SigPhi · Cicero

De Inventione Rhetorica (llati original)

Page 10 of 76

Prima deprecatio dkfensoris cum accusatoris insimulatione'^ Defrecaiio eii qnod alii Tocaut depulsionem^ Graeci dptiataaitf^ unQfaatP. Jnsimulaiionem Tcro alii interUionem^ Graeci htatuatv^ mlijtoffmatv, Ex hia dnabna itaiai nakciiur, uli tvafaaig ett, OC" cidisii Aiaceihf drtlataatq, non occidi, ^aidai^ et quaeitio «'ii, an occiderit, Occidii Clodium Milo. Inique occidit. Non inique OC" ciditf sed iure, Sutna eatt ^i ^^ occiderii, Toxita. Recie de- precationem interprcUnlar depulsionem, Eit enim deprecari iac- ' Digitizedby VjOOQIC 36 RHETORICORUM ttonM iUqne, ut anlt diximiu, tres siinty coniectnralis, legidma, iuridicialis. Coniectiiralis est, com d« lacto controversia esl, hoe modo^ Aiax in ailYa, poatquam resciTity quae feciaset^ per insaniamy gladio incubnit Ulijces intcrvenit: dccisam conspicatur: e corpore tefaun cruentum educit Teucer intervenit; cnm fratrem occi- sum et inimicuQi fratris cum' gladio cmento yidety capi- 81 tis arcessit Hic, quoniam coniectura yerum quaeritur^ de facto erit controversiay et ex eo constitutio causae coniecturalis nominatur. Legitima coiutitutio est^ cum in scriptOy aut ex scripto aliquid controyersiae nascitur.

^Ufime propaUare, depellere, amoliri. CIc Act. V* In Yerr, I* non modo hoc non perfecit, ut pirgarum pim deprecaretur. Sic ali- bi depreoari periculum. [ Cic. ia Verr. 11. 6, 66.] Graet.

Postquam resciuit] Pat. et Erfdrt. Postquam resciit. Idbm. Jletcipit solaa Leid. iV. lo reliqait fere resciit. D^io in omni- bot Vlixi*. OuD. Recepi TlixeSt ^uia yfysses non Lationmesi. L.

B corpore telum cruentum ecUictf] ErC Corpore telum cruentum educit. Graet. Gladium educit Grypli. A. Cetrri, nt Tulgati, /e- lum. Brut. Voif. 111. pro conspicatur habet suspicatur. Leid. IV. coHspicit -^ eduxit. A tex Codd. et EHd. pp. abest praep. e. Ooo.

Cum fratrem occisum'} Pv<. Cumfratrem suum occiaum, Ga.ABr. Non comparet cum in Vott. U. Leid. III. Beoe. Vbi fratrem. Ed. Omniboni. Pratrem suum occ. Leid. II. Oud. Cum oraiiit Sch. L.

£t inimicum fratris ] Erf. Jnimicum fratris. Geabt* MSS. •ex oarent cop^la. Bene. Oud. Omitit Sch. L. * Cum gladio cruento videt'^ Duitb. Cum gladio cruentato #i- deret. Erfnrt. Cum gladio cruento vidat pro videat, ant pitUbat, Geaet. Leid. IV. Ed. Omnib. cruentato. Lcid. IV. videret. Voa«.l. Leid. II. pideat. Vost. II. Ed. Med. vidit. Oud.

Hic quoniam coniectura perum quaeritur'] Erfnrt. ^ic conisc^ tura perum quaeritur. Graxt. In *cqq. Letd. III. de facto enim contropersia est. Oud^ Cum in scripto^ aut ex scripto aliquid contropersias nasdtur.] Erfuri. Cum soripto, aut scripto aliquid contropersiae nascitur. Dnifcb. Cum in scripto aliquid etc. Edd. Cum in scripto^ aut ex scriptis. Aut ex scripto procul diibio «x margioe irreptit, oom quit magitler inlerpretaliit etset in scripto. £x Duifburg. retcri^ bendum: Cum in scripto 'aliquid contropersiae ncLscitur. £t silc!•- geadum efte declarant teqttcnlia, cnm- tradit quid tit scriptum, qnamirit ex aliit praettet legere ex scripto. Mox ei illo addidi -voculam i/i, dipiditur in partes sex, in scriptum. A volgatit ab-' cat illa. GRAsr. In scripto aut ex scripto, Extulat in a MSS. qniiique. i>e scripto Leid. III. m scriptum Leid. IV. JSx scripto £dd. pp. Tum e scriptis Vo«t. I. Leid. 111. JB scripto Leid. I. IL Jn scriptuis Vott. 11. per scriptum Edd. pp. ex scriptis. [Haeo non taiit dittinde nolata. X,.]. Simplioiter lcgendum pnlo: cam scripto aliquid contr. nascitur. Oud; Verba: aut ex scripto nt tpuria omiftit* Sch. Cod. Aug. exhibet, nti hic editnm ett. L. Jn scriptitm, panllo poft, etiam in Leid. IT. Sed abett praepotitio a ceterit et Edd, Oud. Praep. in omitit h.!• Sch. L* AD HERENNIUM Lii. I. Cap. n. 37 £a dlTiditar in partes sex, in ficriptum' et sententiaiD) contrarias leges, arabiguam, definilionem, transladonem, radocinatJonem. £x scripto et sententia nascitur contro- rersia, cum videtur scriploris voluntas cum scripto ipse disientire, hoc modo: Si iex sit, quae iubeat^ eos, qui propler tempestatem navim reliqueiinl, omnia peidere^ eoram nayim celeraque esse^ si navis conserYala sit, qui remanserint in navi. Magnirudine tempestatis omnes per<- territi na^^m reliquerunty scapliam conscenderunt, prae- ter iinam aegrotum; is propter morbum exire et fugere non potuiL Casa et fortuitu nayis in portum inoolumis 32 Cum scripto ipto dUsentirff'] PateMn. Cum scripto ipto dii^ ien» Forte (forUMe'] dissidera» GaABT.

