Fobis gratia est habenda] Sic Erf.Duisb. Cauch. et Lamb. ed., •ed Tulgg. vobis gratia habenda, Grae?. MSS. O. et £d. Med. V, gratia est h^ Ouu» Vohis gratia hah, v. ABGDE. L, liesislaerith,] Voas, ill, ista res est ^ Ovp. Uta res erithf ABCDE. L.
AD HERENNIUM Lib. IV. Cap. i3. 285 verboni facere? audes qoidquam ab istis petere? audes sappliciiun deprecari? Quid e$t, qiiod possis defendere? quid esty qnod audeas postulare? quid est, quod tibi pules concedi oportere? Non iusiurandum eontemsisti? non amicos prodidisti? non parenti manus intulisti? 214 non deniqne in omni dedecore yolutatus es? Haec ex« ornatio, cum mullui]|[i venustatis habet, tum gravitatis et acrimoniae plurimum. Quare videtur ess^ adbibeuda et ad ornandam et ad augendam oralionem. Conversio est^ per quam non^, ut ante^ primum repetimus verbnm^ sed ad postremum continenter revertimur, boc modo: Poe» GaABY.
Quid esi quod audeas posiulare] Non iunt in Doitb. Grast. Potcere legttur iu Grjph. exemplari B. BacT. Quid eef, quod otf- deae posiulare desTint Leicl. 111. IV. Ouo. Poetulare audeae 0« Cetenim Terba iita retinent ABCDCT. £.
Quod iibi putee concedi] Erf. quod tihi concedi putee. Grabv. Tibi concedi putee op. ABCC. concedi iibi putee op, D. Conie- cit Orell. concredi Is, Non iusiurandum reliquisti?] Sic Ynlgg. Dicant, qoi Latjne ittiLiit, qnid iit iusiurandum relinquere p iine more recepi icri- piaram codicii Erfnrieniii^ et mei^ quam receperant iam olim Aiccniiua et Cratander: non iusiurandum contemsisti? boc eat pciiraiti. Grabt. Coniempsisti, qnam agnoacit leciionem Lamb., legitor' in uno Grjrph. A. Ceieri, nt Tulgali, babent reliquisti. Baut. Non iusiura/idum contemsisti diaerie eYaralnm iuYeni in Vots III. Lcid. II. et Ed. MedioL, in ceterii reliquisti t. GraeT. I^d. IL et ia aeqq. Leid. 111. num etc. Ouo. Reliquisti AT* contempsisti BCDC^ qnod Orellio e gloiit ortom Tidetnr. Moa lemere. X,.
Volutaius es] MSS. tret Vohiptatus es. OuD. Ita eliam B. X« M omandam et ad augendam] lu Gmierai, qunm ante ad ^omandam et ad augendam, 'Et iuate qnidem praepoiiiionem ab eo Yerbo-removit; ied quod peiiitui in&iulily yix dixerim, aa ludari debeat, qunm nullum Tiderim aniiquum codit:em, in qao' >on eiset ad omandam et ad exaugendarn, ut uoiat quoque Lam* Diniu^ qoam compoftilionem etii iguoret Miioliut, quid tamen ia n ett Tel Gicerone iodignum? Uliqoe etiam cap. $4. ui exaugea^ ^ ^ndignitas rei MSS. duo. GaONOT. Lanib. ed. ad exornan" dam et exaugendam, Ed. Grut. et al. ad omandam et adaugen" doni. Scd Erf.y Caucb. et ed. Craland. ad ornandam et ad exau--' gendam, Graey. Exaugendam habcnt tria manuscr. exemplaxia, * qaibai itat cam Leon. lum po»treipa Lamb. ediijo. Brut. Voii. c!!i *' ''^g* orat, Lejd. III. Ed. Med. et ad exaggerandam, ^«d ceieri MSS. quinqoe et Ed, Omn. praebent et aa exaugen* ««/» or, VeTiiiiin«. Oud. jid ornand^m C. ad ornandam BADCT. TQm ad exaugendam ABC. ad augendam DE. cid exaggerandan^ ^l Ad ornanaam et ad exaagenaam »cripierunt Orell. et Scb.« lUe ablegaui ad c. 34. quem Tocora iam Gron. comparifit. L^ I^9n ut ante] Ift^ims addit Voi»^ 111. Oup.
Drgitized by VjOOQ lC 286 RHETORICORUM lios populns Romanas iustitia vicit, arinis viclt, liberali- tote vicit Item: £x quo tempore concordia de civiute snblata est, liberLas sublata cst, iides sublata est, ami- citia sublata est, respublica sublata est Item: C. Laelius homo novus erat^ ingeniosus erat, doctiis erat, bonis viris et studiosis aniicus erat. £rgo in civitate primos erat. Item: Nam cum istos, ut absolvant te, rogas: ut peierent, rogas: ut existimationem uegligant, rogas: ut leges popuU Romani tuae libidini largian- tur, rogas. 215 C A P. XIV. G)mplexio est, quae utramque comple- ctitur exornatiohem, et hanc^ et quam ante exposuinms, ut et repetatur idem primum verbum saepius, et crebro Libertas sublcUa •</] Dciunt Leid. III. £d« Omnib, Oan.
