non. Nisi abest a D. Tum artem #. tenere B, Tenet A. Summa C. Quis enim nisi quum summeT, Quis est euim, qui nisisumme, Sdi. ct Orell. reclv edideruut. L» Probant oratores et poetae] £r£ j>robant oratotes bonos et poHtas, f<on male. Grabt.
«cire non possant, ubi ait) nec quKl sit, nec quo modo iacliim sit id, quod eos maxime delectet At is, qui et 188 haec omnia inlelligit, et idonea maxime eligit, et omnia in arte maxime scribenda^ redigit in singulas rationes praecepliouis, necesse est eius rei summi;s artifex sit Uoc igitur ipsum maximum ftrtificium esC, in arte sua posse et alienis cu^eniplis uti. iiaec illi cum. dacunt, ma- gis nos auctoritale sua commoyent^ qu^ reritate di^pa- tationis. Illud enim veremur^ ue cui satis sit ad con^a- riam rationcm probandaiUj quod ab ea parte steterint i^ qui et inventores liuius- artiflcii fuerunt, et vetustate -4am Quod scire non possunt] Lamb. ed. quod scire non possint, Id£m. Non possint D. L, Nec quid eit, nec quomodo] Dnisb. aut quid tit, aut quo^ modo, Grabt. Vo»s. I. III. Leid. II. 1I[. 1V\ aut quid sit^ aut quo m, £d. Med. caret yw, aut quid eity sed habel aut quo modo, Odd. Aut quid ABDC. aut quo modo fiCD. L, Tum maxime delectat MSS. duo. Oud. Delectat B. Diiectat D. L.
In arte maxime ecribenda'] £rf. maxime in arte ^cribendtu Caiicli. in ' arte maxima ecribenda, Graev. £t omnia in arte ma" xime scribenda redigit, Ita •criptom exstat in impresftit; not ex Grypliii exemplari MS. ita edidimas: et omnia in arte maxima ecribendo red,, qnae plaDitsima leclio esl. Meqne nos. tameo, si quis vulgatam malit, pugnare Tolumus. Orut. Oiidendorpii Codd. . siiliil variant. In arte maxima ecr, ABCT. Scribendo B. ]uqat DE. V. maxime omiitere Yideniur. Scb* de conieciiira deleviti qiicm tecutus est Orel]. Recte. L, JSius rei summus arti/ex sit] Pith« eius rei summus sit» GaAET. Summus artifex rei sit, D. Sit tirti/ex Lamb. L, In arte sua posse] Erfori. et Duisb. in parte sua posse, Grabt. Voss. O. et Leid. ires zn parte s, p, Abest posse « Vosi. 111. OuD. in parte sua DE. L, Quam veritate disputationis] Erf. et Cratand. margo, qutan ratio/fe disputationis, G&abv. Voss. L III. Leid. 1. a m. pr« ratione disp. [ctiam Cod. Tnr.j Oud. Paollo aute auctoritate omisso sua de sententia Ern. dederat Sch. pronomini nuUum lo- cnm esse existimans, quum postea dicatur iUorum auctoritate, St^ Codd. ABCE auctoritate sua, D. sua auct, Cod. Tur. magis nopa auct, nos com, Oxonu. unus sua omitiit, Schutsio Eruesiiuque «stipulaus. L, Mox enim post v. illud omittit Vots. L Ouo. Omiitunt pariter Cod. Tur. Oxonn. unus. L* Quod ab ea parte stetterint] Addiiom illud parte e Pall. pleri«kque, item SulTiidi scriptis et Fabricaiuo. Geut. Quod ab ea parte steterint Pall. Erfurt. Cratand. mareo, et edd. ^Grnt. Aliae: quod ab ea steterint, Ketinet hanc voculam etiam Duisb. Graet. £t MS. Tiaieci. a m. s. Burm. MSS. O. et £dd. pp. cs- rent v. parte, Qeue. dccst ii Leid. IV. Oud. Parte habct uno» D. Steterunt CD. Omiitit parte ciiam Cod. Tuiic. L.
Inuentores luiius artijicii fuerunt] Erf. et Cauch. inventores Jiuius artificii fuerint, Graev. Voss. I. Lcid, f. IV. /iierm/. Ocd, Fueriht BC. Sola vetustate D. L, AD HERENNIUM Lib. IV. Cap. 3. 247 satis ommbus probati snnt Qaod si, illoTTim anctoritato remota, res omnes volent cnm re compararey intelligen^ non omnia esae concedenda antiquitali.
