Velut Oracchi pairi* /actum mu,] Pal. primus praemhlit: pelui gracci Jactum eet a populo Rom, approhatum, quod occidit eoro^ rem^ cum illa deuictum ab eo Curiatium hoetem deleret, et pelui Gracchij elegim cUuftula, tt sioe diibio •vciorit geouina germana; dummoilo gracci illad reformetur in Horatiij deleret ia de/leret. bisioria nolisRiraa eat. Grut. yid. Pi((hii Ann. ad an. 584. pa^. 373. lotcrponit cam MS. Palal. I. aed correctint £d.Omn. Veluti Oratii faUum a populo approbatum (Ed. approbatur) quod occidit sororem^ cum illa devictum Curiatum hostem doleret, £t agnovit id ut a Cicerone potilum excmplum quoqtte Victoriuus p. 167. in Gracclii excmplo a Ciceronis mente valde aberrana. Veluti recte Vott. 1« uti 11. Tiherii Gr, Oranib. Vicior. Ood. Veiba haec: pelut Ho^s ratii factump a populo approbatum^ quod occidit sororem^ quum itla deuictum Curiatiam hostem doleret recepit Scli. Deinde ita per* git: vel ut Gracchi patris, quem populus BomanuS, quod inscientet coUega in censura non nihil egisset, post censuram iterum consu^ Um fecit» Scb. cootectnram vel proplcrea improbandam centet Orcll., quod Gracchut omoino rent facini fion ait. of. Li?, 43, i6* Ccieram Orellio videior loiut locos couclamaiua ette, prtna aniem illod mcmbram: peiut Horatii — - doleret e Victorino a terioribua pctitoro. Victorinnt enim haec: Z7/, inquitt quum sororem Hord^ tius occidisset et de facto eius populus esset incertus, tQrnen ah'^ tohttus est, Deinde ut Ti, Gracchus, quum censor insciente coUe^ ga quosdam senatu movisset, et de ems facto duhitaretur, postea tamen eius factum popuius apptobavit, nam eum consulem fecit, £x quibnt, qnae ipta corrupia videotnr, nihil certi coniici potctt. £• QUem populus M, oh id quod] Sic habent libri veteret, quot iceoiiit tum. Vnlgaii autem tic: quem populus Ro» oh id faetum^ juod,e%c, qnam lectionem reieci| tanqnam y oce factum tappotita* LuiB, Sch, Gr. factum populus Ron\anus qui eum, Oud.
Ob id, quod inse, c, in c. n, egisset] MSS. O. (excepto Vota. 11.) at Edd. Veti. o// id faetum quod, Sed inmper vetottittimae mem«» branae Scb. cxbibent oh id f, eo quod, Hinc tocpicor, nnice veram Cfic lcclionem 00 quod, cuint glotta fait oh id factum; ted «# quoi valet propterea quod, ideo quia, Adi ad Caet. L. I. B. G. c* ^. L. Ilj. c. ]3. Dein pro egisset retlitnendiuxi eat e MSS« O. ct £dd. Vetu nt ot citat Psgliiua in Aon, p. S^S. gessit, Odd. Oei-* Eius partes sunt tres'] Sic leg. «nm MSS. O. er Edd. pp. Ex« ciHit Tulgo vor tres, Oud.
47S M. T, CIC. RHETORICOR. sbu rem cnm r« ex similitadine conferens. Exemplnm es^ quod rem auctoritate ^ aat casu alicuius hominis, aat ne- gotii coniiriiiat, aut infirmat. Horum exempla, et descri- ptiones in praeceptis elocutionis cognoscentur. Ac fona quidem confirmationis, ut facultas tulit, apertus est, nec minus dilucide, quam rei natura ferebat^ demonstratoj est. Quemadmodum autcm quaeque constitulio, et. pars constitutionis, et omnis controversia^ sive in ratione, sive in scripto versetur, tractari debeat, et quae in quasqne argumenCationes convenianty singiliatim in secundo libro de unoquoque genere dicemus* In praesentia tantammodo numeros, et modos^ et partes argumentandi confuse, et permixte dispersimus: post discrete et electe in genns quodque caussae, *quid cuique conyeniat^ ex hac copia diger^mua.
Atque iuTeniri quidem omnis ex liis locis argomen* tatio poletit: inventam exomari, et certas in partes di* - £x simtlifudine confj] Leid. II. carel praeposilioBe. Ono. . Qonfirmat aut infirmat.'] Scb. aut conf. aut inf, Vicior, ibid« Leicl. II. atgua in/, Oud. '. * Vt faculias tulit] VoM. I. ut facilitaa /. Ood.
8iye in ratione, eive in scripto versetur] Voii. II. «. rations, Schol. eipe in rat^ eive in scr. quae persabatur, Quo4 proboj iiiai quod persatur acnbi oporteat cum Voas. 1. Ou».
