assumi et non frui. Ooctor hanc rejicit multis, et sufdcit una ex rationibus ejus, quod absolu- tum prius potest stare sine ai^soluto posteriori; igitur et natura aBsumpta sine fruitione, et visio sineamore. Vide Scotum in Oxon hlc q. 1. a num. 2. Ad secundum argumentum tenel unioncm per fruitionem esse perfectiorem in aclu secundo quam hypostaticam; hanc tamen in actu primo excellentiorem esse, omnes Sco- tistae sequuntur; de quo videri possunt DD. citati; sed 4. dist. 49. q. 2. n. 10. tenetsimpli- citer unionem hypostaticam nobiiiorem esse; alia tamen in actu secundo nobilior est, quia haec secundum se seclusis aliis donis supernii- turaHbus non habet actum sccundum.
In ista quaestione sunt duo arti- culi: Primus est, an natura ratio- nalis possit uniri et non frui? Se- cundus est, si aliqua alia natura a natura rationali potest assumi a natura divina?
De primo dicit unus Doctor, quod non potest natura humana esse as- sumpta, nisi fruatur, quia potentia est praesens et objectum immutans potentiam actu; sed essentia actu intellecta est alliciens voluntatem, ut fruatur; igitur si est actu unita, actu fruitur. Exemplum ad hoc: Si lux esset praesens oculo quantum ad subsistentiam, immutaret oculum continue; igitur cum objectum tunc sit praesens continue, immutabit ad visionem; objectum visum allicit voluntatem ad frucndum, quia se- cundum Augustinum 8, de Trinit. Eo certius objecium immulat quo intimius.
Item, potenticB fundantur in es- secunda. sentia, et non e contra; igitur non potesl esse beatitudo in essentia, nisi redundet in potentiam. Sed illa natura assumpta est ultimate beata beatitudine, qua3 potest sibi com- petere; igitur erit redundantia in potentias quantum ad intimam vi- Opin.
eju8.
DIST. II. QUiESTIO II.
Terlia.
Quarta.
Aq reaui- ratur ha- bitQ9 natu- ra Qt fraa- tar hama- na.
Bejicitar djcla seateotia.
sionem et fruitionem; igitur natura assumpta fruitur.
Item, in eo est beatitudo primo, quo nihil melius est in nobis; su- premum in nobis est essentia; igi- tur beatitudo primo est in essentia; igitur si est illapsus generalis, re- dundat generaliter in potentiam; si specialis, specialiter; igitur poten- tiee erunt in operationibus suis uUimatis.
Item, secundum Augustinum 14. de Trinit. 9. magis est filium Dei esse filium naturalem hominis, quam ho- minem esse filium Dei per gratiam; sed si homo sit filius Dei per gra- liam, fruitur, cum est in patria; igitur muUo fortius si filius Dei sit homo naturalis, iUe fruetur.
Modus ponendi est iste, si natura rationalis sit assumpta, si oporleret ponere habilum ad hoc quod fruere- tur, aut igitur hoc esset, ut reprae- senlaret objeclum, sicut facit in An. gelo, aut utfacilitans potenliam, aut ut elevans. Non primo modo, quia cum objectum sit praesens summe, non lequiritar habitus ipsum re- praesenlans; nec secundo modo, quia non requiritur aliquid facili- tans potentiam amoris impedimen- lis; neque requirilur aliquid ele- vans naturam, cum ipsa sit summe elevata, ex quo est assumpta.
Contra illud, possibile est prius absolutum esse sine posteriori ab- soluto; sed prius natura est assumi quam frui, et ista sunt absoluta; igitur possibilo est Deo unum sal- vare sine alio. Similiter prius na- lura est visio quam fruitio; igitur Deus potest eam conservare sine posteriori.
Dicunt, etsi assumi sit prius quam T9M. xxm.
frui, non sequitur quod potest esse sine illo, quia in illo priori natura assumpta comparatur ad Verbum. Et esto quod ratio assumpta valeret, hoc intelligendum est de prius ab- soluto.