CAP. III. Primum igitur, quod ab eis de modestia dicitur^ videamus, ne nimium pueriliter proferatur. Nam u tacere, et niliil acribere modestia est, cur quidquam scribnnt, aut loquuntnr? Sin aliquid sunm scribunt, cnr^ quo secius omnia sua scribant^ impediuntur modestia? Qnasi si quis ad Olympiacum venerit cursum^ et steterit^ 189 Sati^a omnibus probati ^unt] Erf. et Cauch. satis omibus pro-» httti #iii/. Graby. Vom. 1. Leid. I. II. II f. Ed. OmD. sint* Oud« 8int C. Probantur pro probati sunt T, It, Bes omnes polent cum re comparare"] lualim sic legi: ratione^ poUnt cum rationibus comparare, Lamb. Toss. II. Leid. II, polunt* Leid. III. vellent, Leid. L comprobare, Oud. Pro tt. res omnes^' qiuf exhibeot ABCDE. Scb. dedit rem omnino, Coniicit Orell. ra^ tionem polent cum ratione, quod placet, L* JSsse concedenda antiquitati,'] Duitb. esse coihparanda antiqui-» tttti, G&AST. Leid, IV* comparanda esse a* Om>. contendenda este a, A, (rvlg. a m. ••) concredenda esse E. 1/.
CAl*. III. Quod ab eis de modestia dicitur] Siq Erf. Cr^* tiid. et Grut. edd. AI. edd. quod ab eis modestia dicitur. Grabt* De tcriptom extUt in utroque Grjpb. exempl. et Leoo. Ed. In ccferii de abest D&ut. Leidd. O. Frimum igitur (Leid. IV. ergo,} eb eis quod de m. d, com Ed. Med. Beoe. JJe abest a Voes. 11. Ooo. Jgitur (leeit in D. ab iis quod exh. C« aB his quod E. £. ■ Himium pueriliter proferatur,] Vnlgaii addideraot iiHftUiter et% qnodreieci, fide quatoor Pall. et Bruil. Grutbx. Plerique M5S. et edd.: nimium inutiliter et pueriliter proferatur. Grut. Nimium puerilitef iroferatur; aic et Cauchiannt. Gaabt. Vosa. 1. nimium et puttriliter fr.mprascripto inutiliter a ra.s. nimiumpueriliter et inutiliter Leid. li^ nim,inutiliteretpueriliter, Leid. II. III.IV. etEd.pp. Voss. 11« inuti" liter pueriliterque OvD. Inutiliteret p, ACE. inutiliter pueriJiterB. J^ JSt nihil scribere] Erf. et nil scribere. Piih. aut nihil scribere*, Craet. Tacere et nihil scribere, Leid. II. caret copula. lu cele« lii M8S. et Ed. Med. tac, aut nihil scr, Hecle. Oud. JSt unu» A» eut BCDE.,Aut dederunt Ern« Sch. Orell. la seqq. aut locuntur% ABD. L.
Cur, quo secius omnia sua scribant] Becepi Toceili sua tz Pl- thoei codice, qnod requirit sententia. Al. edd. et MSS. omnia scri-^ hant, G&ABT. In nnllo meornm, nec Edd. pp. est sua, Leid. 111« omnia etiam ignorat, Leid. 1. III. impediantur. Ouj}. Quo quoni'» ttm secius D. 8ua omiilont ABCDET. Scribunt B. Jmpediantur A. Redoxcrat sua Sch., rursum orai»it Orell. minime id neceasa- nam iudicaoa. Ita est. Facile enim ex supp. snppletur. Z« Si quis ad Olympiacum penerit cursum] Erf. si quis Olympia^ cun venerit cursum. edd. Tett. Si quis ad Olympia quum penerii ctwtum, Lamb. cd. si qui ad Ofyinpiacum penerit cursum, Geailt. Vois. III, Quasi quis ad O, cum p^ c. Oud. Scripsit Sch. Quasi *i quii ad Oi, quum. penerit, dempta iu aeq« yoce impudsntesque fanicula^ nt protaais et apodosia magia cUreicant. Scd quuia deesc u tt tnlttatafy imptidentesqiie iUos dicat essey qoi cnrrere eoeperint^ ipse intra carceres stet, et narret aliis, quomodo Ladaa aat ooias cam Sicyoniia cardtarint ^ Sic isti^ com ih ABCDE. curtum penerit ett in C» Schuuii scriptaraiu compro» b«Tit Orell. L, £t steterii ut mtttatur] Erf. et Pilh. et eteterit ut omittatur. Dnifb. et eteterit, et ut omittatur» GaAST. Vom. (• ut omittatur •npr. imitaior, qood et tapras. in Leid. 1. ut amittatur Voss. 111« mU omittaiur Lffid. IL IV* ut imit etur Xcid» IIL ut emiitatur Ed. Med. ut imitatur Ed. Omn. com Voss. 11. a m. pr. pro inmitta" tur scil. Non male. Nihil tamen lemere mates. OiTD* Ut imttator ABC ut admittatur C unde mittaiur sosp. Ern, 0 soriptara £d« Bled» L, Impudenteegue illoe dicat eese^ Lamb. ed« zmpudentes iUoe dicat eeee» R. oteph. ed, impudenier dicat illoe eeee. Pitb. impu^ denieeque dicat illoe eese, G&abt. Copula gue deesC Ed« Mcd. et BfSS. O. e&cepio Leid. IV. in qno et impudentee* Mox eeee bob «gnoscit Ed. Med. Oud. Que omit^nt etiam ABCDE. Reiinet co^ paUm Cod. T. Recte expulemnt Sch. Orell. £• Currere coeperini] Voss. IIL Edd. pp. c« coeperuni^ Ovd» ee^ perini C. coeperuni D» L.
