SigPhi · Duns Scotus

Opera Omnia (ed. Wadding, selecció — llatí original)

Page 4 of 69

Confirmatur, quia si essentia extra g. animam secundum se simpliciter deterjninat sibi ex se, quod sit hssc, igitur intellectus intelligens essen- tiam, ut universalis, inlelligit ipsam ut repugnat objecto exlra. Sicut enim essentia Dei est de se ha^c, et intelligens ipsam sub ratione uni- versalis, intelligit sub modo repu- gnante objecto illius inlellectus; sic si lapisexfra animam in esse simpli- citer est de se hic, inlelligens lapi- dem, ut universale, est intelligens ipsum sub opposito modo objecli, si- cut intelligens Socratem ut univer- sale.

DIST. XII. QUiESTIO V.

29 Item, si non polest intelligi inclusum esse nisi hoc, igitur neque in- Rcpugnai cludcns. Si enim non potest intelliha^cciia- gi rationale sub opposito rationalis, lem. nt P.,.,,.

oniversaie. igilur ncc homo, incluuens rationa- le, sednon potestinteIligiha3Cceitas, ut universale, igitur nec natura spe- ciei includens, cum ipsa heecceitas dc se sit hsec; igitur impossibile est intelligere naturam specificam, ut universale.

Item, naturalapidisextra animam in esse simpliciter habet minorem unitatem realem, quam habeat hic lapis; igitur extra animam est uni- tas realis minor quam numeralis, et illa est specifica. Assumptum proba- tur, quia prima mensura habet ali- quam unitatem realem. Quodhabeat unitatem patet. 10. Metaph. text. 4. ^iL«"reair» ^^t^^^suva in omni genere esl unum^ "mJ^rair^ ct quod sit uuitas realis, probatur, quia in creatis ens reale non men- suratur ente ralionis tantum, igitur mensura erit realis, et una non uni- tate singularitatis, quia 3. Metaph. text. 2. In singularibus eju^dem speciei, non est hoc perfeclius illo^ quia non intelligit Aristoteles, quod albedo intensissima non sit mensura in genere colorum, sic quod una in- tensior quanlum ad hoc mensurat albedines minus intensas, sed ca- pit albedinem pro omnibus supposi- tis quantum ad mensuram, ac si omniaessent unum. 9. Secundo sic probatur idem assumptum: Unitas realis est formae, ut secundum eam etiam esl opera- lio, quia ut 7. Physic. text. 29. se- cundum genus non jiunl compara- tiones^ sed secundum speciem; illud non potest esse propter unitatem in conceptu solum, sed propter unitatem realem, quia si unitas concep- tus sufficeret ad comparationem, cum genus habeat unum conceptum, cEqualiter fieret comparatio secun- dum genus et secundum speciem. Quod genus habeat unum concep- tum, probo, quia si tot sunt concep- tus generis, quot sunt naturae spe- cierum, igitur nullus est conceptus generis dictus mquid de pluribus speciebus; sed praedicando concep- tum animalis de asino est prccdi- care conceptum asini de asino, et sic idem de se; igitur conceptus generis est a^que unus, sicut con- ceptus speciei, et non proprie com- paratur idem sibi realiter; igitur oportet quod forma, secundum quam debet esse comparatio, ha- beat unitatem realem minorem, quam sil unitas numeralis.

Item, tertio sic probatur idem: Unitas realis requiritur ad hoc quod aliquid sit fundamentum relationis realis tcquiparantiae, ut similitudi- nis, et non numeralis; igitur minor. Quod non numeralis, patet, quia tuncnon esset relatio realis. Neque sufficil unitas conceptus, quia rela- tio realis non requirit unitatem in fundamento, quae est tantum ratio; igitur inler unitalem rationis, quse est in conceptu, et realem numera- lem, est realisminor.

Quarto ad idem, uniusactus sen- tiendi est objectum per se unum rea- le, et non requiritur necessario uni- tas rationis tantum ad hoc quod sentiatur, quia sensus non sentit universale; nec est illa unitas rea- lis numeralis, quia sensus non sen- titobjectumsuum, utest hoc nume- ro; sensus enim visus non sentit albedinem, ut est heec numeralis, UDitas rea- Hs fuDJat relatioDem sequiparaatifie.

