SigPhi · Cicero

De Inventione Rhetorica (llati original)

Page 23 of 76

CAP. XXaL Commoueiitur auditorie animwt] Libri manufcr. * babent, auditor^ *i, etc. Lamb. Unde in tribnt nostris commoue^ hitur auditorHus? Giloiigt. Erf. et plnrea alii MSS. commopehi-^ tur auditorihu9, (yrooov. in snit legit mieei^icordia commopehitur auditorihue» Eqnidem cnm in Erfiirt* Pitb. et Cratand. ed. tit etiam auditoribus^ cur id repudiem, non videol Aonon Latine dieitnr commovere auditori misericordiam? Gbaet. £t ita in MS« Traiect. fivuf. Leid. 1. 11. Edd. pp. m, c, auditorihus Leid. III. auditor. VoM. II. m« commovehuntur auditoreer Scilicet tcripserat anctor simpliciter: mieericordia commovebitur, nt est in Voss. III. quod tam varie interpolarnnt. Oud. Ita scr. Sch. auditorie animu* glos- satori deberi iudicans. Orell» e Turic. m. c. auditoribue, L.

In quibue commodie fuimue] Erf. quihusque incommodis sumu4» £d. nonnnllae: in quibus commodie fuerimus» Graev. Fuerimus Ero. recepit e MS. Cortiano. Secuti sunt Scb. Orell. L» ' Quibueque in commodie eimu*'] Desiderantur in Erf artensi. Grabt, Leid. II. iV. quibue inc, £d. Med. et quibue, £d. Omn. et quihus m ittc, Leid. II. suprascr. et in q, Ouo. Sch. scripsit quibusque in inc. recte. L» Comparatione] Daisb. in comparatione, Grabt.

8i quae nobis futura sint, nisi] Pith. 8i quae nobis futura sint incommoda, nisi, Iobm.

Caussam obtinuerimus] Doiib. caussam optinuerimus, Idem. ' Leid. 111. ni caussam^ obtinuerimus» Ouo. Tnm et ostendemus nt * fntilem glossara eieclt Scb. L» Misericordiam captahimus] Erf. misericordiam eaptavimus, Gbaxt.

Potsstatem subiieiemus] Duisb. et Crf. potestatem subiiciemus 150 RHETORICORUM I liostris parenlibus, liberis, ceteris necessariia casumm sil propter nostras calamitates, aperiemus y et simul ostende- mu8, illorum nos solitudine et miseriay non nostris in^ commodis dolercr Si de clementia, }iumanitate^ miseri- cordia nostra, qua in alios usi sumus, aperiemus. Si nos semper^ aut diu in malis fuisse ostendemus. Si nostnun fatum, aut fortunam conqueremur. Si animum nostrum fortem, patientem incommodonun ostendemus futurum. Commiserationem brevem esse oportet. JNihil enim lacri- ma citius arescit.

Fere locos obscurissimos totius artificii tractavimns in liop libro; quaprppter huic yolumini modus bic sit Be- liquas praeceplV>nes, quoad videbitur, in tertium librum transferemus. Haec si, ut conquisite conscripsimus, ita tu diiigenter fueris consecutus^ ejL nos industriae fructus ex tua scieulia capiemus, et tute nostram diligentiam lau* }24dabis^ tnaque perceptipne laetaber^: tuscientior erispraeloBM. Pote^tate Vosi. III. Leid. IV. Ed. Omo. Tum Leid. IV. in n, pftr, Votf. I. lU. Ed. Med. n<MtrU proximU, par, liB, Leid. li. n, par, lib. proximi^, Dei&de Vosi. I. Leid. I. et ceteris, Vois. II. ceterisque, Ovn.

Illorum nos solitudine et miseria'] Vulgg. illorum rios soUici» tudine et miseria. Graev. Solitudine tic Leid. III. Ed. Omn. Iq reliquit soUicitudine,' Ovj}, SoUicitudine eiiam Cod. Turic. L^ Tom Vosi. 1. non pro nostris incommodis, Deiode pro humanitcUe £d. Med. humiUtqte, Eadem ^TO\sumus, fuimus, Porro pro ape- riemus, Si nos Leid. III. ap, ^imfd si nos, Aliest si ab Ed^ liled.. OuD.

jlut, diu in malis fuisse'] Erf. aut divini fuisse malis, GrAst.