Quae in guaeque] Leid. lU. quae argumenta in q^ £d. Qjna. in quamque. Ovd, Singiliatim] Voaa. L Leid. III. Singulatinu Ed. Oidb« ^igH-- latim» OoD.
In praeeentia] Pal. aec In praeeentiarum,' Grer. J/t prae» Menti, GcLUT. Jn praeeentia, Sic bic danl MSS, mei omnej^ nisi qttod peatime in Leid. 1. a n^. II. aii in praeeentiarum^ V. ad C. 17. OcTD. Jn praeeentia BT. Unua Cod. apud OrcII. in prae» senti, Xm JSt permiste dispersimus] Sic bmnea el ezcuai et maniucripiL Lamb. ut Vicior. permistim cdidit. BauT. Deaunl et petmixte Voaa. II. In Scli. Leid. I. III. conf, et permixtim. aed C. aa. /><r- mixte cum partibus inplicantur, Ouo. £t permixtim B. X.
Post descripte^ et electe] Quidam libri tcII. h^hwkXi post dis» erete^ et electe, unut: post discr:pte<, et electe, qnae recia acripiera esi. Lamb. Discrete esi ab ediiioiie Victorii» lieqoe aliier editio vc-> laa; receolior^ descripte, qood in Pall. iribua, priaa Umen erai in GreTeobrucbiaoo. Gkut. Tid. Giran.' Ind. Lucrei. p.33g. Ed.Oiaa. 9i post discrete, Leid. III. post autem d, Scb. Voaa. lI.Xeid;lI.lU* b«ne descripte et el, Probaole praeier Gifaniam Ind. Xocr. eiiaai •ummo Graevio ad Cic. L. I. dc OlT. c 5« ex tapewtey quae prima descripta est, Conanle eondem ad c. 34. eiaadem L. Oud. De» 4cripte dedii Scb. Atqoe ila ezbibei T. recepitqae Orell. L, Inpentum exomari] Eai aberriiiio Lambini, anle quem eiiam cdili omnea inpentam/ qaod qoam aii ia noiliis quoqat acripiii» DE INVENTIONE LiB. t Cap. 36. M. 474 Itiiigai Qt •aavissimum est, et sumine neoessftrJuniy et iib 853 artis soriptoribus maxime. ueglectum. QuAre et de ea prae-* ception^ nobis in hoc loco dicendum esi^ u% ad inventio- nem argumenli, ^bsoiutio, quoque argumentandi adiunge- retor. £t magna cum.c^ra, et diligeniia locus liic omnis 1 considerandus est, quod npn solum rei magna utiUlas esC^ sed praecipiendi qnoque summa difEcultas.,.
C AP. XXXI. Omnis igitur argumentatio aut per in-* dactionem tractanda est, aut per ratiocinationem. Indu- ctio ^t oratio^ quae rebus non - dubiis caj)tat adsensionem eimy quicum institula est: qnibud adsensionibos facit, ut ilii dubia quaedam res, propter similitudinem earnm re- mm, quibus adsensit^ probetur: relut apud Socraticum Aescliinem demonstrat Socrates, cuni Xenopbohlis uxorey et cum ipso Xenopbonte Aspdsiam loculam: Dic mibi, qaaesOy Xenopbontis uxor, si yicina tua melius habeat opinor in ^ranibnt exUlere. Mot ahsoluffo argnmen/ondi tioe ▼o*' cnU qaoque iidem, qtiod a pluribut Gruieri abfuisse palet ex re- laiione rtut. Mbx fueHor codex uirum illiusne dn tuum. G&oif. Leid. II, i/ivenia* IIL inventam aiUem, Sch. orhdri\ Oud.
Nobis ih hoc loco diceudum est] Sic PaU lerl.> prius,cau Wf-r. his et in hoc loco dicendum visum est, quod et m ceicris Pan. jied Doo nQo,Juodo4 imo in Grev. e^LsUti nobis in hoc loco yidetur di- cenduth, ({U^^ yarietat arguit faUilaiem Tulgatae. Guut. Pr^imo. MSS«^ qaiD(^^c el Ed, Omi^. ben,e ei^lnheut n. et in h^ lueo. Dfefu MSS.. 0. et £d. *Omo.' cum aliit dicendum pisum est, ' yei 'dic. est visum.^ Fortaite tcriptfefat C«cero et.in f^.loco dicendi yisum est. Oud.
