Contmria refemntur] Erf. contraria referentur» Gbabt. Cw- traria contrariie referuntur dedit Scb. de coniedora, qoa nihil epii este indicaC Orell. «blegant ed c, XXV Hl. et ed ea, qoee mox le* goolor: 9erbie relatis» £r. 1 Ut ante docuimue eiuemodi] Leid. 11. diximus, MSS. 0. d I Edd. Med. huiuemodi, in qoa toperiot #. profueue. Ooo. Disi" mue ABCO. Otiuemodi ABCD. Aoc modo £. X.
Huius incommodis lugeiis] £rf. huius incommodum higttit* OaABT.
tatiir. Yo8 Testris fortunis diffiditiS) iste sohts stds to magis confidit Inter haec duo contentionnm genera lioC'277 interest: iilnd ex verbis celeriter relatis constat; liic sen* tentiae contrariae ex comparatione teferantnr oportet.
Similitndo est oratio traducens ad rem qnampiara aliqnid ex re dispari simile. £a sumilur aut ornandi caussa, aut probandi, aut apertius dicendi, aut ante oculos ponendi. Qnoraodo igitur quatuor de caussis aumitnry ita quatuor modis dicitur; per contrariu^i, per negationemy per brevitatem, per coUationem. Ad unamquamqne sumen^ dae caussam similitudinis adcommodabimus singulos modos pronuntiandi.
CAP. XLYI. Ornandi caussa sumitur per contrari- um, sic: Non enim^ quamadmodum in palaettra qui tae« das candentes accipit, celerior est in cnrsu continuo, qnam iUe, qui tradit; ita melior imperator novus, qui accipit exercitum, quam ille^ qui decedit: propterea quod de£i- tigatus cnrsor ihtegro facem> hic peritus imperator irape* rito exercitnm tradit. Hoc sine simili satis plane, et perspicue, et probabiliter dici potuit, lioc modo: Dici- Soltts 4uis eo magis] Pitb. €olu9 eo magis, Graby* Intereet: iUud ex t^erbi*] Pith. intereetf quod iUud e» per^ hit, GRAKr.
jtut omandi] Erf. aut exomandL Grast.
Quomodo igitur quatuor de caueis sumitur, ita quatuor] Erf» remodo quatuor de caueie sumitur, item quatuor. Graxt. Leid. . 11. Votft. I. III. Ed. Med. Bt quamodo q. de, Beae Lcid. III. Quae-quomodo de ^ Abett igitur eliam a Leid. IV. et Vom. 1L Ed. Omnib. OiJo, Per brepitatem, per coUationem'] Al. per coUationem, per breritatem, G&ajit.
Sumendae caueam] Erf. sumendae causa, G&abt* Tom.!• III. Leirl. I(. sumendam, Lcid. IV. sumendi, Ood.
CAP. XLVl. Sumitur] Vom. II. sumeritur. Ovd.
Per contrariam sic] Vom. L Leid. I. II. et per contrarium di» titur sie. Voet. 11 1. quod per contrar. sic dicitur, Oud.
Quemadmodum in palaestra^ qui taedas] Erf. et Doitb* quem*» admodum in palaestra est, qui taedas. G&abt.
Qui taedas candentes accipit] Lambini ardentes exttet in Pall. aliqnoty ted alji retinenl item alternm. Qointnt praeterea ao BroiL praefemnt cadentes<, qnod rectom cmc poMc annotavtt Gn- liclmioa. GauTiK. Erf. qui taedas cadentes accipit, Craund. ec Ltmb. edd. qui taedas ardentes accipit, Grabt. Vott. I. a m. I. cadentes. tupr. ardentes, nt in II. et Edd. pp. candentes Leid. L Beett participinm Vom. 111. Oud. Calentes A. jirdentes BCDE. PaQllo posi Scb. T. continuo reiecil, in seqq. acribena t ita conti^ ^o meiior, vt continuo ait adv. NuIIua codicum addicit. Sed ^d» T. Toc continuo omiait» qnanropter oncia inolnrit Orell. L* Ita meiior imperator] Erfurt, tiim melior imperator^ GaABf.
tar^ mimB bonos imp^ratores a melioribiu exereitam ac- oipere solere, sed ornandi causfta simile sumtom est nt 27Sorationi djg^itaa quaedam comparetur. Dictnm est autem per contraxium. Nam tunc similitudo sumitur per cod- trariumj pum ei rei, quam nos probamus, aliquam rem negamua esse similem, ut pauUo ante^ cum de cursori- bus disserebamua. Pcr negationem dicetur. probandi canssa koc modo: Neo equus quidem indomilusy quamyis nt- tura bene composilus sit^ idonens potest esse ad eas uti- litates« quae desideranlur ab equo y neque borao indoctiu, quamyis sit ingeniosusy ad virtutem potest perrenire. Uoc probabilius factum estj quod magis est Yerosimiley non Dicitur, minus bonos] Vox diciiar «bett Br« ilem PaL qaiTl» «t fcxio; meo animo recie. GavT. Tree Grtil. doa agnotcvot di' ciiur, GaAsr. Verbum diciiur deett Vom. II. dic^re Ed. Oae.