Ostendemus futurujn\ Pilh. el Doisb. patientem incommodo^ rum ostendemus fuisse, Noo male. Ij>ehi. Letd.lV, fuisse osten-^ demus futurum, Ono. Et patientem inc, fcripsit Sch. ex simiU apud Cic. loco de Iiit. I, 56. Deiu coniicit idem: et patientem incommodorum ostendemus fuisse et futurum esse, maxime qnom ii^ illo Cic. loco tit: et patientem inc. esse et futurum esse, J^.

Haec sif ut conquisite conscripsimus] Erf. el Piih. haec sicut conquisite conscripsimus, Lamb. ed. Jlaec siut nos conquisite con- 9cripsimus, GaABV.

Ita tu diligenter fueris consecutus, et nosl Erf. Ita ut di» ligenter et nobis et nos, Duisb. ita tu diUgenter fueris qbsecutus ft nobis cum sine nobis considerabis, et nos, Ioem. Abest tu a Vosi. U. 111. Leid. III. IV. Ed. Omn. Twm Voss. I. Lcid. U. Ed. Ulcd. fueris cotis. et nobifictfm et sine nobis considerqbis, Vom, 11« heid, IV, fueris cons, (Leid. obs.) et nobiscum et (deeti Leid.} sine fiobis considerqbis. Vost. UI. a te pel perlecta yel descripta fuerint, Leld. l II, fueris exsecutus, Ood. "^ Ex tua scientia] Erf. et Pith. ex tua conscientia. Grabt. JSx tua conscientia Grypb. B. C. Brut. Vo#f. O. ei Leid. lU. ex f, conscientia. Ovd, T^aque perceptione laetabere] £rf. tua perceptiofie laetabere.

c«plonim artificio, nos alacriores ad r^liqpum p^solyen-- diuiL Yeram liaec futura satis acio; te ^nini non ignoro* No8 deinceps ad cetera. praecepta transeamHs/ ut^ qupd libentissime facimus, tuae yolan^ti rQCtiMima^ morem geramoa* A D LIBER TERTIUS.

Adomnem iudicialem canssam quemadmodum conyeniret 125 inTCQtionem reram adcommodari, aatis abnndadter, ut ar- FiUi. tuaque praectptione laetahere. Gaaxv. Io Crjph. B. C* l^i- Ittr praeceptione! ut •eoiiu lit: laetabere te nobie id praecepifs^l qna in re dum ' tibi geesimue mprem, consuluiese rectissimo tuo 4tudio tfisi sumus. Sed tam«n niiiil loiita. ^eque eoim bano vo- ccm bac notione qaemqu«m Ufurp«Me videou Brut. Lcid. iil^ IV* £d. Omo. praeceptione, \ o$». il l. ptitione. Oud.

2V< scieniior eris praeceptorum artijiciq] firf. tu scienticf «r*» praeceptorum artificii. Grabv.

Ad reliquum persohendum] Erf. ad periculum persolvendum* Iduc Leid. III. alacres ad rel^ p. £d. Med. acriores, Leid. II. 111. ad pericuium. Ouxu IJaec futura sati^ «cip] Dniib. Jffaec pentura satis scio^ GaAXT. I Jgnoro. Nos deinceps] Al. ignoro. Sed nos deineeps^ Iobm* YoM. I. 111. Leid. II. Ed. Med. sed nos deinc. Oud.

Ut quod libentissime facimus, tuae] Erf. ut, quod Ubentis-' sime Jaciamus. Duitb. ut^ id quod libentissime f^ciemus, Grast. VoM. 1. 11 1. Leid. 11. IV. Ed. Med. u/, id quod l. faciemus, Beoe. FjitQram eiisiat eiian^ io Ed. Omo. et ceteris MSS., »i Leid.lll. ez<- cipiat. Ouo. Utf quod, Turic. Faaimus praeftci^i praetuleroiit Sch. Orell. L.

Tuae rectissimas pol^ntati morem geramus] Erf. tuae rectii" smae voluntatis more geramus. Grabt.

CAPr h Ad ojjnnem iudicialem] Piib, ad Qmnem iuridicior lem. Grabt.