Lex sit quae iubeaf] ReccQtiotes edd. Sit lex, quae iubeat» Noa jnale, Sed Erfail. Patean. meue, Victor. et opiiinae quaeque edd. Rob. et Carol. Steph. Craiand. et aliae: Si Ux sit, quae iubeat. Car tot codicum fidem retpuernnt? Idem. Vosa. 1. &i sit lex, Bcne; nnde alii cnm Leid. ]U. tit lex fecerunl. OoB.Sit Ux pnetnlit Scb. qnod proiatit careret apodosi, ti tcriberetur: si eit lex, L» Boium navim] Erf. Eorum nai^em, Grabv. Jn teqq. pro con^ tervata Vott. II. reservata, Oud.

Qui remanserint in nape'] Krfnrl. ^i remanserunt ir^ nave. Gtlffk Vott. I. 11. Leid. II. IV. Ed, Omniboni: remanserunt* Napim reliquerunt] Erfurt. Nai^em reltqueruni, Ioeji. Magni-^ tudine t, omnes perterriti, Vott. I. Leid. I. m, t, quidam p, L.eid. 111. M, quitiem t, quidam'p, Forte [fortatte] omnes quidem, 0(7o. Scboeiziiit dedit: Magnitudine tempestatis quidam perterriti^ omnes navimreliquerunt 5 iia non opot ette dicent, ut ante vocem m<4ui- tndiDe quaedam excidltte pnientur. Cod. Aug. Maga, temp, quidam perterriti, £,.

£t in scapham descenderunt] Sic rettitni, tecutut libri mann- Kripti loDge 'opiimi auctoriiatrm, quam raiio adiuvat. • Mam qui aavi relicta in tcapbam te coDfcruni, non conscendunt, ted descen-' dunt, Lambix. Etl in Pall. qu.iiio et texio, quoriim brcviint mibi pLcoit^ prae aliornmf et in scapham con^cenderunt. Lambioot Tepo»uit, ex opiimit, nt loquiiur, mtmbranis: et in scapham ^ttenderunt, £x quo puiabat Giilielm. faciendum escenderunt» Okbt. Ex bit tAmen paiet, in MSS. e*te leimiuaiionem prueieriii, m m etiam in nottrit MSS, aique ideo tecnti eam tumut. Gronov. £t Hc in MS. Traiecl. Boax..klrfiirt.: In scapham conscenderunt, Lunb.: Et in scapham descenderunt, AI.: Scapham conscenderant, Gkaiv. MSS. O. in scapham, Ed. Omniboni: et in sc, Veri»iiiuo addiiar praepotiiio. V, ad Caet. B. C. V, 7. cohscendere. in naues. Puut Schuetzius, voloitse Oudendorpitim ex illo Ctetarit loco ver- ■i^ conscendere conira Laoibinum h. 1. iu«*ri. ir'Mlso. Locum C:ie~ **ris ille exciiavit ob utujpi praejtutilionit in. Lai^binut aulrm non ■<gal dici potte conscendere in napem, ted de scapba boc dici pariim apiampntat, quia^ qui e navi in tcapbam^te coufemnt, descendere ^ecfe oicontnr, non conscendere, Sed contra Lambinum pugnat b. 1. »dd. auctoiiut. X. 1 Casu et/oriuitu na$fis} Sic oj^timi USS. Vulg^ti lajAen^ nt et Digitized byGoogk 38 RHETORICORUM delata est IUam taegrotnA posridet; naYim petit illby cuins fuerat^ Haec constitutio legitima est ex scripto et sen- tentia* £x contrariis legibtis controyersia constat^ com alia lex iubet aut permittit, alia vetat quippiam fieri, hoc modo: Lex vetat eum, qni de pecuniiB repetilndis dam-* natus sit^ in concione orationem liabere. Altera lex iubet, augurem^ in demortui locum qui petat, in concione no- minare* Augur quidam damnatua de pecuniis rcpetundisy in demortui locpm nominayit» Petitur ab eo mulcta« ConsLitutio baec legitima est ex contrariis legibus.

