue poffefforis, Hinc eft quod cuminillofenfu fit falfa locutio;non eft recipienda. Alia ratio eft ifta,quialocutio quzeftin vi NRBEM e(lentiz conuertitur,vt cum dicitur mulier cgregiz forma, poteft dici egregia forma mulieris:ergo fi diceretur: Tres perfona vnius Dei, diceretur vnus Deus trium perfonarum. & ifte intelle&us noneft (anus,v videtur:íicenim poffet inelligi, ficut fi dicitur vnus Deus trium hominum.
— $ed quiaibi eff perfeapetentia, &c. — Dub. VI.
InnuitMagifter quod in iftis tribus confiftit fummum bonum, fcilicet potentia, fapientia, bonitate. Contra: Videtur hoc male dicere; quia fummum bonum fped- B |ficatbonum: ergo fi bonitas diftinguitur contra poren- ciam & fapientiam,pari rationefummum bonum. Item non videtur inis tribus efle, quia fürnnmum bonumeft aggregatiuum omnium bonorum & colle&iuum: ergo nontantum horum trium.
Rzs». Dicendum quod vno modo diftinguitur con- tra fapientià & potétiam, alio modo non. Si enim acci- pitur pro bonitate moris,fic confiftit in voluntate, & di- ítinguitur contraalia duo. Si autem bonum accipiatur communiter,fic complectitur omnia: eftenimbonum|. nature, &chocad potentiam,& bonum gratiz:&hocaut perficit intellectum, & ita cft fcientia:aut affe&um,& ita bonitas, & hzc tria complectitur bonum in fua vniuct- íalitate, & fummum in fua integritate: quoniam ergo omneébonum ad hocreducibile eft, ideo fummum bo- | num inhis cribus confiftit. | i ldee occurrit feriptura,&c. Dub. V11.
Innuit Magifter quod fcriptura appropriat Patri pe- tentiám, ne videatur minus potens. Contra: Videtur hoc plus debere dici de filio quod minus potens eft, cá fuerit paffus & mortuus,ergo magis deberet ei potentia e appropriari.. | ET Rzsr. Dicendum quod quia pn paffionem vi- | fus eft feciffe ftulticiam, & habuiffe impotentiam, pro- 2 pter qued Iudzis przdicatio crucis erat in fcandalum,& Grzcisin ftulitiam:ideo ipfeApoftolus egregius doctor nontantum fapientiam appropriat Ghrifto, immo cti virtutem, vt fic excludat a diuinitate infirmitaté: & m-|. luit ei Appropriare virtutem quam potentiam, quia vir- tus dicit potentiarrtvltimam,& fummum de potentis, ficut vult Philofophus quod virtus eft vltimum de po-| tertia;ideo maluit ei appropriare virtutem,neceftincó- [ueniens ex diuerfis confiderationibus 1dem modo ap- ropriare vni, modo alii, cum equaliter conueniat tri- us,vnde Patriattribuimus potentiam, ne videatur im- potés propterantiquitatem: Filio virtutem, ne videatut impotens fiue debilitatus propter affumpram humani- tatem, Nihilominus tamen facienda eft vis inter peten-|. tiam,& virtutem,ficut dictum cft dift. 2.
D ARTICVLVS.IL restes prafencis diftin&tionis quatttor queruntur. Primo quaritur, vtrum in diuinis fi ponere additionem. Secundo vtrum in diuinisfit pone- re predicationem. Tertio, vtrum fit ponere appropria- donem.Q uarto, vtrum fit poneretranflationem..—— QV ESTIOL Ah in diuinu res natura, Addai fupra naturam.
Ricberdia 1. Senttns. difl 54...Sapere eg E Stepb.Brilef.1.Semt.difl. 54..0.r. . Petrus de Torania[ y.Sernt ift sq.4.h. Y J l'tum fitponercin díuinis additionem. Vtrum rid d fcilicet res gaturz addat fupra naturam: &quod Lis ic, videtur p.
Dift. XXXIV.
(ic, videtut hoc modo:Hilarius in Trinicate;ait: Aliud eft natura,aliud res naturz: fed intellectus naturx clauditur inre narurz: ergo fi elt aliud, nece(fe e(t qued in ratione alicuiusadditi.!