OUD.
Fxerciium accipere] ErC exerciius ticcipere, GaABr. MSS, 0- exercitUe ac. vulgo exerciium, Oud.
Orationi dignitae quaedam] £rf. orationi quaedam digniim* GaAEvitre.
lyam iunc eimilitudo] Erf. Nam ium eimilitudo. Grabt.
Cum iie cureoribue aieeerebamue] Hoc praeter libroa nottros ctty qui liabcnt vel ae*erebaiur, ut Medicaeat, tcI aeeerebamiu^ ut dao ajii, qoodcanqne ait. Certe tic et Strphaoica Vlctorti, ct molavit Lambiout, GaoKor. Omnet mei et Gronoviaoly cum de curioribu9 asserebatur, Meoi MS. nec boo Medicaeut, ootaate GronoVio, ed. prima Me<liol. Craiandri, A»ceut. Rob. Sceph. cum de cureoribus aeserebamue, Sed lamea P., Viciorii Veneu, lan- liaa > flervagiaoa, C. Stepb. Paul. Manoiii, Lamb. edd. com thI* gaii» reipeQiioribat dieeerebamue, m quibiia non ditcedo. GaAxr. Vost. 1. II. Leid. 11. cora £dd. pp. aeserebamue. Leid. L III. IV, asserebaiur^ In Vott. III. diferebamus, Oud. Vir. ut pauiio ante quum de cureoribue disserebamue Scb.y ot magittelli alicuina ao- auou^m>. eiecit^ Vt^^aeserebaiur A. ut^ante quum^aseere^ batur £. aeserebamus BCD. jisserebatur T» Locoia oncas ioclu- •it OrelL JL* ^ec equus quidem indomitue'] Erf* et edd, noQoollaey ne equus quidem indomiiue, Grast. MSS, O. et,£dd. pp« neque eq* indom, Quod r«ttitaendam e»t anctori. Ouo.
Naturabene eompoeitus] £rf. bene natura compositus» Gbaxt.
Jdoneus ad sas utiliiatee et aptus quae etc] flat dnat Tocet, ei apius^ noQ reperi in librit manotcripiis duobut. Omnino ei-> ian» ti iu eia reperireotur, delendat tamen potarem^ ot auperva- caneat, et ioanet. Lamb. Delevi dutf vocoIm, et aptus% repcr- tat laatum in ono raUuno, cum baberMoot tes. Sed noqoe ex- ftabat in BruiL Gbut. Edd. ▼ettuttioret, idoneue ad eas uiilit^" tes et aptus, quae, Grotero tubtcribunl oottri codicea quatoor* Gbab?. Vott. 1. et idoneus et apiue ad lUas u/. IIL et £d. Med* apius et idoneue esse p, etc. Leid. IL et £d. Omo« idoneue p- f» ad tf.' ut. et apius. Oud.
Quod minus sst perisimile} Sic ctt legeodom, li)>ria omBibM posse Tirtntem sine doctrina comparari, quoniam ne eqvLUB quidem indomituSy idoneus possit esse. £rgo sum- tum est probandi caussa. ^ Dictum est autem per negationem: id enim perspi- cnum est de primo similitudinis yerbo.
C A P. XLYII. Sumetur et apertius dicendi caussa 279 simililudo per brevitatem, boc modo: in amicilia gerenda, iDTiiU. Sed Telim topra eiiam iegi, Hic probabilius, eic. Sen- teoiia aotem haec e*l, id qoocl miaat e«l ^verisimile, oempe lio- mioem qaantumviB »oIleriem.et ingeaiosum, sioe docirina virtn- tem conseq^i non posse, faclom est probabile eo simili, qood sumtQm cst ab equo, qui, si sit indomilus^ quaulumvis sii ge- neroius natura, equiti uiilis esse non potest. Lamb. Lambinua li- bris omnibus reclamsnlibns supposuit minus, non necessario. (rU- lielraius reciiu» puiabat scripturam a SntTiido erntam, ac magis etc. Grvtbr. Lamb. ed. invitis libris omoibus, ^uod minus est verosimile, Graev. Verisimile, Sic MSS. O. et £dd. pp. noa verosimjle, Ouo. In vv. quod magis omnei consentiunt Codd. praeier &., qnt ac magis, Orell. dedit quo magis, ut hoc, quod aotecedity sit ablaiivus: Hoc probainlius — quo magis, God. unuf apud Orell. ac magis, quae est illa SufFridi scriptura. L, Quoniam ne equus'^ Voss. L Leid. 1. quandoquidem nec e» Leid. II. quemadmodum nec eq, In ceteiis eiiam nec, £d. Med. quamquam eq, Oud.
Dictum est autem] Erfurt. dictum autem,, Duisb. deinde au^ tem, Grabt. Leid. 1. II. IV. £d. Omuib. tfarent vcirbo. Leid. 111. (L est hoc, OuD.