Conuenirei accommodari] £rf. conveniret accommodare. Iobm. Oporterei ' accomrnodari Cod« A« io Miueo Cr, Vral. L» 158 RHETORICORUM bit^or, iuj>efiorfl)ti8 libri» demonstratom est Kuiio etffuirt ratioxiem rermn xnTeniendamm^ qcuie pertinebant ad eaos- gwi deliberatiYas et demonstratiyas, in bmic librmn trans- tdlimnd, nt omnis inreniandi praecepdo tibi -qaamprimnm persolveretar. Reliquae quataor partes erant artifieii. De. tribus partibus iii hoc libro dicemus, dispositione, pro- nunciatione, memoria. De elocutione, quia plara dicen- da yidebantur) in quarto libro conscribere maluimas: quem, ot arbitror, tibi librum celeriter absokitaili mitte- mu8, ne quid tibi rbetoricae artis deesse possit. Interea prima quaeque et nobiscum, cum yoles, et interdum sine nobis legendo consequ^re^ ne quid impediare, quin ad tiS banc udlitatem pariter nobiscum progredi possis. Nulio / tu fac attentum te praebeas^ nos proficisci ad instituta pergemus.

CAP. IL Delib^rationes partim sunt buiusmodi, ut ' iiuperioribua libri^] Dabb. in Muperioribu* libris, Gsast* Leid. II. IV. £dd. pp. in ntp. Ub. Ouo. lu ABGD. L.

,Sio cum uU lacnDa BataTa ediiio, neqoe quicquam in Erratii calci •diectii tigDificatum. Haud dabie in udo Graevit 'codice noh lege- balnr y. ##/> q«oc«m comeoiit Cod. D. ia Museo Cr. Vr. jDw Marum rationem rerum] Erf. earum rerum rationem, Gkabt.

JJeliberatiuae et demonstraiipae y in hunc] Erfl deliberatipoM in hunc, Idbm. Pro transtulimus Cod. B. contulimue, qnod prae- fertndum. Supra pro pertinebant Ern. e Iunl. rtpo%VL\t pertinerenf, Sed Codd. ACD. et Turic. pertinebant» 6. pertinebunt, E. perti- nebatf «t non dubium tit, qQid legendom. L, Inpeniundi praeceptio] Erf. inpeniendi petecriptio. Gb.axt. M9S. O. et Edd. pp. inpeniendil Leid. III. perscriptio t. quam plurimum, Oud. Praescriptio Cod. Di perecriptio Ttiric. qui pri^ In /toc libro dicemue] Erf. in hoc libro dictum eet, Grabt* Sopra De tribus in hoc libro sine Toce partibue ia dnobut Grjph. exempl. acriptnm est. Brvt. Leid. III. in h. l. dictum est. Oud. ' Pronunciatione, memoria] Al. pronunciatione et memoria. Grabv. £t memoriaD. L. Tum Ed. Med. quia plurima dic. Oud. Deinde pro tibi librum B, ubi librum, A. librum. L> Porro Vois. I. Rhetoricae rationis pel artis, Oud.

Legendo consequere] Erf. legendam consequere, Grabt. Tam pro T. utilitatem coniecii Ern. subtilitatem, L.

Nos proficisci ad instituta pergemus] Vox proficisci lalTa len- tentia anferri poterat. Grut. rrnilra) quom habeant omnea icri- pti. Qiioiiet enim apnd Ciceronem el LiTJum perrexit ire? Quod utiqne idem est. In Araieis: ore fero Capricomus vadere pergiL Gronov. Piih. ad instituta pergamus. Negat CrouoTioa, quca ▼ide, Graet. Habelur eliam in MSr Traieo». Burm. Ed. Ora. fac, ut au. praTe. Mor proficisci ett in O. libri». V. Drakenb.