CAP. XIL £x ambiguo controversia nascitur, quum scriptum duas aut plures sententias significat, hoc n)odo: PnieaD. casu et fortuna napU, Gkabt. Vom. II F. fortuifo. Ed. Mcd. fortuna. Ceierom in iupp. pro e^ fugere non potuit Vom. I» htnH,!, et effugere non p. Vosi. et facere non potuit» Leid. IV. nec fugere p. O ud.

Inportum incolumie delata eet.'] Dniah. Inportum delata eet. Graby. Voce incolumie carel Leid. IV. Illata pro delatd Vow. II F. In ieqq. Leid. 11. poseedit; el Vom. II. petiit. Ood.

jiut permittit.] DMnut in Vom. Ili. jilia permittit Leid. IV.

Miera lex iuhet — petat] Vom. L alia* Vott. IL ^. petat wccedere, Odd.

Augur quidam damnatus] £rf. <t «1. MS. Kir quidam damnei-' tUS. GR.ABT.

Qui petat in concione nominare] MS. In concione nominatur. Grabt.

in demortui locum nominapit,'^ Abicci dnas irocet iofeilricea loci non tni, locum qui petat nominavit, ancioriiate Pall. pr. aec quarti, • exii, et Bruilereofit, tanto qoidem magit qood ettet in tcrlio, qui petebat. Grutbr. Pnieaneut.cnm Tolsg.: In demortui locum qui petat nominapit, Dnitb.: In demortuit qui meiM^ locum nominavit. £rfort.: Vir quidam damnatus de pecuniis repetundis in demortui locum nominat. GMJkBV. Vocibnt: in demoriui locum nomindvit praemiiiit Ed. Mediol. eum qui petehat. M5S. O. in d. qui petat iocum ^ei locum qui petat, n, Oi/o.

Constitutio haec iegitima est ex contrariis legihus.'\ lo Duitb.: Constitutio legitima est ex contrariis legibus» Erfurl.: Constifutio legitima ex contrariis legihus, Grabt. MSS. qnioque careot iroculit haec ei est. Alii duo cum £d. Med. non agnotcunt ^ec- Sedet etiam verbi est in illit variat. Ovo.

C A P. XI I. Quum scriptum duas aut plures sententias signifl^ oai] Erfnrt.: Quum res unam sententiam scripia duas aut piuree eententias significat. Vulgg.: Quum scriptum duas aut piures res significat, 5ed meliut meut codex: Quum res in unam senientiam scripta duas aut plures sententias significat. Quae ett yera huint loci tcriptura, quam alii codicet perverternnl.^ In unam sententiam, nc, in eam sententiam in Lib. de Off. [1, 35.]: Piwa ia eam sen^ tentiam ah iisdem conira verecundiam disputaniur. Alia huint lo- GUliooit exempla noo pauca tuppeditant. Gbaby. Dno Tetnttioret Grjrph.: cum res unam sententiam, seriptum duas a,pl%s* significat.

Dic^itized by VjOOQ lC AD HERENNIUM Lfti. l. Cap. «.39 Fiterfaiiiilias qmim filiam heredem faccret,^ testamento Tast argentea uxori legavit lioc modo: Tullius Iieres meus Terenliae nxori meae XXX pondo vasorum argenteorum 33 doto qaae Tolet Post mortem eius vasa preliosa et celata magnifice petit mulier. Tullius se, quae ipse volet, in XXX pondo ei debere dicit Constitutio esf legitima ex ambiguo. £x definitione constat causa^cum inde contro-* Bkut. V«ss. II r. Cum «cr. aut duat aut plureu Ed. OmDil)> Cum ret in unatn sententiam scripta duae elc Ouo. Dici noii poMe ait Schveuiat: ree eententias eignificcU, Propterea retcribit: quum, re in unam eententiam scripta, scriptum duae aut pluree eenten^ tias tignifieat. Sed ecripta res in unam sententiam, duas sen^ tentias significat cDt dici non pouit, non irideo. Scripta ree ett tcripium* Cui licec a tcriptore aaa taBtom teolealia tubtiitute, iUMta plot^et •dmiliere explicaiionet potett. L, Legapitj hoc modo"} Pall. quartat non babet iUnd Aoc modOf ct 1011 videiur ette aoctorit. Abette poteit profecto taWa tenteo* tiai uipole cnm ueqae agnoverit ilem Brnil. aut Fab. GR0Tsa« Abett tane etiam a MS. Dnitburgenti^ et Edit. Wechelinna. GaAET« Vxori legavit hoc modo, Sic tolut Vott. III. com £d. Mediol« A ceierit et Editione Omnib. abtunt itta: hoc modo, Odo. Qua« li. L legnntnr nomina propria Tullius y Terentiae^ Scb. tuttuiit, ttDqaam ab interpolatore profecta, qni librot ad Hereonium % Cic tcfipioa ette pntarei. Omitit Cicero de Inr. 11 » 4fn ubi idem cxemplum profert. Cf. Burmann. in praef. p. XXXIII. ed. Bai. L^ Pondo posorum argenteorum dato} Pat. pondo vasorum dato» G&Axr.