ObjectuDQ eeDsus noQ est UDiver- sale, sed natura ut coojuDcta siDgulari- tati.

30 LIBRl IL quia si sic, discenieret hanc albedi- nema qualibet qua? non est Aa?c.Non enim est visus, qui distinguit an sit idem radius Solis, vel slatim alius et alius, nec an sit idem, qui durat per lotum diem lucenle Sole; similiter, si Deus faceret duo alba simillima simul esse in eodem situ, non dis- tingueret visus hanc albedinem ab isla. Sensus igitiir non per se sentit singulare, tamen sentit naluram ex- tra animam primo, sed ut conjunc- tam singularitati necessario,intellec- tus vero potest illam cognoscere non utconjunctam singularitati.

Quintosic: Si omnis unitas rea- lis est numeralis; igitur diversitas realis est lantum numeralis; igitur non plus differunt qucjecumque rea- lia plusquam solo numero. Conse- quentia patet, quot modis dicitur unum oppositorum, tot et reli- quum, primo Topicorum text. 9. igilur si unitas realis tantum sit numeralis, nulla erit diversitas rea- lis nisi numeralis.

SCHOLIUM IV.

SCHOLIUM IV.

Vera sententia, dari unitatem realem mino- rem numerica, el naturam de so non esse uni* vcrsalem, nec singularem, sed indifferentem, ut extra animam per differentias individuantes singularizetur, vel in anima universalizetur, et hlc habet expressissime non dari universale a parte rei. De quo lale in Oxon. 2. d. 3. quaest. I. et 6. mirum est quomodo aliqui oppositum ei imponant, cum tamen ex professo admittens unitatem minorem numerica, impugnet illam posilionem universalis a parte re». Per quid autem constituatur natura hxc^ explicat se- quentibus quaQstionibus.

11. Ideo dico ad qua^stionem conce- Decisio dendo conclusionem, quam probant ^"nil*° illcc rationes, quod est unitas extra animam minor quam numeralis, ut specifica, et ideo ipsa non est de se hcBc^ quia si sic, ei repugnaret esse ad plura, utargutum estprius. Mo- dus ponendi est AvicenntT o. Me- taphys. cap. 1. Equinilas est lanlum cquinitaSy hoc est, ex se non habel ^atura de hoc esse singulare, nec esse univer- uuiversa- sale; sed natura potest liabere m^ singuiaris, sub universalitate, ut in amma, et ferens. potest habere majorem unilatem realem quam specificam; ideo neu- trum est ex se, quia non est univer- sale, quia essentia ut est in anima, ut considerata ab anima est objec- tum; igilur de se non est universa- le, quia non de se est intellecta, quiaintentio consequens objectum, ut cognitum, non includitur infra objectum cognitum; igitur illa in- tellectio objecti secundum se, quod estprius natura ista intensione, est immediata i\)sius quod quid; et sic propositiones sunt pcr se vera^ pri- mo modo, quia nalura substantia) p^fo^^^im^ materialis habet esse prius natura, ^ersa*'»^t€, quam sit esse in anima, et quam sit ritaie. illa consideiatio Logica, qua3 est rei ut sub intentione formaliter. Simi- liler natura posita in esse natura?, quod est esse simpiiciter extra ani- mam, non includit singularitatem, sed procedit natiira, quia si intelli- gcretur ex se /u-ec, non posset intel- ligi non /tccc^ ideo est quaerere per quid est /uec formaliter, quoB est unilas major, quam sit unitas realis specifica; sicut est quaerere de na- tura in intellectu, ut est sub modo universalitatis, per quid formaliter est universalis, non de nalurautin- tellecta, hoc est in esse secundum quidy sed de natura media.

Contra illud arguitur: Ex his se- 12. quitur quod universale est actu in pHma!*^ DIST. XII. QUiESTIO V.