Id enim perspicuum] Erf. id cum perspicuum. Grary. Id dnobus Grjpbii libria invcniiur: Id cum perspicuum est ^ de primo similitudinis perbo sumetur, Moz alierius cst clausulae prin- cipium: jipertius dicendi caussa, etc. Lambin. non discedens a lectiooe vulgala, principio periodi, quae moz sequilur, verbum sumitur annecHt, ila, Sumitur apertius etc. Certe in edilione Alil. Victor. aliorum y vox sutnitur abesi, quae legilur in omni- bos manuscript. ec in Leon. exempiari. Brut.
CAP. XLVII. Sumetur et apertius dicendi causa similitudo per etc.] Seculus snm Pall. omnes br.. Lil. et Persini Codd. Grut. £rfQri. et Lamb. ed.: sumetur et apertius dicendi causa sifnile, Doisb.: sumetur et apertius dicendi causa simiie dicitur, \n ple- riiqne edd. non habeiur sumetur, Grabv., Leid. 1. III. careut loiq [tv.] sumetur et, Oud. Sumetur et ABCDE. Omiltit b.ii'c T. L, Sitnilitudo per brevitatem] Ed. Med. simile p, br, Leid. l.HI, sim, dicitur p. br. Vo«s. III. Leid. IV. simile dicitur p, b, Voss. I. II. LeitL II. Ed. Omu. simile dicitur autem p, br, Oud. Si" mile dicitur CE et A a m. s. Simile omisso dicitur D. Locum suspecium reddit vocula et dicta pro etiam. Propierea cam Lam- bioo ficiendum censeo, qui vv. Sumetur et omitlit et lam di^ citur e Codd. interponit. L, ^ In amicitia gerenda"] Voss. I. Leid. L HL in am. gerunda, Odd. Gerunda A. Tum: non » sicut — ita conv, suspicatur Orell. L, Ut, quoad necesse sit, perpenire possis\ Caach» £rfurt« Pith, £e Digitized byGpqgk 376 RHETORICORUM «icut in certamine currendiy non ita convenit exerceri, uty qaoad necesse sit, pervenire possig: sed nt productus •tndioy et viribasy oltra facile procnrras. Nam hoc si- mile esty at apertias intelligatar, mala ratione facere, qni reprehendant eos, qur, verbi canssa, post mortem amici liberos eias castodiant, propterea qaod in carsore tantae velocitatis esse oporteat, at efferatur ultra finem: in amico tantum benivolentiae, ut ultray quam amicos sentire possit, procurrat amicitiae studio. Dictum antem simiie est per brevitatem. Non enim ita, ut in ceteris rebus, res ab re separala est, sed utiaque res CQniuncte ut quoad necesst *it, pgnirt possh, Grakv. IfSS. O. et Edd. pp. penire p, Oud.
Sed ut productus etudiol CraUiid. cd. et al. sed uf prodaeti- U9 ttudio, Ubabv, Leid. 11. Eif. Med. producto et. Odd.
Ultra facilel ErC Pith. et Caoch. uLtro facile. Grabt. Fow. III. Lfid. IV. £d. Omn. ultro, Leid. 11, percurras, Otro. Suiim J»ott Sch. de «uo dedit: Jfon hoc eimile sumptunt eet, ut^-^intd'- igeretur, V. Sumtum igDorAOi Codd. omnes, iidem intetligatur; quod rectc reiinuit ezpoUo eumtum Orell. L.
Mala ratione facere, qui reprehendant eo»'] Cratand. ed. et Lamb. mala ratione facere eum, qui reprehendat eoe, G&astics. Vosa. I. III. Leid. II. Edd. Med. eum qui reprehendat eoe. Ocd.
Jn cureore tantae pelocitatis] Erf. in cursorem tantae veh^ citatis, Gbabv, Vou. 1. 111. Leid. I. II. quod et in c. Oein m- eursione Voas. J. MSS. O. et £dd. pp. tantum t^elocitatis. Valgo tantae peloc, viiioac. Ovd.
Ut efferatur ultra finem\ Et intPttvddnoaig et MSS, hanc le- ctioncm rectam ease doceot. Sic eoim Erfurt. ct OQisb. aeU vnl- gati, ut efferatur usque finem, Non etaet tum Tera •imiliindo, si usque legaiur} aeqiieDtia Ycrba ultra flagiunt. Gbjust. Leid.I.ll> iV. VoM. II. usi^ue ad f, cum £dd. pp. Oud.