Istud non valet, quia iste respec- 4. tus natura} assumptcB ad Verbum, est ad prius eo, et ideo nihil minus potest prius alio absoluto esse sine eo, licet habeat respectum ad prius eo, quam si esset plane absolutum et sine illo respectu, dum tamen non habeat respectum ad postorius eo.
Item, fruilio aut est a Deo imme- diate, aut a voluntate creata? Si sit a Deo, non ex hoc quod natura est assumpta, est necesse quod Deus causet fruitionem.
Dicuntjimo, quia necessario erit visio, et per consequens fruitio.
Contra, non ex hoc quod natura est assumpta, est necesse quod sit visio, quia non ex hoc quod pra3- sens, videtur, sed quia vult videri; non enim videtur essentia, nisi velit videri, quanlumcumque sit praesens.
PraBterea, esto quod esset visio, Deus con- adhuc si frui est a Deo, non necesse extrl^cau- est quod esset fruitio, quia mere ***' contingenter causat quidquid exlra se causat.
Si autem voluntascreata sit causa fruitionis, erit causa libcra mere contingens; igitur potest non frui, quanlumcumque uniatur Vcrbo.
Item, si ex hoc quod natura as- sunipta Verbo frueretur, negandus esset omnis habitus in Christo, quia ex hac sola unione posset habere totum, quod posset per queincum- que habitum.
Ilem, propler hoc pra^cise cst cha- ^„^^0^^^ ritas in vialorc, ut principiuni ope- p°*^'^°^^ 17 258 LIBRI III.
randi graluite sit in potestate ejas, nem, et ideo impossibile est quod ad hoc quod operalio sit gratuita; beatitudo sit primo in essentia, quia igitur oporlet quod si natura esset loquendo de illapsu, secundum quod assumpta, adhuc in ejus potestate Deus illabitur in essentia rerum, esset frui vel non frui, aliter enim aequaliter illabitur nunc sicut in panon posset mereri. tria. Non tamen habet viator ita per- Doaoru^ Dico igitur quod non est neccsse fectam operationem, ideo nec potest naturam rationalem unitam Verbo esse ita beatus sicut in patria, quia frui Deo, loquendo de potentia ab- nulla creatura dicitur simpliciter soluta Dei, quamquam aliud sit de beata, nisi per actum suum, et esfacto, quia prius potcst separari a sentia tunc erit beata, sicut nata est posteriori, et ideo non est necesse esse, hoc est, in operatione; et ponere talem habitum inclinantem, ideo primo est beatitudo in potentia, ex hoc quod naturaest unita Verbo. et redundat in essentiam, sicut po- Ad arff. 1. Ad primum pro via contraria, dico test redundare, et sic perfectio es- 3. quod deficit dupliciter, quia objec- sentise redundat in potentiam per tum beatificum ex hoc quod est communicationem idiomatum. preesens, non est necessarium quod Ad aliud, patet quod illapsus spe- ^4 ^^^- immutet inlellectum ad actualem cialis potest esse sine operatione visionem; per imperium enim vo- consequente, qua3 est frui, vel etiam luntatis potest negotiari circa alia, visio.
et ex hoc solo quod suppositatur in Ad aliud, dico quod minus est 6.
Vcrbo, non oportet quod plus agno- quod aliquis habeat gratiam, quan- ^^Jji^*'^' scatse uniri Verbo quam aliud sup- tum ad actum primum, quam unio- An unio posilum, quod non unitur. nem ad Verbum, tamen simpliciter ca major AssumptiH Prffiterea, esto quod actu immu- majus est habere er^^atiam cum ope- net ussump- tarct inlellectum ad visionem, ad- ratione, quam habere unionem ad tum.
dum.
huc non sequitur quod necessario personam divinam tantum. Mallem ^J^.^™^^^ inclinet voluntalem ad actum frui, enim, si daretur mihi optio, habere fi^^"™ g«» licet habililet voluntatem ad frui. gratiam beatifi Virginis, et fruitio- num D^i 5. Ad aliud, dico quod si daretur uni ncm, quam esse subsistens in Patre, hominis.