C A P. IL Partim sunt huiusmodi] Erf. et Cauch. partim sunt AD HERENNtUM Lii.m. Qip. a. 159 qtuLmtnr, ntrom potios faciendam sit: partim Imiuaaiodi) nti^ quid potigaininm faciendnm sit, consideretur. Utrum potins, lioc modo: Kartha^ toUenda^ an relinquenda Tideatnr. Quid potissimum, hoc pacto: ut ti Hannibal consnltet, cum ex Italia Karthagiuem aroesiitur, in Ita- lia remaneat; an domum redeat; an in Aegyptum psofe- ctus occupet Alexandriaro. Item deliberaiiones partim ip* sae propter se consultandae sunt: nt si deliberet senatus, captiTOs ab hostibus redimat, an nbn; partim propter ali- quam extraneam caussam Teniunt in deliberationem et consnltationem: ut si deliberet senatus, bello italico sol- Tatne iegibus Scipionem, ut eum liceat aiite tempus con- snlem fieri: partim et propter se sunt deliberandae^ et magis propter extraneam caussam Teninnt in consnltatio-» nem: vt si deliberet senatus, bcllo Italico sociis civita- tem d^t, an non. In quibus caussls rei natura faciet de- 127 liberationem, omnis ratio ad ipsam rem adcommodabitur.

eaumodi, Sie ei tiaiim iidero. Gbabt. MSS» O. bic el mox €'uumodif iii»i quod bic Leid. II. det huiiumodi, Deio MSS. O. et Edd. pp. ui uoQ uti, OuD. ^int eiu^modi nnat B, Mox idem eiusmodL Ut in Turic. el in ABCDC. X.

Utrum potiue faciendum eit] Crf. utrum potiue faciundum sit* Grabt.

Partirti Auiuemodi, uti^ quid potissimum faciendum eit,' con-^ tiderftur] Dui^b. Partim kuiuemodit quid potissimam sit consi- dtrandum. Crf. el Canch. Partim eiusmodi ut, quid potissimum sit considerandutn, Uti, qnod eil in Gruteri et •eqneolibufl ilUm, in nalio MS. ei ediio babetur, in omnibui leeitor ut, lo£U. AbeflC ^9t fetciendum pofll i. potissimum a Vofls. 1. et Leid. IV., in qno eti quod pro quid, OuD.

Carthago tollenda] Apage illud Lambini commeDlnm delenda, Qoid enim venutlinfl opponi potetl, qiiam haec verba toUere, re* linquere? Et dixit Cicero non lemel urbem tollere, GaoTJta.)

Potirsimum hoc pacto] Piib. potissimum hoc modo, GaABY. VoM. in. Leid. lU. Cd. Med. hos modo. Octd.

Utsittannibcd consuitet] Erf. ut siUannibal consulat. Gaabv. Ldd: IV. consulet. Ed. Omn. consultat. Oud. Consulat BGD. L.

Bx Jtalia Carthaginem arcessitur] Erf. et Caucb. cum ex Ita- lia Karthaginem accersatur. Duiflb. cum ex Italia JCarthaginem ap^ pelietur. Vulgf^. accersitur pro arcessitur. Grabt. Leid. IV, a/?- peUetur. Oud. Accersitur. A (a m. pr.) BCDC L.

" In Italia remaneat] Erf. an Italia remaneat* Lamb. ed. in Italia periaaneat, GaAST. MSS. O. et edd. pp. praeponuni an Teibifl in Jtalia. Deeflt in Liid. IV. Maneat Ed. Omn. Perma-^ neat L«(id. 1. II. Bene. Oud. An in It. A. an It» B. aninyt» CD. Permaneat C-Remaneat Tnric. L, Omnis ratio ad ipsam rem] Erfurt. Caucb. et Crataud.,ed. omnis oratio ad ipsam rem accommodabitur i omuino recte. Gkabv. Cd. Med. o. ratio orationis. SeA Vose.. O. Leid. 1. praebeut omnis watio, Vere». Decfll rem Voflfl. 11. Oud« In ACCT pariler 'csi 160 KHETOmCORUM In qtiilmt extranea cansM conficiet delibertttk>nem, in liis ea ipsa canssa erit adaogenday ant deprimenda..Oninem rationem eommy ^ui sententiam dioent, finem sibi conoraiio, In B et D Terba: omnia oraiio ^ conficiei delibfraiionem omjiMa luot. L.