Fides sublata e., amicitia sublata esf^ Detaot Vots. II. Leid.
Respublica sublata est} Desunt Yoas. I. Leid. I. 11. Ed. Med. OuD, Homo novus erat'^ Sio omnes MSS. et edd. anttf Lainbiniaoam» Sni primas ex ingenio refiuxit homo nauus erat\ quem seqaitar rraterus, et quem ipse sequerer quoque, si sccederet suflfraginjn \eteris codicis speciatae fidei. Louge accommodatior est ad baoc locum,^uam tox novus. Sed yerum tamen est, primam hoiie Laelium ex sus familia pervenitse ad m;tgistratU8 cnroles. Pater cius quaestor taulum fuerat^ qni non Iiabebat ius imaginem prO' dendi: dicebantnr autem homines noui, qui primi ex sua $9ni9 extollebanlor ad bas dignitates, quibus licebat imagin^m prodere. Duisb. C. Laeiius Cornelius homo notfus erat, Grabt. LeiJ. K Voss, IL Cornelius Leid. liL CorbelJius, \V. Gaius Lelius Corne" lius. In MSS. O. et Edd. pp. est novus, Ocd. Cornelius (oin* Laelius) A. Gayus Lslius CE. Lelius (om. C.) D. Homo no^ Vus ABCE. novus Jhomo D. Homo navusy quod Lambinus de coai. dedit, oec iu ullo tamen Cod. reperiini', receperunt Scb. Orell. Hectc. L.
Ingeniosu* eratl Desunt Yoss. I. In Leid. II. h«ec el seq^I* iisque ad Ergo in non comparent. Ouo. Brga in hac civitate T* ut Tith. apud Gracv. L, jfionis piris et studiosis} PaUt. quart. sext. item Br» et Fabr. ^tudiis, Quam rarietatem peperit intoieutia verbi. Rarins enim ^tudiosum pro bono et probo dici. Cicero pro Ligario: Nisi ^ ^um studiosum et honum virum iudicare», GKUTsa. Duo MS^* bonis piris et studii* amicus erat» Gb.abv.
In cipitate primus erat'^ Pitli, in civitate amicus erat. Ghasv, Nam cum istos] Dcsunt nam cum Ed. Omn. cum istos non «Zftant in Voss. III. N. cum custos Leid. II. Oud.
Ut peierenf^ Leid. U. IV. ut periurent. Oud. Ut pstsrent ^» Ut periurent C. Haec doo vv. omisit E. L> CAP. XIV. JSt hanc ett quam] Voss. I. #e hanc et iH^ ^tm» Ouo.
Ut et repetatur idem perbum primum saepius] Etf, ut repetor AD HERENmUM Lib. IV. Cap. i4, 287 ad idem postremum revertamtir, hoc modo: Oui sant, qni foedera saepe ruperunt? Kariliaginienses. Qui sunt, qui crudele* bellum in Italia gesserunt? Karthaginienses. Qai 8unt, qui Ilaliam deibnu averunt? Karthaginienses. Qai fiUnt, qui sibi postulcuit ignosci? Kartbaginienses. Videte ergo, quid conveniat eos impetrare. llem: Quem senatus damnarit, quem populus Romanu^ damnarit^ quem omnium existimatio damnarit, eum vos sentenliis vestris absolvetis? Traductio est, quae facit, ut cum idem ver- bam crebrius ponatur, non modo noii o£fendat - animnm, tur idem perbum saepius, Pitb. ut et repetatur idem verbum sae^ piut. Daisb. ut cum repetatur idem verbum eaepiua, GaAsr. Vofti. 1. 111, Leid. 11. 111. Cdd. pp. et ut r. deett et Leid. 1. Vom. II. ut cum r. Leid. IV. primum deett Vott. 11. IIL Loid. 11.!II. IV. Edd. pp. superius Ed. Med. Ono. Primum om. II. L.
Ad idem postretnum revertamur] Leid. lli. ad idem verbum poitremo. Ceteram tolut Leid. II. dat revertamur ^ reliqui BISS. el Edd. pp. revertatur^ ui tubiotelligamr verbum, Ouo. Postremo T. Revertamur ad idem postremum B, jld i. p, revertatur AD, Yetbum ante postremum oiura. ABCDET. £.
Poedera s, ruperunt] Vott. l, Leid. 11. Ed. Med. f, s, reli^ querunt, Ouo. F, s. reliquerunt BDE. f, s, rumpunt b, f, saepe Tuperunt AT. Xr.