Magnifice petit mulier. TuUius se, quae ipse ^volet, in XXX pondo ctc.J Sic omnino Pall. pleriqae et Gulielmi^ni; p^iut editi magnifice illa petit. Tullius se quae pelit ipse XXX pondo, etc GtPT. Volgg. magnifice Hla petit* Lamb. cd. magnifice petit iUa, Erfart. Celata magnifice petit, GnAsy. Petit mulier. Sio Voit. III. et Ed. Mediol. In reliquit illa petit» In proximit pro 9oUt MSS. quatnof vellet, - Praepotitio in male abett a Vott. IK LciU. IV. £d. Med. et Leid. I. a. m. aec. Oud. Pro Tullius sa Sdiaettio b. 1. acribendum fuit Filius se; contra libiot omnet. £0»' Jn tringinta pondo ei debere] Sic tane et Puteanl, Ouitb. el aeat, ted Erfurtentit cnm pleritqne vulgaiit omitiit in, qaaa Mriicala bou ett omittenda. Sio enim Teieret loquebantur. Plin* aXXIII, u.: Delphinos quinis millibus sesttrtium in libros emto^ U)i<l.: Constat eundem sex millibus sestertium in singulas libra* vata emta habuisse, et Lib. X, aa.: Pretium plumae eorum in bbra» denarii quini, Qoae loca GronoTio debentar, qui illa lib. I. ^ Pec. vet. c 10. adtolit. Ghaet.

Bx definitione cortstat causa] Erfurt. et Doitb. Definitions t^a eanstat» Iobm. MSS. aex carent praepotiiione ex, Leid. IL I>t dejfinitione» Vott. I. Diffinitiya c, c. Ouo.

Quum in controversia est] Legeodum foriatte etK quum coH-^ trofersia est, etc. Lamb. Qum inde controuersia] Ita Pal. pr. quart. ^it et Fabr. non in, ut anlea ▼nlgati. GaUT. Vulgg. cum in ^^^oversia est. Inde firmat Duitb., ceteri coatentiunt ▼olgatit« GftAi?.. Vota. III. Leid. 111. Edd* pp. tii controversia* Otro.

c 40 RHETORICORUM Tersia esty quo nomine factom appelletar. £a >e)ri; Iiains<- modi: Cum L. Satuminus legem frumentariam de se- missibus et trienlibus laturus esset, Giepio, qui per id temporis quaestor urbanus erat, docuit senatum^ aera- rium pati non posse largitionem tanlam. Senatus decrevit, si eam legem" ad populum ferat, adversus remp. videri eum facere. Saturninus ferre coepit. Collegae interce- S4 dere. Ille nibilominus cistellam detulit. Caepio, ut illum contra S. C. intercedentibus coUegis adversus remp. vidit ferre^ cum viris bonis impetum facit^ pontes distnr&at^ De semUsibus ei trientibusl iDlelli^iior lez Appulia, fra- meolaria, qoam L. Appuliot SaiornioQt lulit, de frumeoto graiia daodo populo ex aerario, abrogata lege Sempronia, de modio iri- tjci Teodeodo popolo aemiase et triente, leo dextaote astit, tribos circiter deulit BataTicit. Nam attit 1001 qoatoor deutae, tea te- mitiuferAt. Grabv. Nottro quidem tempore ttuferoa (t.. Stniver, Stnber), ad Germanornm ratienei, octo pfeno. yaletf nt igitar deuta Bat. par tit noatro pfenn. L, Laturus ettet Caepio\ Lamb. ed. Laturue eeeet Q, Caepio. Gkajev. Q, Caepioy qui per id t. Addidi praenomen auctoribua Vote. I. II. Lcid. I^ Ul. IV. Ed. Omoib., quod cur omiterint alii, netcio. Oud. In teqq. Ernettiat Tcl per delendum tcI per id tem^ pus legendom centet. Male. L.

J>ocuit Sengtum] Duitburg. edocuit Senatum. Qnkvr. Laid. IV, §docuit eenatum. Oud.

Videri eum facere ] Ert Videri ea facere. Ghabt.

Saturninue ferre coepit,] Patean. Saturninue legem ferre coepii.

ISBM.