Ati^Becun- crealurcC qucelibet perfectio natura- ct Filio, et Spiritu sancto sine frui, Jonua.^ lis, qutB potest haberi ab omnibus hoc est, nisi haberem operalionem, creaturis, ipsa esset minus beata ut visionem et fruitionem. Dico auquam nunc, si non daretur sibi ul- tcm quod Augustinus intelligit quod terius major gratia, quia simpliciter magis est filium Dei esse filium hocareret majori perfectione, qua nala minis, quantum ad actum primum, est perfici; ideo nisi haberet opera- quam filium hominis esse filium Dei tionem nobiliorem in attingendo per gratiam, sed non quantum ad finem ultimum, quantumcumque actum secundum.
nobilitetur essentia in actu primo, Ad aliud de habitu, dico quod sive ^^ *^- po««- non propter hoc est illa creatura ma- ponitur habitus, ut sit elevans pogis beata, quia beatitudo est in hoc tentiam, vel ut reprflesenlat objecquod atlingit finem per operatic- tum, potest poni ad quodcumque DIST. II. QUJESTIO II.
poneretur in anima secundum se, si non esset assumpta, quia per hoc solum quod est assumpta, non elevarelur nisi ad subsistentiam.
SCHOLIUM 11.
Naluram non rationalem assumi posse a Verbo, est conlra Henric. quodl. 3. q. 5. Car- tbus. btc q. 1. art. 2. sed est communis, et ra- tio unica surficit, cum ex imperfeclione natura sit assumptibiliset naluralis, quae est aliis per- fectior, assumpta sit, multo magis aliaQ naturaQ assumi possunt.
7. De secundo articulo: An posset Aa a«8umi assumi uatura non nata frui? Dicit lora noD idcm Doclor quod non, quia ex quarlo Melaphysicorum, tunc unumquodque dicitur singulariter, cum potest in operationem debitam; igitur non potest illabi illapsu ge- nerali in aliam naturam, nisi ipsa possit in operationem generalem consequentem; igitur nec illapsu speciali, nisi illa natura possit ope- rari specialiter; igitur nulli natura? potesl Deus illabi specialiter per unionem, nisi illa possit frui, cum frui sit operatio consequens; igi- tur nulla natura potest personari personalitate divina, nisi natura ra- tionalis.
Dico tamen oppositurn, quod alia natura potest assumi in unitatem supposili, quia alia potest dependere dependentia ad extrinsecum, quse ^rluoMH" est ad suppositum, quia ex quo "'^Kj"™" natura rationalis potest sic depen- dere, mullo forlius queecumque alia creata, quia ratione imperfectionis est, quod natura dependeat hac dependentia, quaeestad suppositum alterius naturcB; igitur si illud repu- gnaret alicui naturee, hoc esset propter perfeclionem inlrinsecam sibi inhfcrentem. Sed nulla creatura habet in se majorem perfectionem, quam natura intellectualis; igitur non habet in se aliam perfectionem, propter quam repugnat sibi depen- dere hac dependentia, et Verbum potest terminare dependentiam, si- cut dependentiam natur^e rationalis createe. Quia si Verbum non esset persona, sed tantum suppositum, posset terminare dependentiam lapi- dis, et ipsum suppositare, ut si non esset naturae intellectualis; igitur non potest.