Crudeis bellum in Jtalia gesserunt] Erf. et Duitb. crudete heUum gesserunt. Pitb. crudcle bellum saepe f^esserunt, Grabv. Vocei in Italia in inafinicri|\]it noo eittant. Bavt. Abett crudele a Vots. IL in Italia non coinparent iu Voti. 1. II. Leid. llt. IV. Immo cuncta qui sunt utqne ad t(esserunt? JCartfiag, non Labent Leid. I. et Ed. Med. Ceterum in MSS. pleritque et Edd. pp. cit Carthaginienses, Ouo. In Italia oni. B. Carthag, Karthag, et Cartag, ihictuat icriptura in ABCDE. plernmque Cartag, cx* iralnm eti. L, Qui sibi postulant ignosci] Erf. qui sibi postulent ignosci, Gkasv. Leid. I. Vott. III, ^. s, postulcnt ign, Ooo.
Videte ergo quid conveniat eos impetrare} Quidam liber in«- nuscript. habet: quam conveniat eos veniam impetrare, Lambik.. £rf. Fidete ergo quam conveniat, Gb.A£v. Vost. I. UI. Leid. I. 11. 111. £d. Med. quam conveniat, Recte. Oiro. Quam conveniat ACT. Quid conveniat DE. Quam rem conv, fi. L, Ut cum idem verbum"] £rf. uti cum idem iwhum* Orabv* Tott. 1. Leid. I. II. uti cum i, v, Ouo. Uti cum A. uti quufn DC. uti est idem v, B. Xr.
Non modo non offendat animum"] Monoerat iam diu P. Victo- riat in noiit ad epittolat ad Atticnm III » i5. duat priores Tocet in antiquioribnt non ette.' Mou placuit potterit eum aadire, quod excDttre illot potte crediderim per aliot tciTiptot codicet^ in qni-. l>Qt eat reperiebant* Id mihi indiciom ett non fnitte eis ad ma- nam codicet primae notae, Mam Longobardicut ille Medicaeoa pliQe omittit ha* Tocet» qaum duo ituaore «etttt tnrbtnty «lio 288 RHETORICORUM 288 RHETORICORUM 0€d etiam concinniorem orationem reddaty lioc paclo: Qni nihil habet m vita iucondius vitay is com virtnte Titam non polest colere. Item: Eum tu hominem adpel- las^ qui si fiiisset homoi numquam tam crudeliter Titam liominis petiisset At erat inimicus. £rgo. inimicum sic 216 ulcisci Yoluity ut ipse sibi reperiretur inimicus? Item: Diyitias sine divitum esse; tu vero yirtutem praefer di- vitiis. Nam si voles dividas cum virtnte comparare, vix satis idoneae tibi videbuntur diviliae, quae virtutis pe- disequae sint.
£x eodem genere exornationis est, cum idem ver- bum modo ponitur in haCy modo in altera re, hoc modo: Cur eam rem tam studiose curasy quaexmultas tibi dabit exbibeote ut niodo nojij cni primae Toci jh non SDpertcriplam esiy alio eratae Teteri ledioni inacnptam babente dum. modo nom* GaoNOv. Medic. non offendat animum, Motiri omuet vulgatam tneotur. Gkaey. Non modo non exhibenl AJiCDET. X».
In pita iucundia* vita, ' i^ cum] £rf. 771 pita iocundius pita, is cum, Grasy. In vita iocundius in vita ia qui virtutem B. /o- eundius ABCDC. Conuirtute A. aed yulg. a m. •• Cum virtufe CDE. L.
Vitam non potest colerel Lamb* ed« vitam colere non pot^ eet. Gkae?. ^ £um tu ^ominem'] Erf. et Dnsb. eum hominem emjpeUas, Grabv. MSS. O. et Ed. Med. careuiT^ [foc.] tu. £d« Omnib. Hunc tu h, a, Oud. Tu om. ABC. X.
Nunquam etc, vitam petieset] Sic com Ed, Omn. exbibent MSS.O. non petiieset, Voaa. 111. nequam, fortaase ^ro nequaquam, OoD. Hominie vitam BDCT. Petiseet ABDE. Impetiseet C L, Diuitiae eine divitum esee, tu vero virtutem prae/erj Adver- «ati?a vero abeit ab Medic. Et lioo aufficit eam ab aliif interiectam ad coniiexionit commodicatem ^ ui videtur iUif. Sed non lic anti-» qnif. Quid enim aliud ett? Bella gerunt fortes, tu, Pari, sem^^ per ama, £t Poeta alier, quum aliaa artea iuberet finere aliarnm gentium eate: Tu regere imperio populos, Romane, memento, 4, 60. Tu illo plures mittas oportet. Scipio ad tiannibalem: Quidnam tu diceres, si me victsses, apnd Li?ium XXXV, i^. in quibut loAis illud vero videretur qooqne futu/um^valde comroo- dum. G&onov. lii Erf. taper acriptum erat voci divitias divitiis, et divitum, divites, Caucb. divitias sine divitis esse, Grasv.