Arg, aJbsQ^tio quoque argumentAndi adiungeretur'] Pal*.- lee. expOsitio quoque gr^, adii^ng. pnmn^ t '^Vffuraentandi ah^j ephitio. adiuageretur, otnlsfi» ^yofie argumenfi ^.^ quftnu^mo^uvx. iicm ett ia editioQe - prinoipe, praete^qoam qupd aditkisetii * ouoque; at tert. tolum habet inventionem argu/tienlu/uii adiung» Greten. argumenii absolutin adiuageretur, Gai/t^ * Argutnenti de*. ett Leid. I.lln £d. Omn. ct in Scb. tupr^tcribiuir argumentandi». Tandem. a Scb. et Letd. III*.detunt absolutio qmoquit argumen'^ tandi. Yott. 1, Leid. II. argumentandi absolutio, sine -vooe quO'^ » que. Leid. 1., rxUio argumentandip Placet mibi.b^iec Leld.I. leciio •ic: ut ad inventionem argumentandi ratio adiungereiur, Odd» Scriptit Sch. argumenti absohita quoque ratio argu^entandi ad» i^ngeretur, Vulgalam retmuit OrelL In B. ett: argum^nti argu-^ t»eniandi absolutio adiungetur, quae tcriptura cum Vota.(. Leid.II«, coBteatit, Ordo bic placet. L* Cutn cura hcus hic] Oeett praepoaitio Scb. proaomeB Leid.lll.
OvDUfDORFlUt.
GAP. XXXr^ Quibus assensit] Leid. III. q. assentit, Oud. Socrat, Aeschinem] Scb. Leid. II. S- AeschinetU Vere* 8ooHh tinum etiam Leid. 11. Oud. Bschinen B. L, Ctm XMoph* UMOre\ Leid, III. tum ifisa X, u* QpiK 475.JC T. CIC. RHETORICOR. sbc «nruni^ qit«m ta habeft, ufnun illkiSy an tnam malia? illitiSy inqait Quid si vestem^ ett cetermn ornatam mu- liebrem pretii maioris habeat, qaam tu habea, tuamne, an iUius malis? lllias ▼ero, respondit. ^ge, inquit, si Ti- 854 rum iila melioremhabeat, quam tu h'abe8| utrumne tauniy an illiat malis? Uic mulier erubuit.
Aspasia autem cum ipso Xenophonte sermonem insti^ tuit. Quaeso, inquit^ Xen6phori, si vicinus tuus equum r f Uirum iliiu4f an fmrm] Sic Scb. et Vom. I. bmniboivnt omi- •it utrum, ei «didii iiiiusme, Std reltqni MSS. et mclior ivronoTu Cod. utrum iUiutne. Qnod defetidl poUfti, «k utrum Jidieciiro c»- piamo^. Utrum aurum, iliiusne an tuum? LaiioiQt umen iodicio > si ne exftulei. Ut moz utrum tuum maiis, an iliius, volgo utrumne, vhi tide. Sic L. II. 0.-59. '" ^^* ▼ctiutissimo Utrum copia sit, •te. an penuria, lo aliift utramne, Tiilgo utram copiane. Ovo.
Qiwd #1 we*tem1 Id opinor ^ primom exiiitit in qoibttedam Lambiniauis, ut nunc ita legerelur, postea bia quid ei, qanm in prioribus ediiis ubiquc ler excudatur quod si; quod aane melini epioor in uno coualantem esse|. qnam iodecenter iiniare. Scd . MSSii nosiri seroper ntarpaat guid ei, idque commodint, nipot* in inierropatione. Gron.
Ornatum 'mutiebrem'] Scb. Vom* I. a m. 11. Leid. I. Ed. Omn» cnm Alcuino p. 572« arnamentum muliebre, Leid. lil« arnamentitm muiiebrem. Oitp.
liliue vero^ reepondit'] MSS. O*' reepondit, iiiiue vero/ mm qnod a Scb. et Alcuiuo absit pero, Bene. Yerbom ezaulat ab Cd. OmDib. OiTD. lu B. qaoque abest Y. pero» Omisit Sclu retinnic Orell. L.
j4ge, inqurt, ei pirum\ Locom incertae leciionii ita refert eodcz nelior: age, fit, inquit. Qmid ei virum, Jn qoo nibU video» qitod mutari opiem, etai rekemenier viri doctt id fecerint. Sed eliamis atatim utrumne tuum malie viruim, an ilViue? Gaon. Voaa. IL Leid. III. Ed. Onin. age ei inquH -vir, Seiu Age eie, inquit, Quid ei virum* Leid. 1. If. J^ge, eit, inquit, Quid ei vtrum. Quod sane de nihiko non esl. Ou2>. In d. est: ^ge vero, inquit, quid ei iiia meiiorem virum, quatn tu, kab&e p utrumne tuum vi^ rum an iiiiue cet. Age vero ^i acripftit Sch. Tulgaium retinoit Orell. L.