In quibus exiranea cauesa conficiei^ Erf. in quibu* extranea conficiei, Lamb, ed. in quibue extSanea caussa efficiet deiib, ■G&ABT. Pro conficiei in C. Jfaciei, £. j In iiie ea ipsa cauesa erii adaugAida, aui deprimenda,'^ Crf. in his ex ipsa caussa eruni ^uiaugendaai aui deprimendam, Cauch* in his ipsa erii caitssa aui adaugenUa, aui aeprimenda. Graet. Voii. II. IIL Leid..Ilf. Ed. Med. ex ipea causa eruni adaugen^ dae aui deprimendae, In Leid. I. eiiam ex ipsa c,- DeeM in Cd. Omnib. vox ea, Leid. IV. aui agenda aui d. Ouo. Omncm bnnc locam tic exbibent Grjph. B. C: In his ex ipsa ctuissa, eriinl ad augendam, aui deprimendam oraiionem ecrum, qui sententiam diceni» Qui senientiam dicei^finem sibi conveniei uiilitaiis pro^ ponere, ui omnis eodem ioiius oraiionis ratio conferaiur s* mulio eliter» qnam legitur in vnlgatit; Qtmm rectiue» docti Tiderint» rtiobif non mala lebiio Tidetur, ii cnm vnlg. conferatur. Omnwm deliberaiionem Lamb. Itfgit, qoo loco oraiionem alii, Eqnidem «t ingenae fatear, etiam in reteri lectione» quam lequoTf aUqnid de- fidero. Aut enim pro Terbo eruni, legendum eat erii^ n« intelli* gaiur raiiOf ant aliqnid addendnm, qood Ciceronia aententiam ex- pleat poit Terbum eruniy ut paraia adiumenta » aut loci deprompii^ aut qoippiam hoiusmodi; sed ila eiiam longe illam tentio Tulg»» tae aoleferendam. Brvt. Bx ipsa B, T, Erii a m. f. punc^ia notat. A, Bruni B. Aii augenda A. Aui agendae B. Deprimendae B.

cui Toc. in A a m. •. additom esi, L* Omnem raiionem eorum] Erf, omnem memoraiionem eorum* Caucb. oraiionem eorum, Pitb. MS. et Crataod. ed.r omnes oratio-- nes eorum; legendnm com Victorio: omnem oraiionem eorunu la Erf. ex hit duabui Tocibnt orlum ett memoraiionem, Sic in prae» cedente noia itidem correclum est ex membraoif optimia omnis oratio. Graet. Leid. 111. Ed. Med. omnes raiiones t^orum, ut ion- gantor Toci deprimendae, Pluralit comparet eiiam tti Ed. Omo. et Vois. 11 f. qoi tameo praebet oraiiones, In MSS. reliquia a m. pr. omnem oraiionem, Bene. Ouo. Omnem eorum oraiionem ( hoa a m, t. ) A. omnes oraiiones eorum b\}, omnem oraiionem eorum Qui senieniiam diceni ^ finem'^ Pith. qui sententiam diceni, r> qui sententiam dicei ^ finem, Grabv. Addnnt Voat. 111. Leid. III. is qui sententiam dicet. Ovd,, lla etiam BD. Cod. Tnric. apud Orell. omoem locom tic acriplnin praebet: In his ex ipsa causa erunt aui augendae aui deprimendae omnes oraiiones eorum\ qui sententiam diceni, Is qui senieniiam dicei, finem — • Sch. poat Verba: In his ea ' ipsa causa erii adaugenda aut deprimenda, fioem fegmenii fecit| noTumque iia incipit: Omnes, qui senten» iiam diceni, finem —. Orell. omnejn locnm corruptum iudicai. Mon dubium esl^ quin lcctio Cod.Turic, qoicom cooTeninnt magis minuive melioreff omnei, maoum icxipiorii exhibeat; quare una Tocula addiia scrihendum: in his ex ea ipsa caussa eruni aul uugendae aui deprimendae omnes oraiiones eorum > qui senien^ Digitized b^VjOOQlC Teniet ntilitatia proponere-^ ut omms eo totius oratioms ntio coBferatur. Utilitas in duas partes in civili coubuI- tatione dividitar, tutam, et honestam. Tuta est^ quae conficit instantis aut consequentis periculi vitationem qua* libet ratione. Haec distribuitur in yim^ et dolum: quorum snt alterum separatim, aut utrumque sumemus coniunctim. Vis discemitur per exercitus^ classes^ arma, tormenta, cto* 128 tiam dicent, Is qui sententiam dicet^ finem cet. CorraptioDi locam dedlt repetitio formnlae: qui eententiam dicet, L, Finem eibi conpeniet utilitatie] Qoidam legi Tolmit, utilita'-' tem, Lajcb.