Tamen hic est difficultas, si lapis 8. possit personari personalitate divi- aq lapis na, esto quod possit suppositari, sonari. dicitur quod lapis non potest ibi personari, sed potest hypostasiari, quia est ibi distinguere hypostasim et personam; hypostasis potest de- pendentiam lapidis terminare, sed non personalitas divina; sed ista dislinctio non valet, quia realis unio habet terminum realem. Sed in Verbo persona et hypostasis non possunt distingui nisi ratione, et terminus realis nihil necossario in- cludit, quod est ens solum rationis, ideo nihil estdicere, quod lapis po- 3*8^0^^^- test hypostasiari, et non personari, ^J^. quantumestex parte Verbi, tamen si posset hypostasiari, et non per- sonari, hoc erit ratione lapidis, quia personari dicit uniri personae, et quod sit lalis nalurae, qune est per- sonabilis in se; ideo dependentia lapidis potest terminari ad Verbum, utpersona est, et assumi a Verbo. Vel, esto quod personari non signi- ficet illud, quod natura unialur per- sona3, sed quod natura in se sit personabilis, tamen hoc connotat, LIBRI III.
et haec est causa quare accidentia non personantur.
Ad rationes contra, cum probatur quodlapisnon possit ad operatio- nem, quee consequitur illapsum specialem, dico quod posset in operaliones, sicut nalura, si esset sibi dimissa. Unde si Deus esset in igne specialiter per illapsum, non propter hoc sequitur quod ignis possit intelligere intellectione creata, quia illa non est operatio naluree dimissae sibi. Ideo dicilur quod Deus ambulavit, quod Deus comedit, quia tales sunt operationes naturae sibi devinctee, et natura assumpta habet operationes divinas; unde frui non est operatio sequens illapsum specialem. 9. Ad primum principale dico, quod Ad arg. 1. iUa uuio major est naturae assumpta^ ^"°^'^**' ad Verbum, quam sit potentia^ ad objectum, quanlum ad actum pri- mum supernaturalem illius naturae assumptae, et ideo summa gratia est cuicumque uniatur respectu unitorum, non tamen quantum ad operationes, quae sunt visio et frui- tio. Ad secun- ^d aliud. dico quod ista unio Quomodo facit naturam assumptam inipecca- Dulura hu- / *.
manachri- bilem, vcrum cst dc congruo, Sl peccabiiis. cst ratioualis natura, sed non necessitate absolula; et sic intelligit Augustinus, quod secundus homo est impeccabilis, quia est DeuSy non tamen est sic ex necessitate abso- luta.
Ad aliud, concedo quod natura non nata frui potest assumi, et cum dicitur, igitur posset esse communicatio idiomatum, concedo, sed ex hoc non sequitur quod tunc posset esse perfeclius communicatio operationum quam modo, si natura assumpta sit homogeneum, sicut lapis, quia etsi partes homogeneae sint subjectivae respectu communis abstracti, non tamen est aliqua pars integralis hujus lapidis, illud idem totum, cujus est pars, sed specie3 abstractiva praedicatur de toto et de omnibus partibus. Nunc autem si Deus assumeret lapidem, dictum est quod primo assumeret totam naturam lapidis, ita quod primo hypostasiatus esset totus lapis, et nulla pars ejus, nisi per accidens, inquantum est aliquid totius, et certum est quod nulla pars hujus lapidis est hic lapis. Similiter lapis in universali non est primo assumptus a Verbo, sed haec natura ideo non esset verius communicatio idiomatum, si Verbum assumeret lapidem, nec perfectius quam nunc.
Ad ter- tiam.
Lapis as- ■umptuB an haberet commuDicatiooem idiomalum, etiam quoadparteB.
DIST. III. QU^STIO T.
DISTINGTIO III.
i.
ArgameDt.
1. Affirma- Utuoj.
SecuD- dum.
Terlium.
Quartum.
QoiDtum.
QUifJSTlO I.
DE GONGEPTU B. VIRGINIS.
Ulriim B. Virgo concepta fmi in peccalo originali?