31 renon solum in anima, quiaponi- tur unitas realis minor numerali, el ista estunilas universalis, et non iu anima, ut conceclitur. IIoc vide- lur contra Commentatorem 1. dc Anima, com. 8. Inlellectus est^ qui facituniversalitatem in rebus.

Secnoda. Item Damasccnus lib. 1. OrthocL fid. cap. 8. ponit differenliam inter unitatem naturee in Deo et in crea- turis: In Deo esl unitas naturse rea- lis in diversis suppositis; in creatu- ris esl tantum unum ratione^ et non in re in diversis suppositis.

Besokiiur Ad primumhorum dico, quod uniprioia.

UoTeriaie versale in actu non est nisi in intel- f"Di?Hnlectu, quia non est actu universale, icieiitcio. j^jgj ^jj unum in mullis et de multis, ita quod de multis est aptitudo pro- xima universalis in actu, quia non potest liaberi in actu universale, quo ipsum est dicibile de alio sic, hoc esl hoc, nisi per intellectum. Tamen istaunitas realis media inler numeralem, et rationis, non est dif- ferentia universalilalis, quia hoc est aclu dicibile de mullis; sed solum est indifferentia, secundum quam non repugnat sibi esse hoc et hoc simul. Tamen non polest secundum istani realem unitatem minorem es- se simul hoc et hoc, nisi in concep- tu in intelleclu, quod non est ex ?i*iarew. parte sui, quia ha3C equinitas est Bn r^pu-natura, qua3 non habet unde repu- ^"fiiou^ gnat sibi esse in hoc, et esse in isto, sed fleterminatur pcr singularitatem advenientem, unde non potest si- mul esse in hoc, et in isto; ideo ista communitas non est universalis complete.

Exemplum ad hoc, sicut materite non repugnat quin esset sub alia forma, quantum est ex parte sui, et simul sub diversis, si forma3 essent compossibiles, quia non repugnat sibi esse ex se sub quacumque for- ma, tamen nunc non est simul sub diversis propter aliud determinans, nec ut determinata per hanc for- mam potest esse sub alia; ideo in- differentia matericE non est indiffe- renlia universalis completi, ut actu dicibilis simul de multis. Sic nec 1°^^^«^^^^^^^ omnis unitas realis minor unitate.quomodo iD univernumerali est universalis, sed est 8aii. unitas natura^ pra^supposit® opera- tioni intellectus, et ideo intellec- tus movetur magis ad abslrahen- dum unum conceptum specificum a Socrate et Platone, quam a So- crate et lapide, et ideo intellectus \ causat universalitatem; tamen illi nalurce habenti minorem unitatem non repugnat ex se esse in mullis, sicut repugnat singularitati adve- nienti.

Aliud exemplum, forma est prin- cipium formale operandi et produ- cendi simile, et aliud principium non est hoc, quia ha3cceitas gene- rantis et geniti sunt primo diversa, non illudin quo sunt similia; sed ca- lor est principium operandi, in quo ignis generans assimilalur genito.

Ad Damascenum dico, quod non soiutio sesic est unum re in creaturis, et in jeciionis. Socrate et Platone, sicut essentia divina in diversis supposilis, quia in creaturis non est eadem numero essenlia in tribus.

Dicunt, in quo est ista unitas rea- lis minor numerali? Non in uno tantum, quia quod est in uno nu- mcro est unum numero. Necin uno in comparatione ad aliud, quia tunc non esset nalura absoluta; igitur in duobus simul.

32 LIBRI II.

Noiacon- Dico, quodista unitas est naturae, species dividi in individua, unde ibi "SeSes utestin uno supposito, non ut in est differentia formarum, sed non q?od*^p": ordine ad aliud, neque in duobus formalis.

"vSriaie°a' simul. Ad ratioues secundee positionis 15.