Ut omnia^ eo totiue orationis rdtio conferatur, ] Et(, ut omnie iotius orationie eodem ratio conferatur, Q&aev. Vott. I. 11 1. Leid. 11. ct Leid. I. in marg. ad eam Leid. IV. ad ipsam* Vosa. IL Leid, III. eodem, lo £d. Med. Omnee t. o. rationee eo conferan^ tur, OuD. omnie ad eam ACC. o. ad eandem D. L, Tutam et honestam.] Erfurt. tutam, honestam, Grabt. In t, et itt h, A. tutam honestam BD. tut, et hon, CC «— ^ch. acriptic rem tutam et honestam, quod mioime opua eaae recte oatendit Orell. e& anpp. intelligi iubeiia partem, Z/, Haec distribuitur in vim aut dolum} Erf. haec tribuitur in vim et dolum, Grazt.

Quorum aut alterum] Erf. quorum alterum, Idbm. Deeat aut Voaa. II. Leid. I. ill. £d. Omnib. Oud. Quarum C. Aut om« A Utrumque sumemus coniunctim.] Scripti omnea ccniuncte^ nt de Iqveaiione 1,7. At mihi quidem pidetur coniuncte agendum de materta ac partibus. G&oiiov. Pilh. aut utrumque cqnsumemus conlunctim, £rfart. Cancb. et ed. Victorii coniuncte, Graev. et ita MS. TraiecL BuaM. Snpra pro separatim Leid. I V. separate, Tum coniunctim Voaa. I. II. Leid. I. com Edd. pp. In ceieria coniuncte, Biii qnod Vott. III. det inconiuncte, Ouo. Coniuncte ACDC. co/i- iunctur.i B. Coniuncte etiam Cod. Turic. L, Vis decernitur] Sic Pall. et Bruil., maluit Lambinoa discemi» iur^ qpam beue, ipae videril. Vulgo erat seoernitur, Grut. £d. Grai. pis decernitur per exercitus, classes, AI. vis secernitur per exerciius, ^onnnUi ex conicctura: vis cernitur per exercitus, Iq Vidorii etl secernitur, In Erfurt, tameo et Caach. nec non Cr.a-> t;>odriy Mediolan., Atcena., Carol. et Rob. Steph. aliisque veloatiori- boa omnibaa cdd. eat, pis discernitur, Nec video cautaam» cnr id >on locnm auum obiineai. Fis discemitur tcilicet a dolo, per ex- erciiiiaj clattea, ti ab exerciiibua et claaaiboa nohia via iofertur, nottraque diripiuntur et vaalaniur. Graev. Vis decerniiur, Sic in qnibiitdam legitur, in mViU secernitur, Neutrnm probat Lamb., qut discernitur, ut not, edidii, B^iut. Voat. 111, pis de se cernitur* Leid. I. p. decernitur, Vott. J. Lcid. II. pis secernitur, Opp. Dis~ cerniiur BE. Legendnm ett cernitur, quod e teqq. apparet,^ ubi variatar oratio vocabulo consumitur, X> Bvocationes hominum] Pleraeqoe Tetnatiorea edd. et MSS. rtf- pocatiunes hominum. Vicior. ed. apocationes hominum. Kum bo- ittioet erocarc ett vit? Saue evocaii militea apud Roiuanoa non vi co^ebauiuf ad noincn daudum miliiiae, tcd prcMbua et promiatia m RHETORICORUM m RHETORICORUM cationes hominmiiiy et alia^ ImiiisDiodi ret. Doliu consa^ mitnr in pecunia^ pollicitatione, dissimnlatione, matnra- tione^ mentione, et ceteris rebns^ de qnibas magis idoneo iofitabantiir* Aldui Maonliiif F. ezplicat evocatiooetj iromioatio- nea hoitim&y com eTocaomr ab hostibus c^uidam^ nt eornm tis infriogator. Quii unquam iia locutua est? Sfd ipMim vide; qoi cC •eqneiitia explicet peeaime. Sane cormpta uoo beoe poasnut ezpli- cari. I9ec quid ad vim pertineant revocatfonts, ni alii legunt, id- telligo. Qui ab ezilio reTocaotor, in itloa beoeficinm confertar. Nec auocationeSf ut nonnnlli malunt, hic pottout ferri. Avocant^ quae animnm a cnria et solliciiudiniha^ abducunt, res iucundae ftul stadia.' Catalecton Virgilii ex emendatione 1. Fr. Gron.: Oblectat kortus, apocat, pascitt tenet, Animoque moeeto demit angoree gravee. Cogitabam abactionee hominum^ cnm ii homines instar pecoram abigootur e suis fiuibus. GaABv. MSS. O. et Edd. pp. repocatio^ nes h» Noo capio, nec coniectoris iocerlis indnlgere lubet^ alio- quin in meutem Tenernnt deuotationee tcI interhecionee ^ pro quo •cribebant librarii internectionee, Oud. Revocationee A (a m. pr. repotionee) fiCDE. Cod. Tnric repoc, Scribendam est sine dnbio depotionee, i. e. incantationes; de qna huins toc. noiione adeantiir lexica. Error. ortns est eo« qnod qunm aliqnis per negligentiofn scripsisset revotionea rel repocionee, alii secuti pro compendio ha- bentes scripsernot repocationee, alii, ut emendarent, epocationee, JD.