Tu vero virtutem praefer.] Medic. Tu virtutem praefer, Erf. Tu vero praefer virtutem, Grab?. Optime Ed. MedioL noo ag- notcit voculam vero, V. Grou. Mox gunt in MSS. triboa. Oun. Tu vero pr, virfutem BCD. Ignorant vero AE. Tu vero virtutem pr» T. Fero eiecerunt Erii. Scb. OreU. L, Si velit divitias"] Cauch. si voles divitias, G&Acv* Satis idoneae tibi videbuntur] AL satis idoneae pidehuntur^ GaAEv.
In aitera rs] Voii. IIU in alteram rem» Ovd, Digitized byGoogk AD HERENNIUM Lib, IV, Cap. i5, 289 cnras? Item: 'Amari iucandnm sity si cnretary ne quid^ insit amari. Item: Yeniam ad vos, si milii senatus det Teniam. In Lis quatnor generibus exomationum, quae adhuc propoditae aunt, non inopia verborum fit, ut ad idem verbum redeatur saepius; sed inest festivitas quae-* dam, quae facilius auribus diiudicari, quam yerbia de- monstrari potest ^ CAP. XV. Contentio est, cum ex contrariis rerbis, 217 aut rebus oratio conficitur^ boc pacto: Habet adsentalio iacunda principia, eadem exitus amarissimos adfert Item: Miiltds tibi dabit curat] Piih. multas tibi curas dabit. Cauch.. tihi dabit curas abtque muftas. Graev.'
Amcuri iucundum sif] Sic Pal. quart. et lext. alladitqae Br. ia qoo JnuLre iucundum sit, Valgo erat^ amari iucundum est:, mi-* Bui eCficaciter. G&tiT. Et tamea unice ac oeceiaaiio ad contiiluen- dam carmen^ quale nicletur hoc (uitte^ clti in Bledicaeo legdiur: nam amore iocundum est^ si curetur nequid insit amare, Gronoy. Tict MSS. Nam amari iucundum sit, Vulgg. amari iucundum tat. Piib. Nam amari iucundum est. Medic. Ham, amare iucun-^ dum est. Canch. uimare iucundum est. Sit adttruii Erf. nam amari iucundum eit, et Doitb. quamTit io illo Jit tcribatiir pro «'/. Nam etiain reiinet Pithoeaout. Grabt. M5S. *>ct Edd. pp. Nam amari. In Leid. IV. cmare. Vott. llf. Leidd. iret et £ild. PP. ioc. est, Leid. IV. ioc. fit. Ouo. Nam a mari ABCOT. Al- qoe ita recte tcr. Orell. locundum est BCDC, Jucundum est Si mihi ssnatus det veniavn\ Margo Cratand. si mihi senatus donet peniam. Graet.
Quas adhuc propositae sunf] Pith. quas adkuc posita^ suntm £rC quae adhuc proposita sunt» Graet.
hon inopia verborum fit] A Pith. abett fit, G&abt. Voz ferborum deeat Voat. III. Oud.
Ut ad idem perbum redeatur saepius'] In Daiab. soo legitnr taepius, Grast. Saepius abeat a Leid. ly. Ooo.
Jnest festipitas quaedam] In nullo tcripto reperi ittnd guae» dam, Grokot. Erf. et al. MSS. inest festivitas, quae^ Duitb. inut facilitas quaedatn, quae, Graev. Quaedam iu Grjph. tri« W fxemp. abe<»t. Brut. Inest festivitas leg. anctoritatc MSS. O. H Edd. pp. male adteroeraot quaedam, Leid. IV. facilUas, Ouo. Quaedam omm. CD. Uocit iocluiit Orell. L, CAP. XV. Ex contrariis verbis aut rebus] Erf, et alii MSS. el qQidaim editi: ex contrariis rebus, Graet. Cum ex contra" riii rebus oratio conficitur tret Grjrpb. libri. cum ex contrariis ver-^ hie, auiiqua editio Leonic. Aldi, Vicior. Lambioua otramque le» ciiooem complexua uoam eflficit, cum ex contrariis verbis, aut re- but, Meotra certe toz aalT* lege praecepiiooit poiett detiderari. BRtT. Leid. II. cont, gravis est, £d. Med. quae. deesi praepotitio Vott. 111. Vocet verbts aut abtuni MSS. O. et Ed. Med. aut r#* hus desuot Ed. Omo. Ouo. Vt. verbis aut omm* ABCD. Lt Hoc pacto] £d. Omn. hi9c modo, Ouo.