Collegui itttercedete.'] Pui. Collegae euu intercedere. Ibbjc. Ed. M<fd. Cffllegae eius interc. Oud.

Sitellam detulit.] Sic habent nonnolli libri manuacr. qoiboa- cnm eongruaot quiUam Yulgati; alii habeot deferre, alii vuigati habeot cistellam detu}it, Lamb. Cistellam detalit.'} Sic Tolgarii omoet et Pali. ad onum. Lambinot ez toit malnit sitellam» GB.UTBK. Erfort. et Lamb. ed. SiteUam detulit, Sed Pat. Duitb. meut, cietellam. Cittellae hat tive ciatae alibi eitulae dicuntnrj «t urnae, io quam coniiciebantnr torlet ceoturiarum, ut cuiot tort £rima exittet, ea ettet praerogaiiva. M^mioit earom Siteuniua iitt. IV. apu^ I*ioniam in Cistae^ ^^Quae erant legum ferendarum gratia paratae defeqerani. Vide Manui. de legibua cap. 36. el Aivion. Auguttin. de legibat XiV, GaABf, Cisteiam MS. Traioct. BttRM.

Contra S- C. intercedentibus] Erfurt. tt Pot. Ut illum confra intercedentibus. Grabv. An nullo codice legai: S, C ^ Omnia haec: eontra S. C. detoot Ed. Mediol. Oud. Qood additur adpersus remp., ab Eriiettio uocit ioclatumy eieoit Sch. Zt» In teqq. vitlit facere Leid. I. II. Oud.

Ponteis disturbat, cistas deiicit'] Libri manutcripii quidam habent: gradus pontis disturbcU, cistelias deiicit. Qoam tcriptn-> ram ceternm probo: tantum ez cistellas, sitellas facio. Lamb. Haud.tecut Pall. nottri, niti quod tec. gradus pontis disturbai, €itiam deiicit, qaod iptom pro inierprcumento-habaerim^ aliur AD HERENNIUM Lib. I. Cap. la. 41 ciftas deiicit, impedimento est, quo seoiiis feratur lex: arcessitur Caepio maiestalis. Co^slitutio est legitima ex definitione. Yocabulum enim de^itur ipaum, cum quae^ ritur, quid sit minuere maiestatem. £x translatione con- trorersia nascitur, cum aut tempus differeudum, aut ac-^ CQsatorem mutandum, aut iudices mutandos reus dicit fiac parte constitutionis^ Gpaeci in iudiciis^ nos in iure civili plernmque. utimur. In hac parte nps iuris civilis S5 scientia adiuvabit In iudiciis tamen nonniliil ea utimur, lioc modo: Si quis peculatua accusatuTy quod vasa arqiuai pUcitam Lambino. Grut. Puieao. el La^ib. ed. gradus pwttu diMturbai, Sed ceieri volgatia aubtcribnnl., MS. CUiam de" ucu. Al. Cisiella^ deiicii, Graet. Dei^cit Cod. Traieci. BuKM. Lcid. II. IV. cum £d. OniniboDi c. deiecii, Ouo, Feraiur iex^ arceiiiiur] Erfurt. et Duifb. Feratuf, arcersitur. GiAiT. SISS. O. carenC-VQce iex, Ouo.

Contiiiuiio esi legiiima] Erf. consiiiuiio legiiima, G&abt. Eunlai Terbum est a MSS. quinque. ln teqq. VoM. 111, immi^ Mutre maiesiatem. Ouo. ' £x iranslatione] TraDflatio fitrdataaif et ftvtdXmptg dicitar, alii MaiQJn nj^ na^y^ffitlg, id ett, praetcripiionia Tocanf. Hic auctor cain «ob legiilmo ttalo compleciilnr, qnouiamy.ut Fotluoatiaotta *it, auUa irantlatio, aive praeacripiio aiK»e lege poiett etae. ToxitA« Vide da Uanalalioae Voaaii Itntitnu Oraioriaa iib. il. cap. lO. GaABT.

Cotttrovereia nasciiurf cum"] Erf. Contropersia, eum, Ibsm* A^ iudices muiandos] Ijamb. •d^ aut iudices commaiandoss Imi. In teqq. Ed. Med. Graeci utuntur in iudiciis. BAale. Mo](. iaicriiar in Vota. Jll. ridicule ius.scripium anie iudices. Oud.