Ipee intra carceree eiet] Al. ipee inira carcerem eiet* GRAm MSS. et Edd. pp. inira carcerem^ nisi qaod in Leid. IL sit intra in carcerem et Leid« IV. simpliciter in carcere» Cor numer«m istom maurant seqq. Editores? Oud. Bi ipee iniraD, Carcerem ABCD.JL^ Quomodo Ladae, aut Boliecue Sicyonii} Sic restitoit hnnc lo* cnm Adr. Tomebus lib. 90. Adrers. cap. 25. quamqnam pnnt Boiecue legi po»se. Ego ^oiecue malo. Xenophon sane Boiscum qoendam pagilem commemorat lib. 5. jirapda, [Vf H. fin.] Laiii.- Opinor scribendom Boeue^ de qoo Pausanias meminit in Lacouicisj ab eoqne cooditara Boeam nrbem fuisie in exlremo Boeiaiici siaus coroa scribit. F. Uns. Qaum nullas non ez scriplis codicibus ha-> beat cum^ ea tojc piimo non debuit mutari. Licet Boiscue tit vere Domen proprinm apud veteresy unde Boiscns Thessalos pugil Xe- Doph. 6. Exp. Cjri V, 8. fin. Nostri autem MSS. babeot tcI Boie €um, tel Boys cum, yel denique Boyie cum eisoniis, at omnino Tera manni fuerit: Boius cum $icyoniis; quod interpretalur Pater lib. ir. Obserr. c. 26., ubi praeter Boeos illic notatos adicripsit: Bolog nomen. Salraas. Sol. OS, Et mirom profeciOy non cogiUsae Tiros dociiisimof boc loco de his calceis, qoum et ipte Baldnious hanc eorum appellationrm tatia illustret in libello de eis scripto, •oramque roentin satis frequens alibi occorrat. Geonot. Erf. Lau- das aut Bois cum Sidoniis cursitarini, Pith. Laudas aut Bois cmm Sisoniie cursiiarint, Al. Ladas aui Bois in Sinoniis cursiiauerint, Grut. ed. Ladas aui Boiuscus Sicyonius cursiiarint. Lamb. ed.
Lndas aui Boiscus Sicyonii cursiiarint» Alii Ladas aus Bolisicus Sicyonius cursitarit, Haec omnia reiicit meriio loaun. Fred. Gro- Dovius IT. ObserT. a5. prob«ique: Quomodo Ladas aus Boius cum Sicyoniis eursiiarii ^ hoc eat calceamentit Sityooiia» quorum eiiam 1. de Orat. meminit: si mihi calceos Sicyonios adiulisses^ non uterer, quampis eesent hahilee et apii ad pedem, guia non ^sseni pirilee, Lnorel. [iVy 1121.] pnlchra in pedihue Sicyonia rtdeni. Pbrasis qoalis pro Valerio Flacco [c i^.Jc ambulat cum lorica; f AD HERENNIUM Lib, IV. Cap, 3. 249 in artis curricalum descenderunt, illos, qui in co, quod est artificii, elaborent, aiunt facere immodeste; ipsi aliquem antiquum oratoreili, aut poelam laudant^ aut scripturam, sic ut in sbidium arlis rhetoricae prodire non audeant Non ausim dicere, sed tamen vereor, ne qua in re 190 laudem modestiae venentur, in ea ipsa re sint impudentes. Quid enim tibi vis? aUquis inqniet; artem tuam scribis: gignis nobis novas praeceptiones: eas ipse confirmare non potes: ab aliis exempla sumis. Yide ne facias impudenter, qaalis in II. Antoniana ^[riiilipp. II, 3l.]: cum Gallicis et lacema cucurristu Boiuf, Boens, Boioq Graeca ette no|ntna ibidem docet» nbi ▼icle plura. Graet. Ladas aut Bqyua etc, Ladas, aut Boli" 9CUS Sicyonii^ Lamb. et Adriani Taruebi coDiecinra. Brut. Ed, Ned. Voss. 1. cum Leid. 1, • m* ■• Ledas^ Leid, IV. hydas. dein Boys yel Bojis MSS. O. com £d. Med. item cum Sinoniis, cum- 8isoniiSt cum Sissoitiis, et similiter corrapie, Suprnsc. in Vos», Sicionius. Oud. Ledas ABE. Ivdias G. laudes D. Aut Bois BC. j4ut si sonis bonis D. Tom sioniis (a m. s. sisoniis) A. sysoniis BCE. siphoniis D, Reote edideruut recentiisimi: Ladas aut Boius cum Sicyoniis, L.