Utrumne tuum an ete.] Pal. pr. non agnoscit utrum^ hafcetqne ne tuum an iiliue. maiie? tert. ireio adboc omisit ne: quoBodo edidit Lambinus. At euim sec. noster baee omuia concepU: utrumne fuum an iiliui maiie? Reepondit^ iliiiie vero, Quid ei veetem eie. maiie? JiHue, inquit, j4ge, ei inquit iila etc. quae fere pracpo- snerim vulgatis. (^airT. Alcuin, utrum et tuum virum maiie^ an iii^ Sch. utrumne maiie tuum virum an iiiiue» MSS. qnatnor utrumne iuum virum^ maiie^ an iiliue. Leid. 1. bene utrum tuum malie an iliiue^ niai praerera» mecum virumne tUum maiie^ an il» iiue ex £d. Omiiiboni. Ouo. Scb. utrum tuum malie, an iiUue» In T. est: utrumne iuum malie virUm an iiiiue. Orell. scfipsit: rirumne tuum maiie an iliius. L.
A^paeia autem^ Decsjt uiiima toil Ed. Omnib. Ovaw meliorem habeat, qnam tnns est^ tuainne eqtram malis,' m illiQs? Ulius, inqnit» Qoid ai ftmdnm meliorem habeat, ^am tn habes, ntmm tandem fundum habere malis? II- lum, inquity meliorem scilicet. Quid si uxorem meliorem Labeaty quam tu babes^ utrum iilius malis? Atqpe hio Xeoophon quoque ipse tacuit Post Aspasia: Quoniam uterquc Tes^m, inquit^ id mibi solum non responditi qnod ego so]um audire volueram) egomet' dicam, quid uterque cogitet; nam et tu mulier opiimum Tirum mavis babere, et tu Xenopbon uxorem babere lectissimam ma- xime vis. Quare^ nia, hoc perfeceritisy ut neque vir me- lior^ neque femina lectior in terris sit, profecto id sem- per, quod optimum putabilis esse, multo maxime reqnire- tis^ ut et tu maritus ais quam optimae 9 et haec quam JBquum m* habtat^ quam tuu$ e^/] Vott, I. eq* m, Aabuerit. li, guam tu hahea, Ed. Omn. 0.1 /u hdbecu. OtrD* Tuumne equum malis, an tUiu4\ Votf. 11. utrum illiu^ mali*^ OVBINOOBFIVS* Ulrum tandemfunftum hah^re malie] Vou. I. utr* f. illiue f. K matfi*. £ct« Omiiib. utr, tulem f, Ouo, Uxorem m. habeat, quam tu hobdM^ Doesl Tcrbam hah09 « 6di. et Alcoioo. Ouo.
Utrum illiue nuUit] Opiimot utram malie? qoi etUm mos Timm.pie habere^ noii mapie^ Giiojr. Leid. I.!!• cnm opiimo Gro<^ noT. utram malis. Et Tcre, ut opinor. Alcmn. numquid et illatn m. OuD. Utrmm mtdie %cr. Scb. Orell. Quam tu, utrum illiue nia* Ut ^. Utrum illiue malie, nt rnlgo T» L.
Ipee tacuit} Libri Teteret babeoty ipee conticuit, Laxb. w^- que kic Xen,^quoque ipee tacuit, Leid. II. caret tot [yJ}hic, Leid» L conticuit, In EA, Omoib. uon eh\ jipsem Ouo.
Q, uterque pestrum} £<1. Omn. q, uterque enim p. OrD, Opt, pirum mavie habere'] Leid. I. opt* p» matie h. Sch. et V0M.I1. a m. 1. com opiimo Gron. opt^ vir. pie habere, Bene cum Alcoioo. Ouo. Optimum pirum habere «omitto voc mapie B. qood> Teram iodico.. Optt pirum pie habere tcripterant Sch. et Orell. Z>.
Uxorem habitre lectiee.] Exttilat iFerbom a Leid. III. ctAlq. Ouo.
Quqre nisi hoc perfec,] Leid. II. quare ut niei h, p, £d. Omn. haec, OuD.
Optimum putabitie] Vott. I. opt, putabatie. Ouo.
Maritue eie quam optimae] Vnlgata adiezoit mulierie: ted id ▼ocnlae non comparet in ullo Palatiooram* Grut. lu librit non- aullb manotoriptit tox, mulierie^ abetts' Tenatte hoo qQidem, et concinne. Argumento cerle ett, irocem 4lte aliande atcitaro, quod ia aliit, mulierie ^ in aliit^ yVmi/i^ktf, tcriptom eztlat. Mam in ono neo iDtnusoriplo, qoum in oraiionit contexto non tit» tupra ▼er* bnm illiitl quam optimae, yox feminae qoati rei declarandae canta <tt coUoeala. Sed tameo nibil moio. B&vt. Ut et tu maritue eis 3* optimae. Ut abaat Sch. a m« L «t Alc« Copala ignoratar m 477 WL T. CIC RHETORICOR. seu optiiBO Tiro niifiU nt. Hio cnm rebns.noii jobiis odsensum, factum est propter simiiitadineio,.ut etiam illnd, qnod dubium Tidebatar, si quia separatim quaereret, id poro oerto, propter rationem rogandi coucederetiur« 854 Hoc' modo sermonis plurimum Socratos usus est, pro^ ptcrea quod nihil ipse a,drerre ad persuadendun^ Tolebat, ' s^d ex eOj.quod sibi lll^ dederat, quicnm disputabat, ali* quid conficere malebat,'qnod ilte ex eo, quod iam concessisdet, necessarlo adprobarc deberet.