Hos iuris cii/ilis scientia maxime adiuvabii.] Opioor tic ma- Utnm fuit «b Gotbofredo et tum Grutero, aqle quot.alii iuvabit, •lii eiiam To maxims omittebanc; id quod io nullo Irium codioum rrperi; qpi laatiim habent, '^aciVjt/ia iupabit, G&omot..Scieniia odiuvabit Poi. et Duiab. Solot £rfaiteoaia reiioet maxime, quod ^*nua retpoont ediliooet Vicior» et aliae pritcae; ilaque ilUm de* lcvi. GaABv. Scieniia iupabi/ Cod. Traiect. Bu&m. JNos iuris ci'» nlis seieniia iuvabit, MSS» 0« et ^dd. pp. ita e&bibaBl. Quod P«rperaai auxerunt aeqq. Editorea. Ouo. Verba: in hac p.,^ iu'» pobii pro tpnriia babet el oncia incliuit Sch., £u i^ utimur, hoc modo] lial. qoart. ei Bruil. uiimur ut hoc, m^do, Qnia aon videl, hoc modo deleodom^ reieoto xi/?.GauTjuu.Pfa- vam arbitrionu Nam patei iUod ut exttititte ez potirema tjfUaba lerbi praecedeolit» «bi tcriptom fuit olim utim «bi linee ^ieuuioro idtcripu, ei moz fere eTanetcente, Ot Tidebatur aliiif hi adscripte- raii ur, alii quibut Tetiigia lineae apparebant, inde fecerunt «/• ^ade paiet Tocea hoc modo, quae in emnibnt tcriptia «&ttaotft re-* tiaeri debere; tjUabam Tero ut ette lotum calami datcribeoiium« GioxoT. ErforU Viimur ut hoc modo. Doitb. utimur Aoe modo» Edd. Vicior. et aliae: sa utimur,^ ui hoc modo, GaAZT. £a uti^ wv hoe modo„ Dele t. sa MSS. et Edd. pp. auctoribut. PraTO f^ boc modo praebeot MSS. qoatuor,' «i £d. OniDib. Sad Letd.UU ^* i* e. scilicst, hoc modo. Ouo.

42 RHETORICORUM 42 RHETORICORUM gentea pnblica de loco priTato dicatnr snstnlisse, possit dicere, cnm definitione sit usu», qnid sit furtumy quid pecnlatns; secnm furti agi, non peculatus oportere. Uaec partilio legitimae constitutionis his de cansis faro venit in iudicium/ qnod et in privata actione praetoriae exceptio- nes sunt, et causa cadit is^ qui non, quemadmodnm opor- tet, cgerit; et in publicis qnaestionibus cavetnr legibus, ut ante, si reo commodum sit, indici4m de accusatore fiaty utrnm illi liceat accusare, necne..

CAP. XIII. Ex ratiocinatione controvtrsia constal^ eom res line propria lege venit in iudicium, qusLe tamcn 55 ab aliis legibus similitndinem quandam aticnpatur. Eaest Iiniusmodi. Lex est: Si furiosns exsistit, agnatum gcn- Haec partitio legilimae constitutionis ] Rtro haec parf legi- timae ooDfttitutionit vonil in indicinm. Grabt.

JPraetoriae eitceptiones sunf] Pateaa. ei edd. nonanllae: «rw ceptionee fiunt. Quae tit exceptio, vido Ulpiannn 1. 3. O. do Exeepiionibot. Idbm. In antece, quod et in privata copnla et de- ett MSS. pleritqoe «t Edd. pp. Tnm Leid. II. 111. exceptiones fiunt. Ouo. Praetoriae exceptiones sunt, nt Lamb., edidimaa ez Grjphil B. et G. ancioriiaie; qoibni Leunio. editio •uffragatttr* , Piunt fere excnti habent» Ald. Vict* Bavr.

Bt cansa eadit is, qui non^ Brfnri. et eausae eadit^ quia egit nisi habuit actionemt qui non, Ghjibt» Vota. III. Leid.llL Iv, Edd. pn. a eaussa cadit, Ouo.

GAP. JiCllI. Similitudinem quandam aucupatur^l Erfort. si" miiitudine quadam aueupatur* Gb.axt. Similitudine quadsun <iu^ eupatur •cripium est in dnobot Grjph* B. C., quae, ni fkllor, ger- mana leciio est. Aocnpainr enim non timilitndinem, ied cauttae adiomeniam ez •imiliindiae. Potte antcm de«iderari Verbnm ad- innctom, exempla •criplomm atque nans Laiini •ermonit ottendii. Qnae qnanqnam ila tint; aottro tamen inttitato, aententio nottra indicau, Tolgttara lectionem reiinnimnt. Brot. Vota. Ui. jib aliis rebus vel legihus similitudine quadam^ a, Otro.