Tantum benipolentiae » ut uLtra, quam amicus sentire pouit, procurrat amicitiae studio] Rescidi studium, quod aliia positoa pott benepolentiae, praeeuoiibua Pal. pr. ac tec.; si tamcn teqni- mnr Pvil. quart. et aext. nec uod Br. luoc retcribeodum erit, fo- men benivolentiae studium, ut efferatur uttra finem, ccterit omit- sia onDiba», oequc displicct. Grutbb. Edd. moliae: in amice tantmm benepolentiae studium, Piih. ut ultra, quam quod amiau sentire possit, procurrat benepolentiae studio, Qoidam M SS. Grot tamen benipolentiae studium, ut efferatur ultra finem, Dniftb. tantum benepoUntiae ut efferatur ultrafinem, ErH inamicetam' tum benepolentiae studio, Reliqua omnia in illo detUDt* GBiBf. Voss. 1. III. Leid. II. Ed. Med. et in amico, Lcid. III. in ami" eitia. Voss. 111. Leid. IIL IV. Edd, pp, t, b. studium. Vom.111. Leid. II> £d. Omn. ut ultra qunm quod am. etc Leid. L III. IV. Voss. II. ut efferatur ulira finem, Oud.
Victum autem simile est"] Lamb. cd. dictum sst autem »i* mile» Gbabv. 4 Non enim ita, ut in eeteris rebus] Pith. non snim Mt ci eeteris rebus. Gbabt.
AD HERENNIUM LiB.IV.:Cap.47* 377 etconfase comparata. Ante ocnlos ponendi negotii canssa^SSO rametor similitndo per collalionemy aic:.Uti citharoediUy com prodierit optime veatitufl^, palla ihaurata indutus, cum chlamyde purpufea, coloribnt variis intextai et cum co- rona aurea magnis fulgentibus gemmis iUuminata, citha» ram tenena exomalissimam, auro et ebore distinctam, ipse praeterea forma et specie sit et statura adposita ad dignitatem; si, cum magnam populo commoverit bis re- bos exspectationem, repente silentio facto, vocem emit- tat aQerbissimam cum turpissimo corporis motu^ quo me-» Bt confuMt compartitaJ] Sic Pal, qoart., •eztnt^ Bruil.; B«m priot cnsi, utraequn et confuse pronunciatae, Qrut. Edd. mnhae: ^ ut utraeque ree coniuncte et confu^e pronunciatae, Xambin. ed« addit eunt, Edd- Vett, ut utraeque res coniunctae et confuea^ pronuntiatae eunt* Duisb. et Cauch. atabiliunt •criptnram, qnam Gruierna aa^ernit. Sed Erfnrt. ut utraque res coniuncte et confuee pronunciata. Gkabt. Vo^^. I. III. Leid. II. Ed. Med. eed utrae^ Jue res, Dein pronunctatae Tel prormnciaiae eunt Voss. I. lli* .eid. II. Ed. Omn. comparata eet Leid. 111. At praeferendak eat Damerus plnralia. Ouo.
j4nte oculos ponendi negotii causa^ sumetur similitudo per toUationem eic] Trea codice^ optimi, Erfurc. Dni^b. et Pilh., et Lafnb. ed. dnabua Tocibua aunt anctioref: Ante oculo4 ponendi ne~ f^otii causea eumetur similitudo ^ cum dicetur per coUationem eic^ Dndum eiiam hane leciionem in tuia reperit, et in editiene gua reccpii. Grasv. Cum dicstur per coUationem, Sic retcribendnm e MSS. sez et Edd. pp. Vulgo et « Leld. III* absunt cum di^ eetur, Ovd, Per cotlationem eic: uti citAaroedus} Patb. per eoUationem, sicuti citharoedus, GaABV.
Cum prodierit] Vo§§, III. c, produsitur. Ovs* Tnm pro t. ^time olim •uspicatns est Chrittiua opime, L* Palla inaurata indutue\ Ert paila inoMirata induitur* GaAJtr* Vosa. II. pallam inauratam ind, Oud. Palma a pr. m. A. J[«« Coloribut variie intexta] Erf. coloribut parii$ corporis intextOm GlUBVtVS.
Cum corond aurea] Deest aurea Leid, L III, IV. Voss. II. Oo».
Mami^ fulgentibue gemmie cic.] Pall. iidem et Brnil. magna. Fonan bene. Vox ca non ▼iaitnr in Pal. tert. nimiaqne petnUna Lambions, qui obtrosit leclori * magni fulgorie gemmis ili, GauT. Boiib. corona magna f magni* fufgentibus gemmis* AU corona aurea magna, fu^entibus gemmis, Lamb. ed. et MS. eorona au-' rea magni fulgoris gemmis. Sic et in MS. nno te i«perlsse tctta- tvr Piifioens. Graby. Leid. I. III. IV. Voss. U. magnaf. dcsnnt /k^. gemmis a Leid. I. Ovd.
Vocem emittat acerbissimam] Erf. pocem mittat acerbissimatn* «Aiisb. poeem smittit aeerbissimam, Gaabt.
Quo melius amatue et magis fuerit expeetatue] Lamb. cd. 9M meliue omatus eit, ei magie fuerit expeetatue* G&ajitius.