In €trtis curriculum descenderunt'] £rf. m artis curriculum c/cf- scenderint Graet. Ed. Omn. in a. periculum descenderint. Oi;d. Jn ctrtis curriculum ABCDE, lidem descstfderunt, niai ^ood D* Qui in eo, quod est artificii, elaborant] Sic Daisb. Al. qui in 00, quod est artificii, elaborent, Graet. Leid. III. in eo quidem artificio. Voia. IH. Leid. IV. elaborant, Onji, JBlaborant iuiVtc. ia prima ed. dederat Scb. elaborent coni. ia allera rettituit. JSIabo- rareTit A. eborent B. hae laborent D. elahorant T. Ern. aot de^ scenderint — eidborent, aat descenderunt — claborant acribendant cenaocrai. ConinnctiTns qiinm locom babeat in re, qnae ut iniel- lccu UDtom et cogiiata profertnr, h. 1. erit praeferendua. ///i qui elaborent sont quicunque elaborant, X.
8ic ut in stadium arfis rhetoricae] Sic r«posui, cam iii librltf omnibiis, praeierquam in lib. editionisCoIio. £t Car. Steph. et in ono iuanDacripto legaiur, in studium, plaue meudose. Lambii^. Erf. in studium artis rhetoricae* Graet. MSS. plerique in studium cttRi Ed. Omn. Male non audent moz Leid. IV* Ouo, Siudium ABC. Stadium DE. Tum non audiant A. L* Laudem modestiae penentur] Erf. laudem modestiae verentur. Doisb. /audein modestiae penerentur, Graev. Voss. III. invenerunt^ Leid. IV^ venerentur, Ono* Venerantur (volg. a ni. s.) A. venerc'- Jn ea ipea re s, impudentesl Leid. JII. et in ipsa re. Voss. III. Ed. Med. imprudentes, Oi'd.
jiliquis inquief] Erf. aliquis inquit, Grast.
Artem tuam scribie, gignts] Duiftb. artem tuam scribis nobis, gignis, G&ABT. Addit nobis Leid. IV. Odd.
Gignis nobis novas] Erf. gii^nls riouas nobis, Graet* Abest nobie a Voss. lll. ct mox ipse. t)vp, Ab aliu exempla snmis^ Piih. ab aliis exemplii sumis. Graet.
250 RHETORICORUM dui ttio noDiini Telis ex aliorum laboribns libare laudem. Nam si eorum voluraina prebenderint antiqui oratores, et poetae, et sunm quisque de libris sustulerit; nibil istis, qnod suum velinty relinquetur. At exempla, quoniam testimoniornm similia sunt, item convenit, ut testimonia, ab hominibus probatissimis sumi. Primum omnium exem- pla ponuntur bic non confirmandi, neque testificandi caussa^ Bed demonstrandi. Nou enim cum dicimus esse exorna- tionem, quae, verbi caussa, constet ex similiter desinenti- bua verbisy ^t ponimus hoc exemplum a Crassoy quibus Volumina prehenderint] Piih. polumina apprehenderini. Gbjlst. Yoif. 1. Nam si a conirariis eor, eic» Leid. 1. a m. pr. et Yofts. U, n. si tua polumina Mi>S. 0« ei £d. Omii. prenderint* Ed. Med. cmprehenderint, Ood, ^ * Bt euum quieque de lihrie sustulerit] Haec scriptora ctt profecu iii GruieriaDAf et omuef illam ftequente* ediiiouet, ez emen* dalione et coniectura Turnebi, cum omoea editi ante Grotcrum, quoi quidem Tidi| vidi aniem plorimos, et pleriqoe MSS. et suum quisque de lihris suis iulerit, corrupte qoidem, uude Turnebe emendandi fuit occaiio data, suis tulerit moi«ndi in sustulerit, Sed inTiiis libris omnibus non erat recipiendum iu couiextom. Veram «ucioris maoom nobis serTaront Caiich. et Duitb. membraoae: J£t suum quisque de libris tuis tulerit. ferre pro auferre. Virg.: Omnia fert aetas, animum quoqite. Graev. M5S. V« cum £d. Med. de iibris suis tulerit, Voss. 11. d.l, tuis tulerit cnm £d. Omo. Leid. IV. ^uisquis d, L tuis tulerit, Oene, si iu seqq. lcgas e Leid. IV. nihil istis, auod tuum esse velis^ reiinquetur. Oud. J)e libris suis AC, de perhis suis IX Tulerit ABCD. De libris suis eiiam duoOxonn. h^ Nihil istis, quod suum velint, reiinquetur.} Istis, nimirnra libris. Nou iuepie tamen Dnisb» nihii tibi, quod tuum esse velis, reiinquetur. Si plures libri consentiiient, non repognarcm. Gkast* Leid. IV. nihii tihi* Veiint abest ab £d. Omn. Odd. Scripsit Scb. quod suum pocent, Locum corruptum sic emendare agrestas cst Orell., ul scribcudoiu ceoseret aoi: Nam si tua voiumina prehen-* derint aniiqui oratores et poetae et suum quisque de iibris tuis tuieritf nihii iibi, quod iuum esse velis ^ reiinqueiur i aot gloise- maiitf expuDCiis: Nam si eorum poiumina prehtfnderint antiqui o, et p, et suum quisque tuierity nihii istis reiinquetur; quo doci eiiam ait scripiuram Cod. Turic« et suum quisque tuierit de iibris tuis a pr. m.; de lihris tuierii tuis a s. m. X.