Didi», rau Boet.deduabus naturis & vna perfona Chrifti: nibus feparanda:fed quorum diffinitiones funt diueríe, ipa funt diuerfa:ergo cü natura cadat in diffinitione per- bz. neceffe cítquod diuerfitas veniat à ratione additi, ergo, &c.Si dicas quod diffinitiones nature, & períona nó funt diueríz re,fed (ecundum rationem intelligendi, tunc concluditur quod inrellectusille caffus c(t & vanus, cumin re fibi nihil refpondeat.
3. Ir £M hocvideturratione,quia quanto aliquid in pluribus inuenitur, tanto fimplicius eft: fed effentia vcl natura eft in pluribus,períona vero in vno folo, ergo na- tura (implicior:fed non eft aliquod minus fimplex quam aliud,niii peraliquam additionem,ergo, &c.
4.1rEM quanto aliquid eft maiorisapítractionis tofimplicius eft: fed natura eft maioris abítractionis quà perfona, quoniam abftra&tis proprietatibus eft intellige- renaturam,fed non perfonam: ergo perfona addit fupra naturam:ergo,&c. E | 4rit.4. | c. IrEM hoceftprincipium perfe notum: De nullo eo- Misbb. edem 8c fecundum idem vera eftaffirmatio &negatio:fed is aliquid vereaffirmatur de perfona,vt diftingui, quod ne- gatur de Tw-seéi Mh lecuadum idem,ergo in perío- naaliquid cft quod non eft in natura, vel econuerio: etfi hoc,ergo vnum addisfupra alterum. | 6.1r£M hocceít principium períe notum: Q'uzcunq; funt eadem vni, & cidem fecundum omnimodam indifeadem & vna,fi perfonz omnino idem fünt cum natura, & nihiladduncergo períonz ad inuicem funt eedem, & ficredit errorSabellii quod vna períona fecundum rem Rd. jütalia, ergo, &c. | mm, | CoNrRA:NoneftaliudDeoeffe, &aliud perfonam 4«.7.& |effe: ergo perfona nihiladdit fupra effe, ergo necfupra Ir«4.143.| naturam. | ^| IrrMinfummefimplicinulla poteft effc additio: fed diuina períona fiue res natura elt fumme fimplex, er- IrrM quecunq; duo ficfe habent, quod quidquid eft in vno,eftalterum per effentiam, vnum nihil addit fuper reliquumifed quidquid eft in perfona eftdeitas, ergo, &c. Maior manifefta eft, minor patet fic. In períena non eft nili fübftantia, & proprietas, & fub(tantia illa eft deitas, quiaeft Deus, & Deus nonalio quam feipfo, quia cunc effet per participationem: ergo feipfo eft Deus & deitate e(tDeus, & fubftantia quz elt de intelleQtu perfona, eft Di rret- lipfa natura per eflentiam, Scfimiliter proprictas eft effen- UM* |tiavtfapra probatum cft.R eftat ergo primum, quod ni- hiladdit.! | | x IrEMfiaddit, autadditaliud,aucidem. Addere idem ibi,non eft intelligibile.Sialiud, aut ergo aliud fubftan- [rialiter,aut accidentaliter.Non accidentaliter, quia non eftaccidens in diuinis. Necfübftantialiter, quia tunc ef- fent diuer(z ibi (ub ftantiz.Ergo natura fecundum eílen- tiam differret períona,& hoc eft manifefte falíum. Irz&,, fi addit aliquid,aur illud eft mareriale, autfor- male.Non materiale,quia Deus eft purus actus.Non forcum in Deo non fit aliquid materiale, non potcrit addi aliquid formale:ergo nullo modo.
ITEM fi aliquid addit fupra diuinam naturam, aut eft melius diuina natura;aut equale,aut minus. Nó melius, . Conftat. Etíam non minus, quia tunceffet creatura, Nonaquale,quianihil poteft zquari diuina Batura:crgo omnino nihil * A Natura & períona diftinguenda funt, & propriis nomi-| B ; tADn- C|quid ei quod non fit in ipfa imponit: & hoc patet, quia ferentiam,etiamiinter fe (unt eadem: cum ergo natura fic | rei, ficdicendum, quod cum additio ex parte rei ponat E male,quia formale non eft,nifi refpe&u materialis. Ergo | eut Quat. I.