37« R H ETORICOItUM lias orttatnft-^eC inagis faerit exspectatns^ eo magis derisus «t <ionheintQ^^ 'eiicilnr: ita »i q^ig in excelso loeo, et^ in magnis abloctipletibas copiis coilocatns, fortunae mnneri- bns, efc nalurae commodis omnibas abund^iut; «i Tirtn- 28l lisy et artiom, quae Tirtutis magistrae sunt, egebit; qno magis ceteris rebus erit copiosus, et ^ustris, et exsfe- ctalns, eo Tehementius derisus. et contemtus, ex onuii conyentu bonoram eiicietnr. Uoo nmile exornatione utri- VoM. I. sit otnatiis. Leid. 11. Ed. M^. ornatU4 #>/. Vots. 111. £d. Omn. exornatus tit. Oud.
Ita 91 quis\ Brf. item si quis, Grasv. Leid.I. II. IV, Vom. UI, item si' q, Ooo.
Commodis omnibu^ ahundahit\ Bene Doitb. commodU ahun- dahit, Erf. commodis omnibus abundavit. Gs.abt« Vox omnibut noa agnotciiur • Leid. 1(1. ac IV, Oud.
JBrit copio^us» «t illustris, et exspectatus] PiiU. copiosus «f mdustris f ^L copiosus et industrius. Industrius hiiic loco et f eo- .Ceniiae noa OQpveoit. CrAirt. et Cauch. erit copiosus' et industnu exceptatuSf quaii^ epaderet, eo vehementius. L^dd. prima, MedioL Atcens. Cratand. Viotorii luntina, Manut., ime Tetasiioret oainea cum Ljimbiuo ptAeferant copiosus et illustris et expectatus, eo vt~ hementius. Ct id rgo quoque recepi. Illustris aliqua re est, «t noruiit lironef,^ qai in aliqua re excellit et coospicuuf eit, at ho- minum in »e converteret ocolos. Exspectatus aegre quoque hic poteat ferri, qaamvia explicet, qao plura de hoihine, tantia for- tonae et nalurae mnneribut intiructo, tibi omoet tpoponderanC Quod additur in Crfart. et Cauch. Qualis evaderet, additam fait amagitlro, qni quid «ibi Telii expectatus, niti qoid aliud adiicere- tur, ignorabat.. Vereor tane ne expeotatus, ex praeoedentiboa hb Terbit, quo melius ornatus et magis fuerit expectatus,' hnc irre- pterit. Graxv. Leid. 1 V. industriuM. Vott. I. a m. I. etlll. Leid. 1. induitris, Abeat eopala a Vott. II. Leid. 1. IV. Cd. Om». bene$ ted eiiciendum timul To [v.] exspectatus ^ qnod male e tuperiori- • baa rrreptit. Otro. - Industrius exceptatus- (e/ illustris et exspectatus m. t.) A. lU. et expectatus B. ul. et acceptatus C iU. et exspe^ ctatus D. if^dustriu» expectatus C. industrius habct etiam T. £r* Hestitit verba: et exsp. uncia inclutit, qucm aecatoa ett OrelL Plane reatovit Sch. X.- Derisus et contemtus eiicitur} Lamb. ed. derisus et conism-' tus eiiciatur. Grabt.
Hoc simile exomatione utriusque rei\ Crfurt, Hac simile ex» ornatione. Doiab. Hoc simile exornationem utriusque rsL Lamb, ed. Hoc simile per coUationem utriusque rei. GRAav.
Exomatione utriusque rei, et alterius inscitia artificii, aUe- rius stuUitia eic.] Houc locnm ope Teteram codicum felicttaiiM realitui, ot iatelligeot, qui vnlgAtam leciionem cam ea^ quam re- potuimus, comparabunt. Lamb. Bt tUteriifS inertiae tu^ificls, ai^ ierius ^tultitiae elc, etl lectio ral. qnarti, qoiotiy scxii^ item Brail. qoorum duo cnm habeaot artificie scilicet et poaciia aotarit Bruil, lllod Meilicetf «otpieor adhao •biiciendmm altcrom arti/icis, ot locof Ml.pcrparBatof I qaem mirs corrapcrat de sno Laabiaai* AD HERENNIUM Lib, IV, JCap.^8. 379 xisqne 'rei^ et alteriut inerliaft artificu, altecJUi atuhitiaQ siiuili ratk>xie coUata, Mib adspeclom oraiiitiinjr^mvWbiiGitt Dicttan autem est^: per coUalionem^. propt^ir^fi. qupd; propudita similitudine ^ paria sUnt omdia itelata^ • ^ CAP. XLVllI. In similibus observare opovtebit di^ ^2 ligenter: ut, cum rem adferamus «iihilem', cuias> rei caussa Bimilitiidinem adtulerimns, Terba^qno^e^^-ad ^imi*^ litadinem babeamus adcommodata. Id est biiianiiodi: km Inertia hio t«tt iatx^ioi. Supra tHMm reacripM; t^ i|i<2(i#^rW« nbi aQioa «rrM ei iU/Ustriat iisdoip codicitmt voLeaiibua. Ga^T.' Iner-*^ tiae anifici* comprQbanl ^«ucb. et Pith. Efrf. )it alttrm^ imcien^, iia artificii. Nooouniie iedd, et alteriut insditiit artificti, ' aUe^^ ritu stultitiOf ut r^posuit Lambitint. Dciitbv 4lifHus'>insdientidw artificis sine copnla. Grabt. ExsuUt copaU a M6i5«.qMtiior. IfP^* ertia Leid. I. ineptia III. inscitia Voss. III. Ed. Med. ^inecientia Vost. 1. Leid. n. IV. Tott aHificii Vosft. I> 1,U, Leid. II. IV. £d« Hed, Decst to» a Leid. III. quod praeferrem.,.Ooo# Alierius siuliitiae] Edd^ pier«eqQe alieriu^.eituUjiiifh Daisb* ataue alierius etultitiae. Grakt. Leid. IV. alieriusque etuiiitias». Ed. MoL et alireiuititia^ qoi caitf etiam ki M3$. fHffijqtie. Oud. Bt ante t. alteriue omittunt BCDE. Ineriiae (in caius locnm m.. s. inecieniiae) A« iuscientia BD£. inseiiia C.. Tjim ariifiois (ar- lificii ai. 6.> A. artifioii liCDE. ei alierius inetiiae arfifiqis scili" cet ei ali. stuliiiiae T. Unde dicit Orell. «ppar.Wv Eru. recte y,, artificis pro gloM. habaiste. Iderel tcripsit: 4^sali4,fitu inertiasi al^ terius stuUitia^^coUaia. Pro ▼• stuliilia Ojukm^.unm^.inscieniiae, AE. stultide. B. scieaiia, L,..,a ^. ^.