SSomo^do Et cum dicitur, quidquid est in cum dicituVyquanlitas est de sefiseCj "lirawt ^^^ numero, est unum numero, ve- falsum est, quia quantilas nuUius haec. rumest preedicatione denominativa estdese AcPc. Et cum dicitur, ipsa pra hic q. vcl esscntiali. Sic haec unitas minor separata est plurificabilis ex se^ quia ' de se est hsec numero, non essen- ex se potest dividij ex hoc sequitur tialiter, sed tantum denominative; oppositum, quiaquod ex se est plused hcECceitas est numero haec es- rificabile, non est principium divisentialiter. Sicut aliter dicitur cor- dendi, quia quod est ratio dividenpus animatum, quod est altera pars tis, vel plurificabile, vel confuse accompositi, et aliter homo dicitur cipitur, nunquam est principium dianimatus; corpus enim tantum de- videndi partem a parte; neque denominative, sed homo essentialiter. relinquit quantilas talem modum Et sic dupliciter dicitur illa unitas in substantia, qui non sit aliud a minor, una, quia essentialiter est substantia, sicut dictum est prius '. •supr.n.5, una unitate minori numerali, et ta- Ad rationes terliee positionis, cum Ad raUomen denominative est una numero, dicitur, si in uno esse est determina- ^^^^p'"' quia in hoc uno numero. tum ad universale, ut secundum 14. Ad primum principale, dico quod esse diminutum, quod habet in in- Ad argum. ratio Philosophi est contra ideas tellectu:igitur secundum me?extra, Platonis, quia substantia prima est quod est esse simphciter, est deterde se hsec, ideo idea non est prima minatum ad esse heec. Dico quod substantia. Sed loquendo de natura non sequitur, quia esse extra quod extra animam, ipsa est propria illi, est naturae, simpliciter est indiffecujus est, sed non de se, sed per rens de se ad esse diminulum, quod aliquid posterius se conlrahens ip- habet in inteilectu, et ad esse %oc, sum, ut per heecceitatem, ideo salis quod habet persingularilalem. Ideo est ratio Phiiosophi contra Plato- si in intellectu possit habere esse nem, quia ideaper nihil contrahens diminutum, sicut in esse extra inest propria. tellectum potest habere esse simplitt%l^^\. ^^ pnmum pro positione alia, citer duplex quantumest dese, tunc cum dicit, species dicit totam naiu- esset simile hinc inde, et tunc sicut ram individuorum, \Qvum c^i Xoidim quaerendum esset quo unitas reaquidditatem, et totum esse quiddita- lis minor habet unitatem majorem tivum, quia illud additum non per- formaliter, sic qua^rendum esset in tinet ad quidditatem. esse diminuto, quo formaliter habene^so^p^n^ Ad aliud dico, quod loquendo de ret aliud magis diminutum. Sicut divisione formali proprie, sic non igitur in esse diminulo non oportet dividitur species in individua, sed quaerere, quo habet esse proprium genus in species; loquendo tamen naturee extra animam, nisi agens, de divisione formarum, bene potest sed ulterius oportet quaerere per DIST. XII. QU^STIO VI.

33 quid illud unum reale habet majo- rem unitatem realem, et sic quo natura secundum se habet esse di- minutum in intellectu formaliter.

QU2ESTIO VI.

Ulrum substantta materialis per aliquid positivum sit haec?

Doclores citati quxst, prsecrd. ScolUB?n Oxon. 2. diit, 3. gu3S5i. 2. et 6. HeDric. quodl, quaest.

1. Quod non. Unum dicit indivisio- ^^•°" nem, indivisio negationem; igitur 1''°«» per nihil positivum individualur.

•^oira. Oppositum, prima substantia per se operatur inquantum dislinguitur a secunda, non per solam negatio- nem; igitur per positivum.

SCHOLIUM.

SeDleatia HeDrici, sabstaDtiarD DQaterialem individaari duplici Degatioae divisibilitatis ia plura, et ideDtitatis ad alia, refutatur opticne, quia aegatio nulli conveoit, Disi raliooe alicu- jus positivi. De quo late Doctor in 1. dist. 28. quxst. 2.

2. Diciluradquaestionem quod non, Benrid sed per duplicem negationem, quia ^*^'"*^' nalura esl de se dividuum. (Hoc vocabulo utitur Richardus primo de Trinit.) Hanc potentiam tollit in- dividuum; igitur de se non est hxc^ sed per extrinsecum formae divi- duae.