Si furiosus exsistit} Bic loco» ex Tutcul. Qnaeti. tic TidelQr ' oate rettifnendni: Si furiosus esse- incipit, eic. Sic ■ enim ibi •eriptam-^i: Qui ita sit qffectus-^ eum aominum esse rerum sua- rum petant duodecim tahulae, ~ Itkque non est scriptum: ti iHaA- Mfrs, sed ei rdBiotirt bssb iiicipit. Sed Adriaoat Tornebut bano leetionem ineinr, cl ait baeo Torbay esse inoiptt, «tte inlerpreia- lionem TerSi exsistit: cnm tamen in lib. a. de loTeDtione tob ex- tremnm legaiar: Si furiosus est, Lamb. Meua Codex: Si furiosus existet, Erf. ei Put.: Lex, si furiosus existat* Sic tlaiim: Et lex, qui parentem necasse, el: £t iex, si paterfamilias. Grabv. Ex- •nlal Terbum est poti t. iex a Vota. I. Leidd. O. et Edd. pp. Sed •npra •criplnm in Leid. IV. Tum quidam exsistat ei exsistet, Ouo. Palmaria emendaiiooe hane locom tanaTil Schuetziot: Si furiosus e^seit, quod omni dnbitatione. e»t maiut. L, jignatum gentiiiumque'] Catua gigoendi antiquat» pro agna-» torum, neqne aliter Pal. qoart. texint, Fabr. nt eiiain mox omnea libri habenis et conTenit XU tabularum formuUt. Gbutbb^ Sic AD HERENMIUM Lib. L Cap. i3. 43 liHaniqne in eo, pecnniaque eins poteatas esto. £t lex: Qui parentem necasse indicatus erit, is obyolutus et ob« ligatus corioy develiatur in profluenteni/i £t lex: Pater* fainilias nti super familia pecuniaTe sua legayerit^ ita ius efto. £t lex: Si Paterfauulias intestatus moritur, familia pecimiaque eios agnatum gentilinm^ue esto. Malleolua Erfiirt. et Daitb. cnm Pall., ied Vnlgg. jignatorum gentilium' qae. G&ABT. j^gnatonim Yoaa. 1. III. Leid. 1. 111. iV. Edd. pp, Bt Migaiiu corio'] Ex librit maiiaferip. alii habeal et obli^ gtttiu euileo, alii: et ohligatue eorio lupino; ego culieo legeodam pnto. Lambiit. le ohvolutus et ohli^atue corio, depehatur'] Sie MSS. nostri omoea, oiai qood Lilieniif, o^ ohvolutue, Stepbaoaa ailer poblicaTit culeo, quod et [etiam] retiotiit Maoaiiat» ot at fqoemadmodam etiam] deiiciatur in profl. qoomodo item Victo* naoa, qood ad oltimom altioet. OavT. Potiat de formola legia moniset controyertiam. Mam qoom et praecedeni et aeqoena coo- dpiatar per estOy cor bacc oon creditor acripta pcr devehitorf M hic latet aliqoid tingolare, qood aperioot duo MS. exbibeotea: ut 14 ohv. et obL corio devehatur « qood freqoeot io legibot et SOit. OiiONOT. Et ita etiam cod, Traiect. Bvrm. MSS. tret: ut is ebpoUitus et obligatus. MS. os obvolutus corio. Edd. qoaedam Mgatus culleo. Al. obligatus corio lupind, Ut est etiam in Po'- tcani eoilice, et tic doo MSS. lac. Gronovii. Praelerea Dnitb. Lex et t qui parentem necasse, et BonDoIlae Bdd. deiiciatur m flu-^ mm. Put. deiicitor in fluvium. Grabt. l/t is ohvolutusin Leonic BtVT. £t lex est Vott. 111. Leid. III. Js obvolutus Sic MSS. O. Ut is obv. Edd. Med. Omnib. Mox in iluentem Ed. Ooioib. Ovo* Omoia itta: Et lex: qui parentem — in profluentem, recte Soh.

pro tporiit babet, bit de caottit. Primom nihil itia ad rem, de qaa qaaeritor, an parricida damoatat in careare tettamentom facere poiiiu Tnm iti Cod. Aogntt. illa magit etiam ioierpolala: obvo^ bttus corio lupino ^ imposito gallo, vimia, serpefite, devehatur etc. Dniiqae toiam haoc legem oon habet Cic de loT. II ^ 6o. obi trei taatiini leget in eadem caotta afferontor. X.

Patwrfumilias uti super familia etc] Simeo Botiot Lemooix^ Tir dociitsimut et acolittimnt » poiat hanc legem XII t.ib. io librit oniBibiit ease mendosam, et tic emendandam: Paterfamilias uti tuae rei y fcuniliae, tutelae, pecuniaeve suae legassit, ita ius esto, Laiu. Pecuniai^e sua legaverit ] Edd. ▼ett. pecuniave sua legavit. Erfart. Pecuniaue sua ligaverit. Ed. Lamb. Pecuniave sua legassit, OaAXf. Legassit io lib. II. de loTeot. (<ap. 6o. ) tcripinm habet Tctastiisimnt Grjrpb. codex; qnae nobit foit cantta^ cor el [etiaro] ^ loco iu excadi coraremot. Brut. £t lex est Vott. 111« Ono. Legatsit tacite correxit etiam Sch. L, 3i paterfamilias intestatus moritur'] Poteao. Si moritur pa^ terftunUias intastatus» Voigg. Si paterjamilias intestato moritur. GjUtr.