CAP. XXXil. Hoc in genere praecipiendom nobis videtur^ primnmy nt illudi quod inducemus per siinilila« dinemy eiusmodi sit, ut sit necesse concedi: nam ex quo postuiabimus nobisiilludy quod dubiuB^ ^sit, concedi, du^ bium esse id ipsum non oportebit. Deinde illad, cniii* conflrmafidi caussa Het induclib, ridendum ' est, ut simile iis rebus sit^ quas res».quasi non dubias,» ante. indnxeri» mus. Nam ante aliquid nobis concessum essc nihil pro- derit, si ei dissimile erit id^ cnius oaussa iliud coucedi Dubium ptdebatur] Sch. a tnVl. Leld: llt tf! piSefHur. On». 3i quJsJsepafatjrH g.]. V.ots, 11. #/ quid *. q* i>choL Leid, IL #< qui sep, 'Veiissime. Ouii.
Qiticum di^putabat] Vots. 11. perperuu qut.tum eo d. Ovn. Qnod iam cQ/tcessisset] Qui i, conc, Sch. Otn>. C A P. XXX II. Inducemas per 'iimil.] Sch; Vost. IL Ed« OiAb. inducimue p. *.. Oud.
^Dubium esse id ipsum non oportebit] Sic habent libri maBiisc. quot lecuti tumuff repudiata quvrumdam tuIg:itorum librorum le- ciione, id ipsunit quod induciaius, non oportebit, Quia enim noa -viilet, has vocesy quod irulucimus ^ esse «b aliquo lec:»re ad orant libri adiicriptaSy deinde a librario acriptore in coucextam Terborom M. Tuliii iranslatas? Lamb. Voces id ipsiim desunt Leid. 11. Con- tra aactius dat £d. Omn« id ipsumt quod inducimus n, op, Oiro. Deinde illud, ouius conjirmandi c. 1 Voaa. L denique» Loid. L Jirmandi* Mos fit ind, Leid. 11. 111. Ovd.
' Digitizedby VjOOQIC pnmtim.yoluerimus. Deinde hoh inteUigat, qno speotent illae primae induction,es, et ad quem siut exitum per-> venturae.
Nam qui videt, si ei rei, quae primo rogetur, recte adsenserit^ illam quoque rem, quae sibi displiceat, esse necessario cOncedendam, plerumque aut non, respondendo^ aut malc re>pondendo longius propedere rogationem non sinit. Quare ratione rogationis imprudens ab eo, quod concessit, ad id, quod non ^ujt concedere, deducendua ^!it Extrcmum autem aut laceatur oportet, aut conceda- tur, ant negetur. Si uegabitur, aut ostendenda est simi* litudo earum rerulUy quae ante concessae sunt, aut alia tilendum inductione. Si concedetur, poncludenda est ar- gomentatio. Si tacebitur, aut elicienda est responsip ^ aut, 356 ^uoniam tacitiirnitas imitatur confessionem, pro eo^ ac si concessum sit, concludere oportebit argumentationem. Ita fit hoc genus argumentandi tripertitum. Pfima pars ex, simililndine con^tat una, pluribusve. Altera ex eo, quod concedi volumus, cuius caussa similitudines adhibitae aunt.
Deinde non intetligat] Sic alii legantj ▼etcres impressi et, nanatcr. aliquot intelligant liabent; Lamb. intelligatur, Sic aiitem. ^idetnr legentlum, raiione la Latini termQnis postulante. Brut* L«icl. \\. ne. 111. *et Sch. a m. I. fntelligant, suprascri^to j. ij qui" atm agimiis,' 8et\ et in Leid.I. intelligat i>, quicum agimus, Non ili^us sum ab opinione cuiusdaiu hic omis&iooisj mihique videtur Mrtpsisie Cicero n&n inteUigat^ quicum agimus, Ot7d. Scripsit Scb. dtinde ne intelligat is, <juicum agimuj. Vt. is quicum agi^ ma4 dubiom vocat tupplemenium Orcli. qni in Yvlgata iectioue mgU qQtevii. £andem TulgaUm.e&hibct B. Scd T. non intelligi, qua ^ectent, L» Quae ^rimo rogetur] Sch. Vosa. IL Leiil. IH. IV. quiimf re- rissime. rogetur tc it, quicum agimus^ et qui pidet. ut pasdm, Togatus sentenfiam ei timilia. \i(l. Comment. ad Lir. L. XXXll. c. 23. quum sentintias pcrrogarentur, Oud. Quae primo rogatur B. Quam primo rogetur T. quod dederunt Sch. et Orell. i#.