Jtem conuenit] Duish. ita conyenii.. Gkxev» Voss, I. item ita e, Leid. IV. £d. Med. ita conv. Ed. Omn. te conv, Oao. Item ABCDE. i.
Primum omnium exempia\ Erf. primum omnia exempla. Grast.
Non conjirmandi, neque testijicandi] Duisb. nec QErf. neque) confirmandi, nec iestijicandi. Graev. Ed. Omnib. ponentur* Lrid» IV. nec c. nec. Oud. Ponuntur hi B. pon* hec.!)• Tiun neque conf, D. nec iest. A. L.
Hsse exoraationem'} Erf. exornationem esse, Grast.
Quiifus possuinus, et debemus] iiaec suut ex oralione Crasst, quam habuit ad^Quiriies^ ciim agcret cao»tara Senatot. Sic aotem po99umu8 et dehemus, non tesdmoniiun coUocamntf^ sed l9l exemplom. Hoc igitnr interest inter exemplum et testi- moi^inm: exemplo demonstratnr id, quod dicimns, cnins-* modi sit: testimonioy tBB^ illud ita, nt nos dicimns, con« firmatur. Praeterea oportet testimonium cum re conTenire; aliter enim rem non potest confirmare. at id, quod illi faciunt, cnm re non convenit. Quid ita? qnia pollicen- tnr artem se scribere, et exempla proferunt ab iis plerum- qae, qui artem nescierunt. Tum quis est, qui possit id, ^nod de arte scripserit, comprobare, nisi aliquid scribat ex arte? Contraque faciunt, quam poUiceri videntur. nam cum scribere artem institnunt, videntur dicere se ex- cogitasse, quod alios docerent: cum vero scribunt, osten- dunt nobisy quid alii excogitarint, hanc locom reftitni ex lib. i« de Orat. ad Qo, Fratrem » nbi- plnra ad hanc locnm pertinentia referuuiur, ex qaiboe haeo tanlnm ad- tcribam. Nolite tinere nos cuiquam seruire, nisi vobis unipersi^, quibus et poaiumus, et dehemus. LAUBiir. Vulg. omnes quod poe^ 9umus et debemus, Pilb. quod possumue et debemus, Graev. Qui-» bus possumus et debemus, Uuius loci restitnii lant Lambino deb^ tiar. Antea cnim quod possumus; nt ad rocem testimonium refer- retnr, legebatar: et quidem irulla cnm ratione. Cmsfi epim annC irerba ex eiof oratione^ exempli caufta ad genuf illud oraiiooit de*, monstrandom tompta. Brut. MSS. O. el Edd. pp. quod p, et d» OuD. quod possumus ADCOC.^ niti qnod posuimi^s AC Comme*' moralor etiam hic Crafsi locuf apud Cic. de Orat. I, 6a. It* Non testimonium colloeamus'] NegaiiTam addidi toaf o Pal, qoarti ac qninti, neo aliter Drnil. Groter. Ab edd. pleriiqoe MSS. abest in. Grul. ed. Non testimonium collocamuSf sed esemplum* Grast. Deett non Voff. JIL Leid. 11. 111. IV. £d. Omoib. Oud. Non te^ stimonium BO. Non collocamus (a m» s.) A. QoUoGammusi C Recta omiaeraot non Sch. et Orell. X«> ^emplo demonstratur] Erf. quod exemplo demonstrotur. Grabt.
Praeterea cportet testimonium cum re conrenire'] Erf. CQnpe" nit testimonium cum re convenire^ Moo male. Grart.
Miter enim rem non potestl Erf. aliter eniui non potest rem* Graet.
Confirmare, at id] £rf. Corifirmare, quid ita? at id. Graxt.
Non convenit, Quid ita? ^uia] Erf. non coru^enit^ quia* Grabt. Voff. 1. Leid. L Cur ita? Voff, 11. quid igitur? Ouo. interest igitur AO.
Scribere, et exempfa] Erf« et Pith. scribere^ exempla» Grabt; jUiquii scribat eX or/cf] Pith, aliquid scribat de arte, Grabt* Quod alios docerent] Leid. IIl. ut aliquos d* Voff. O. et Ed. Omo. q, a, doceant, Leid. 1. q. a. docent. Ovo.