Cowucrvsio Perfona, fiue res natura nibil omnino addit fecundum rem fu- prenaturam licet [ecundum modum intelligendi aliquid vitra dicat per(ona, quod non di- cit natura.
Ras».Dicendum quod cum quaritur vtrum perfona, (iue res naturz addat aliquid fupra naturam, reíponden* dum eft quod eft loqui de additione dupliciter, ayt qua- tumad rem,aut quantum ad intellectum.Si quantum ad intelle&um, cum intellectus huius nominisperfona fiue hypoftafis, (iue rei naturz includat intelleétum natutz, adhuctamen dart intelligere aliquid quod neceffario eft, compofitio circa intelledum, & additio. Et hoc patet: Perfona enim dicitur fuppofitum rationalis natura di- ftin&um proprietate. Ecce intelle&us perfonz ex pluri- busintellectibus componitur, & caditibi intelle&us na-] turz:ergo con(tans eft,quod quantum ad intellectü ad- dit perfona fupra naturam, Iíteautem intelle&tusfalfus non eft, quia nec naturam per illam additionem diftin- guit, nec componit perfonam.Non diftinguit naturam, quoniam etfi addat fupra intelle&tum naturz proprieta- tem,non tamenadditin recto, vcintelligas perfonam eí- Íe naturam proprietate diftinétam: fed in obliquo eft in- telligendum perfonam effe fuppofitum rationalis natu- rz di(tin ctum, fiue quod eft hypoftafis diftincta, & idco non ponit diftin&ionem circa naturam, nec — eam diflingui.R uríus, perfonam non componit, necaliintellectus fanus & fidelis intelligit, & credit períonam effe implicitlimam,intelligit eam nihilominus effe-per- feiffimá. V nde (icut circa effentiam propter hoc quod perfe&tithima eft, intelligit omnes conditiones nobilita- tis & vere,quiaibi funt, & canienillas códitiones quam- uis intelligat vt multas,fcilicet potentiam,fapientia, bo- nitatem,cum credat & (ciat omnia hzcin Deo vnum ef- fe,intelle&us nec eft falfus, nec vanus, quia non ponitin Deo quod non fitjnec componit Deum. Per huncmo- dum fe habet circa intelle&um perfona. V nde ipfam di- citfimplicem,quia quamuis in ipfa dicat naturam effe & vere naturam, & fuppofitum quod eft vere fappofitum, & proprietatem qua vere eft pa tamen dicit hec omnia effe vnum,& vnum eíle alterum: re ergo exiftente fimpliciffima vere eft additio, & compofitio circa intel- le&um fine vanitate & falfitate.Si auté loquamurá parte compofitioné, & diuina perfona (implicitfima fit, quod| impoffibile eftomnino qued ibi fit aliqua additio, & ita fecundum rem nihiladdit res natura füpra naturam.Sed tamen videtur illud non intelligibile, quod perfona fit ditin&a fecundum rem,& eflentia non:& cum hoc nul- la eft additio, & nulla differétia fecundum rem inter per- Íonam,& naturam.Etad hoc qualitercunque intelligen- dum,cum hoc fit fupra vires humani intellectus, notan- dum ficut vult Richar.quod eft diftin&tio per qualitate, | &/,), s, & diftinctio peroriginem. Diftin&io per qualitatem eft| r»..., in creaturis, necpoteft effe (ineadditione, quia hzc di-| Ex pater fünctio habet ortum exadditione materiz ad formam. | 5-Pon.nen Diftin&io.a per qualitatem dicitur, qua vnus diftingui- pinio tur ab alio per proprietatesabfolutas, vt patet cum vnus,; je 4. eftalbus & alterniger.Diftin&io peroriginem,efteumv-! olwea.
n? producit, & alter producitur.Et quemad modá diftin- &io per qualitaté vera diftin&io eft, & (ecundü rem, ita diftinctio per verá originé vera eft diftin&tio, Sicut enim vnus non poteft imul effe albus & niger, ita nó poteft va nus &ideNoducere Ícipfum.Q uoniáergo in diuinis intelligitur efle vera origo, ideo intelligituribi €ffe vera di- ftin&tio.R urfus,cü intelligo Patré producere, intelligo P | pfum feipfo producere,(icuc c intelligo diuin& fubftan- tiá agere, intelligo ipfam feipía agere: pari ratione & fi- lium feipfo produci: ergo produ&tio nihil addit, Similiter non ponit aliquam compofttionem circa filium: etgo Za cum cum vbi eft vera origo, ibi Git vera diftindto:: &Corigo in- ÀJ.