Qua^ sibi displiceat] Dcett sibi Leid. UI« displicet Vott. IL OUDIMDOAPIUS.
Aut Hon respondendo] Leid. I.. caret negativa particnla, sa* prsscr. respuendo. Oud.
Longius procedere rogationem] Quidam liber yetus habet, jPro« ctdere orationem, Lamb. Leid. I. Il, rationem pro orationem, Oud.
Deducendus est, £xtr, autem"] Ed. Omn. ducendus etc, De«, •st autem Voss. I. Oud.
6i negabitur] Sch. si autem neg^ Leid. II, si negetuff ct mox «i concfidalur. Oud.
Aut eticienda est r.] Deett <mt in Scli, Oud.
Quoniam taciturnitas] Voss. 1. quando t. Oud.
Tertla ex conclatione 1 quae ant confirmat concesdoneoif ant; qnid ex ea confi(natary ostendit.
CAP. XXXIII. Sed qnia non satis alicni Tidebitor dilUcide demonstratiun^ nisi quod ex civili canssamm ge« nerc exemplam subiecerimus: videtur huiusmodi quoque *ntendam exemplo, non quo praeceptio difTerat, ant aliter lioc in sermone, atque in dicendo sit utendnm; sed ut eomm Toluntati salisilaty qni/ quod aliquo in loco riderint alio in loco, nisi demonstratum est, nequeunt cognoscere. Ergo in liac caassa, quae apud Graecos est perragata, qaod Epaminondasy Tliebanorum Imperator, ei^ qni sibi exlege praetor successerat, exercitnm non tradidit, et cum paucos ipse dies contra legem exercitnm tenuissel^ LacedaemoniOs fnndilus vicit, poterit accusator argnmen- Conf, concessionem] Leid. III. e, eonfeseionem» Ovd.
CAP. XXXlll. Quia non «. a/. pidsbitur} EstalK ^ia a L^d. I. pideiur III. Oud.
Nisi quod ex cipili caue, gen» exeu^lum] Libri ^•lU habcBC: niei quid ex ciy, caue, gen, exempli, ctc. Lamb. Cnm Lambioia- ni* coDspiraut MSS« mei qmnas, mei quid exempli, Qood qais tiiiicc tit Ciceroniaoam, qnis dnbitet? Oein in omnibns qnoqoc eiusmodi, Ovd.
jiique in dieendo] Lcgcndam pntcnt quidam» in doeemdo; ted errcnt; ocm in dicendop boc cu in ccosit oivilibos. Sic ct pa^ tc^ Lambinus.
Ifiei demonstratum eet] MSSli babcnl Snl nisi monsiratmm eiif •vl monstretur. Grov. Nisi monstraiur babeni manntcripti omncs. BnuT. Quod aliquo in loeo viderint, alio in loco nisi demomstra^ tum est, nequeunt cogn, Leid* K a m.,1. simplicilcr ezbibet: ^irctf aliquo in loco nisi monstretur, neq, cogn, Voss. I. Lcid. II, alie. Ab £d« Omo. abcst aliquo, Scb. Leid. Voss. II. Leid, II. viderumi. Yoss, I. videtur, Tuui Leid. II. cl Sch. monstratum estt snpr. mem^ stYetur, Voss. L Ed. Omnib. monstratur, II. monstratum, in acco- saiivo. OuD. Nisi monstretur fi. Nisi monstratum T. oaod exlit* bueruni Sch. ct OrclL nisi monstraium sit Lallemanu» e Codd, tcstc Orcllio. L, jip. Graecos est perpagaia] Scb. ppuigata* Lcid. III. ptr» vulgata, Ooo« Quod Spaminondas] Sch. Leid. III* Ed« Omn« cum JSpam» Leid. I. quod cum Bpam, Pnto delendum nirumqnc. Tbcma in- cipit Cicero sic: ^aminondas eic, nt deccl Victorin. p. 171« ino- § enda sensn snnt: Jirgo in hae caussa ctc. poierit etccusator «Mi» OUDBNDOHP.
Ei qui sihi\ Sch. Voss. II. Leid. III. Ed. Omo. quod si q. ** Leid. I. caret tcI [pron.] ei, Ovd, Bxereitum nbn iradidit] Viiiose in Ed. Gronoy. omisia cst ▼ox priina contra MSS. O. ct Edd. Vctt. Oup.