252 RHETORICORUM 0 CAP. lY. At hoc ipsixm difl&cile est, inquiant, eli- gere de mnltis. Quid dicitis difficile? ntrum laboriosnm, an arlificiosom? Si laboriosomy non statim praeclarnm; sunt enim multa laboriosa, quae si faciatis^ non continuo gloriemini: nisi forte etiam, si yestra manu iabulas^ aut 192 orationes totas transcripsissetis, gloriosum putarelis. Sin autem istud artificium egregium dicitis, videte, ne insaeti rerum maiomm videamini, si vos parva res, sicuti magnai delectat Nam isto modo eligere rudis quidem nemo pot- esty sed sine summo ai^tificio raulti. Quisquis enim au- dierit de arte paullo plus/ in elocutione praesertim, omnia CAP. iV. At hoc jjpwm difficiU esf^ Er£. non tgnoacit a/. Al. at hoc tpsum est difficile, G&abt.
Si laboriosum'] Ab Crf. ^«st ei, Idbm.
Niei forte etiam, si vestra manii] Daish. nisi etiam etsi pe- •stra manu, Lanib. ei tl. edd. nisi forte si vestra manu, Al. edd. nisi etiam si pestra manu. Grabv. De%%t forte Voss. I. Leid. O. 1d Voss. lU, nisi etiam si forte, Leid. IV. nisi etsi, Ouo, JPorte omm. ACDC. tJtrnmqiie voc. forte etiam om. B. J^ Orationes totas transscripsissetis.] ^Duisl^. orationes totastrans^ scripsetis, G&abv.
- Gioriosum putaretis] Erf. gloriosum id putaretis, Graet.
Sin autem istud artificium egregium dicitis'] Scripii nostri omnes arfificiosum, nt omniDO decel essc, sive coosirnas sin autem istud artificiosum dicitis egregium, sive sin autem istud difficile dicitis artificiosum.egregium, quod doclius est quam ferre poiue- rnnt, plane ot alii lemidocti haeserunt ad illa pessimum puvlicum, Optimum publicum, de qiio aliat. Gron. Edd. et mulli mSS,: Sin autem istud artificium egregium dicitis, Craiand. margo: sin autem istud artificiosum tt egregium dicitis, Crf. et Cauch. nec non illi HSS. quos lac. Grooovius eicnssii: sin autem istud arti^ ficiosum^ idqoe raerilo probai. Grabv. Leid. I. s. a, i. artificiosum. et egr, MSS. ceteri et Cdd. pp. #. a, i. artificiosum egregium. Qaae unice vera est lectio. Oud. In prima ed. Sch. corr. artt/icio^ sum egregie, In nnpera: artificium egregium, quod iam Ern. ▼oluii. et artificium egr, ABDC. ' artificiorum egr, C. OreU. artifi" ciosuii et egregium, Male. Scb. Terum vidit cum Ern. L, Videte, ne insueti rerum maiorum videamini] Erf. et Cratand^ margo: yidete ne (Crf. ncve) vos insinuetis vos minores, quum ma^ iores videamini, Graet. Leid. I. a m. pr. insinuetis cum maiortSm Yoss. 111« insinuati r« m. Ed. Med. vos ins, r. m, deett Terbom Lcid. IV. OoD.
Sicuti magna delectat,"] Erf. sicut magna delectarit, G&abt.
Nam istu modo etigere] Duisb. Nam eligere. Idem. Rudis quidem nemo potest] Crf. rudis quidem nemo poterit, Idbm.
Quisquis enim audierit de arte] Crf. et Piih. quisquie enim audivit de arte, Graev. Quisquis entm audierit, Sic solns dat Voss. 11. Iii ceteris MSS. ei Ldd. pp. q. e, audiuit. Oud. audiunt B. audivit ACC. In D. haec legunlur post v. multi: summum arti" ficium estf non solum quae exaclasunt, intelligere, sed eticua eX" Tldere poterit^ qnae ex arte dicnntiir; fao^e nemo poterit^ nin ernditiit: ita ut, ti de tragoediis Enuii relia 8enteii<^ tias eligere, aut de PacaTianis periodos, qoia plane rudia id facere neno poterityCamfeceris^teliteratissimum putes, 19S ineptna sis; propterea quod id facile jaciat quivis medio* criter Uteratos: item si» cum ex orationibus, aut poematia acta scribere artificio multrplicat quibus enim audiunt de iarte paulo paulo plue, L, Quae e» arte dicuTitur] ErC «I Daitb. quae e» arte diceHtur GaAST. ^S^, O. et £dd. pp. y. e. o. dicentur, Oud.
Ita ut ei de tragoediie Bnnti velie\ £rf. et Cauch« Ita ut ei de tragoetUis pelie, Ltmb. ed. Uaque ut, ei de tragoediie Bnnii pelie» AL ed. utf ei de tragodiie Ennii velie» G&aby. Ed* Med. ita ut. OuD. Ita ut ABCDE. Itaque ut T. Ut ei recte ccr. Orell. L.
Aut de Pacupianie periodoe^ £rf, aut de Pacupianie periodt4* G&AEV.