Di XXXIV. ^ elligitur ibi effe ine additione, & diftin&tio fine addi- tione intellipituribieffe. Quamuis autém períona fiue tesnaturznon fe habeat ad naturam peradditionem,t&- inen. nihilominus differt fecundum rationem, alioquin nó effet intelligibile, quod plurificatetur períona,natura exiítente vnica. Differentia autem fecundum rationé eft, quia effentia non oritur ab effentia,necfe habetadaliam eílentiam,fed perfona bene oritur à perfona, & fe habet adillam. Situ quztas rationem huius. Refpondco,quia vnitas & nobilitas diuini effe non admittit circa effenciá plurificationem, ficut circa perfonam, & huius ratio ta- Cta eít (upra dift.o. Quoniam ergo modus fe habedi ad a- lium,& oriendiab alio,nó ponit compolxionem in pet- fona fecundum rem,(ed dittin&ioné realem ab alia per- Íoná: ideo modusille comparatus ad effentiam, vel per-| B Íonam cuiüs eft, modustantum eft: comparatus veroad illumad quem eft, cum faciat diftin&ionem fecundum té, vere res eft: & ita vno modo facit differre re, alio mo- doratione: Hinceftquod quamuis vna perfona non fit alia,tamen res naturz eft natura, Patet ergo quod ifta funt compoffibilia,quod perfona fimplex fit, & nihil ad- datfupra naturam, nec differant nit ratione: & tamen hec el Eominonicibils (cilicet natura:illaincommuni- cabilis;fcilicet perfona:hzc diftin&a:illa indiftin&a.C ó- cedendz ergo 1 ueres naturz nihil omnino addat fccundum rem fupra naturam.
1. 2. Àp illud quod obiicitur quod aliud eftres natu- rz, aliud natura, & fimiliter quod aliam habent ratio- nem perfona & natura, poteft dici, quod Boetius & Hi- |C lariusloquunturin creaturis. Si autem intelligamus i in| Deo,tunc dicemus, quod cít diuerfitas rationis qua fun- datur non fuperabfolusum, fed fuper refpectiuum,quod nullam inducit compofitionem.Nam effentia non refer- tur,perfona autem refertur & oritur,nec tamen eft com- pofita, quia ipfa eft fuus refpectus, ;. A illud quod obiicitur quod fimplicius eft quod inpluribusreperitur, dicendum q ued reperiri in pluti- bus,hoceft duplicitet.Aut ita quod vnum illorum alicu- bipotefteffe vbi non eftalterum,vt homo eft in pluribus hominibus, & fic habet propofitio veritatem. Áutitain pluribus quod vhum non eft (inealio, & fic eft in perfo- nis,nam vna non eft (ine alia, & fic non habet veritatem. Nam ficut natura eft femper, & vbique,ita & perfona, & fic patet quod nihiladdir,d quoartetur. D 4. Ap illud quod obiicitur quod maioris eft abítradtio- nis,&c.dicendum quod illud habet veritatem, vbi illud à quo abítrahitur,aliquam facit com pofitionem cum eo uod abftrahitur,(icautem non eftin Deo.
j.An illud quod obiiciturquod affirmatio & negatio noneft (imul verade eodem, dicendum quod quantula- cunq; differctia rationis fufficit ad affirmationem, & ne- gationem, Vnde intelligenda eft propofitio de codem, re & ratione, & perfonaaliquo modo differtà naturalicet non per additionem realem, 6.À» illud quodobiicitur quod quacunque Íunt ea- dem vni & eidem, inter ft (ant eadem, &c. Dicendum 9 illud fallit vbieft conuenientia plurium tanquam in có- muni, vtdifferentiarü in genere. Fallit etiam vbi aliqua plura diftinguunturper fuas origines, vt radii diuerfarum|E ftellarum in vto puncto aeris vniuntur, & camen ad in- uicem diftihguuntur. Quoniamergo diuinz perfonz in| natura conueniunt tanquam in vno communi: & perío- nz diftinguunturad inuicem peroriginem, ideo patens eft quod non valet. Potefttamen dici quod regula vbiq; vera eft fi (ane intelligatur.Pro ropter quod dem quod quzdam funt abíoluta, quedam re [pcGimgipiuerfitas autem inrefpetiuis venit nontantum à parte fubiedri, verum etiam reiad quam referuntur, in his non tenet re- gula nifi intelligatur ad idem.Quoniamergo perfone per fuas proprietates referuntur, quamuis vnum fint in natu- ra,quiatamen nó funt ad vnum, ideo non fequitur quod fintidem,& fic indidem &ficparrilluh— — —— — — ——— 1 [ooo LLL illud. - untrationes probantes quod perfona, fi-| prietaseft communicabilitas, períonzvero incommu- Quat IL — | QY £5TIO IL.