Circa tertiani distinclionem primo quaeritur: Ulruin beata Virgo fuit concepta in peccato originali? Quod sic, Rom. 5. Omnes peccaverunt in Adam^ et egent gratia Dei.
Item, Damascenus lib. 3. c. 3. et 48. Mariss supervenit purgalio; sed si non fuisset concepta in pec- cato originali, non fuisset pur- gata.
Item, Augustinus de Fide ad Pe- trum cap. 23. Firmissime tene, omnem hominem conceptum esse in hocpeccato, etc.
Item, Augustinus super illud Joann. 1. Ecce agnus Dei, dicit quod solus ille innocens fuity puta Christus.
Item, Leo Papa in sermone de Nativit. cap. 2. dicit quod Chrislus venit ad liberandum omnes.
Item,. Anselmus, 2. lib. Cur sextum. DeushomOj cap. 16. expresse dicit Mariam conceptam in peccato ori- ginali.
Item, Bernardus epist. 174. idem septimum. probat, quia si ipsa non esset con- cepta in originali; aut igitur esset ante purgata, quam concepta, vel tunc. Non ante, quia ante non fuit natura purgabilis; non simul, quia tunc esset purgata, et non purgata; si post, habetur propositum.
Oppositum, Augustinus de Natura coDtra. et gratiaj et ponitur in littera, cap. 3. Cum de peccato agitur^ propter reverentiam Domini^ de beata Maria nolohabere qusestionem.
Item, AnseJmus de Conceptu vir- ginali dicit quod Christus talem habuit matremy qualem decet tanta puritate nitere, qua major sub Deo nequit intelligi; et certum est quod multi sunt Angeli boni, qui nun- quam peccaverunt, et tamen sunt inferiores Deo.
SCHOLIUM I.
SeDtcDtia poDODs B. Y. Id eodem iostaDti reali io peccato prius natura, et posterius na- tura iD gratia, rejicitur, quia pouit io eodem iDstaoti privatioDem el babilum, quod est simul ponere coDtradictoria.
Dicit unus Doctor quod in eodem 2. instanti fuit in peccato et gratia; senteDtit sedin priori signo naturae fuit in peccato, et in secundo fuit in gratia.
t privatlo for- ne, pari ratione ium.Unde sunt jum exigne ge- iqua in aquam, m; nuncautem ".orruptio ignis labitus, el sua eodem instanli II.
ius tcnnpore in pcc- ilur Iribus ralioni- lucit Doclor pro B.
quo lotius agit iu *t opiirae quomodo e peccatum coatraconlractura esset, antum ad hoc. a italis, quae fuil na- oiius.
1 beala Virgo ^ lO Originali, etsententia 5 in quadam 2;^^- Tho- liliter probalur \ Dei fuit re- igitur fuit re- alterius a se. aefuit in pec- est prseexis- ter enim non tur sic nobili- t ignobilitare hatur primo.
idem, quia gecundo. luam omnibus l si B. Virgo peccato, nun- la clausa; igi- 3ruit eam RecBeataVirgo ^^^^.^ mdum legem luod caro se- DIST. III. QUyESTIO I.
minata concupiscibililer fuit in con- ceplione ejus, sicut alterius; htBc est causa peccali originalis in filio naturali Adee; igitur cum ipsa sit naturalis filia, habuit idem pecca- tum, Oiario. Item, ipsa habuit conditiones na- turales nobiscum, etpcenas; igitur habuit peccatum originale, quia non assumpsit istas voluntarie; igitur erant sibi necessario inflicta^, et non injuste; igitur propter culpam; igi- tur propter originale.
iiationcB Sed ista^ rationes non concludunt, ducuDiur nam ex prima ratione magis videtur ad opposi-...