8ub aspocium cmnium rem subiecii] Daisb* 9ub asPACtu.pm-> nsst. rem sitbiieit, Cench. sub aspectus omnium^iiom suoitcii. St^ aspe^tu cst qaoqae in muliis edd, Recepi scriptaram Duitb^rgensis sah adspsatum omnium rsm subOcit, Vulgo subiscii» 4.it> iUo ipso Umen eet etiam sub adspeciu omnem rem, Grabt. Leid. IV. sub adspeeiu cam Edd. pp..In cettris sub adspecius» Nou maU. Sio c5o. ad^pedus omnium praestringsrs, Hominum Ed. IdLed. om- »eni Leid. 1. IV. subiiciei Voss. I. Leid. II. lU. subiecit Leid. L IV. a a. II. Ed. Omn. Oud.
Propterea quod proposiia] A Dnisb. praptttta. quad ahsnnt. Oraxt. Deett vox prima Leid. IV. Oud.
Proposita similiiudine] Fith. posita similitudine,\.Q^Ax%, GAP. XLVIII. In simifibus obserpare oporieb/t] Erf. in si" Miiudinibus obserpors oportei, In Duisb. ki oonDuUift editis est etiam oDortst, Grabv. Lrid^ L IL IIL Voss. L in simUitudinibus, MS8. O. et Edd. pp. oportst diligenter, Vnlgo opariebit, Oud,- Oportet ABCDET. X».
Cum rsm afferiunus] Erf. eum rem refesamus, Gaabt.
Verha quoque ad similitudinem] Erf. verba ad similiiu^i'* t^m, Lamb* e»]; eius rei Petba quoque, Grabv« Deest quoqus a VeM.llL Leid. n, qjsn.
Id esi huiusmodi, Ifa ut hirundinss] lia deUvit Lembinas ^ enm seevios Grptems^ ei qui Grnierianam recoxexuot, cum fn- vcaiaiir ca f ocoU..ia mcis quaioor llbris, ci editioBil^ssBlc Lsm- 380 EHBTORIGORnH nt hinmdinM aestiTO tempore praesto fimt| frigore pol- •ae reeedtuiL Ex eadem similitudine nanc per tnuuUtio- nem' verb^ samimnt: iU falsi amici tereno Titae tempore praesto sunt; timul atque hiemem fortanae riderint, de- Tolatit omnes. Sed inTentio simiLium fiaicilis erity si qais sibi omnes res animatas et inanimaias, malas et loqaen- teS| feras eC manmetas, terrestres et coelestes et mariti- masy artificioy casa, nalara comparatas, ositataa atqae inasitataSy freqaenter ante ocalos poterit ponere, et ex his aliqnam Tettari similitadinem, qaae aot ornare, aat docere, aut apertiorem rem facere, aat ponere ante ocu- los possit. Non enim r^s iota toti rei necesse est similis sit, sed ad ipsam^ ad quod conferetar, similitudinem habeat oportet.
bioianani omnibii*, qoM ego qnidem tnflpexi. GaABT* Ed. Uei, caret Z([t [▼.] Ua, daofl uti ir^ Oui». Id e^t ct ita «m. B* BeU* qai omnei ncriimqttc toentar. Scb. ct Orcll. ita cicccraBt. Re> £x eadem ^imilitudins} Oaiflb, £t ex tadem similiiudimg. Gbabtitjs.
Ita faUi mmidi] Erf. itemfaUi amici, GaAJiT.
Simul atque hiemem] DaUb. nipem atque kiemem* GaAif. Leid. IV, ei niirem, Odd.