£t aliae huiuemodi res] a Duisb, abest ree, GaABT* Leid. IV. H.alia huhumodi, Oud. Ree omisii etiam C. L* Mentitionee] Malim legi maneiones. Lakb. Mentitione pro* bata Lamb. emendatione edimus. Qnid enim sibih. 1. vnlt meis- tione? Si qnis antem ctt, qni noTiiate Terbi moTeatur. is intet- ligst, qna tatione appetitio, a rerbo appeto, molitio, a Terbo molior, deducta tox sit| eadem ratione a verbo mentior mentitio deduci licnisse. Brvt. In pecunia, pollicitatione, dissimulatioae, maturatione, mentione, et ceteris rebus, de quibus; sic Erf. et Cauch. MSS. Edd. moltae: in pecuniam pollicitationem, dissimu- lationem, maturationem, mentitionem, et ceteras res, de quibus, sed prius habent omnes libri Tetutli, qnos* consuloi, et editiones antiquiores, Teiustissima Iialica, et Mediol. Vicior. Cralaod. Hervag. Sed ed<l. Ascens. Caroli et Roberti Steph. et Lambini legunt^ ma» turationey nientitione, Apta esset vox mentitio hoic loco pro men- dacio^ si usquam alibi extarei, sed nnnc ioTilis codicibus nihil moto, qoamTis non inielligam, qnid hic sit mentione, nec quod praecedit, mtituratione, nisi dicas, maturatione este simulaitone mainrationis ad decipientlnm. Sed hoc ett Taiicinari. Lamhini nont capio. Grabv. MSS. O. cum Ed. Omnib. [Ald.] in pecuniam, praete)rquam Voss. II. et Leid. iil. et sic in seqq. In plnrali poi" ■ licitationes y dissimuUuiones, maturationes, mentiones et ceteras res habent Voss. I. III. Leid. I. il. IV. £d. Omoib., nisi qnod et ceteras res desint Vuss. iii. ac Leid. II. pro Tsria lectione praebcat mentitiones. lu codem codice mentiones ezpouuutor fu'-' tilitatcs. Glotsae: Atentio, U apwjoig xul Wtwpa, |n Leid. II!. mentitione. Oud. Pecuniam ACDC. Follicitationem A (m finale 9i lu. s. addiium videiur) C£. pollititaciones D. Dissimulationem A ( a m. s. ) £. dissimulationes C. dissimilaciones D. Maturatio- AD HERENNIUM Lib. IIK Cap. a. 163 tempore loqaemur^ si qnando ^e re miUtari| ant de ad- miDistratione reipublicae scribere TelimuB. Honesta res diTiditor in rectum, et laudabile.

Rectom est, quod cum yirtute et officio fit Id divi- ditur in prudentiamy iustitiamy fortitudinem ^ modestiam.. Prndentia est calliditas^ quae ratione quddam potest di- lectum liabere bonorum et malorum; dicitur item pruden- tia, scientia cuiusdam artificii; item adpellatur pru^entiai mullartun rerum memoria et nsus complurium ilegotio- 129 mm. Institia est aequitas, ius nnieuique tribuens pro di^ gnitate cuiusque. Fortitudo est rerum magnarum adpeti-' tio, et rerum bumilinm contemtio, et laboris cum utili- tatis ratione perpessio. Modestia est in animo continens moderatio cnpiditatnm.