Inimicis te placabilem, amicis inexorabilem] Dao libri ma» Digitized byGoogk 290 RHETORICORUM Inimicis te placabilem, amicis inexorabilem praebes* Ilem: In olio tumultuarisy in tiimultu solus es otiosua* In re frigidissima cales, in feryentissima friges. Tacito cnm opus cst, clamas: ubi loqui convenit, obmutescis. Ades? abesse vis: abes? reverd cupis. In paoe bellum quaeri- tas: in bello pacem desideras. In concione de virtute lo- queris, in proelio prae ignavia tubae sonitum perferre non potes. Hoc genere si distinguemus orationem, et or- nali et graves poterimus esse.
Exciamatio est, quae conficit ^ignificationem dolorisy aut indigualionis alicuius, pcr bominis, aut urbis, ant lociy aut rei cuiuspiam compellationem, Loc modo: Te nunc adloquor, A&icane^ cuius mortui quoque nomen splendori ac, decori est civitati. Tui clarissimi nepotes suo sanguine alnerunt inimicorum crudeiitatem. Item: nnkcr. h.ibent, amicU implacabiUm, Lamb. Vots. I. Leid. II. a. inplacabiUm, Te rcpeCunt Vom. 111. Leid. 111. Ouo. Inplacabi' lem BD. X.
Jn tamuliu 9olu4 es oiiosus] Abest ab Erfurtenii solus. Daitb. in iumuitu soias eise otioaue, Kon male quidem, ted roinodior ctt Erfurteaait tcriptoray et oppotitio veoatiiory ti solue deleatur. Grabt. Leid. 111. caret toi [voc.] in. (demcum Leid. 1. etlV^ non ,agnotcunt eoias. Bene. Oud. In tumultu solue es B. in tumuiiu tu soius es D. In tumuiiu est C. ' In tumuitu es A» L* In re frif^idissima] Vott. 111. in re frigida, Oud. In frigi- dissima re h. Geteri nt Tulg. X. * In ferventissima friges] Medic in ferventissima frigeseis, Grokot.
Taciio cum opus est] Ed. Om. Tacere c. <r« e. Leid. IV. ciis cum non est opus* Oud.
Ijbi loqui convenit] Erf. Cum ttbi loqui convenit. Doisb. ubi loqui obvenit, Al. cum loqui convenit, Graby. Leid. I. III. Vott. I. cum tibi L c, L*;id. IV. cum tibi l, obyenit, Vott. 11. Tibi ioqui (Htm c, Ouo. Tibi loqui cum cui^enit A. cum tibi lo^ qui convenit CD. Ceternm quae inde a y.- Ades tequontor teo' teniiolae, quae mlgo prr inierrogNiionem profemniur) meliot demp.ta iila tcribubtur. Peiut eiiam Ern. ilUsy quae tt. In pace beiium '— non potes continentnr, iolerrogaiiv.e elTert. L, Prae ignavia] Al. per ignaviam, Sed prae igncwia atterit Erfort. Graet.
Per hominis cuiusdam] lo Erf. non ott per, <vRAbt* Rei cuiu^iam compell<^ionem] Piib. rei cuiuspiam appeUa" tionem, GnAJ^v^ Splendori ac decori est] Al« splendori ac dedecori esi. Grabv.
Tui clarissimi n^otes] Al, Tui carissimi nrpoies. Grabt.
jiluerunt inimicorum] Sic Erf. Cauch. et nounuUi alii HSS, 1 Sed Edd. pleraeque: abiuerunt inimicorum. Grabv. Voat, 1. Leid. I. 11. Ed. Oinn. abiuerunt in, o, Vott. 11. aUueruni, Ooo. jibiue'- runt BD. jHuerwU AGB. L.
AD HERENNIUM Lib. IV. Cap. tS. 29i 0 perfidiosae Fr^gellae, quam focile scelere vestro coti* tabuistis! ut, cuius nitor urbis lialiam nuper inlusirayit, eios nuuc vix fundamentoritm reliquiae maneant liem: Bonorum insidiatores latrocinio vitam innocentissimi cu- 218 iusque peiistis: tantamne ex iniquitate iudiciorum vestris caiumniis adsumitis iacultatem? Hac exclamatione si loco utemur, et raro, et cum rei magnitudo postulare videbi- iur; ad quam volemus ind^gnaiionem animum audiioris adducemus. Interrogatio non omnis gravis est, neque coocinna, sed haec, quae, cum enumeraia sunf ea, quae obsunt canssae adTersariorum, confirmat superiorem ora- iionem, hoc pacto': Cum igiiur haec omnia faceres, di« ceresy adminisirares, utrum animos sociorum ab republ^ca' remoyebas, et aiienabas, an non? et, utrumne ^iquem 0 perjldiosae Fregellae] O abest ab Erfurt. et Duisb. Grabv. h\m\ o a Leid. III. IV. Cil. Med. MSS. qaidam Frag, Ood. ' O oinm. ABCD. Si perf. E. i.
Reliquiae maneant] ChucB. et Lamfo. ed, reliquiae femaneani* G&AEf. \'os8. IL remaneant, Odo. Jllanerent A, Keliqul. omii«A naneant. L» Vitam innocentis^imf] Erf. piam innocentissimi, Grabv.