Prseterea, haec natura de se tan- tum est in potentia //a?c, et nihil du- cit se de potentia ad actum, sicut per aliquid exlrinsecum in immate- rialibus non potest esse materia, vel quantitas, sed est substantia imma- terialis hsec ab agenteinquantum est ToM. xxin.

terminus actionis; in materialibus illud extrinsecum formae est duplex negatio. Non enim est absolutum, quia de isto quaerendum esset, quo esset haec? Si seipso, pari ratione standum in primo. Si extrinseco, quaerendum de isto, et sic in inGni- tum. Neque illud extrinsecum est respectivum, quia omne respecti- vum fundatur in absoluto, ut pro- ducto; igitur haec prima negatio est non posse dividi in plura sub se. Secunda respicit alia juxtase, quia est negatio identitatis ejus ad aliud, et istae negationes sunt extra inten- tionem formae, et assimilantur res- pectibus individui istae negationes.

Contra illud, ista duplex negatio 3. non assignat causam intrinsecam, Nihii repu- quare repuenat huic dividi, et illi Boia ncga- non? nam per dividi non solvitur quaestio, quia solum assignatur ex- trinsecum. Si assignet causam pro- ximam, probo, quod illa non est sola negatio, quia non repugnat sibi intrinsece dividi sola negatione; ni- hil enim repugnat enti per solam negationem, hic lapis est ens; igitur non repugnat sibi dividi in plura sola negatione. Majorpatet, quia aut in isto ente, ut lapide, vel Angelo, est aliquid positivum, quod deter- minat sibi necessario istam negatio- nem, aut non? Si non, igitur non necessario sibi inest ista negatio; igitur ejus oppositum sibi potest inesse quantum est de se, si est ali- quid positivum, quod determinat sibi negationem; igitur ratione il- liuspositivi repugnat sibi oppositum illius negationis, scilicet dividi; unde ille lapis, etsi esset sine quan- titate, si habeat tale positivum in- trinsecum, determinat sibi non di- 34 LIBRI II.

vidi, et sic repugnat sibioppositum; si non, non repugnat. Nihiioon- Item, negatione non constituitur 6886 per- aliquid formaliter m esse perlectiori negatio- quam esse^ quod prsecessit; igitur "^™* substantia prima si constituitur in esse formaliter negalione, non con- stituitur in me perfectiori substan- tia3 secundee, quod est conlra Aris- totelem in Praedicamentis.

Item, de per sc singulari per se prcfidicatur suum commune; sed nihil positivum praedicatur per se de composito exnatura cum negatione, quia illud non habet unum concep- tum; igitur nullum positivum de islo per se pra^dicatur.

SGHOLIUM.

Vera sententis, Bnbslsntiara materialem Meri kunc per aliquid poiitivuni, quia imperfeotio Jivibioais in plura nun repugoal nlsi rnlione pcrfeclionis, ci per id quo repngnat dividi, esl in se unum.

4. Dico igitur ad quaeslionem, quod DeciJio pcr aliquid positivum est substanlia u^iH^Niiua materialis haec, quia nulla imperfecctio^TepIi- lio repugnat alicui, nisi propter per- ^rntfonr fectiouem sibi inhflerentem; sed di- ^^^jffg*;'*^' vidiinpartes subjectivas est imperfectionis; igitur non repugnat substantiae materiali, nisi propter perfectionem sibi inhaerentem. Minor patet, quia Deo repugnat quaecumque divisio, sive in parles subjectivas, sive alias; hoc non esset, nisi imperfectionem portaret.

Item, per eamdem rationem, per quam repugnat alicui dividi in ali- qua, per eamdem rationem habet unitatem suam positivam repugnan- tem illi divisioni, sicut patet de dif- ferentia specifica, quia speciei repugnat dividi in species ralione diffe- renticB specifica3, et per differenliam specificam habet species suam uni- talem positivam, et quod non divi- dilur in plures species. Si igitur unilalis realis minoris, quam sit nu- meralis, est aliqua ratio positiva, per quam habet suain unilateai, et per eamdem repugnat sibi divisio opposilailli unitati, igiturin unitate reali ultima, quae cst major, per idem habebit propriam uuitatem et naturam.