Anin diuinu efi pradicetur de natura: Que tura deperfona.
AM in diuinisfit ponere predicationem, fcilicet], |o vtres naturz,íiuc períona predicetur de natura,vel | i. econuerío.Etquod non, videtur per Boct. in lib. de Tri. | o4 7. Deus eftforma (ine fübie&o: fed vbi non eft fübie&um, |erfo. non eft predicatum:ergo,&c. 2.]TEM Dio nyfius dicit quod — deDeo funt Dies dete nem.
j.Ir&M fi eft bi ptediesciont predicarar idem deco- dem,autaliud de alio.Si idem de eodé: nullus ex hocce- pitur intelle&us alius, quá fi non effet przdicatio, vt pa- tec tumdicitur: home eft homo.Sialiud de alie: ergoin diuinis eft aliud, & aliud:ergo compofitio.
- 6.Irx M eft ibi praedicatio, aut przdicatur res naturz de natura, auteconuerío. Res nature non poteft prdi- cati de natura: quia res haturz fe habet per modü fuppo- fiti:ergo eius eft fübiici,non przdicari:ergo fi praedicatur, tuncergo natura dere natura. —- Sep contra: Natura eft fortna, fed omnis forma dici-Igelic tur relatiuead informatum: nullum autem relatiuum di citur de fuo correlatiuo: ergo natura non pradicatur de re natur::eigo non eft praedicatio, 7. Ir £x quazhabent oppofitas proprietates, vnum non przdicatur de altero, fed effentiz vel natura pronicabilitas:ergo vnum de altero non pradicatur,nec vnal. perfonade altera: conftat ergo ibi nullam effe przdica- tionem.
CONTRA per Damafcenum: Subftantia dc hypoftafi- bus predicatur. | ITEM ratione nisus fides habet obiectum ve« Lien rum,& habet obiectum Deum:ergo verum eft ponere in^ diuinis:ícd falfitas & veritas circa compofitionem funt: veritas,inquam,circa quam eft credulitas vel opinio: er go in diuinis eft ponere compofitionem: ergo & pradi- cationem.
Ir £M vbicunqueeft vere commune & propriurmjbi eft vere ponere predicatienem: fed in diuinis eft vere re- perire commune & proprium, quia natura vete eft com- wh:& perfona, proprium fiuc incommunicabile er, 0,CÀC. ? IreM hocverbum, £ft, eft warst deddnaus (ed omnis]; Juriber pt&dicatio eft médiante hoc verbo, eff: ergo omnis pre. |. dicatio fignum eft identitaris: fed vbi verc eftügnificarü, vere eft &íipnum:fed inDeo propriiffime & veriffime cft] identitas, ficut probatum eft, quia res naturz nonaddit| upra naturam:ergo propriiffime prdicatio. Et hot eft]. quod dicit Boetius duod nullaeft f verior przdicatio il-4 la,in quaidem de fe predicatur:fi ergo hoc eft in diuinis: ergo omnes przdicationes in diuinis funt veriffima. * ee CoNcrvsio.
Predicat'one identica, per[onapradicatur de Batnuta* bec euim efl vera: Pater eff effentia C vice verjax forttali vero, commune de proprio.
Rss». Ad Arg. Dicendum quod eft praedicatio peri- dentitatem,& cft praedicatio per inherenriam:& vtram- que eft in Dco reperire.Der inhzrentiam,vt cum dicitur: Patergenerat, vel Deus creat, Peridentitatem, vt cum dicitur:Pater eft generatio, vel Deus eft creatio.Pradica- tionem autem per identitatem, eft reperire in Dco pro-