Hem meationem A (a m. t.) E. maiurationes mentiones tnenticio^ nee D. Ceteraa ree ODE. AblaliTom iiugulatcm et n^entione Cod« Tnric; idem ceterie rebue, Mentione Etii. lecte accepil de geQer«i ct artiftcio fallfndi, qnnni homines iii^ quoffallere et ilUcere ia fraudem ▼oloiil ^ e loni^iQqno oatendnnl apem, non pollicendo, sed taDtnm obiter commcmoi-ando, quod apem (Wciat, qnod.«Uiciat*: Maturatio vero eat consilii accelerala exaecaiio, qua aliie praerer- limnr. Ceierum mentjtionee Lamb. inier variaa lectt. affert. L^ De adminietratione reipublicae ecrikere pelimue] Erf. de ad^ minietratione rei ecribere velimue. Dnisb. de administratione reip, Ktibere polumue» GaAEv. Leid.Jl. de ministratione, Leid. IV. po^ lunuu, Ouo. Velimue ABCDE. Ald. polemue rccepit Ern. ez edi- taone liy^. secmiqne sant Sch. Orell. L* Dilectum /laberej Sic Erfari.^ ted Vnlgg. delectum Aabere* GaAXT. MSS. O. et Edd. pp. delectum A. Ouo. In dtioboa Grypb.; libiis diiectum tcripinm ex«tat, qaam toribeadi rationem iu sequi- ur Lamb., ui tamen h. 1. delectum habeatur; fortasaif operarina iacaria, eius inalituto refragante. BatiT.

Item appeliatur'] In Erf. uon est item. Cralaud. ed. et item» Lamb. ed. et appellatur. GaAXY. Leid. III. £d. Omn. et app, Leid. IV. item et app, Oud.

Jus unicuique tribuene'^ Erfort. et Cauch. iue unicuique rei fribuens» Lamb. ed. iue suum unicuique tribuene, GnABT. MSS* scx iue unicuique rei tr, £d. Med. ius euum unicuique rei tr^ Letd. III. iue uniuecuiueque rei tr, Mox pro cuiueque in Voss. II. est uniuecuiueque, Oud. Ius u, retribuens A (a m. §, ius et re pwictis not. ) /. if, rei t, fiE. Sie eiiain Taric liber. Voc. ius Era. aneis incluserar» dissentieBle Sch., qai tt. pro dignitate cuius^ ^e id yalere ait, qaod pleraroque Tocab. suum ezprimiinry quum mstitia diciior Tirius suum ius unicuique tribuens, Ex qno appa- ret T. ius h. I. non esse snperTscnum. L, Et rerum humilium contemtio] Piih. et Aumilium contemtio. Redias san« rerum intelligitur, quam repeiiiur. Gxabt» Mt rerum Perpessio] Liber anns manascr. habet perpensio, Lakb. £d. prim. iaboris cum utilitate^ perpensio, quod reciperem, oisi forii- tiidJais motiiM esset oetio; perpensio T«ro laborit cttm utililAtia ra- CAP. III. Prndentiae pardbus utemor in dicendo^ fii commoda cum incommodis conferemus^ cuin alterum sequiy yitare alterum cohortabimnr: aut si qua in re cofabrtabimnr aliquid^ cnius rei aliqnam disciplinam ant tione, boG ett cootideratio et comparalio labori» com nliliute, qoae laborem lequetur, eit prurleotiae. Retioeo igitnr yulgaum^ qauD» vis loqueodi geaua mirum mihi Tideatur este: perpeti laborem cum utilUatU ratione, pro perpeli Uborem et pericula, babita ratione militaii», boc est, ut laborem illom tnacipiam propter otilitateBiy . quae iode in patriam deriTabitnr. Gb.aev. £d. Omn« perpen^io. Ouj). ' T um. cupiditatem dno lib. Grjph. B. C. et quidem rectiua. B&UT. Cupidiiatum ABCOE. Conieniire OUDendorpii Codd. es eins fileniio inteiligilnr. Recte genitiiram defendit Orell.; accnsati- Tum male amplexoa erat Scb. QontinenM enim h« 1. est con^ tinuue. L,