Ad primam rationem principalem, 5. dico quod dubium est, si unum dicit Ad argum. negationem, tamen esto quod sic, Dubi*iimVn cujuslibct negationis, quae esl tan- "uegatio. tum de facto, non oportet ponere causam nisi negativam; tamen ne- gationis, quae negat possibilitatem, vel aptitudinem, oportet ponere po- sitivam causam, quia quando oppo- situm negationis repugnat alicui enli, opoi'tet ponere causam posili- vam quare sibi repugnal. Si eiiim superficies non esset colorata, non oportet ponere causam positivam, sed tantum quia agens non inducit, quia sibi non repugnat recipere co- loi^em; si tamen sibi repugnaret, oporteret ponere causam positivam; nunc autem unum numero in hoc individuo, non solum dicit negatio- nem, quia agens non agit, sed dicit negationem possibilitatis, quia sibi repugnatdividiin pluraindividua ex parte sui intrinsece; igitur, etc.

DIST. XII. OUiESTlO VII.

35 QU.TJSTIO VII.

Utrum mbstaniia materialis sit iiidivi' dua per esse actualis existentiss?

UeDric. qtu)dt 2. (j. 8. Fonieci*;i. Melaph. qUcBSt. 2. $ect. 2. Soncin. 7. Mefaph. quxst. 32. Sua- rez in Mefaph. dUt. 5. Scotus in Oxon. hic dUt. 2. quxit, 3.

Quod sic. Quod convenit omni et soli, ost sufficicns dislinctivum ejus ab aliis; sed esse aclualis exislentia^ convenit onmi individuo et soli; igilur, etc.

Opposituu): Htc honio esl indi- viduum in genere Subslantice, et non includit existentiam actualeuj, quia solus Deus includit intrinsece existentiam actualem.

SCHOLIUM.

Rejicit sententiam lcnonUm per existentiam, subslantiam materialem individuari. Primo, quia exiBtentia noo est de se hsrc. Secundo, supponit dislinclionem^et coordinationbra Prie- dicamenli Substantiae. Tertio, est ejusdem rationis in omnibus substantiis.

Dicitur ad quaeslionem quod sic, ultimate el completive, quia aclus separat et distinf/uit. 7. Metaph. texl. 49. actualis existenlia est com- plele et ultimate distinctivum unius individui ab alio.

Contra, quod non est ex se dis- linctum, non est ultimatum dislin- ctivum; sed natura actualis non est ex se distincta, quia non est distinc- tio existentiarum naturarum vel re- rum, quarum sunt existentiae, quia si sic, oporteret ponere coordinatio- nem existentiarum a coordinatione nalurarum.

ftem, quod prcesupponit lotam coordinationem non est distinctivum alicujusin ista coordinalione; sed esse existentiaj actualis praesupponit totam coordinationem quiddilatum, si non solum essel scientia quiddi- tatis in cxistentia actuali, et quia tunc aliquando esset scientia, ct ali- quando non de eadem re.

Item, existentia est ejusdem ra- tionis in natura ejusdem rationis; igitur non distinguit individua in cadem natura.

Ideo dico ad qua^stionem, quod Reeoiuiio non, quia quaelibet coordinatio ha- bet intrinsecc supremum et infi- mum, quod non includit aliquid al- terius generis; sed conceptus exi- slentice actualis non est idem con- ceptui essenlicB; igitur substantia materialis non individuatur per esse actualis existentifle.

Ad ralionem principalem, dico 3. qiiod prius nalura est substantia ^d argum. materialis hsec, quam sit exislen- tia actualis; ideo licet conveniat omni et soli, non lamen est pri- mum distinguens; sed tamen se- cundum hanc speciem aliquo mo- do posset individuare substantiam, licet non priino, quod tamen non videtur verum; ideo dico quod minor est falsa; habet esse exi- stentise, quee est in individuo, et est denominative hsec una numero.