Quia plane rudie idfacere nemo poterit} Hit olim pnemitte- betur tocqU eedf qaem ueleTeruot poiteriorees recte« si eau noa iBTeoerunt in tcripiia; Terum ideo negligere non debueraut «lind, qood in omnibut Tetuttit codicibut le^ opinor, qnom certe in no- ttrit tity nt in Medicaeo, nam ei quia, in alio erata anliqua» nam ei^ qnod et in teriio. Habebit ptrfectittimam pericopen, legendo: Ita ut ei de tragoediie Ennii pelie eententiae elrgere, aut de Pacu^ pianie periodoe, tum ei, quia plane rudie id facere' nemo poterit^ camfecerie, te litteratiesimum putee^ ineptue #/>• Ett idem termo- Bit proccttas et interiectio Tocularnm Iturum cadem Yirgilitnaf L Aen.: At peluti magno in populo quum eaepe coorta eet Seditio, eaepitque animie tgnobiie pulgue, lamquefacee et eaxa polant, furor arma minietraft Tum pietate gravem ac meritie «i fart§ pirum quem Aepexere, silertt, G&OHOT. Edd. ante Grut. eed quia plane rudie id facete, Pith* o/ non quia plane rudie id facere. Medic. Nam ei quia plane rudie id facere» Al. Nam ei plane rudie idfacero* Sed opiime Erfort. ' "Sum ei quia plane rudie id facer^ nemo poterii* Graxt. Lcid. L Vott. III. Ed. Med, ei quia p, r« Vott,!• non eip topratc nonne «/• Vott. II. Leid. if. \Y, num ei quia p* r, Veri<- tinie: «t iam fidit Graevint. Detunt htec Leid. 111« niti qnod tamen agnotcat num, Oiro. Periodoe non ei quia CDE. nam ei A* q}^ia plane periodoe B. Tam rudie idem A« Xfon ei quia, etiam God, Toric L.
'Cumfecerie] Vott. III. cum idfaceree. Opd, Confecerie A* L» Quivie mediocriter iitteratue} Erf. quie mediocriter litteratus» Gaabt.
Item ei, cum ex ortitionibue] Eif. item cum ert orationibue, Bqitb. item ei ex orationibue, GaAiT* Deett cum Vott. IIL L«id. lY, OoD. Pro ei, cum A. eicut* L, Aut poematibue] Caucb. ct Edd. qaaejaoi, aut poematie. OKAxr. Poematibue, MSS. O. bene. aut ex poematibue E<L Omnib. Ovn. Poematibue ABCDET. Aique iu reoe dedil Orell. Sio •nim loUi bic acriptor. £,.
254 RHETORICORUM ^legeris exemplft, qnae certis signis artificii notata smit, quia radift id nemo facere possit, artificiosissime te fecisse putes, erres; propterea quod isto signo videmus te non nihil huius rei scire: aliis signis^ multa scire intelligiranfi. Quod si artificiosam est, inteUigere quae snnt ex arte acripta^ mnlto est attificiosias, ipsum scribere ex arte. Qui enim scribit artificiose, ab aliis commode scripta fa- cile intelligere poterit: qui eliget facile, nou continuo ipse commode scribit £t si est maxime artificiosum; alio tempore ntantur ea facultale, non tum, cum parere ipsi Certis 4ignU artificii notata sunt^ Pith. certiM ^ignis artificii nota sttnt, GjiABy.
Tefecisseputesp erras] Lamb. et (irat. edd. te feciese] putef, erree, contra MSS. fidem. GxLAKy, Vom. II. lil. EUd. pp. err^, MiDus beoe; r««Pondet •operioribot ineptus sie* Ouo* Erras etiaa Te non nihil huius rei eeire'] Sio repotoi ex Erfart. Caodi. tc Pilb, Valg. te non nihil eiue scire. Grast. Detnnt male huwe rei Voss. I. ill. Leid. U.IJI, eiue r, Ed. Omn. Oud. haius Tel eiusrei . Qm« ABCE. Ceterum verba: ieto eigno pidemue te non nihil huiui rei scire, aliie rebue multa ecire intelligemue. Quod, eiecit Sdi. Hkannm interpolatoris a|;no?i8te sibi yisut. Atqui, iuquit, non quae^ rebatur, quam p<mca aut multa aliquie eciret, sed utrum exempla «r orationibus et poematis eligere omnium artificiosissimum eseet* ffoe recte negatur, propterea quod, si artificiosum est^ intelligere, quae sint ex artescripfa, multo est artificiosius, ipsum scribere es arte, ut fere manibus deprehenderimus glossatorem, qui pro sua sapientia infersit ista; isto signo -~ intelligemus » non solum sensu ineptdt eed etiam perbis male conformaia, Sch, jiliis signis te scire multa] Legendom, libris ^mnibnc repn- gnantibaa: te nescire tnulta. Lamb. j4liis signis multa wire inieHi» gemus, Jstud malai cam Pall. pr. quarto: qnam vuJgatom te scire multa intelligimus, Libri bic valde aunt mendosi; nalli tamen ae* cadebant illij Lambiniano:. aliis signis multa nescire inteUigi^ mus. GauT. Al. £dd. aliis signis te scire multa, Pitli. AUis signis scire inteUigimus» Lamb. ed. ' Jlliis fignis te nescire multa intelli' gimus, GaAsr. Intelligimus £d. Med. In MSS. O. et Ed. OmB. intelligemus, Oud. Mutta te Scire intelligimus C L» Quae suni en arte scripta} Erf. Caacb. et Pith. quae sint es crte scripta, Graxt. Voaa. I.ll. Leidd. %xe*sint^ bcne. Ouj). Qf^ eint eiiam ABCE. L, Qui enim scribit artificiose'] Lamb. ed. ^ui enim ipse scrihet artificiose, Cratand. qui enim ipse scribit arttficiose, GaABf. Voi». 1. Ul. Leid.II. III. Edd. pp. qui enim ipse scr, In Voss. I. Ltidd. tribnt scribat, oum £d. Med. Oud. Qui enim ipse scribet AET. Ipse scribit DC. ipse scriberet fi. L, Qui eliget facile} Piih. qui Pero eliget facile*.GaAxr. Von. \ll, quod autem el, f, Ovd..