InnOce[itissimi cuiusque] Piib. cuiusque innocentissimi, GrABT.
Calumniis assumitis facultatem?] Lamb. ed. ealumniis as^- *umsistis facultatem? Duibb. calumniatoribus assumitis faculta-^ ten? Grabv. Leid. 111. IV. p, calumniatoribus, Vott. I. 111. Leid. 1. 11. Ed. Med. adsum^istis. Odd. Assumpsistis Oxood. duo. lu eiiam 6DE. et A a m. s. L.
Si loco utemur et raro] Tref MSS. Erf. Pilli. Duisb. dob ag- noicont copulain «*/, £• saue oon iucommode abest. Sententia ver- borom si loco utemur raro, si suo loco, sive si opportone at couimode uiemnr bac eiclamaiionc. I^am loco et in loco saepe ve- leribns accipitor pro loco opporinno, seu opportune. Cic. ep. ad Q. Fratrem: Quod et ampla erant et loco posita» Horal.: dulce esl dcsipers in loco. Molo congerera exempla plnra, quao in promtu suot et ab aliis coUecla. Grabt. Copula deest Voss. ILIU. Leid. II. UL IV. ac raro Ed. Med. Odd.. Et raro CD. L. Deinde pro ohsurU CT. obsint. L.
Confirmat superiorem} Fiih. et confirmat superiorem, Grabt.
Jiaec ommia diceree, faceres] Sie Erf. Sed eddi Haec omhia fnceres^ diceres. Grabv. Deest diceree m Leid. I. Oud.
Utrum animos sociorum a repubiica removebae et alienabae ^ non?] Haec verba nec in Erfort. neC in Dnisb. legnntnr, vitio Ubrariornm propier verbom utrum bis positum. Qrabv. Utrum Mimos etc. an non et. Exsulaot a Leid. I. m m. pr. icem Lcid. 11. OoB. Legootor io ABCDE. L.
^ rep, removebas] Voss. IIK a rep, mopebae^ Oud.
-B/ aiienabas] Voss. L 111. Leid. 11. 111. et abalienabas, ^c. Ouo. Fel alienabae D. Et alienaboi ET. Mt abaliena^ *«* ABC. qnod Scb. et Orell. receperoot. L.
Utrumne aliquem exornuri oportuit] Sic reiinvenmt Iiambi- 292 RHETORICORUM exornari oportmty qni ista probiberet, ac fieri nbn sine- ret, an non?
CAP. XVI. Ratiocinatio est, per qnam ipsi a no- 219 bis rationem poscimns, quare qnioqne dicamns, et cre« bro nosraet a nobis petimns nniuscuiiisque proppsitionis ei^planationcm. £a est huiusmodi: Maiores nostri n quam Tinius peccati mulier^m damnabant, simplici iudicio mul- torum maleficiorum conyiclam putabant, quo pacto? quo- niam, quam impudicam indicarant^ eam veneficii qnoque damnatam exislimabant. Quid ita? qnia necesse es^ eam, qnae snnm corpns addixerit tnrpissimae cupiditati, timere permnltos. Quos istos? -virum^ parentes, ceteros, ad nat ec Graiecnt cx^ qnibuf dam «nUrioribQt, qQom Victorti Siepha- nica habeal utrum (Uiquem, quam leciiooem in tribut' MSS. ob« •ervo. Et Moey cur modo dixit, utrum animds. • removeheu? Ileque hoc retiiiui. Sed eiiom Medicaeut iata aut prohibetet, Aa •criptil y a pi prohiberet? ut^ ab armatorum impetu virginempro^ hibere^ diiit de CUrie Orat. in ioe. GaonoT. Vicior. et Gruu edd» et utrumne aliquem exornari. Erf. Piib. Duisb. Et utrum aliquem exorari. Cratand. ed. et utrum aJiquem exhortari. la omoibu^, qua^ cpusotnif ente Victorii editionem Veoetam Antonii luniae i536. est utrum, noo utrumnct quod eiiam lac Groooviuf improbavit. exomari oportuerit in Erfortenai. Graby. Utrumne aliquem exornari •criptum reiioeot eodem contensu Tolgaii omnef: ez manuecriplia quidamy at Grjph. A., exhortari babcot: alii, io his Grjpb. B*,. exorari^ qaomodo eiiam •cripinm ioveniittr ia Leon. libro. quomodo edidimus, et omoino videiur legendnm. BiiuT. MSS. O. et Edd* pp. utrum, Beoe. Tum exorari MSS. irea cnm Edd, pp. exortari Leid. 1. IV. Omoia usqae ad fioem cepi- lia deeoot Leid. 11. Ouo. Utrum aliquem e^ortari AC utrum €ili' quod exortari D. utrum aliquem exorari B. £xhortariT^ quod scr. Oreil. exornari Sch. £u Qui ieta prohiberet] Medic. qui ieta aut prohiberef, Doisb. qui ieta et prohiberet. Grabt. MSS. qoatuor qui isfa et proh, Vosa. IIL Leid. IIL qui ietaec proh. Beoe. Voss. L If. et fieri. OuD. JMta {istec m m. •.) et proh^ A» ista et pr. C* iete pr, D. istec proh. B. Zr.