Fanditus picit] Ed. Omo. penitus depieit, In Victor. fmndi* tus speriii ae picit, Ovd.
tatume uti per indactioneiii, cum Acriptam legit contra tenlentiain defendat, ad hunc modom: Si y iudices, id^ quod Epaminondaa ait legis scriptorem sensisaey adscribat ad legem, et addat exceptioneni hanc: ciTUK KON TRJLDiDSRiTy paticmini? non opinor. Quod si Yosmetipsi^ quod a Vestra religione et aapientia remo^ tissimum est, istiua honoria caussa hanc eamdem exce- 357 ptionem, iniussu populi, ad legem adscribi iubeatis^ po- pulos Thebanus id palieturne ileri? profecto nqn patietur. Quod ergo adscribi ad legem nefas est," id sequi, quasi adscriptum sit, rectumne vobis Tidetur? Novi vestram inteliigentiam, non potest ita videri^ iudices. Quod si liieris corrigi neque a^ illo, neque a Tobis scriptoris vo- ' Inntas potest*, videte ne mullo indignius sit, id re ct iu* dicio vestro mutari, quod ne verbp quidem commntari potest Ac de inductione quidem satis in praesentia di- ctom videtur.
Nunc deinceps ratiocinationis vim^ et naturam consi- deremus.
CAP. XXXIV. Ratiocinatio est oratio ex ipsa re pro- babile aliqnid eliciens, quod expositum et per se cogni- nitam, sua se vi et ratione confirmet. Hoc de genere qui diligentias considerandum putavenmt, cum idem usu di- cendi sequerentur, pauUulum in praecipiendi ratione dis- tenienmt. Nam partim quinque eius partes esse dixerunt^ ptrtim non plus, quam in tres partes posse distribai puta- ▼enmt Eorum controversiam non incommodum videtur Si iudiceSf id} Leid* II. «{' ergo iud, id, Ovd.
Si qui4 reip, caiua\ Detanl «i quie Ed. Omnib. Otm.
Mt •apientia'\ Vid. Groaoir. ad Lib. III. ad Hereon. e«p. i9. BuaM. A vett.reU^ione ei eapieniia, Vou. II. o. v. r. «/ a «• Oao.
Quod erfro adecribi] £d. Omn. q» e, ecribi* Oirs.
Id eequt q, adecriptum eit] £d. Omu. id aseequu Leid. L q, tcripium eit. Oud.
Mectumne pobie videtur'] Imo rectum pobie pideaturf ut ett ia aQoboa •cripiit, ct editi* ante Lambinam, quantam acio, omnibos. O&ov. BlSd. O. et Edd. anie Lambin. rectum pobie pideatur? Om-> ^o Tcre, nisi malia cum Leid. 11. ratum pobie pideatur, Ouii* Feetram intelligetUiam] Lcid. 111. p, prudentiam. Ovs.
iSuIto indigniue] Leid. II. multum ind. Ouo.
Ne perbo guidem] MSS. ixea nec p» q* Mox oo maiuram Ed. Oauu Ou».
CAP, XXXIV. Sua ee pi] Leid. L 4ua «• quaei pi, Ovi>* In praecipiendi rtitione^ Praepotiiio ezaalal « Sch. Ood. Hon incommodum pideiur] Leid. lU* n. inc. mihi r* Ovn« cum iitrormn^ne ratione exponere. Nam ct breris e«t «t non ciasmocli, ut alferi prorsus nihil dicere putentur e( locus hic nobis in dicendo minime negligendus Tidetur.
^ Ooi putant in quinque distribni parte^ oportere, aimit primum convenire exponere summam argumentationis td hunc modum: melius adcurantur, quae consilio geruntnr, ^ quam quae sine consilio adminislrantur. Hauc primtni parlem numerant: eam deinceps raiionibus variis, et quam copiosissimis rerbis adprobari pulant oportere hoc 858 modo: Domus ea, quae ratione regitur, omnibns instrn- clior est rebus, et adparatior, quam ea, quae temere «t nuUo consilio administratur. Exercitus is, cui praeposi- tus est sapiens et callidus imperator, omnibus parlibus commodius regitur, quam is, qui stuldtia et temmUte alicuius administratm:. Eadem navigii ratio est; nam na- Tis optime cnrsum conficit ea, quae scientissimo gubcn»- tor6 utitur.
Cum propositio sit hoc pacto adprobata, et duae par- tes transierint ratiocinationis, tertia in parte aiunt^ quod ^obis in dicendo] Decsl nobis Lcid. 11. Qod.
Disiribui partes] Tribui p. Leid. l\l, Oud.
Melius accurantur] Ba addiiorlii Leid. III. Oitd.
Pr. partem numeruni] Leid. L pr, p, enumerant. 6ud.
jipprobari p. oportcre] Uliimuui ^erbum abest Leid. III. Qot.
Ratione regitur] Leid. JL rationibus r. Oud.
Jnetructior rebue] Ed. Omn. constructior r, Oud Quam ea ^uast^jnerg] Leid.ll. dod •gnpicii x6 [t.] ea. Oro.