$i quie eibi amnee ree anUnatae et inanimatae'} Dmieh^ et Caacb. ei qiti& Pmnee ree animaa^ee et inanimantee* Er^ ei qei eibi omnee ree animatae et inan, Lamb. ed. ei quis eibi amau ree animatae, et inanimae. GaAsv. Decet ree a Voee. II. tfaf- mantee et inoHimantee, £d« Mfd, atque inan, dcsottt mt inoM» You. III. OoD.
Mutae et ioquemee] Daitb. mutae et eloqueniee, G&ABTiet. Mutae et loquentee, lu Voas. 111. Lcid. IIU In rdiqoic et EA. Omn. m. et eloquentee* Ed. Med. m. atqufe eloquent, Odd* Terreetree et \eoeUetee, et maritimae] Doiab. et Erf. terreetret, mnritimae, Al. terreetree et eoeleetee, et marinae. Gbabit. Voit.
II. flimpliciter et maritae, Vom. I. a m. II. marimu* Copoli prima decat Leid. IV. otrcqae Leid. III. Odd.
ArtificiOf caeu, natum eomparatae] Ev(, artificioeae una UO' tura comparatae, Caocbiaiiofl, artificioeae et una natura compa^ ratae, Fortatec, ioqiiit Caacbioe^ artificio et a natura comparatat, Gbabt. Votfl. 111. artificioeo c. Leid. 111. artificioeae, Ood.
Ueitatae atque inueitatae} A Duiab. abett atque. imteitatat. ^BABT. jitque inueitatae deaunt Leid. IV. et in, Vosa. III. Oop.
Ante oculoe poterit ponere] Erf. ponere ante ocuiae pterit» Gbabt.. Ponere ante o, poterit, Sic MSS. com £d. Mcd. ycl antt Ree tota toti rei\ Erf. ree tota totae rei, Gbabt. Yoafl. H* III. Leid. 1. Hl. IV. totae r. Odd.
> 3ed ad ipeum^ ad quod conferelwr^ eimilttudinem habeat apcr- /c/] Meliufl Erfortenaia, eed ipeumy qt$od conferetur^ eimilitudi' nem habeat opartet, Lamb. ed* eed ad id ipeum, ad quod conftr^ AD HERENNIUM Lib, IV. Cap.49* «81 CAP. XLIX. £xeinplum est alicuius facti, ant dicti28S praeteriti cum certi auctoris nomine propositio. Id surai- tur iiadem de caussis;' quibua similitudo, Rem ornatiorem facit, cum nullius rei^ nisi dignitatis, caussa sumitur: Apertiorem, cum id, quod sit obscurius, magis,diluci- dum reddit: Probabiliorem ^ cum magis verisimilem fa- cit: Ante oculos ponil, cum exprimit omnia perspicue^ ut res dicta prope manu teneri possit. Uniuscuiusque ge- neris singula subiecissemus exempla, nisi exemplum, quod jenns easet, in expolitione demonstrassemus, et caussaa samendi in similitndine aperuissemns. Quare noJluimus, neque pauca^ qiio minus iiitelligeretur, neque| re inteltur. Grabt. LeiH. II. Ed. Med. ad ip^um, quod c. Bene. Vott. lil. id quod confertur ad ips, quod confereiur. Vost. I. Ed. Omn. ttd ip4um^ quod. In Vom. 1. ei Leid^ IV, Ed. Med. confertur, OuD.
CAP, XLIX. Praeterifi] Hoc ▼. eiecic Sch.y led exbibent Codd. O. Retinujt Orell. moneot ^ dictum practeritum cti9 ano' (ff^yfia ah Li*toricif memoratom.* L, Jisdem de cauM] Limb. ed. iiedem ex causi*,^ Grakv.
Quod *it obscurius] Duisb. et Lamb. ed. quod sit obecumm» G&Aiv. Leid. 111. IV. sit obscurum» Oud.
Cum exprimit omnia] Edd. veti. cum explicit omnia, G&ABv.
Prcpe manu tentari possit] Quidam legendum centcnt, manu traetari 9 ' bI» teneri, Lamb. AI. ut res prepe manu teneri possit» Sic legendum etse coniecit Limb. in margine; in Cratandri ed. di^ cfa BOO' OBialy ei aane «bsnrda hicf esi haec Yox. Vermime Er-> twteom,. ut Fss prope dicam manu temptari passit, Lenit Terbo dioiai transUiionem doriorem rem prope manu tentare, ubi ten^ tare ett aitingere, ni pertentare sinus, Grabt. Vid. Gifan. Obeerr» LL. io tent-are^ Vott. II. Leid. Ill.iV. res proprie dicta, Vost.lll. ret pTops dicta, Opiime £rf.. prope dicam, Hsm tentari t$i in MSS. O. <t Edd. pp., oon tsnerL Ovo.