Ad rationes opinionis, concedo, quilibet actus ultimus dislinguit ultimata distinctione, secundum quod est actus ultimus, non ta- men oportet quod quaelibet talis distinctio sit individualis, quia re- latio posset esse eic ultimum dis- tinguens; tamen relalio non dis- tinguit illud, in quo est intrinsocc, sic nec cxislentia hoc indiviihium substanliae, quia exislentia actualis 36 LIBRI II.

non esl de illa coordinatione quantum ad conceptum, sive res cujus est, sit alterius coordinatio- nis, sive non dicat rem aliam, tamen formaliter est aliud.

QU.^STIO VIII.

Utrum substantia maierialis per alind positivum pertinens ad genus sub^ stantise sit individua?

>Egid. quodl. 2. q. 7. GofTr. quodl. 6. q. 46. Doctores citali quxst, prxced, et alii apud Suar. Met, disp. 5. sectione 6. Scot. in Oxon. hic 2. dist. 3. qusst. 6.

I Quod non, quia si sic, illud Argumeni. cum quiddilatc faceret composi- i.rimuQi. tiQj^eni in individuo, sicut actus et potentia; hoc autem cst falsum; tum quia in Angelis non est talis compositio; tum quia illud posi- tivum vel esset materia vel forma, vel compositum, et tunc indivi- duum vel haberet duas materias intrinsece, vel duas formas, vel duas substantias composilas, quia quidditalem speciei, et illud posi- tivum additum. secuQdum. 'tem, si sit singularc, est per se unum; igitur per se intelligi- bile, quod videtur contra Aristote- lem, 2. de Anima, iext. 00. et 3. de Anima text. 27. 7. 3Ieta- physic. text. 37. 1. Physicorum^ Tertium.

SIC, de posset esse de- individuis, quia se est intelligibile, de text. 53.

Item, si monstratio quod per eo potest passio per se sciri. Sed hoc est contra Philosophum. 7. Melaph. cap. de partibus defini- tionis: Definitio est solius quiddi- talis^ quoe lantum est species, istud individuum non includit so- lum quidditatem.

Item, ab isto positivo super- Ouarium. addilo posset accipi differenlia, a quidditate genus, et tunc pos- set individuum proprie defmiri.

Oppositum: Omne per se in- Contra. ferius includit aliquid contrahens superius, quod est ejusdem gene- ris; igitur individuum per se includit quidditatem, et aliquid ejusdem generis positivum, vel contrahens quidditatem.

SCHOLIUM I.

Resolutio, rationem individualem esse quid posilivum. Probal tribus rationibus; cxpiicat Ires comparationes differentiae specificae ad su- perius, ad inferius, el ad id quod juxta est, et quomodo conveniat, et differat cum differenUa individuali, de quo fusius q. 6. citala in inilio quffistionis.

mative. Patet quod in ^^^lil^^s R^aiiuan.t'' extra animam est aliquid hoc ni» est aiij quid po&iUsingularc delerminatum, quod non vum. Propotest dividi in plura sub se; mo. illud non potest esse solum a causa extrinseca, quia nihil ex- trinsecum est causa hujus impos- sibile dividij nisi quia causat aliquid intra, cui repugnat dividi; igitur oportet ponere in individuo aliquid positivum, quod non est sola quidditas, quia sibi non re- pugnat dividi.

Pra^Aerea, hoc singulare esl ali- Secundo quid in se, et ad se; igitur hoc erit per intrinsecum, non autem per negationem, probatum est^ prius ', et addo quod ipsa nega- e.^num J tio est ejusdem rationis in multis; igitur est quaerendum per quid est hoc non dividi, quia non DIST. XII. QUiESTIO VIII.