' ^ -E^ f ^'^«ri/a/tf ai. adminietratur} Vom. II. et oHqua tem. aL odm, Ed. Onin. regitur, Ouu. * fiauigii ratio] Leid. L nauis r. Oud.
mm napie cic. conficit ea, quae] Vosf. L nauis namque ete. co^fictt, quae. In Vo»f. IL etiam napie namque. Hinc leaendam paio: Badem napie ratio est; namgue etc. Ke qois pniet /itoW* Vto naptgandi^lnavigationie hic posilum m Cicerone: nt aliqoi librarii L. IV. ad Her. c, 44. in navigando deformaniut in napigio, bi vel «ic retmere quis Tult napigii, cxplicel napim, nt in Lucref. t V*°i**'. ^^P'^^^ napigii ratio tunc coeca latebat. Coutule Du- ker. de Latin. lct. p. 306. Saepe pro napigatione eiiam niitur Se- piimiu* de B. Troiano. Adi Obrccbium ad ciut L. L c 6. Addc Lib. II. Q. 4. Namque nostros multorum dierum napigio in ali" quantum exhtmstos. Sic «oim MSS. pleriqne et Edd. Vclt. L. V. (B. 11. Composita dein unipersa classe^ ubicuncta naptgia instrmcta eu. iubent nostris peragere incepia. In MS. Perii. napigiis. Ed. Obr. napigio. Le^o nauigii, nlve napigaiionis, at L. U. c. i«. marenaptgiipatiens, nbi in Vow. napigioj L. IV. c i6. urgente napigii tempore. Pro nastris ibidem e MSS. Perix. Vom. aliifqa^ lege nostrqs, Oud. ^ Cumpropositio] Vom. L C«m igitur prop. Oud. Vuae p. transisrint] USS. O. d, p.transiemnt. Oud.
ostenclere velis, id ex vi propositioiiis oportere adsumerey hoc pacto: niliil autem omnium rerum melius, quam omnis mundus, administratur. Uuius adsiwitionis quarto in loco aliam porro inducunt adprobationem, hoo modo: Nam et signorum ortns et obitus definitum 4^^™^^^ ordinem servanty et annuae commutationes, non modo qnadam ex necessitate semper eodem modo finnt; yemm ad utilitates quoque rerum omnium sunt adcommodalaey et diurnae^ noclnmaeque vicissitndines, nuUa in re umquam mutatae quidquam nocuemnt. * Quae signo sunt omnia, non me- diocri qnodam consilio naturam. mnndi ' administrari. Quinto inducunt loco complexionem eam, quae ant id in- fert solum, quod ex omnibus partibus cogitur^ hoc mpdoi Cousilio igitur mundus administratur: aut unum in locum cum conduxerit breviter propositionem et adsumtionemy id adiungity quod ex Iiis conficiatar, ad hunc modum: Qaod si melius geruntur ea, quae consilio^ quam quae sine consilio administranlur: nihil autem omnium rerum melius adminislratur, qnam omnis mnndns; consilio igitur mun* 559 dnr administratur. Quinquepertitam igitnr hoc pacto pu-* tant esse argumentadonem.
Jd ex i/i prop.] Dec»t pronomen Leid. 1. Oan.
Melius g. 0, m. adminisiratur'] Ed. Omn. ronsilio meliUs tic^ Vofi. II. L«id. 111. melius coneilio eic com Victorino p. 176. Ouv# Intiucunt approbationem'] Vo«t. L ind. orationem, Odd, Ordintm servant\ Leid. II L ord. tenent. Oud.
QuadatH ex necessitate] Oeest praepotitio £d. Omn. necessi'» iudine Leid. 11, Oud. Paullo ani« post tv. annuae commutationet ioterponit Scb. verba^qnae post t. accommodaiae legnntnr: et di» funae nociurnaegue picissitudines, Quod noa •ecntus eat Orell. L, NuUa in re unquam mutatae guidquam nocuerunt] Scb. a m. I, I^d. II. nuili natuiae, Dein -in eodem Leid. quoque commutaiae noc. quidq, A Vom. I. abest quidquam, ^i«t qnid. Oud. Nec ulia inre tctipui Scb. de conieetura* InB. csS: in nullare parte un^ quam, L, Signo mni omniay Snpratcr. in VosK. I. signa «• Oud* ^ut id in/ert] ProQomen ahc*i Leid. II. OuD.
Omnibus partibus costitur] Quidam legeodnm eziiiimanr, eo//i- ffi/ur. Ego nibil ninto. Sic enim et alibi loqilitnr: et ex Graeco ex- presfnm ett^ avfaynai, Lamb. Leid. II. IIL colligiiur, e Glosta.
OODBMDOBP.
Mundus administratur] Scb. mundus hic adm, Oud.
Propositionem et assumiionem] Scb. Leid. ilL ex proposiiions ^ cssumiione, Lege ei prop. ei ass, Old.