CAP. XVL Per quam noe ip^i a nobie^ Erf. per quam ipsi a nobis^ Gbaxt. Ipsi a nobis ABCDET. om. nos» L, Multorum maleficiorum convictaml PiUi. multorum maleficio^ Tum convinctam. Gkabv.
Quoniamy quafn\ Deeet primm tox Voss. IJI. Leid. III. Odo« Quia qui A. L.
Jmpudicam iudicarant] Al. impudicam iudicahant, GaABT.
Venfficii quoque damnatam] £rf. peneficam quoque dttmna^ hant. Gbabt. Voss. L Leid, li. peneficam q. d^ Leid. 1. penefici^ q. d. OuD.
Timere permultos] Erf. Pitb. Caoeh. timere m^ttoe* GaABf. VoM. 11. 111. Leid. IIU /. muitos. Ouo.
yirump parentcMf Meros] Lamb, ed* Firum, parente^p fra* Digitizedby VjOOQIC * AD HERENNIUM Lib. IV. Cap. i6. 293 qao8 yidet sni dedecorift infamiam pertinere. Qnid postea? qnos tantopere timeat, eos necesse est, ut, quoqno modo possity veneficio petaL Cur? quia nulla pot^st honesta ratio retinere eam, quam magnitudo peccati facit timidam, intemperantia audacem, natura muliebris inconsideralam. Qoid veneficii damnatam? quid? putabant impudicam quoqne necessario. Quare? quia nulla faciliua ad id ma- leficium caussa, quam turpis amor, et intemperans libido commovere potuit; cumy cuius animus mulieris esset cor- mptus, eina corpus castum esse non putaverunt. Quid 220 tru, C0teros* Sed unde hauterit frairet, tecet. Erfurleniit Teno- ■tiiu: virum, parentem, poet ceteros. Fost ett postea. Sed a tqI- ^ata non recedendnm puio. GaAxv. ParerUes, fratres, c. ediderat Laab. contentit unut Ozonn. L.
Ai quos ptdet sui\ ErC ad quos pidetur sui, Gkabt.
Cur? quia nulla potest] Erf. quam nulla potest, titt« cur» Graey. Vott. I. Leid, II. quare necesse est eam, quam n, />. Ooo. Quare a m. pr. A. quare necesse est quoniam B. quare ne- ceu^ est eani quam E. L, Retinere eaml Deett pronomen Tott. III. £d. Med. Oud.
Intemperantia audacem] Vdtt. I. Leid. 1. • m. pr. iten^ Leid. IL intemperantem, a, Ood. Intemperantemy aud, ABE. L.
Natura muliebris inconsideratam] In doobut prtetttntistimia liSS, quaedam vocet legunlur >ab aliit neglectaey qnae iamen non negligeodae fnernnt, cum banc ejioroationem reddant acriorem. In Pitb. Tero tic lefiinr: natura mulieris faciat neceise est incon-^ sideraiam, Erl. natura maliebris quare eam faciat necesse est in» consideratam, Non temere baec in hit librit adiecta tunt. Graxv. VoM. O. Leid. I. II. £d. Med. n» m. faciat necesse est incons* mlieris etiam Vott. L Leid. 1. H. IIL mulieribus £d. Med. Le* geDdum puto lotnm locum boc modo: Cur? quia eam, quam nulla potest honesta ratio retinere, quam magn, p, f timidam, intemperantia audacem, natura mulieiris faciat necesse est incons* OoD. Natura mulieris ACE. Faciat necesse est incons, AB. L.
Quid penefcii damnatamf ] Erf. quidquam Peneficii damna^, tamputabant, Fortatte, quid nam peneficii damnatam? putabant» M«rgo Craiand. quam veneficii damnahant, putabant, GaAXv. Ldd. IV. ipen, caussa quam damn, Ed. Med. si quam pen, damna- tam p, Ed« Omu. quam pen, damnatam p» Owd. Quam peneficii Quid? putabant} Erf. tt Pith. non babent quid, Dnitb. quam putabunt, Gbaxv.
NuUafacilius ad id maleficium]. Pith. nulla facilius ad ma" iefieium, G&abv.
Cum cuius animus mulieris] Erf. cam cuius mulieris animus. ^ t«tABT. MSS. et Ed. Med. cuius mulieris animus non cui, an, mul^ Oitd. Cuiug mulieris animus. ABCDEt. Bum cui. BAC. tunc cuuis D, L. ^ Corpus castum esse] Erf. corpus caufum esse, Grj^xv. x^J^VW^'^^^'*''^^ ^^' "*"» putatint, tiaAsv. Non putaperuni ABCDET. Soloa LamU putarint. L.