lum. sequi oppositum quam propositum, quia ex hoc quod Filius Dei fuit re- demptor universalis, sequitur quod fuit perfeclissimus mediator; igitur respectu alicujus persona) habuit actum excellentissimum mediandi, quem potuit habere. Sed actus per- fectissimus pra3servat ab omni pec- cato, quianullus perfecte placat pro aliquo, nisi praeveniat ne alius of- fendatur, si possit; sed si culpa aliquando inesset, non ila perfecte placasset. Christus, sicut si praeve- nisset offensam, quia perfeclius pla- cat ille, si praeveniat ne alius un- quam offendat, quam si post offen- sam faciat quod aKus remittal; et principaliter hoc, si ex hoc quod aliquis cognoscat se aliquando alium offendisse, multum affligitur, magis affligit cognoscere quod ali- quando offendit, quam cognoscere quod nunquam offendit; igitur si Christus est perfectissimus mediator, praevenit omnem offensam in matre sua.
Secundo sic: Oporlet quod per- fectissimus mediator praeveniat om- nem poBnam; igitur et omnem culpam, cum culpa sit maxima poena, ut probatum est prius.
Tertio ad idem sic: Mediator perfectus pra^venit omne pecca- tum actuale. IIoc concedunt omnes de beata Virgine; sed redemptio universalis immediatius est contra originale quam contra actuale; igilur ex hoc quod redemptor uni- versalis, perfectius et immediatius praivenitoriginale quam acluale.
Quarto ad idem sic: Summus actus mediandi requirit illnd pro quo mediat, summe sibi obligari; igitur cum Deus possit pra^venire omne peccatum in beala Virgine, ct majus sit pra^servare a committen- do, quam purgare a commisso, igi- tur si debet mater summe obligari filio, debet filius pra^venire omne peccatum originale.
Dices, quamquam non praeveniat peccatum originale, summe obliga- tur, quia plus obligatur ad aman- dum cui plus dimiltitur. In hoc enim dixit Christus, quod Simon recte respondit de Magdalena, Luc3e 7.
Contra, majus bonum est prae- servari a peccato, quam post remis- sionem remitti peccatum, quia si duosint debitores, considerando ad hoc solum, quod huic plus dimilti- tur, ille plus tenotur amare, tamen si ab eodem sit quod alius minus tenetur, vel omnino nihil lenetur a quo dimittitur, majus est nihil sibi dimilli, in hoc quod praeservalur ab obligatione, quam post obligationem dimitli illud ad quod tenebilur.
Item, nisi B. Virgo fuisset con- cepta sine peccato originali, non fuisset alia anima innocens nisi anima Christi.
AdmiUunt libcratam ab omoi aclualifCur Dounb om- Dibus.
6.
Mariasumme obligatur filio.
Majus be- oeficium iDDoceDlia quam pee- catorum remissio, LIBRI IIT.
^ Item, ralio de propagatione non iBfectio concludit, quia illa infectio in carne est nece8° *^^'^ ^^* neccssaria caiisa originalis pccc^tforr- P^^c^'^*^'? Q^'^^ si sicj cum illa maneat ginaiis. in Baptismo, manebit peccatum originale; igitur non obstante quod caro sic seminata possit esse causa peccati originalis, non tamen est necessaria causa.