jlgnatum gerUiliumque esto, ] Volgg. Agnatorum gentilium^ W esto, Erfort, Agnatum gentilium esto. Idbm. Vost. lil. Leid.i. 111. IV. Edd. pp. agnatorum. Voaa. II. Leid. II. lil. IV^ ^ gentilium, Ovd, 44 RHETORICORUM iudicatus est matrem necasse. £i damnato stiitim follicnlo S7 lupino 08 obYolutum est^ et soleae lign^ae pedibus inductae sunt, et in carcerem ductus est Qui defendebant eum, tabu- Folliculi lupino cs ehpolUtum est^ tt soleae^l EtL folii bipi-' nos, et soleae, VuK. foUiculo iupino 6t volutuni, et soleae, AL' }A^,folli cum lupino os obvolutum est, et soleae, Gaaby.. Os in- polutum Grjph. A. Brdt. Folli obpolutum os lapino Voss. III. folli obpolutum lupino os T«ei<i. I|.I« foliiculus lupinus ia os Cd. Med. involutum Lei(l. II. Oao, Soleae ligneae pedibus inductas sunt] Quidam libri MSS, babeat indutaSy DdoBulli inditae } ego pedibus indutae,' yel, in pedes indutae, magii probarim. Laxb. BruiL ferreae in pedibus, qootr iu retui etiam in PaL pr. quart. ftCBt. Gbut. Erfurt. Ligneae in pedibus inductae, MS. Ferreae in pedibus inductae. Pe^tirae Lambious. Nam induci proprie dicuntur-y quae pedibut induuntnr. £»uet. Aug. 92. Si mane sibi calceus j^rperam, ac sinister pro dexlro induceretur. Socei «unl pedum tegumeula. Hinc et induci dicuntur quamm maoibus indereutur. Suet. Cland. 8. solebant et manibus stertentis socci indui^ et «ic alii. Gaabv. MSS« quinque Teiusiioret: in pedibus. Leid. l^* pedibus indutae. Vois. I. /ii-> ditae, Male. Vide ad Sueion. Ao^. c. 92. et Cic. de in7. II, 60. OuD., Apud Cic. 1. c. legoDt alii inditae, qnod etiam in bunc locnm Herenniannm inlroduci Yolebat Cro. L» Et in carcerem ductus est,\ Crfurt. in carcerem ductus est. Graev. MSS. tret carent copula. JJeductus Vota. i. Inductus Leid. I. Ouo.

Tabulas in carcererp] Duisb. Statimtahulas in carcerem* G&abt. Leid. iV. stattm t. eic Leid. l\\, ferunt. Opo. In iii, qoae pro- sime aniecedunr, Schnetiiui ex couieciura tcripsit qui d^enderant eum., Vulgatum eoim dsfendebarU nou cadere in hominem iam damualum* Sed taepe ita impcrfecium pooitnr» ubi plutqnamp. eztpeetaittft.. Cogitatur enim a tcriptore Aciio^ ante alitm infteco- tam iaib pra^teriia, duraut adbuc, propterea qnod in animi quen- dam habjtum trautiit ei ttatum v«i >n contuetudinem abiit. Sic h. 1. lametsi defendendi negoiium qui sutceperant^ id iam abtol- veraut aoie damnalionem^ tamen defentorit floimut et munua ad- huc iis tiibuitur; defensoret enim adhuc tunt el dicuntur, etti noo ampliui locut defrutiool. Sic Cic. Acad. II, 3, -6. Goer. Deleeta- hatur autem mirifice lectrone lihrorum, de quibus audiebat; ubi m^le Ern, audierat pvoposuit, Cic. de Fin. V, 39. Tiisi enini id faceret, cur Plato Aegjptum peragravit, ut a sacerdotibus bar- baris numeros et coelestia acciperet? Cur post Tarent^m ad Arnhytam? Cur ad reliquos Pythagoreos, Echecratem, Timaeum, jicrionem tiocros ^ ut, quum Socratem expressisset, adiungeret i^- thagoreorum disciplinam eaque^ quae Socrates repudiabat, ad- discertft? L, In, seqq. pvo conscriount Vott. 11. scribunt, Addit £d. Mediol. haeredeSj quos iubet, scribunt. Bene, ti e MSS. Cf. de luT. II, 60. Ouo. Verba: testamentum i. p, conscribunt pUne expulil Scli. in eorumque locuiu subktituit illa, quae ex ed. Mediol. afferhuinri haeredes, q, i, scribunt, Male. Mam ipsum iliod, quod itta Tcrha apud Ciceronem dc Inr. I. c leguntur, oslendit, quO"** modo in editionem Mediol. irrepere pptuerint. Qaart in Tulgaia acquiescendum erit. Lf