AD HERENNIUM Lib. IV. Cap, 5. 255 et gignere et pTof^rre debent Pdatremo, in eo vim «rtl-. ficii consumant^ nt ipsi ab aliis potius eligendi, quam alionun boni electores existimentnr* Contra ea, qnae ab 194 118 dicnntnry qui dicunt alienis se exemplis uti oportere, satis est dictnm. NnnCy quae separatim ^ci possuut, cpn** ^ tideremns.
CAP. V. Dicimus ergo, eos omnes, ideo quod alie- nis ntantnr^ peccare, tum etiam magis delinqnerei quod £t proferre debenf] Piih, */ fa^ere debent. GajiBT.
PoMtremOy in eo vim artificii comumant']. Daitb. poetremo id ' ipeo iura artificii confirmcmt, Grajbv. L«id. IV. id ipeo iura art. confirmant, Oui>.
Ut ipei ab aliis] Diiitb. et ipei ab aliie, OiDDet iili Yersnt; Commode ecripta facile intelligere, ntqoc: ut ipsi ab aliie potiue^ in CrfQrieo»! deMderaotiir ^ qoia Itttcosns scriba ab bis yerbis ab aliie, negleciis qoae interveniebaiit, traosilit ad iDfe«iora, obi, iti- dem ab aliie babetor. Gxlabt. Deest ut Voss. III. Leid. 111. Ed. Omn. et ipei, Leid. IV. ipsi ut £d. Med. Ouo.
Boni electores] Duisb. boni doctores, CrC boni electores exi" stimantur, Vnlgg. boni electores ^xistimentur. Gbabv.
Quae ab iis dicuntur] Voss. 111. ab aliis. Oud. jib his ABCE. L.
Dieunt alienis,^ ex, uti 0/9.1 Leid. U. caret t. dicont. AbesC se a Leid. I. II. III. Voss. III. (in quo toprascr. non) et £d. Med. Ouo. Al. se exemplis ADT. L.
Nunc quae separatim] Legendom, ut habent doo libri maoo- seripti: nunc separatim, quae, etc;Lamb, Voss. I. Leid. L £d. Omn. q. s, d. possint. al. sep. quae. Ouo. Separatim quae BCD. Tossint* CAP, y« Vicimus ergo eos omnes] Sio doUos Teterom co- dicom^ qoi habeot: i>. e. eos cum ideo, quod alienis utantur^ peccare, tum etiam maffisf qood est rectissimom. Gbonot. Erf. dicimus xgitur eos, cum ideo, quod alienis utantur. Pitb. dicimue srgo eos, tum ideo quod alienis utantur. Edd. Tulgatae: Dicimue ergo, eos omnes ideo quod alienis utantur. Bre?ius Doisb. dicimue ergo qui alienis utuntur. Approbaode scriptora ErforteoiiSy qoam et in «liis librit inveneroDt viri doctiy et probarODt, qoamtis valde mihi blandiatur Duisburgensis codicis broTitas. Grabv. In impres- sis legitor: ideo quod alienis uti^ntur; in odo Gr^ph. mullo pla-> mns: cum in so, quod alienii utantur; quae eadem leciio in Leo-> nic, libro habetor. Brut. Voss. L 111« Leid. ], IL 111. £dd. pp. dicimus igitur eos tum (tcI eum) ideo quod, Voss. II. d. igitur omnes eos tum eo quod. Leid. IV. d. ergo eos qui. Mihi placet plerommqoe MSS. et Edd. pp. lectio. Ouo. Dicimus ergo BD£« £os cum ideo {tum « m. s.) AC.. Utamur B, Dicimus igitur e04 tum ideo Cod. Toric* Omnes abest ab O, Diciinus igitur, e6M ium ideo recte scripseroot Sch. Orell. L.
Mienie utantur] £xemplis «ddit Ed« Med, Ouo.
Magis delinquere'] Ed. Med. multo magis. Vbst. III. peccof OuD» ium magis ctiam d. ABGDC. Recte. L.
250 RHETO RIGORUV