Neque concludit ratio alia de poena, quod propter hoc debeat habere culpam, quia non fuit utile habere culpam; sed utile est viatori habere aliquam poenam, ut perfe- ctius possit mereri, et non oporlet propler hoc quod illoe poenae essent voluntarie assumpta? in beata Vir- gine, sed solum poena? erantvolun- tarie assumptcB a voluntate Chrisli, quia hoc fuil utile aliis, et sic pos- sunt auctoritatcs Augustini, et aliae salvari, quod de peccato nullam qucestionem volo habere, cum de Maria agitur, quia nec habuit aclua- le, nec originale. Responsio Vcl potcst dici alitOr, exponendo ad aucto-..* ad aucto-..* ritutes omues auctoritates superius alle- cepiiwm galas, quod omncs filii naturales virgiDis. y^ habent causam sufficicntem peccati originalis, si natura sibi di- mitlatur; sed illa causa non praeva- let virluti divina} causanli contra- rium in anima Maritne; et isto modo non est illius Dei debitor justitiae originalis, sicut Maria, quia ipse non est naturalis filius Adci3. Et sic licet beata Maria habet causam suffi- cicntem pcccati originalis, tamen Deus polest pra^vcnire offectum, si- cut prcoveniie potest ne ignis com- burat approximalus combustibili, Undc essc filium Ada^ naturalem, non cst causa neccssaria quod pec- calum originale insit, quia tunc post Baplismum, cum sit naturalis filius Adae, haberet peccatum originale post Baptismum. Igitur cum in eo- dem instanti stent simul, quod sit filius naturalis Ada^, et quod non habeat peccatum, cum non sit ma- jor repugnantia in primo inslanti quam in quocumque alio, ita bene potest moveri in primo instanti ab eo quod sibi inesset, si natura esset sibi dimissa, sicut in quocumque alio instanti; et tunc potest salvari quod illa causa non fuit in Christo, quia ipse non fuit naturalis filius Adee; igitur ejus natura sibi dimissa non habuisset peccatum originale.
Magis igitur indiguit Maria re- demptione, quam quicumque alius, quia tanto magis indiguit redemp- tione, quanto majus bonum sibi conferebatur post redemptionem; cum igitur majus bonum sit inno- centia perfecta, quam posllapsum culpa remissa, majus bonum sibi conferebatur pra^servando ipsum ab originali, quam si postea fuisset pur- gata. Nec propter hoc oportuit quod Christusprius fuisset passus, quia Abraham fuit purgatus ab ori- ginali, quod sibi infuit, virtute pas- sionis Chrisli praevisa}; sic potuit peccatum originale prceveniri, quod debuit infuisse Maria).
Etcum diciturpostea deapertione januce, dico quod potest dici apertio janua^ dupliciter, vel per amotio- nem cujuscumque obstaculi, quan- tum est ex parte sui, sicut grave sursum potest esse in centro, vel apertio talis, ut statim possit actu intrare; et islo secundo modo nulli aperiebatur janua ante passionem exhibitam. Sed primo modo, quoad amotionem culpa3, multis aperieba- 8.
Maria 010- gtsindiguit redeoiptore, quaoi alii.
Aperlio ja- DUfle cceli duplex, aa utraque necessaria Virginia.
A DIST. III. QUiESTIO I.
tur janua virlute passionispra3visa3; dicoigiturquod utroque modo indi- guit beata Virgo apertione janua^. Primo, ut praeveniretur culpa. Se- cundo, ut actu aperiretur janua per mortem Christi exhibitam.
Et cum dicitur postea quod fuit naturaliter propagata, dico quod propagatio non est causa necessaria peccati originalis, quia manifestum est quod potest sine eo fieri, et quia potest impediri a causa forliori cau- sante contrarium in anima; et patet quod habuit poenas inflictas, quia hoc fuit ulile; sed culpa nulli est utilis inquantum culpa.
SCHOLIUM iir.