37 dividi in plura, est ejusdera ra- tionis in quolibet individuo. Ita dico quod istud intrinsecum non polest esse ens rationis, quia hu- jusmodi res necessario requirilur ad existentiam rei extra animam, nec potest esse illud natura, nec pars naturae, nec etiam accidens. •obisoprm Probatum est prius '. Igitur ali- ""^ ^* quid intrinsecum indi\ iduo, sed extrinsecum naturffi, et per se determinans naturam ad hoc indi- viduum. Tcrtk). Item, propria passio entis est rfs^eout unilas; igitur perfectissima unitas «t^uniias P^rfectioris entis; igitur cum uni- tas numeralis sit major et perfec- tior unitate reali specifica, oportet nliquid esse positivum in indivi- duo, per quod est sic unum, quod sit ejusdem generis, et de- terminans quidditatem. 3 Item, omnia differentia reducunotBum dif. *ur ad primo diversa, aliter enim ^d^ainiar ^ssct proccssus iu infiuitum, quia "diwMT diff^rentia in aliquo conveniunt, ^»^<scoi. in aliquo differunt. 7. Metaph. 3.' le.rt, 9. Aut igitur illa, quibus differunt, sunt primo diversa, et habetur propositum; aut sunt dif- ferentia, et tunc queerendum est de illis quibus differunt? Cum igitur singularia sunt differentia, ipsa reducuntur ad prima diversa, illa non sunt nihila, non acciden- tia, non natura; igitur aliqua* eniitas determinativa naturae, ut proprietates individuales. BAtioiodi- Modus poucndi est ille: Quando iwri^MDe duo se habeut ad invicem per "^*^* analogiam, per magis notum de- bet manifestari minus nofum; nunc autem proprietas individui est minus nota nobis quam forma specifica, quia forma specifica est principium formale operandi, et non illa proprietas individui, quia nullius actionis realis est ista proprietas individui principium operandi, sed tantum forma speci- fica in individuo, quee Logice lo- quendo dicitur differenlia specifica, realiter vero dicitur forma speci- fica, (pro eodem habeo ad pra3sens ista); forma potost comparari ad superius et ad inferius; comparala ad superius non semper oportet quod sit alia a re in genere, quia tunc simplex (ut posuerunt Philosophi Angelum) non esset definibile; nec etiam formae acci- dentales, quia non necesse est ibi esse comparationem realem, ita quod res, a qua recipitur diffe- ^d a (juo rentia, sit aliud re ab isto a quo «eous an accipitur genus; tamen semper eo. a quo est non idem formaliter, quia ali- differeDUa. ter idem bis diceretur in defini- lione, et tunc sufficeret definire per solum genus, vel solam diffe- rentiam; igitur non necesse est rem, a qua accipitur differentia specifica, esse aliud re ab illo a quo est genus acceptum, semper tamen est non idem formaliter; sed ista proprietas individui nun- quam est res alia a forma speci- fica, tamen semper est non idem formaliter, licet aliquid possit con- linere unitive utrumque.

Dissimile tamen est in hoc, 4. quod formalitas specifica semper est simpliciter perfectius gradu, vel formalitate generis, sed non oportet proprietatem individui esse simpliciler perfecfiorem formalitate specifica. Secunda dissimilitudo, diff«rt\(iif formalitas specifica contrahit ad indivldua- 38 LIBRI 11.

lis a apect- m<? quidditalivum simpliciter per- verluntur ens et quidy dico quod ^*' fectum; sed formalitas individui ens est aequivocum ad duos modos contrahit quidditalem ad aliquid entis ad quiddilatem, et habens extra quidditatem, quia omnino quidditatem. Unde non solum est alterius ralionis. Do quidditate pa- diflforontia infcr quiddilatem, et tet dupliciter, primo sic: Omnis habens quidditatem in concroto et quidditas materialis divisibilis ost abstracto, sed quantum ad univorquantum est do se, ita quod sibi sale et singulare, quia dicitur non repugnat dividi; ista propric- humanitas et haec humanitas, tas individui est aliquid, cui repu- homo et hic homo. Et sic exignat dividi; igitur est alterius ralio- stons incommunicabilitor est hanis. Secuudo sic: Actus et potentia bens qnidditatem, et non est propropria sunt primo diversa, quia prio quid, sed quis, ot extondilur