Nisi exempium, quod genus essetp in expositions] Lamb. ed. Hui sxempli quis usus esset in expositione, Gbabt. Niei exempli quis usus essetf Itgil Lambin., qno raodo retio potcere ▼ideior. In ▼Qlgatis eodem modo et iu manotcriptit legiinr: nisi exemplum • Quod genus esset, Bbut. Vost. 1* 111. Leid. II. nisi et ex, In Voii. I. Leid. II. IV. £d. Med. e^/. Deett Vost. III. Ovd. yisi nempli quod genus est B. X^isi et exemplum quod f^enus est C. ^t ciiam AD. Mihi videtur expungendum i/, exempium, SeiL c*43, in fine demonsirat, id genus non egere exemplo; at minus ftiam, ut opinor, exempli exemplum afferri peterat, Inde idem $uod de cemmutatione prpnunciando /acta ibi dixerit, He exem- pio quoque valers dicit^ quocirca uncis inclusimus. Orell. L.
Causas sumendi in similitudine] Erl'. causas sumendi in si" niliiudinem, Gn a Br.
Neque-^r^' inteliecia] Crataod. ed. nequs in re intellecta, GlAtflUS.
382 " RHETORICORUM lecta, plnra conscribere. Imago est foriiiae cnm forma cam quadam fimilitudine collalio. Haec samitar aat landis, ant Titiiperalionis canssa. Laadis canssa, sic: Ibat in 284 proeliam, corpore taari Talidissimi, impeta leonis acerri* mi similis. Yituperationis, u^ in odium, aut in inTidiam, aut in contemtionem adducat. Ut in odLum, hoc modo: Iste qubtidie per forum medium, tamquam iubatos draco serpit, dentibus aduncis, adspectu Tenenato^ spiritn rabi- Plura corucribere'] Erf. plura scribere. Grabv. MSS* O. cl £d. Med. plura ecribere» Vnlgo p. conecr, Ood.
Jmago eHformae cum forma] Oaund. ed. Imago e*t farwuu cumfortuna, fion ioepie Duisb.: Imago eet eimilie fcrmae am forma cum auadam eimUitudine coUatio* Reciiiu Umco abe»!. Ga.AJtv. Leid. IV. im. e. eimilie f Oud.
Ibat Turnue in proelium] Nomen Tumue, qnod abcsl « libni Tnlgatit» in aotiquit reperinm repoani. Lakb. rall. omoea, ibet in proelium, nisi qnod pr. inibat proelium, qnod et in ftois re- J>crit Peircinc. Lambionf invenit io aoiiqnit: Ibat Turnu* in prae' ium, Vellem nobif iiogulariuf antiqnof illof digito qoaal iodicai- aet; ted oon erat fcilicci taoti. At laoti tamen mihi Tidcinr, sig- nificarc, in qoario non tovcoiri illnd- xrmi/^^ imo ne qnidem ia fcxio; mea fcnteotia rcclc. G&VTEa. £dd. Ibant in proelaim. Lamb. cd. ibat Turnus in proelium. Graet. Inibai prttelium, ha- bet onof Grjphii libcr. Lamb. Ibat Turnus in praeiiunt legiCf cx / maoutcr. libro. Aliiy Ibant in praelium nnmero mslt&tadiiih le- guoty qoemadmodnm tn Tttlgaiia'liabcinr. BE.aT» Voaii.IlL inibat in p» Lci^d. IIL ibant. Oud.
Corpore tauri p.} Voat* L peetore /. p* Mon mnlcw Ovs. Rcccpii pectore Scb. £3ihibent eorpofe ACE. ceijporf 'D..Tocabn- lum omisii B. Pntal OrcU. pectore eolnm non opiini« ojspoai impetui. L.
Acerrimi eitHilie] Alii acerrimi ^milee* In daobttt MSS. Grulerut nen reperit eimiUe* G&abt.
Vituperationie ut in odium} Pilh« pituperationie camsa ut iM odium. Graet.
Ut in odium] Doiab. ut aut in odium* Gbjlby.
Jiut in invidiam 9 ^aut in contemti^n^m] Hacc Tcrbe ncc tut « in Pith. nec in Eifurl. Gilabt.
Adducat. Jlt in odium^ hoc modo: lete] Piili.ctErfort.arf- ducat, hoG.modo: Iste. Grabt. Ut in odium, aui ii^ im^id., sat in contemt, addu^iat, Ut in odium h» modo, Sic ifcrc* Lcid. III* ^ Ed. Med. tic: aut est odium vel inuidia aut contemptio. In odir um adducitur h,, modo, Ceieri praebcnt cpm Ed. Omo. aimplid»' ut in odium adducat h, modo, Oud.
lete quotidie] ErC Doitb. fete qui quotidiem Gbabt» Voii* II. Lcid. 111. IV, iete qui q, Odd.
lubatue draco] Lcid. IL pibraiue dr, Ovo» Aepectu penenato, epiritu rabido]. Ita omnet Pall. niii qnod nnni ct allcr rapido, Nam Victorina edidcrat: eerpit, atpectu rfl* bido circumspectat. AVu, ad^ectu rabido, spiritu penenato, Non malCf nisi contradiccrent excmpUrie tcnebricocBy qnibnt ta&o AD HERENNIUM Lib. IV. Cap. ^g. 383