Eiplical optime primo quomodo prius nntura fuit in esse, quam jusia vel injusta, quia pro illo inslanti, nec habuit jusliliam^ nec caruit ea; nam in secundo tantum instanti alterum borum ipsi dcbebatur, et illud esset injustitia, nisi csset praeventa. Secundo, ait pospibile B. Virgincm pcr instans tantum fuisse in peccato* etlempore immediate sequcnli in gratia, vel per tempus in peccato, ct in inslanti lermina- tivo ejus in gratia, vel (ut de faclo contigit) nunquam fuisse in peccato. H!c nibll asserit «xpresse Doctor de quaestionc, sed tantum iraplicite. Pro solutione arinimcnlorum vide in Oxon. Scbol. blc num. U ct pro completa no- tilia anli^quitatis pro bac veritale, lege Rosa- rium posl tertium librum scripti Oxon. editio- nis Antverpiensifl, iibi per omnia saecula babes fido dignissima tcstimonia. Sed ampliua non opus est plura dc bac re invcstigare, quia Pau- lus Papa Y. Bulla data anno 4617. silentium imposuit quoad actus publicos, ne quis contra conceptionem quovis modo loquatur. Fx occa- sionBy inquit, ajlirmaiivae^ quod B. Virgo fuerit in originali conceplay oriunlur in populo Chris- tianOf curn mayna Dei offensa, scandaln, jurgia, et dissensiones^ ideopracipit omnibus et singulis cujuscumque sint status, etc. ut non audeant pu^ blicis concionibus, conclusionibus^ lectionibut, vel aliis quibuscumque aclibus publiciSy asserere quod Beata Yirgo concepta fuerit in orlginali, sub gravissimis poenis et censuris ipso facto incurreti' dis, Uitimam fero manum imposuit Sanctissi- mus D. Gregorius XV. BuIIa data 2. Junii anni currcntis ^1622. sub iisdem poenis praecipiens omvibus et singulis, ne de caetero, etiam in ser- monibus et scriptis privatis, audeant asserere quod B, Virgo concepta fuerit in peccato originali, nec de hac opinionc affxrmativa ullo modo agere vel tractare. Nihil jam deest, nisi expressa et so- lemnis derinilio, quam in dies prsestolamur. (Lata est tcndem a Pio IX).
Dices, ista videntur opposita, quia in primo instanti natura) est Maria filia naturalis Adae, non habet justi- tiam originalem in primo inslanli natura); igitur caret ea, quia apta nata est habere eam, ut debilrix. Dico quod subjectum potest compa- rari ad formam, et ad privationem, et ipsum est prius natura utroque istorum. Simililer privatio et forma possunt comparari ad susccptivum pro mensura, pro quo aptum natum estalterum istorum inesse. Si loqua- mur primo modo, non sequilur, gratia non inest, igitur culpa inest, quia in isto priori naturtB, in quo susceptivum est prius habitu et privatione, non est natum habere unum, nec alterum; tamen pro ista mensura, pro quaalterum natum est inesse, si habitusnon inest, privatio inest. Si autem compares habitum et privationem ad se, quamquam in natura post lapsum prius sit pecca- tum quam gralia, tamen tale prius nunquam oportet inesse cuicumque supposito, quia quamquam natura gravis sibi dimissa prius sit nata es- se deorsum, possit tamen prius poni sursum; sic potest praeveniri pecca- tum originale in Maria, quod nun- quam insit.
Dices, in illo instanti, in quo non habet juslitiam, habet carentiam justitia?,quia tunc est debitrix; igitur anima est injusta in illo inslanti. Dico quod si affirmatur justitia, falsa est propositio, quia in primo Subjectiim esl prius naturaprivatioue, et tunc oeutrnm illi debctur.
Maria in primo ins- taoti naturae non fuit grala, uec gratia privata,Poc justa, nec iojuBta.
266 LIBRI III.
instanti naturse non habetjustitiam bita potest Deus causare gratiam. nec injustitiam; si tamen negetur Item, si habitus inest in inslanti, justitia, vera est propositio, anima in tempore habito, potest privatio non est justa in primo instanti na- inesse sibi in tempore habito; est turse, hoc est, non est ex se jusla. Et enim habitus natus inesse, cum sint non sequitur ex hoc quod est exse- in eadem mensura nata inesse sunon justa,sicut non valet,superficies sceptivo; igitur si privatio inest in non est ex se alba, igitur ex se est instanti, in tempore habilo potest non alba. habitus inesse.
Neque est heec concedenda, in Contra illud, Deus agens circa j^.
primo instanti naturse vere intelli- creaturas agitin instanti, quia virtus objectio gitur non justa; sed in primo in- finita et infinita non possunt agere p"°^*"