Der Mensch zündet sich in der Nacht ein Licht an, wann er ge- storben, erloschen ist; im Leben berührt er den toten im Schlummer, wann sein Augenlicht erloschen; im Wachen berührt er den schlum- mernden. Der Menschen wartet nach dem Tode, was sie nicht erwarten oder wähnen, 3 [118] — — V9p.649 dox&oyra ydp ö doxıumrarog yıra- oxet, PpVAdcası' xal uevror xal Alxn xaraliyeraı wevdöv TextTovag xal uaprvpac.
3 [111] — — — 60 p. 682 [nach fr. 104] alosüvraı ydoe & dy- rila nayrwy ol dgıoroı, xAEos dvaoy Yynröv, ol di wohkol xexdonvyrar Ööxwonse xrivsa.
” [20 — — — 105p.711 xdouo» (dvds), Toy adrdv änav- Toy, oÜre rıs FEßvV oürEe dyvdgarnwy Emolncosv, AAN nv delxal Lorıy xal Eorar nög dsliwov, äntdusvov usroa xal dnooßsyyüusvov ueroa.
sı [21] — — — 101 p. 712 nvoös roomalnp@rov Jalacoa, Jaldaans dd TO udv Äuıov yü, To dR auıavnonorie. dvvausı yag Aysı Örı TO bp Ünd Tod Örowxoüvrog Adyov xal Hso0 ra odumayra di’ dEpog roßmerar sig Üygdv To dc Orepua tig Ödraxooungewsg, Ö xalei Jalaccavy, &x dd Tovrov addıc ylveraı yfj xal obgavöc xal ra Eurregiexdusva. Önwg ÖL ahıy Gralaußaverar xal Exrıvpodsar, oapüs did Todcwy dnkoi' [233] SaAaooa dLayd&erar xal uerglsrar eig TöV adrdv Aöyov, Öxolog mododev vd yeyvEodaı yi.
28. Denn was der Glaubwürdigste erkennt, festhält, ist nur Glaubens- sache. Aber freilich die Lügenschmiede und ihre Eideshelfer wird doch auch Dike zu fassen wissen.
29. Eins giebt es, was die Bestem allem andern vorziehen: den Ruhm den ewigen den vergänglichen Dingen. Die Meisten freilich liegen da vollgefressen wie das liebe Vieh.
80. Diese Weltordnung, dieselbige für alle Wesen, hat kein Gott und kein Mensch geschaffen, sondern sie war immerdar und ist und wird sein ewig lebendiges F'euer; sein Erglimmen und sein Verlöschen sind ihre Maasse.
81. Feuers Wandlungen: erstens Meer, die Hälfte davon Erde, die andere Glutwind. Das bedeutet, dass das Feuer durch das das Weltall regierende Wort oder Gott durch die Luft hindurch in Wasser verwandelt wird, den Keim der Weltbildung, den er Meer nennt. Daraus eı:tsteht wiederum Erde, Himmel und das dazwischen Liegende. Wie dann die Welt wieder ins Ursein zurückkehrt und der Weltbrand entsteht, spricht er klar im Folgenden aus: Es zer- fliesst das Meer und erhält sein Maass nach demselben Wort, wie es galt, ehe denn es Erde ward.
12 12. HERAKLEITOS 88 [65] Clem. Str. V 116 p. 718 &v rö 0opd» uoüvov Adyeodaı oUx EIEleı nal EFEheı Znvög Övoua.
üdarı ÖR Yavarog yüv yeyv&odar, Ex yüs dk Üdwe yl- yerar, &5 üdarog dd yuyr.
37 [53] Columella VIII 4 si modo credimus Ephesio Heracleto qui ait .. sues caeno, cohortales aves pulvere vel cinere lavari.
88 [33] Diog. I 23 [Thales] doxei d2 xara zıvag ne®rog dorgeo- Aoydjoaı...uagrveei Öd° adrd xal Hoaxieıros xal Anud- xgLToG.
39 [112] — 188 &» TIgırvnı Blacg &y&vero dö Tevrausw, oö nkewy Aöyosh Ovy dAAw».
40 [16] — IX 1 [s.8.58 A 1,4] moAvuadin vdov (Eysıv) od dıdaoxeı" 'Holodo» yap Gy Eöldade xal IIvdaydoenv aürig ve Hevopavsa xal Exaraior.
82. Eins, das allein Weise, will nicht und will doch auch wieder mit Zeus Namen benannt werden.
33. Gesetz heisst auch dem Willen eines einzigen folgen.
84. Sie verstehen es nicht, auch wenn sie es vernommen. So sind sie wie die Tauben. Das Sprichwort bezeugt’s ihnen: ‘Anwesend sind sie abwesend’. | 85. Gar vieler Dinge kundig müssen weisheitsliebende Männer sein.
86. Für die Seelen ist es Tod zu Wasser zu werden, für das Wasser Tod zur Erde zu werden. Aus der Erde wird Wasser, aus Wasser Seele.
87. Säue baden sich in Kot, Geflügel in Staub oder Asche.
38. Thales war nach einigen der erste Astronom. Das bezeugt auch- Heraklit und Demokrit.
89. In Priene lebte Bias des Teutameos Sohn, von dem mehr die Rede ist als von den andern.
40. Vielwisserei lehrt nicht Verstand haben. Sonst hätte Hesiod es ge- lernt und Pythagoras, ferner auch Xenophanes und Hekataios.
41 [19] — — [anschl. an 40] eiveı yag Ev rd 00@6V, Enloracsaı yyouny, ren Exvßeoynoe nayra dıd nayrwv.
42 [119] — — dv re Ounoov Eyaoxes dEıov Ex TOv dyo- vov&xßallsodaıxaldanileoHaıxal’doxiioxov duoluc. 48 [103] — — 2 Üßoıv gon oßsvvivaı uälkoy h nvoxainv.
4 [100] — — uadxeoFaı xon ro» dTjno» ünde Toü vduov Öxworeoe Telxeog. | 45 [71] Diog. IX 7 yuyfı nelgara loy oux äy EEsigoıo, nä- oay Enımogesvdusvog Öddv' oürw BaFov Adyoy Eyeı.
46 [132] — — ziv Te olmoıy legdv vdaov Eieys xal ryv Öpa- ow wevbsodat.
48 |66] Etym. magn. 198, 27 8: odv rdswı Övona Blog, Zp- yov ö& Javaroc.
49 [113) Galen. de diff. puls. VIII 773 K. elg &uol uvero:, (day deıorog Su).
60 [1] Hippol. refut. IX 9 H. udv odv (Ev) gnow elvaı ro näy Örarperdv Adıalgerov, yernrdv AyEınrov, Iymröv dIavaroy, Adyoy alöva, narega vidy, Hedv Ölxaıov' odx 2Luod, alkd ToU Adyov dxodcavyrag Ödnokoyeiv oopdv Eorıv Ey rayra elvaı.
41. Eins ist die Weisheit die Vernunft zu erkennen, als welche alles und jedes zu lenken weise. 42. Homer verdiente aus den Preiswettkämpfen verwiesen und mit Ruten gestrichen zu werden und ebenso Archilochos. 43. Frevelmut soll man eher löschen als Feuersbrunst. 44. Das Volk soll kämpfen um sein Gesetz wie um seine Mauer. 45. Der Seele Grenzen kannst du nicht ausfinden und ob du jegliche Strasse abschrittest; so tiefen Grund hat sie. 46. Eigendünkel nannte er eine fallende Sucht und trügerisch das Auge. 47. Wir wollen uns nicht vorschnell über die wichtigsten Dinge schlüssig machen. . Des Bogens Name ist nun Leben, sein Werk Tod. . Einer gilt mir zebntausend, falls es der Beste ist. . Wenn ihr nicht mich, sondern das Wort vernehmt, ist es weise zuzugestehen, dafs alles eins ist.
5% 74 12, HERAKLEITOS 51 [45] — — od Evvıdacıy öxwg dıapepduevoy Ewvröıuöuo- Aoy&sı' nallvrgonog dpnorin Öxwonsoe tidkov xal Avons. [folgt fr. 1.)
62 [79] — — alov mais &orı nallwy, nerrsiwy‘ maudög N Baosknin. 53 [44] — — IIöAeuog nayıwy udy nario Eorı, nayrwy 68 Baoılesug, xal vrodg u&v Heodg Edsıde Todc dd dv- Joorcovug, voüg adv dovkovg Emolnoe rvoüg d& Elsv- FEgovs.
54 [47] — — dopuovin dpayis pavsens xoelrrwv. 55 [13] — — dowv Owıs dxoN uayncıg, raüra Eyb rreo- rıuew.
56 [47 Anm.] Hippol. IX 9 Zönnarnyraı ol dvdoewrnos meög nv yyBcıv Tüv Yavspodv napanıinolws Ourgwı, ög ey&vero 8» "EAlivwmy 00opWarEep0oG nayıwmv. Exsivdy te yaop maldes pFEelgag naraxrslvoyrsg Einndrnoav einövrec' doa eldouey xal Elaßousvy, raüra dmolel- rouev, 60a 68 oörs sldousv odT Eiaßouev, tTaüra pEeoous?v.
57 [35] — IX 10 dıdaoxakoc dd nAslorw» Holodog' Toüroy önlorayrar nklelora elöEvaı, Öorıcs Nuloenv xal eü- podynv oüx Eylvwoxev' Eorı ydao Er.
51. Sie verstehen nicht, wie das auseinander Strebende ineinander geht: gegenstrebige Vereinigung wie beim Bogen und der Leier.
652. Die Zeit ist ein Knabe, der spielt, hin und her die Brettsteine setzt: Knabenregiment!
68. Krieg ist aller Dinge Vater, aller Dinge König. Die einen macht er zu Göttern, die andern zu Menschen, die einen zu Sklaven, die andern zu Freien.
. Verborgene Vereinigung besser als offene.
. Alles, was man sehen, hören, lernen kann, das ziehe ich vor.
66. Die Menschen lassen sich über die Kenntnis der sichtbaren Dinge ähnlich zum besten halten wie Homer, der doch weiser war als die Hellenen allesamt. Ihn foppten nämlich Jungen, die der Läuse- jagd oblagen, indem sie ibm zuriefen: alles was wir gesehen und gegriffen, lassen wir da; was wir aber nicht gesehen und nicht ge- griffen, das bringen wir mit.
57. Lehrer aber der meisten ist Hesiod. Sie sind überzeugt, er weiss am meisten, er der doch Tag und Nacht nicht kannte. Ist ja doch eins!
GE 68 59 & 61 [157.58] — — xal dyaYd»v xal xaxdv. ol yoüvy largoi t&euvovres, xalovrss navyın, Baoavilovsss xaxls Toüc doeworoüvrag, &Enaısdoyrar undtv dEroı uroH6V laußd- veıv mapd TV dppworodvvswv, tadrd dpyalböuevor, Ta dyaya xal Tas v6covc.
[50] — — yrayslwı Ödög EHFsia xal oxolın (N Toü doyavov Tod xalovusvov xoyAlov &v TöL yvapslwı rrepLITEEPN ebIela xal oxoAı)' dvw yap duoü xal xuxAwı rrepiepxera:) pla &Eorixalı) adrı.
[69] — — ddös dvw xaru ula xal Övri.
[52] — — Jalacca ÜÖwe xasapuraroy.xal uıapo- rtaroy, Iy3V0ı u8v ndTınovy xal OwrnigLov, dyvdoo- scoıs Ö2 dnorov nal bAdFpLor.
[67] — — dYavaroı Iynrol, ISynroldasavaroı, Lövreg töv&xeivwv Javaroy, röy ÖL Exslvo» Blovrsdvsßren. [123] Hippol. IX 10 Asysı d2 xal oapxdc dyaoracıy ravıng (tig) gavspäs, Ev Tı yerysviusda, xal röv Fedv olde Tavıng Tjg dva- 070800 altıov oürwc Akywv' Evda 6’ Edyrı Enavloraodaı xal püklaxag ylyvsodaı Eyesorl Luvyrwv xal vexoßrv. Aysı 68 xal Tod xdonov xoloıy xal navıwy Tüv &v adröı dıd sevoög ylveodaı Akyay odrws' Ta dd ndvra olaxileı 58. Und Gut und Schlecht iss eins. Fordern doch die Ärzte, wenn sie die Kranken an allen Stellen schneiden, brennen und schlimm quälen, noch Lohn dazu, während sie doch nichts zu erhalten ver- dienten, da sie ja nur dasselbe bewirken, d. h. durch ihre Gutthaten die Krankheiten nur aufheben.
. Des Krempels Weg, grad und krumm, ist ein und derselbe. . Der Weg auf und ab ist ein und derselbe. . Meerwasser ist das reinste und scheusslichste: für Fische trinkbar und lebenerhaltend, für Menschen untrinkbar und tötlich.
. Unsterbliche sterblich, Sterbliche unsterblich: sie leben gegenseitig ihren Tod und sterben ihr Leben.
. Er spricht auch von einer Auferstehung des Fleisches, des irdischen, sichtbaren, in dem wir geboren sind, und weiss, dass Golt diese Auferstehung bewirkt. Sein Ausspruch lautet: Vor ihm aber, der dort ist, erhöben sie sich und wach würden Wächter der Lebendigen und der Toten. Er sagt aber auch, es finde ein Gericht der Welt und alles dessen, was drinnen ist, durch Feuer statt, in folgendem: Das Weltall aber steuert der Blitz d. h. er lenkt es. Unter Blitz 76 12. HERAKLEITOS xegavvdg [28], vovreorı xarsvdUreı, xegavvoy rö lg Adymv zö alovıov. Akysı Öd xal Yodvınov Todro elvaı rd rüp xal 65 zig duowmoewg r@V ÖAwy alrıov' xahlei ÖL adrd xonouoodvny xal xdeov [24] xenauoovvn de Eorıy I; draxdounoıs xar 66 aurdy, 1 Ö2 &xrndgwois xdpog. nayra yap, gnol, cd nnög EnehF6v xoıvsi al xarainiıperaı [26].
67 [36] — — Ö Hess Äaueoen eüpodyn,yeındv FEoog, noks- nog slonvn, xdgog Arudc (rdvavyrla dnayra‘ odrog 6 voüc), ahhorodraı ÖL Öxwonee (nüg), Öndrav Ovaunıyfı Svonaoıy, dbyvonalsraı xa# Ndovnv Exdarov.
68 [129] Iambl. de myst. I11 xal dia roüro eixdrws adra äxsa H. zoo0sinev ws Ebaxsodueva Ta Öeiwa xal rag Wuyds Ebavreıs Greepyaldusva r@y Ev Ti ysyEosı OvugopWv.
69 [128] Iambl. de myst. V 15 Ivaıöy rolvvv rldnuı Öirra elön' ra udv TÖV dnoxexadapuiywy ayranacıy Avdounwv, ola Ep’ Evög dv niors yevoıro oravlac, ds pnow H,., % www Öll- yav edapıdunrwv dydgav‘ ra Ö’ Eyvvka xri. [= 497).
0 [79 Anm.] — de anima [Stob. ecl. I 1, 16] rdawı dy odv Beirıov H. nalöwy dYdouara verdumev elvaı ra dvdowrewa bosaouare.
71 [73 Anm.] Marc. Anton. IV 46 (nach 76) usurjosaı de xal voü Ernıkavdavoutvov Tın) dbög dyeı.
versteht er nämlich das ewige Feuer. Er sagt auch, dieses Feuer 65. sei vernunftbegabt und Ursache der ganzen Weltregierung. Er nennt es aber Mangel und Überfluss. Mangel ist nach ihm die 66. Wellbildung, dagegen der Weltbrand Überfluss. Denn alles, sagt er, wird das Feuer, das heranrücken wird, richten und verdammen.
67. Gott ist Tag Nacht, Winter Sommer, Krieg Frieden, Überfluss und Hunger. Er wandelt sich aber wie das Feuer, das, wenn es mit Räucherwerk vermengt wird, nach eines jeglichen Wohlgefallen so oder so benannt wird.
68. Heilmittel nannte er die auf die Seele wirkenden Sühnmittel.
69. Bei den Opfern sind zwei Arten zu unterscheiden. Die einen werden dargebracht von innerlich vollständig gereinigten Menschen, wie das hier und da bei einem Einzelnen vorkommen mag, wie Heraklit sagt, oder bei einigen wenigen, leicht zu zählenden Männern. Die andern aber sind materiell u. s. w.
70. Kinderspiele nannte er die menschlichen Gedanken.
711. Man soll sich auch an den Mann erinnern, der vergisst, wohin der Weg führt.
72 [93] — — Öı ualıora dınvexög durlodcı Adywıröı ra öla Öiorxoövs Todrwı dıiap&govyraı, xal olg xa9 Nyue- gay Eyxvoodocı, vauüra adroig Eiva palveraı.
28 [94] — — oi dee öonse xadsvdoyrac moLsiv al Abysıv xal yap xal vdre boxoüuev scousiv xal Akyeı.
74 [97 Anm.] — — od ösi (dc) naldec Toxewv, öv Toür Eorı xard Yıldy' xaddrı nageıAipausv.
-76 [90] — VI 42 vodg xadsVdoryzeg oluaı 6 H. &oyarag slvaı Aysı xal Ovvepyoüs rÖvV Ev TröL xdouwı yıvoulvwv.
76 [26] Max. Tyr. XII 4 p. 489 [nach fr. 60. 62] Ejı no To» degos Havyarov xal dio Lie Töv nvoöc Idvarov, Öbwe Lfı Toy yüis Javarov, yi Toy Üdaroc.
77 [72] Numen. fr. 35 Thedinga bei Porphyr. antr. nymph. 10 59 xal Hoaxleırov yuyisoı pavar Treowıy d FJavaroy Uyofıoı ysveodaı, vegwıv 68 eivaı adrais rıyv eig yEveoıy mıröcıy, dhlayoü dt pavar Liv huäs rövV Exelvwy IJdvarovxal Liv &xelvag röv aucregov Javarov [fr. 62].
78 [96] Orig. c. Cels. VI 12 p. 82, 23 [wie 79. 80 aus Celsus] og yao ayvFoW@nerov ubv oüx Eyeı yyvoauag, Felov dB Eysı.
«9 [97] — — [nach 78] ayo vhmıog Nxovos noög Ödaluovog öxwornse nalg mods dvögds.
72. Mit dem Worte, mit dem sie doch am meisten beständig zu ver- kehren haben, dem Lenker des Alls, entzweien sie sich, und die Dinge auf die sie täglich stossen, scheinen ihnen fremd.
78. Man soll nicht handeln und reden wie Schlafende Denn auch im Schlaf glauben wir zu handeln und zu reden.
74. Man soll es ferner nicht thun als Kinder der Eltern, deren Art es einfach ist ‘wie wir es gelernt haben’.
75. Die Schlafenden nennt, glaub’ ich, Heraklit Arbeiter und Mitwirker an den Weltereignissen.
76. Feuer lebt der Luft Tod und Luft des Feuers Tod; Wasser lebt der Erde Tod und Erde den des Wassers.
77. Für die Seelen ist es Lust oder Tod nass zu werden. Die Lust be- stehe aber in ihrem Eintritt im. das Leben. Anderswo aber sagt er: Wir leben jener, der Seelen, Tod und jene leben unsern Tod.
78. Denn des Menschen Sinn kennt keine Zwecke, wohl aber der gött- liche, %. Kind heisst der Mann der Gottheit wie der Knabe dem Manne.
78 0 12. HERAKLEITOS [62] Orig. c. Cels. VI 42 p. 111, 11 eidevaı dd yon vo» ndls- uov Edvra Evvov, al Ölxny £gıy, xalyıydusva nayra xar' Egıv xal gosaueva [xoswv?).
[vgl. 138] Philodem. Rhet. Ic. 57. 62 8. 351. 354 Sudh. [aus d. Stoiker Diogenes] 7; dd zöv dnrdowv eloaywyı) navra ra ISeworiuara sroög toür’ &yeı relvovra xal xara vöv Hoaxleırov xonidwy Eoriv GExnxds.
[99] Plato Hipp. m. 289 A udıjxwv d xallıorog aloyxoödg dvIow- wv yevsı Ovußakleı.
[98] — — B dv 9ounwv d VopWrarog sıgdg Fedv nlINXog Ypavei- rar xal ooplaı xal xalleı xal toig dAloıs näow.
[83. 82] Plotin. Enn. IV 8, 1 ueraßaikov dvanavdsraı xal xauarög Eorı Tolc adroig uoydEelv xal doysodauı. [105] Plut, Coriol. 22 IJvuoı uaxyeoYJaı yaklenndv' 6 rı yao av Feinmı, Woyüg wyeltau.
[116] — — 38 dild röv ubv Jelwv va nolld, a9” "Hocxicı- tov, anıorinı ÖbLapvyyaysı un yıyyvaoxsodut.
[117] — de aud. 7 p.41A BAa&dyvIogwnog ni navrılidywı entvonoyar Qukel.
Te$vnxös xal rd Eyonyogös xal rd xaFeüdoy xal vEov . Man soll aber wissen, dass der Krieg das gemeinsame ist und das Recht der Streit, und dass alles durch Streit und Notwendigkeit zum Leben kommt.
Die rednerische Unterweisung zielt mit all ihren Lehrsätzen auf diesen Punkt und nach Heraklit ist sie Führer zur Abschlachtung. Der schönste Affe ist hässlich mit dem Menschengeschlechte ver- glichen.
Der weiseste Mensch wird gegen Gott gehalten wie ein Affe er- scheinen in Weisheit, Schönheit und allem andern.
. Sich wandelnd ruht er aus und Es ist ermattend, denselben Zerren zu frohnen und dienen.
. Mit dem Herzen zu kämpfen ist hart. Denn jeden seiner Wünsche erkauft man um seine Seele.
Die Kenntnis des Göttlichen entzieht sich grösstenteils dem Verständ- nis, weil man nicht daran glaubt.
Ein hohler Mensch pflegt bei jedem Wort starr dazustehn.
. Es ist immer ein und dasselbe was in uns wohnt: Lebendes und Totes und das Wache und das Schlafende und Jung und Alt. Wenn xal ynoaLudv' abe yao ueraneodvra Exeivda dorı xaxsiva nakıy ueransodyra TaürTa.
[95] — de superst. 3 p. 166 d H. gmol zoic &yonyoodoıy Eva xal xoıvöv xdouoy slvar, TÖv ÖL xouuwuerwv &a0Tov eig Idıoy anoorgepsodat.
% [22] Plut. de EI8p.388E nvods re dyrauoıß) rd nayra 91 xal nüo Andayrwy ÖxwWonEsge XovOoö yojuara xal xen- narwy Xovoös.
[41 Anm.] — — 18 p.392B noraußı yag odx Eorıy &ußf- yaı dls röı adraı xa9° Hodxisırov oddE Iynric odolac dis dyaodaı xara Ev‘ AAN’ Ödvemrı xal rayeı usraßoing oxlöynoı xal nalıy Ovvaysı xal nodosıoı xal drreıoı [40).
[12] — de Pyth. or. 6 p. 397 A Zißvila dd uawouevwı oröuarı xa9” “Hodxisızov dyd&laora xal dxalAunıora xal duvgıora PYIEeyyouEyn xıkluov Eröv Eiimveira Tfı Ywvär dıa rov Hedr.
Achgois oÖre Aöysı oürs xounrsı dAld onualveı.
es umschlägt, ist dieses jenes und jenes wiederum, wenn es umschlägt, dieses.
. Die Wachenden haben eine gemeinsame Welt, doch jeder Schlummernde wendet sich nur an seine eigene.
. Umsatz findet wechselweise statt des Alls gegen das Feuer und des Feuers gegen das All, wie des Goldes gegen Waren und der Waren gegen Gold.
Man kann nicht zweimal in denselben Fluss steigen nach Heraklit und nicht zweimal eine vergängliche Substanz in ihrer Individua- lität berühren, sondern durch das Ungestüm und die Schnelligkeit ihrer Ummandlung zerstreut und sammelt sie wiederum, und naht sie sich und entfernt sich.
. Die Sibylle, die "mit rasendem Munde Ungelachtes und Ungeschminktes und Ungesalbtes redet, reicht mit ihrer Stimme durch tausend Jahre. Denn der Gott treibt sie.
Der Herr, der das Orakel in Delphi besitzt, sagt nichts und birgt nichts, sondern er deutet an.
. Denn die Sonne wird ihre Maasse nicht überschreiten; an- 80 12. HERAKLEITOS (ta) uerga' ei dd un, Egıvödsg uıv Ilang Enmixovgoı e5svonoovoı».
9 [108] — Sympos. IH pr. 1. p. 644F duadinvy yao dusıvov xotnzeıv, Epyov dd &v dveası xal mag’ olvor.
97 [115] — an seni resp. 7. p. 787C xUvss ydo xal Bavlovoıv öy äv un yıvaoxwaot.
98 [38] — fac. lun. 28 p.943E ai wuxal douövraı xad’ dıönv.
99 [31] — aqu. et ign. comp. 7 p. 957 A (de fort. 3. p. 98 C) ei un Naroc Tv, (Evexa rövydikwy dorgwy) söpodyn (Av) NV.
100 [34] — Qu. Plat. 8,4 p. 1007 DD...zegiddovus‘ By 6 Nluog enioraıns By xal oxorcög dellew xal PBoaßeveiw xal dvadsı- xyivaı xal dvapalveıy usraßolds xal Ögag al näyra pE£- eovoı xa9” Hoaxleırov xri.
102 [61] Porphyr. zu A 4 [I 69, 6 Schr] zö:ı udvy Jeßı xald nayra xal dyada xal Ölxara, dvdownoı dd & ußv ddıra üneıhngpaoıw & Ö8 Ölxaıa.
108 [70] — zu S 200 [I 190 Schr.] $v»6» yaoe doxY xal neoac End xüxhov negıpegelac.
104 [111°] Procl. in Alc. p. 525, 21 (1864) zig yag aüra» vdos hi por; dyuwv doıdoicı neldovraı xal dıdaoxdlwı sonst werden sie die Erinyen, der Dike Schergen, ausfindig machen.
95. Denn seinen Unverstand bergen ist besser: nur ist’s schwer in der Ausgelassenheit und beim Wein.
9%. Denn Leichname sollte man eher wegwerfen als Mist.
97. Denn Hunde bellen sogar jeden an, den sie nicht kennen.
98. Die Seelen riechen im Hades, 9. Gäb’ es keine Sonne, trotz der übrigen Gestirne wäre es Nacht.
100. Die Sonne als Wächterin des Jahreslaufs bringt die Veränderungen zum Vorschein und die Horen, die alles bringen.
101.Ich habe mich selbst erforscht.
102. Bei Gott ist alles schön und gut und gerecht; die Menschen aber halten einiges für gerecht, anderes für ungerecht.
108. Denn beim Kreisumfang ist Anfang und Ende gemeinsam, 104. Denn was ist ihr Sinn oder Verstand? Strassensängern glauben zoslwvraı dulkwı oöox elödrsgs drı ol moAlol xaxol, ökllyoı d& ayadol.
106 [119 Anm.) Schol. AT zu 2 251 H. dyrsöIev dorpoAdyov gnol zöv Ounoov xal &r ols gnoı “uoigav Ö’ 0oÖ wa gmur ne- pvyusvov Euuevaı dvdoßv’ xrl.
106 [120] Seneca ep. 12,7 unus dies par omni est.
107 [4] Sext. VII 126 [s. Anh. B16]xaxol uaervoss dyvdoWmmor- ow öpgFahuol xal ra Bapßagpovs yuvxag Exdyrwv. 108 [18] Stob. flor. I 174 Hense. Hoaxislrov. dxdowy Adyovc Nxovoa, oböslg dgyıxvysiraı &c ToürTo, BOTE yıyaaxsıy öTı 00@6yV Eorı nAayıwy xEeXwoLOuEvoy.
oUx Ausıyov.
111 [104°) Stob. flor. 1177 H. voüoog üyıeinvy Emolnosv Kb, xaxdvy dyaddy, Aıuög x600Y, xauarog dvanavaı?. 112 [107] — — 178 v6 pooveivy dostn weylorn, xal vopin aınYFEa Akyeıy xal noısiv xara pvcıv Enaloyrac.
sie und zum Lehrer haben sie den Pöbel. Denn sie wissen nicht, dass die meisten schlecht und nur wenige gut sind. 106. Homer sei ein Astrologe gewesen, schliesst Heraklit aus dieser Stelle (Ilias 18, 251 ‘auch wurden in einer Nacht sie geboren’) und aus (6, 478) ‘Nie, so mein ich, entrann von den Sterblichen einer dem Schicksal’. 106. Ein Tag ist wie der andere. 107. Schlimme Zeugen sind Augen und Ohren den Menschen, wenn sie Barbarenseelen haben. 108. Keiner von allen, deren Worte ich vernommen, gelangt dazu zu erkennen, dass die Weisheit etwas von allem abgesondertes ist. 100. Seinen Unverstand zu bergen ist besser als ihn zur Schau zu stellen.
Es ist nicht gut, wenn den Menschen alle ihre Wünsche erfüllt werden.
111. Krankheit macht die Gesundheit angenehm, Übel das Gute, Hunger den Überfluss, Mühe die Ruhe.
118. Das Denken ist der grösste Vorzug, und die Weisheit besteht darin die Wahrheit zu sagen und nach der Natur zu handeln, auf sie hinhörend.
Diels, Fragm. d. Vorsokr. 6 92 12. HERAKLEITOS Svyvöı nayıoy, Öxwonse vdouwı ndlıs, xal mol Loxyvgor£pws. rg&poyrar yaprnayrsg ol dvdounsıoı vduoı Und Evöcg Toü Helov' xgarel ydo TooodrToy öxdooy EHIElsı xal ESapxei näcı xal negıylveraı.
Ewvroüg xal peoveiv.
[73] — — 7 üäyno öxdrav uedvosj., dysraründ naıddc avynßov Opalkduevog, oüx&nalwy öxn Balveı, UyoN» TNV YuyNnv Exw».
[30] Strabo [6 p.3 Hodg xal domegasreguare N dexrog xal ayvrlov rüg doxrov oögog aldolov Jıdc. [114]Strabo XIV 25 p.642 d&ı0v’Epsoloıs Aßnddv dnayka- osaı (näcı xal volg dyhßoıg rnymölıy xaralıneiv) olrıves Eguddwgovd&dydoa Ewvröyöyrhıorov d5£ßalov Gemeinsam ist allen das Denken.
Wenn man mit Verstand reden will, muss man sich wappnen mit diesem allen Gemeinsamen wie eine Stadt mit dem Gesetz und noch stärker. Nähren sich doch alle menschlichen Gesetze aus dem einen göttlichen. Denn es gebietet soweit es nur will und genügt allem und siegt ob allem.
Der Seele ist das Wort eigen, das sich selbst mehrt.
Allen Menschen ist es gegeben sich selbst zu erkennen und klug zu sein.
. Hat sich ein Mann betrunken, wird er von einem unerwachsenen Knaben geführt. Er taumelt und merkt nicht, wohin er geht; denn seine Seele ist feucht. Trockene Seele die weiseste und beste. 12) . Dem Menschen ist sein Sinn sein Gott. . Die Grenzen von Morgen und Abend sind der Bär und gegenüber vom Bären der Grenzstein[?] des strahlenden Zeus.
. Recht thäten die Ephesier, wenn sie sich alle Mann für Mann aufhängten und den Unmündigen ihre Stadt hinterliessen, sie, die Hermodoros, ihren wackersten Mann, aus der Stadt gejagt haben payrss' Nulwv und els dyhıoroc Eorw, el Ö2 uf, diin ve xal user diAiw».
Far Qılei.
Öödeıev äy ei d ubv Ölog odgavös xal Fxaora Tür usoörv änavys' &v vabsı xal Adywı, xal uopgais xal Övvausoıy xal egiödorg, &v dd Talg dpxalg umddr Toıodsov, dAl’ Gomeg odoua EixT; xeyvusvov Ö xalkıorog, gnolv Hodxisırog, [6] xdowoc.
FEeguöv Wöyerar, Uyody adalverar, xapgpaldory vo- tileraı.
FALSCHE UND GEFÄLSCHTE FRAGMENTE.
127 [0] Aristocritus Theos. 69 [nach 5] 6 adrds eds Alyvunılovg Egn‘ ei Hsol eloıy, Iva Ti Sonveits abroödc; si dd Fonveits auToüg, unx&rı Tovrovg Yyelode Feovc.
128 [0] — 74 örı 6 Hodxieıros ög@v vods "Eilnvag ydoa Toic Öaluooıw drrov&uovras elnev' baLudvywy dydkuacıy eöyov- var oUx dxovovoıy, Goneo dxovoLev, odbx dnodıdof- oıv, Gomeg |oöx] anmaızoisy [vgl. Act. Apollonii 8. 106 Klette in Gebh.-Harn. 7. u. U.XV 2].
PR ER mit den Worten: Von uns soll keiner der wackerste sein oder, wenn schon, dann anderswo und bei andern.
Annäherung.
Die Natur liebt es sich zu verstecken.
Die schönste Weltordnung ist wie ein aufs geradewohl hingeschüt- teter Kehrichthaufen.
. Auch der Gerstentrank zersetzt sich, wenn man ihn nicht umrührt.
Das Kalte wird warm, Warmes kalt, Nasses trocken, Dürres feucht. FALSCHE UND GEFÄLSCHTE FRAGMENTE.
. Wenn es Götter giebt, weshalb beweint ihr sie? Wenn ihr sie aber beweint, haltet sie doch nicht mehr für Götter!
. Sie beten zu den Götterbildern, die nicht hören können, als ob sie Gehör hätten, die nichts leisten können, als ob sie zu fordern hätten. 6* 84 12. HERAKLEITOS 129 [17] Diog. VIL6 IIv9aydoens Mynodeyxov loroginv Koxr- ev dyvdomnwy ualıora nayrwy xal Exlebdusvoc TauUTag Tag Ovyypapas Enoıhloaro Ewvroü 0oginv, nolvuadsinv, naxorexyvinv.
180 [0] Gnomol. Monac. lat. I 19 (Caecil. Balb. Wöfflin p. 18) non con- venit ridiculum esse ita, ut ridiculus ipse videaris. Heraclitus dixit.
181 [134] Gnomol. Paris. ed. Sternbach n. 209 4 de ys ‘H. &Asys vv olnoıy neoxonfg Eyxonnv.
182 [0] Gnomol. Vatic. 743 n. 312 Sternb. sıual IsoUg xal dv- Jomrnovg xaradovloüvraı.
188 [0] — 313 dyJowroı xaxol dAnIsıvöy dyrldızoı.
184 [135] — 314 9%» naıdelay Eregov ÄAıoy slvaı voig nenaLöcsvugvoıc.
185 [137] — 315 ovvrouwrarny död»y Hleyev sic eddoklar ro ysy&odaı dyayov.
186 [136] Maxim. Serm. 8 p. 557 7) eöxaıpog xagız Aıudı xad- arse TEopN doudrrovoa nv Tüg Wuxg Evdsıav lärtaı.
187 [36] Stob. ecl. 15. 78, 11 (nach A&t 127, 18. Anh. B 8) yoaysı yodv "Eorı yao eluaputva ndvrog...129. Pythagoras, des Mnesarchos Sohn, hat von allen Menschen am meisten sich der Forschung beflissen, und nachdem er sich diese Schriften auserlesen, machte er daraus eigene Weisheit: Vielwisserei, Rabulisterei.
130. Man soll nicht so spasshaft sein, dass man selbst zum Spasse wird.
181. Selbstdünkel ist Fortschritts Hemmschuh.
132. Ehrenbezeugungen verknechten Götter und Menschen.
138. Böse Menschen sind die Widersacher der wahrhaftigen.
134. Bildung ist den Gebildeten eine zweite Sonne.
185. Der kürzeste Weg zum Ruhm ist gut zu werden.
186. Die rechtzeitig gewährte Gunst heilt der Seele Not wie passende Speise den Hunger.
187. Denn es giebt auf alle Fälle Schicksalsbestimmungen...10 15 C. IMITATION.
1. Pseudohippocrates de victu I [s. Fredrich Hippokr. Unters.
zapel dt ravyıa xal dela xal ardpanıya dvo xal xaro ausıBöneva‘ nufoen xal evpporn En} Tö unxıorov xal Elagıorov' ös aeAnvn En! To uxıorov xal EAaxıoroy, wVpög Epodog al vdarog, (ovrax) nA1og &nl To HaxpöTaTov xal Poaxiraror. navra Tavra xal 0V ra avıa‘ yaog Zi, 0x0r0c Aldın, $aog Aldıy, 0x0r0g Zuvl‘ yoıraı xeiva ode xal rade xelae, naca» Vom, na- cav xuopnv, danpnooöneva xelva Te Ta tavde tade TE av ra xelvay. xal Ta ulv Ronaaovav, ovx oldacıy, & dd ou neNocovoı, doxkovam sldivaı‘ xal Ti utv Öp£ovam, 0V yırdazovamy, all” Oums avrolcı navra ylveraı di’ dvayııp Yelm xal & Boviovraı xal & un Bovlovraı. goıtavrov re &xelvoy ddE Tandt te xsloe Ovumoyoutvav rpÖc Alinia, nv nenpwusrnv uoipav Exaorov &x- ringol xal Er ro ufLov xal Enl ro uslov. Ydopn dt nacıy an’ alindav, toi ulLovı and rov uelovog xal zaı uelovı and Tod uLLovog, avkn TE Taı utLovı anö Tod EAaocovoc xal taı dAucoovı ano Tod uLkovog.
ta dd dia navıa, xal yurnv avdpmnov xal owua Öuolas, 7 wuyn die- zoouelraı. Lobonsı dt & avdpwmnov ufpea ueplov, la OAmv, Exovra oVyxor- ow rvpög xal ddarog, ra ubv Ampoueva a dt dooyra’ xal a utv Anußa- yoyra nielov noıel, va dr didovra uslov. nplovomw ardewmnoı: £ilov‘ Ö ulv Eixeı, 6 66 @deElL, To d’ avroö Tovro noLovoı” uelov d& nowoüvreg nielov 701- 000. TOLUTOY Yvoıg ardewnov‘ ro ubv md, To dt FAxsı' To ulv didwaı, To dt Anußaveı' xal zoı ulv dldwar, Toocovreı nAlov, tod dt Anußaveı, Tooovrwı uslov. xopıv d& Exaorov yulacosı ıny danvtoü, xal ra ukv En} ro uelov lovra dıuzelverar &; Tv dinacova zwenv, va di Enl To ulLov nopevVoueva Ovupuoyo- ueva E&alAcaası Es nv uw rafır. ra db Eeiva (xal) un öudıpona adelraı &x xwens allorelıg.
$xaoın dE yurn ulto xal 2lacowm Eyovoa nepıporräa ra Möge Ta &wvric, (avın dt) oüre npooBLaıog ovre ayaıploıog deousyn ray uepkw», xara dt avenoıy Twv Unaprorımv xal uelwoıw deoueyn xwens Exaoıa dia- nonoosta, & rrıv’ av Eidm, xal deyeraı ra npoonintovra.
0 yap dvvaraı To um ÖndTgoNoY ev roloı davupöpoısı zoeloıcı eupäveiv. niavaraı ubv yao ayvaiuova, cvyyvauova 8 aAnAoıcı yırodazeı zreög 6 agoolteı‘ rooolteı yap to uupogov To Syupöpun, zo 6 dovupopov noAsusl xal uaxeraı xal dıanllacosı ar’ ankam. die Toüro avdgWnov yoan dv avdpwnwı avkeraı, Ev Aiimı db ovderl. xal Toy alAmr Luıwv ray ueyalwv ooavros 000 Jarlacası an allnlaor, UNO Blns anoxepiveran.
negl utv 0vv rov dllov kwıov daow, nepl dt avdpwnov dnAuow.
Veakonei yap 8 avdeuno» yuyn nvpös xal vdarog „Fuyxpmow Exovoa, nolpaı w dt omuaros avdpainov. (tavıa di xal ‚Imkea xal deoeva xal rolle xal Ray- toia To&peral Te xal aüferaı kalımı TjenEE drdewnog.) avayın dt ta HEQEO Eysıv navıa 1a daudvıa‘ Ovrıvog ya un Eveln uolpa & &pxns, 0vx av avfn- deln ovre noAing TpopiL enıovang ovre OAlyns' ov yap Eye TO np00av£O- HEvOY. Exov di nayra adseraı &v xaon: ee davrou Exaoror, Teopis. enıovang ano voarog Enpod xal zupög dypov, xal za ud Eco Bıaköneva Ta di Ei. wonep ol textoves To £uRov nolovamw' 6 utv Eixeı, 6 db BEL TWUTo nOLDDVTEG.
5 7 10 15 45 86 12. HERAKLEITOS ” x x xcro di nızlovrwov Ava Epneı. ov yap av napadiroıro xaro levar' mv dt Bıabnraı, navrög auaprnostaı. TOMUTov TEopn ardewnov' To usv Exeı, zo dt wdEl' Kom d& PBıabousvov Em Eopneı. nv d& Bınraı napa xaıpov, navrög anorevksra iv! dk Aoymı navıa dIExOGUNGaTo xar& TE0nov avrö kwuros ta &v To owuerı TO Up, anoulundcıv tov OAov, UxER Tög UEyala zul ueyalı npöc uxoa' xollav ukv cv ueylormv vdarı Empmı xal vypaı tauıziov dovvaı nacı xal Aaßeiv napa navıov, Halckaans duvanı), Laımv TVUPIEWY TIOPOF, aavu- Y0pwv dk YHopov. niepl dk Tavınv vi6arog yuypov xal bypov avoraoıv, dıkko- dov NYEUURTOG yuzood zul Heguod' aroulunaw yis ra ensıoninzovra navra aAoovarg' xal ra utv avallaxov, ta dt aukorv oxedaoı voarog kentod zei Rvpög Enoınoaro neolov, apaveog al pavegod, AO TOU GVVEGTNKOTOG ARO- xpı0ıV, er or YEPOUEy« Es To pavepör apızveltau Exaorov holpaı NENGSAEITL &v d& Tovrmı Enoınoaro (TO) nup nepIodovg TpLOORG, nEPRLVOVGaG 7005 aAin- las zal Erw xal Ein’ ai ulv npöc ra xolla av vypwv, aeinvng duvaır, ai dt [npös mv Ein nepıpopav) npös ToV nepLgovra Rayov, Korgwv duvanır, al dt ueocı xal Er zul Em nepalvovanı. To Bepuorarov zal laxvpörarov TUR, Onep navıov xparel, dıenov Exaara xara Yvoıv dıxtov zul Öypeı zul wavaeı. &v d& Tourmı yon, Y00g, PpoYnas, adkmoı, vmvog, Eyepoıs' Toüro navıa dia navrog xußeovaı xal vade xal Exeiva ovdenore arpeulbor.
ol dt dvdpwnoı dx av pavepav za apavka oxtnreodaı ovx Enloravraı. texvnıoı yap xEzOuEv0L Öuolnıcıw avdowrlvn Yvocı 0V yıraazovom. HEwYV Ya voog &dldafe muelodaı ra Ewvrov, yıradaxovyıac & NOI0D0L zul OU YIraazovrag & mutovreı' navıra yap Ouoın avouoıa Lövre, xal oumpopa navıa diapop« &ovra, dınleyousra 0V dicheyoneve, yraunv Exovra ayvauove, bnevartlog 6 TEOnog ixaorav ÖuOAOYEOUEVOG" YOuog yao xcl pvoıs, oloı nayra dianmenaoo- usda, 00% önokoyeltaı ÖuoAoyeöueve. vonov ubv avdpanoı Edeoav avrol Eorolow, 0V yıwaoxovres nepl dv Edeoar, gvaıy d£ nayıov HEol dıexogungar. Ta udv 00% dvdownoı dıedeoav, ovdlnore xara Twurd ‚Exeı OUTE oedas oVUrE un oo9ag' von dt HEol dıddeoar, ael opdwcg Eyeı xal ra 0p9« zal ra un Opa’ tooovrov diapepeı.
Eyo dt dniaow Teyvag Yarspas avdounov nadmuacıv Öpolag Lovaag zul pavepolcı zul apavkoı. uavrızn ToıöVde’ Toicı utv pavepoicı Ta apavea yıraozxeı xal Toicıy apav&oı Ta pavepa, xal rolsıw 2ovcı ra uellovıe xal tolsıv anodavovoı ta Lorra, xal toi aovrerwı avvlacır 6 ulv eldwc ael Opdas 6 68 un eldus aAkore allg.