294 RRETPRICORUM in Tiris? idemne lioc observabaiit? minime. Qiiid iU? quia riros ad unnraqaodqae maleficiom singulae oapidita- tes impellunt; mulieres ad omnia maleficia cupiditas una ducit» Item: Bene maiores nostri boc comparaverunt, ut neminem regem, quem armis cepissent, vita privarent Quid ita? quia^ quam nobis facultatem fortnna dedisset, iniquum erat in eorum supplicio consumere, quos ea- dem fortuna paullo ante in amplissimo statu coUoearat Quid quod exercitum conti'a duxit? desino meminisse. Q^id ita? quia viri fortis est, qui de victoria conten- dant^ eos bostes putare; qui victi sunt, eos homines iu- dicare> ut possit bellum fortitudo minuere, pacem liu< manitas augere. At ille, si vicisset^ num idem fecisset? non profecto tam sapiens fuisset Quid igitiir ei parcis? quia talem stultitiam contemnere, non imitari consueri. Haec exomatio ad sermonem Tchementcr adcommo- data est, et animum auditoris retinet attentum, tum ye- nustate sermonis, tum rationum exspectatione.
Quid in piris? idemne hoc ohseruahcuit? minime'] Lmnb. ed. Quid in piris idem?ie hoc obseryabant, Gkabv. Deett Aoc Vom. 1. lU. Leia. II. 111. £d. Med. Ouo. Hoc abest «b ACET. L.
Cupiditas una ducit] DeducU Grjph. A. ceteriy ut impreMi, ducit. oauT. Una deducit CT. et 0:iodo. doo. L* Maiores noetrf] Erf. nos/ri maioree, GaA£?« Bene dectt Yots. 1. noetri Vott. IL Leid. II. IH. £d. Vkt^. Recie. Ooo. Bene maiores noslri ACT. hene nostri memores, fi» L* Hoc compararunt] Detaot haec io Doitb. GaAET.
Facultatem fortuna] Erf. fortuna facuitatem. Grabt.
Jn amplissimo statu coHocarat] Piih. in amplissimo statu col^ loearet, GaABT. Deett praepo«iiio Leid. 111. Ood.
Quod exercitum contra] Piih. quod exercitus contra* Gbabt.
Quid picti sunt] Mtuci ooa ett ( mooeoduni tameo, nt ca- Ttatur potthac) quod Groieriana ez aliit, ex itla Loodioeotit et Batileeotit admiterunt, haoo nempe lectiooit ioepiiam « qunm alii babeant qui picti, qnod ett quoque in librit tcriptit, et ipta ratie pottnlat. G&oMOv.
Jp. humanitas augere] Leid. III. p, bum. adaugere, Oud, At Hle si picisset] £rf. et Piih. et ille si picisset» Daiib. ei non ille, si picisset» Gbabv-. MSS. O. ct £dd. pp. £t Hle si p, Ouo.
Jium idem fecisset?] MSS. pleriqueet Ed.Med. non idf Ouj}.
Quid igitur ei parcis?] MSSti omoet oottri cur igitur* Gaojr^ Erf. et aLMSS. cur igitur ei parcis? Grabt. MSS. O. et £dd. pp. Cur i. etc. Leid. iV. caret prooomioe^ non male. Ooq« Vt. quid igitur ei parcis abtuot a C. Cur igitur et parcam D« Cnt igiW '< parcis AET. Quid tolut Lamb. qnem teq. Sch. Z/» jinimum auditoris retinet attentum] Ita plnret Pall. et Br.} nam Fabr. continet; ptiut cuti reddit, G&ut. Kqu tautum hanc lcctionem firmat Erfurtensit et aiii MSS., ted praeterca pro Toi* AD HERE^NIUM Lm, IV. Cap. 17. 295 CAP. XVn. Sentehtia est oratio samta de vila^22i qnae aut qnid sit, aut quid esse oporteat in Tita, brevi- ter ostendit, Iioc modo: Difficile est primum vir tutes re- vereriy qui semper secunda fortuna sit usua. Item: Liber is esttexistimandus, qui nulli turpitudini servit Item: JBgens aeque cst is^ qni non satis liabet, et is^ cui nibil sads potest esse^ Item: Optima viveudi ratio est eligenda; eam iucundam consuetudo reddet Huiusmodi sententiae simpHces non sunt improbandae, propterea qnod habet brevis expositio, si rationis nuUius indiget, magnani/ de* lectatiouem. Sed illud quoque probandum est genus sen-* tentiae, quod confirmatur subiectione rationis, hocmodo: Omnes bene vivendi rationes in virtute sunt collocandae, proplerea qut>d sola virtus in sua potestate est; omnia praeler eam subiecta suht fortunae dominationi. Item: