quod diversimode comparat mate- quia habent materiam, qua possunt riam ad subjectum, et ad speciem, ^sse et non esse.
et quandoque uno modo, el quan- Ad secundum, quando arguitur 16.
doque alio, quandoque dicitur quod materia non potest esse prin- ^Vum"°" quod materia pertinet ad quiddita- cipium cognoscendi, quia secundum ^JJ^^^^JJ.^^ tem, et quandoque non, sicut patet se est ignota; dicendum quod ma- «*^ '8°oia.
diligenter intuenti illud capitulum teria, ut est in potentia propinqua, secundum modo dicta. qua aliquid dicitur esse et non esse SCHOLIUM IV. potentialiter, non est principium cognoscendi, quia sic est principium baniia m«ieriam non esse de quiddiute, expo- contmgentiae et indeterminationendo mira sublililate varia loca Pbilosophi. nis, Ct sic PhiloSOphus loquitur /^ LIBRI III.
ibi de materia, quia sic perlinet ad propositum suum, quia dicit quod singularia non discernuntur, quia cognoscuntur a sensu vel imagina- tione, etsic ipsis abeuntibus a sen- sibus non cognoscuntur, si sunt et non sunt, et assignat rationem, quia materia secundum sc est igno- ta. Loquitur ergo de materia indi- viduali, ut est in potentia propinqua ad illam indelerminationem, sed ta- men materia in universali conside- rata pertinet ad quidditatem rei, et est principium cognoscendi rem. Ad ter- ^^ tertium, quando arguitur quod Quomodo "^ conceptis cum materia est idem aiiquid quod qxiid est. cum eo cuius est, diquid est. ccndum quod aliquid dicitur habere do esr, quod quid primo et per se, et ali- Quadrupii- fluid pcr sc, scd uou primo, et ali- quid^^iiabei Q"^d P^^ accidcus tautum, et uou quiddita- p^p gg^ pg^ primo. Et sicut aliquid habet quod quid^ sic habet illud idem sibi, si per se et primo, habet illud idem sibi, per se, et primo; et si per se, et non primo, ha- het quodquid per se, sed non pri- mo; et si non per se nec primo; sed per accidens, eodem modo habet illud idem sibi. Exemplum pri- mi: Homo dicitur habere quod quidi^er se et primo, sicut homo est homo primo, et sua quidditas est sibi primo eadem, et homo est quod primo habet signum suse quidditatis, quod scilicet est definitio sua; et eodem modo, quod per se, et non primo habet quidditatem, habet eam eamdem sibi per se, sed non primo, et sic de eo quod per acci- dens Iiabet quidditatem, et sic varie loquitur comparando quidditatem ad id cujus est, quod primo habet quidditatem sicut in principio, cum tera.
tera.
dicit quod singulum non videtur aliud a suimet substantia, quod quid dicituresse singuli substantia. Nec quid dissimile est rfe libro Elencho- rw/n,sicut aliqui dicunt quod non est aliud hoc dicere, quam dicere quod singulum est rationi ipsum est, quoniam comparat quod quid ad illud quod per accidens habet quod quid^ ut homo albus; et ibi sicut habet quod quid per accidens, et non primo, nec per se sic ostendit quod non est per se et primo idem cum eo. Postea autem in fine capi- tulide unilate definitionis, comparat quod quidj ad concepta cum mate- ria, qua3 habent quod quid per se, licet non primo. Nam concepta cum materia sunt individua, quae ad- dunt indivisionem supra illam rea- litatem, qua contrahitur natura speciei, et illam realitatem addit in- dividuum supra naturam, ut dictuni est. Illud autem individuum cum quidditate naturae in conceptis cum materia, hoc est in illis, quee habent condilionem materialem supra na- turam speciei, quae habet quodquid naturae per se, licet non primo non est idem quod quid primo, et per se cum eo cujus est, sed per se, licet non primo.
Ad auctoritatem primam, quando 18. dicitur quod anima est quod quid ^\^^^^' erat esse animal, dicendum quod illud est glossandum per hoc quod sequitur post, si vero non anima^ animal hoc quid dicendum, hoc au" tem non dicendum, sicut dictum^ quasi diceret, quod dictumestprius, quod non est animal tantum anima, licet sil forma, et principalior pars ejus.
Sic ergo falsum dicunt isti, qui fauuntur DIST. XXII. QU^STIO UNICA.
tincta a ['artibus uuilis.
Huf[o et dicuiit quod forma est tola quidditas a«»aier. ^,^.^ ^^.^ j^^^ ^^^ verum dicit Hugo, quod homo est anima, et falsum etiam dicit hic Magister, quod Christus dicebalur homo propler unionem corporis et animse ad Ver- bum,namin triduo non fuit homo, licet anima et corpus unita fuerint Verbo; huraanitas enim nec est ani- ma, nec corpus, nec ista conjunc- tim, sicut diclum esl distinctione ' ^^J^^^'^' secunda liujus tertii \ sed humanitas est alia entitas ab anima et corpore conjunctim et divisim, si- cut supra est oslensum per rationes, nec hic oportet eas replicare. 19. Unde humanitas est vera entitas entitas ab- absoiula, ct uou anima el corpus, **" ul unila sunt, ila quod non addat super animam et corpus soiam re- lalionem quamdam unionis animse cum corpore, tunc enim non dicere- tur morluus Christus, nisi propler unam relalionem corruptam, et propter corruptionem unius relatio- nis; sed est vera entilas absoluta, nec est hoc, nec illud, nec isla si- mul; sicut numerus non est haec unitas, nec isla, sed cumulus, et acervus lapidum, qui non habet unam entitatem, est ipsi lapides; sed non sic humanitas est anima et corpus divisim aut conjunctim. Unde falsum dicit Averroes super primum Physicorum, quod totum non est nisi partes conjunctim, quia nec totum est pars, nec partes uni- ice, si sit per se unum; et ita huma- nitas nec est anima et corpus divi- sim, nec ut conjuncta sint, ita ut formaliter ista conjunctio sit ista, licet humanitas non sit sine illa unione, sed tertia entitas ab istis, non tertia, quae cum istis constituat totum, quia tunc humanitas esset pars, sed est aliqua entitas formali- ter, quse nec est ista conjunctim, nec divisim, includit tamen istas entitates. Quia ergo haec entitas non fuitactu in triduo, quia non habuit actualem entitatem, ita ergo dicen- dum est, quod Chrislus non fuit homo in triduo, prout Theologi tractant de eo.
SCHOLIUM V.
Logice loquendo, haec est falsa: ChrUtus \n triduo fuU homo, quiaquando subjecturo iDclu- dit duo, ul Christus, oportet ulejus ralio sit in se vera, quia de ratione in se falsa, Dihii vere dicilur, ex i. d. 2. q. 2. alioquin ha9C esset vera, mnjus Deoeat, si sufGceret esse inesse alte- ri parti. Vide Docl. i. Periherm. q. 7. et 12.
Sed quid est dicendum secun- dum Logicam? Dico quod secuu- dum Logicam loquendo de virtute sermonis non fuit haec vera: In tri-- duo Christus est homo, licet Socra- tes sil homo ipso non existente; nec est simile de uno, sicut de alio, ut patebit, et ratio hujus esl, nam ad hoc quod aliqua ratio sit vera de aliquo, vel aliquid de ipsa, opor- tet quod prius sit in se vera. Hoc patet per Philosophum, o. Metaph. cap, de FalsOy ubi dicilur quod raliOf quse in se est falsa et impos- sibilisy de nullo potesl esse vera^ nec aliquid de ipsa. Unde homo irratio- nalis, nec vere dicilur de aliquo, nec aliquid de ipso, quia est ratio in se impossibilis. Si enim de ratione falsa in se possit esse aliquod ve- rum ratione alterius quod potestei inesse, tunc heec esset vera, majus Deo estj quia esse inest alteri parti. Unde quod haec ratio majus Deo est in se impossibilis, et quod esse inest Christo morluo quidsit diceudumde hac proposilioue: Cbrislu3 est bomo.
Ralio in se falsu de Dullo vere dicitur,nec aliud de ipsa.
LIBRI 111.
aiteri parli, includil iinpossibilila- lem, et ideo nihil reale potest dici de ea. Eo ergo modo est falsa in se, quia dicitur aliquid primo de ea; si enim sit impossibilis in se, quidquid diciturde ea, impossibiliter dicitur, si sit falsa oratio, licet possibiliter possit aliquid dici de ea, ut si nullus homo sitalbus, haec falsa est, homo albus esthomOjUcel possit esse ve- ra. Quod sit falsa patet, quia sequi- tur, homo albus est homo, ergo ho- mo est homo albus; et ulterius se- quitur quod homo sit albus, quia album non est delerminatio dimi- nuens, nec corrumpens, sed conse- quens estfalsum percasum. 21, Et dico quod sequitur, homo al- Homo ai- bus est homo, erero homo est albus, mo, faisa nou oropter implicationem in submioe exis-jeclo, quia ibi noH cst replicalio, ut prius dictum est, sed hoc est propter hoc, quod oporlet quod ralio sit vera, antequam aliquid vere dicatur de ea. Unde, quia homo albus est homo, est oratio in se falsa, cum nullus sit albus, ideo nihil vere di- citur de ea, nisi forte ipsum, et forte non adhuc dicitur ipsum. Unde pa- tef quod de ratione, quee in se falsa est, nihil vere dicitur, sed secun- dum Damascenum, c. 4. Christus importat supposilum subsislens in duabus naturis; unde Christus non est aliquid unum, sed est quasi christus uuum per accidens; idem enim est *uDum*^ Christus et Verbum homo. Etproin- de ad hoc quod aliquid sit verum de eo, oportet quod haec oratio sit in se vera: Christus est homo; sed haec in triduo non fuit vera, quia tunc hoec fuit falsa: Verbum est homo^ quia tunc non fuit humanitas unita Ver- bo, licet anima et corpus fuerint, ut dictum est, et ideo hsec falsa fuit in triduo: Christus est homOy sicut haec: Homo albus est homo^ si nul- lus homo sit albus.
Sed conira hoc arguitur sic:Se- 22. quilur, homo albus currit, ergo ho- ^a^ge^^pd- mo currit; ergo medium esl verum, ™^' in cujus virtute sequitur, scilicct homo albus est homo. lla, et sequitur, Christus fuit mortuus, ergo homo fuilmortuus; ergo medium est ve- rum, scilicet ChristUs est homOy et inedia sit consequentia.
Prailerea, dictum est quod Chris- -ecuodo. tus per se fuit homo, ita quod haec est per se: Christiis est homo; ergo fuit vera in triduo.
Ad primum horum, dicendum ResnoD.ict quod haec non est consequenlia: Ho- mJJn." me albus currit, ergo homo currit; sed est tantum illatio, sicut si argui- tur, homo currit, ergo homo currit. Et ratio est, quando aliquid ponitur in antecedente, quod non est causa consequenliae, idem sequitur ac si non ponerelur, tunc autem illa non est causa consequentiae, quia ratio est in se falsa. Et etiam non sequi- tur propter implicationem, ut dic- tum est, et ideo idem ac si arguere- tur ab eodem ad idem; et ideo me- dium est, homo est homo, tenet enim illatio respectu hominis^ et non respectu albi^ sicut et arguitur: Christus vixit, ergo homo vixit, non est consequentia, sed illatio, ac si argueretur, homo vixit, ergo homo vixit, nam Christus idem est quod Verbum homOy Verbum autem nihil facit ad consequentiam, sed tantum homOy unde medium non est quod Christus sit, sed quod homo sit homo.
Ad aliud, quando accipitur quod 23.
DIST. XXII. QTJiESTIO UNICA.
Ad secun- hflBC esl vera per se: Christus est AnlrcBU^omo, distinguitur, quia si ad perchHsuls seitatem propositionis requiritur eM homo, quod iu subjecto sit per se causa videsuprn ^...j u d. 7. q. 1. inhaerentiae prsedicali, et quod sub- jectum sit perse unum,ad hoc quod aliquid per se dicatur de eo, tunc dico quod ha3C non est per se: Chris- tus esthomOy quia deficit una con- ditio, quia Christus non est aliquid per se unum, siculnec Verbum ho- mo. Si autera ad perseitatem propo- sitionis tantum requiritur quod in subjecto sit causa inhaerentiae prae- dicati, tunc haec est perse: Chris- tus esthomo^ nam in Christo inclu- ditur humanitas, quaeest per se cau- sa praedicati inhaerentiae. Sed prima ratio plus placet mihi, nam de eo, quod non est in se unum perse, non potest per se aiiquid praedicari.
SGHOLIUM VI SGHOLIUM VI 8olvit argumeDta priacipalia, ubi habet ex- quisita Logicalia. Ad priiiium optime discutit, an leneat: Chrislus eu Cliristus; ergo Chrislus esl komo, et an aDtccedens sit verum; de quo vide ipsum i. Periher. q. 7. et 12. Ad tertium, optime explical quare Verbum in triduo non potuit dici corpus, neque aninia, nec corpo- reum, neo animatum, licet hsc habuerit sibi unita; el brcviter, patio est, quia istae partes denomiuant ut sunt partes (otius, eoque non existente, non denominant. Ponil varias abs- tractiones, de quibus latius i. dist. 5 quaest. 2. et quodlib. 13.
24 Ad rationes principales, quando Ad argum. arffuilur: Christus est ChristuSy eriniiio Qo Chrislus est homOy potest dici ne- gando consequentiam, sicut non sequitur: Uomoalbusesthomo albus; ergo homo albus est homo, quia an- lecedens est necessarium, cum prae- dicatur idem de se; sed Christus idemestquod Verbum homo. Sicut ergo non sequitur,Verbum homo est verbum homo, ergo Verbum estho- mo, ita non sequitur, Christus est Christus, ergo Christus est homo. Unde licet homo non sit aliquid unum per accidens, nisi quando comparatur alteri, tamen respectu superioris non habet rationem unius peraccidens. Sed melius mihi vide- tur esse dicendum, quod haec non est vera, homo albus est homo albuSy quando nulius homo est honio al- bus, et ita nec haec: Christus est ChristuSy sicut nec: Verbum homo est Verbum Aomo,quia Verbum homo est unum per accidens, ideo opor- tel quod sit in se vera, ad hoc quod aliquid vere dicatur de eo. Unde Philosophus, l.Metaph. probat quod quodquid hominis albi non est idem cum homine albo, quia tunc esset idem cum homine, et hoc non est, nisi quia oportet orationem in se esse veram, ad hoc quod aliquid vere dicatur de ea; sic dicendum de Christo et homine Verbo. Et tunc ad probationem, dicendum quod non sequiturex opposito arguendo ne- gative, nisi ratione alterius par- tis.
Ad secundum argumentum, di- cendum quod anteceden est falsum. Et quando dicitur in prima proba- tione, quod anima est lota quidditas hominis, dico quod est falsum, ut patet ex dictis. Ex quibus patet res- ponsio ad alias auctoritates.
Ad aliam probationem, dicendum est, sicut dictum est, quodhumani- tas non est tantum anima et corpus, non tamen est tertia entilas, quae cum istis constituat totum, sed in- cludit duas istas entitates, tamen non est formaliter istae.
CbristU)! est Cbristus, ergo est bomo noD valet, et quare.
itst fulsa.
Ad secun- dum.
Adterti- um.
LIBRI 111.
Ad quar- tum.
ParsetejuB natura Iripliciler coDsiderari potest.
Quare Ver bum iQ tridiio noQ fuit ani- Qia, nec animatum.
Ad quarlum, quando arguitur, quod omne suppositum subsistens in aiiqua natura denominatur ab il- la natura, dico quod hsec in triduo fuit vera: Verbum subsistebat in natura animse et corporis. Non ta- men placuit Doctoribus concedere quod Verbum fuit.anima, nec ani- matum, neccorpus, nec corporeum, et forle non sine ratione, nam natu- ra illius, qucB est pars, potesl consi- derari tripliciter. Uno modo, ut abs- trahitur natura a concretione sup- positi, sicut quando consideratur natura per modum naturae absolu- tae, ut carneitas, et sic non denomi- nat suppositum nec proprium, nec alienum. Alio modo consideratur ut abstrabilur a propriis suppositis, ut universale a particulari, et sic potest concernere proprium suppositum, et pra^dicari de ilio, ut caro de hac carne, et iila. Tertio modo potest comparari nalura partis ad suppo- situm aiienum, et sic nunquam de- nominat iilud suppositum, nisi cum ilio supposito concurrat ratio totius cujus est pars. Nec hoc potest im- probari, quia sic videmus in omni- bus aliis, quia non dicitur aliquid esse carneum, ut homo, nec ideo Deus est carneus, nisi quia cum ra- tione suppositi concurrat ratio to- tius, cujus caro est pars.
Et hoc ideo, quia partes, quae ex se nattfi sunt esse partes, non sunt natcBSubsislere naturaliier in aliquo supposito, nisi in iilo solo, cujus sunt partes naluraliter. Quia ergo in triduo cum supposito, in quo sub- sistebat naluracorporeaanimse, non concurrebat ratio totius, cujus haec fuerunt partes, ideo non sequitur quod in triduo Verbum fuit corpus aut corporeum, non anima, aut ani- matum. Exemplum potest esse, quod actus potest considerari uno modo, ut consideratur per abstrac- tionem concretionis a supposito, et sic preedicatur de aliquo supposito, ut de albedine, si placet abstrahere albedinem. Alio modo, ut abstrahit ab alieno supposito, concernendo tamen ea, ut albedo propria, et sic praedicatur de hac albedine et alia, Tertio modo, utcomparatur ad sup- positum alterius naturae, in quo existit, et sic ipsum non denominat, nisi in illo cum ratione suppositi si verbum concurrat ratio subjecli; et ideo si ^quanufa- Verbum assumpsisset quantitatem, *®^' °^°. non dicerelur forte quanlum,quia in ^""^- ipso deficit ratio subjecti.
Sed potestne aliquo alio modo de- nuntiari a natura, in qua subsistit? Dico quod si haberemus denomina- tivum ad denominandum aliquid in ralione suppositi, licet non in ratio- ne subjecti, ab ilio posset denomi- nari. Unde et vere dicitur quod in triduo Verbum habuit corpus, et tunc fuit hsec vera: Verbum est ha- bens corpus^ et etiam alio modo Ver- bum posset lunc denominari a na- tura, sed cum condifione distrahen- te, dicente, quod Verbum est homo mortuus.
DIST. XXIII. QUiESTIO UNICA.
DISTINCTIO XXIII.
QU.EST10 UNICA. • Vtrum ponenda sit fides infusa respectu credibilium?
Alens. 3. p. quxst. 78. m, i. D. Thom. 1. 2. quxU, 62. a. i. et 2. ei quxst. i. ar^. 3. Ri- cbard. hlc art, 3. quaest. i. Gabr. ^uasst. 2. art. 2. Vasq. i. 2. rf. 186. cap. i. et d. 187. cap. 2. D. Thom. Anselm. Theophyl. in illud Hebr. 11. Sine fide impossibile est placere Deo. Vega. lib. 9. de justific. cap. 3. Aliqua haben- tur in hac quxstione^ qux non sunt in scripto Oxoniensi.
l.
Arguajent. tertiam primum Secun- dum.
Circa distinclionem vigesimam queeritur: An in nobis Christianis credentibus necesse sit ponere respectu credibilium revela- torum fidem infusam'} Quod non vi- detur. Adomnem certitudinem actus quam experimur de istis creditis, sufficit fides acquisita, quia historias condilas a famosis, ut chronica, et hujusmodi, certiludinaliter fide ac- quisila credimus veras, quia credi- mus historiographos esse veros et sollicitos fuisse circa hujusmodi; er- go cum revelata nobis, ut Evange- lium, et Scriptura sit famosa histo- ria, et afamosis tradila, videturquod sufficiat nobis habere tantum fidem acquisitam sine fide infusa, respectu credibilium revelatorum.
Praetereaj magis est supra incli- nationem intellectus, imo contra ejus inclinationem, impossibilius oppositis principiorum assentire, quam assentire veris creditis, quee ToM xxm.
evidenliam ex terminis non ha- benl, elsi vera sint; sed intel- leclus habilu acquisilo potest as- sentire hujusmodi inipossibili- bus, quia per syllogismum falsi- graphum potest assenlire opposito conclusionis demonstrabilis, et op- posito principii non primi, sicut habens ignorantiam dispositionis, qua3 est in errore, firmiler adha^ret falso et impossibili; ergo multo for- tius videtur quod intelleclus sine habitu infuso per habitum tamen acquisitum firmiler adhserere potest credibilibus, qua3 non sunt nobis nola exsensu; ergo superfluum est ponere habitum infusum respectu eorum ad credendum.
Tamen dices forte quod talis non assentit propter evidentiam termi- norum, sed propter rationem proba- bilem, quam non potest intellectus naturaliter habere de credibi- libus revelatis, sed magis opposi- tum.
Contra, ex hoc videtursequi pro- Teriium. positum. Heereticus enim assentit alicui falso audito, quod ex terminis evidens esse non potest, nec habet rationem probabilem ad illud, sed credit dicenti illud, vel forte propriae conceptioni, quia ita firmiter credit quod proillo paralus est mori prius quam negare. Si ergo per habitum acquisitum, potest inlelleclus assen- tire alicui ha^resi, vel alicui falso, in cujus oppositum inclinatur intel- 28 LIBRI III.
leclus naluraliler, et hoc non prop- ter probabilem rationem persuasus sine omni objecli evidentia, quia credit auditui istorum, vel propriai conceptioni, multo forliuspolest in- tellectus alicuicredibili fide acquisita sine fide infusa firmiter adha:^rere et acquiescere propter auditum, ubi credit dicentibus hoc.
Quartum. Pra^tcrea, si fides esset a Deo in- fusa, tanquam necessaria ad creden- dum, non potest quisactu suo fidem corrumpere, consequens est falsum. Consequentia probatur, quia cum talis fides sit tantum a Deo, et non ab actibus nostris, non poterit per actus noslros annihilari, nec ali- quo modo corrumpi, nec eliam demerendo etiam per maximum peccalum, ut per odium Dei po- test quis fidem suam corrumpere, unde et da^mones credunt fide in- Jacobi 2. fomii; ergo si ponatur talis fides infusa, nullo modo possetcorrumpi, quod non videlur.
Quinium. Pr^eterea, si aliquis habilus est ad fidem, quam non potest tota natura, nec tota coordinatio agenlium natu- ralium attingere, ille erit simpliciter perfectior omni habilu, quem potest homo ex puris naturalibus acquire- re. Sed fides si ponatur infusa, cst hujusmodi, quianon potest ex omni- bus naturalibus suis, ut ex coordi- natione agentium omnium natura- lium et actuum suorum eum in se gignere, neccausare; crgohujusmo- di fides, si ponatur, erit habilus no- bilioromni habitu acquisito, ut ha- bitu scientia? conclusionum, et in- tellectu principiorum; sed hoc vi- detur falsum, quia sicactus fidei es- set perfectior actu seiendi et intclli- gendi, cum perfeclior actus correspondeat perfectiori habitui; sed hoc falsum esl.
Contra, ad Ileb. i\. Sine fide im' possibile esl placere Deo. Nihil au- tem acquisitum ex puris naturalibus rcddit hominem placentem Deo, nec gratum; et quod loquatur etiam de fide infusa, patet per illud. 1. Co- rinlh. 12. Ad haec excellentiorem viam vobis demonslro; postea loqui- tur de virtutibus Theologicis in- fusis.
SCHOLIUM I.
Cerluni esl dari in nobis rcspeclu credendo- rum, fidem acquisitam; conslat enim quod puer non baplizitlus inler nos educalus, sicul alii, crederet, et errans in uno arliculo, caBteris credit tantum ex acquisiia, et probat cx Apos* tolo.
Circa istam qucBstionem sic pro- ^ cedam: Primo declarabo de qua vide Ri- fide cerlum est quod habemus eam. 23.*art. i. Secundo, tangam aliquid, quod non ^^^^^- est ita manifcstum nobis, scilicet quod habeamus fidem infusam. Tertio, dicam ad qua^stionem.
De primo, dico quod certum estFidemac- quod respectu islorum creditorum ^a^bem,!!^ revelalorum, nos Chrisliani habe- ^^^J'*^*" mus fidem acquisitam, quia cre- dimus firmiter Ecclesia) testificanti hujusmodi esse revelata a Deo, et ipsam in hoc veram esse. Unde Augustinus in epislola contra fun- damentum Manichcfii: Non crede- rem Evangelio, nisi crederem Ec- clesise. Quod habet per hoc, quod aliquos libros accipimus, aliquos non, quia aliquos Ecclesia admisit, et aliquos non.
Unde libris Canonicis non est credcndum, nisi quia primo credi- mus Ecclesiae approbanti, et asse- DIST. XXIII. QUiESTIO UNICA.
Piier He- brseus in- ter D08 etiucatuB, crederet iJe acqui- sila qu8B lou iufu- 4.
BrraDB in lao articU' lo credit aliis taaiuQ] fide icquisila.
renti, et tradenti illos. Licet enim aliqui libri auctoritatem habent ex auctoribus suis, non tamen cre- ditur eis, nisi quia Ecclesia^ appro- banti et teslificanti illos esse vera- ces. Unde ibidem dicit Auguslinus: Evangelium ISazarenorum non ad- mitlam, quia nec Ecclesia admisit; fidem ergo acquisitam habemus ex teslimonio Eeclesiee. Ergo si nulla esset in me fides infusa, possem credere quod Ecclesia bene credit, et bene determinavit, sicut si cre- derem alias historias bene admissas propter veritatem eas credentium;. et sic audiendo eas acquiro habi- tum credendi istorum diclis. Patet ergo quod habemus fidem acquisi- tam adhaerendo testirhonio Eccle- sia), et sic Evangelio potest credi ex sola fide acquisita.
Hoc etiam palet, si puer Judaeus nutriretur nobiscum, potest habere fidem acquisitam de omnibus, qua^ creduntur in Ecclesia, ut potest credere mundum incepisse, et Filium Dei incarnari, et alios arti- culos fidei ex solo auditu, sicut ego credo Romam esse, quam non vidi.
PrcBlerea, ponatur quod aliquis baptizatus habens fidem infusam, et credens omnes articulos fidei postea erret circa unum articulum, et non circa alios, manifestum est quod talis experilur in seipso, et nos experimur de illo quod ita firmiter adheeret, et assentit illis ar- ticulis, circa quos non errat, sicut prius, quando omnes credit. Sed illis arliculis, quos credit, non as- sentit fide infusa, cum ipsa non stet cum heeresi, vel si stet cum ha^resi, oporteret talem prius habuisse plu- res fides infusas, ut tot, quot arliculis credidit, quod falsum est; ergo talis errans circa unum articulum, et credens aliis, credit illis fide ac- quisita; hanc autem non acquisivit pro inslanti, pro quo erravit circa unum articulum, quia ha^resis illa non fuit dispositio ad fidei genera- tionem pro tunc, imo magis ad op- positum; ergo ante errorem ha- buit fidem acquisitam.
Praeterea, Apostolus ad Roman. 10. arguit sic: Quomodo credent eiy quem non audierunt? Quomodo autem audient sine prsedicante? et concludilur, ergo fides ex auditu, auditus autem per verbum Christi, Sed talis fides, quee habeturex au- ditu a prcedicante verbum Dei, non est fides infusa, sed tanlum acqui- sita, quia non oportet talem creden- tem per pra3dicationem de verbo Dei, statim habere bonos mores, quia ponitur quod sit tunc in pec- cato mortali, quando audil praedi- cantem, et ei assentit; fides enim infusa non infunditur a Deo, nisi quando charilas infunditur; ergo talis habet fidem acquisitam, quia firmiter credit pra?dicanti verbuni Dei, propter hoc forte, quia videt miracula ipsum facere, quae non po- test facere nisi virtute Dei, quem scit non posse decipi, nec velle fal- lere per hujusmodi miracula; ha- bet talis fidem acquisitam quce praecedit charitatem, et tunc forte hic habet voluntatem peccandi.
Ex his sequitur notabile corolla- rium, quod propter credulitatem articulorum revelatorum, qua homo firmiter credit omnes arliculos re- velatos, non oportet ponere fidem infusam. Heec autem fides non est opinio, sed est certior, quia cum 5.
Ad cum fi- de sioiul iDfuodatur charitas.
6.
fectior opiniooe, et iraper'- feclior scieolia.
LIBRI III.
opinione stat formido ad aiiam par- tem, non cum lide ista, cum non dubileturde veritate asserentis, nec per consequens dubitatur de dicto asserentis ista, et certior est fide, quam habemus de geslis Romano- rum, et hujusmodi, cum acquiritur ex hoc quod non dubitatur de vc- ritate Dei et Ecclesia3. Est tamen ista fides imperfectior scientia, quia non est circa cerlum ex evidentia objecti, sed quia non dubitatur de veritate asserentis, et in hoc assi- milatur ha3C fides fidei infusae, quia utrumque respicit veritatem asse- rentis, qufle est ratio assentiendi objectis utriusque fidei. Tenendum ergo est tanquam certum, quod in nobis respeclu revelatorum in Scri- ptura est fides acquisita, et ex acli- bus nostris generata.
SCHOLIUM n.
Fidem infusam ponendam, qua asseuliantur omnibas assertis a Deo, eamque esse unicam, quia ratio formalis assentiendi, nempe Dei re- velatio, vel dictio est una. Conlra hunc modum dicendi objicit quinque fortissimas rationcs. Vide Scholium htc positum num.6.
7. De fide aulem infusa non est cer- Fidesiufu- i^jj^ quomodo sit in nobis ponenda.
quoniodo.
ea an »tm auomodo' tamen potest dici quod in aliquo est similis fidei acquisito}, quia si- cut ibi assentitur, quia creditur ve- ritati testificantis non propter evi- dentiam objecti, sic hic cum assen- titur alicui revelato a Deo, quia assentitur verilati Dei asserentis, et quia Deus supernaturaliter reve- lat. Ideo heec fides infusa pro tanto est supernaturalis, quia non creatur nisi a supcrnaturali creante, cui potissime assentitur, quia credens sic nulli assentiret, nisi quia Deo primo credit. Et secundum hoc Quomod patet quomodo haec fides esl cumcum »Di| ffinigmate, quia non creditur articu- lo fidei ex evidenlia objecli, sed quia assentilur veritati a^erenlis illum.
Ex hoc etiam apparet secundum unitasad< unam opinionem de unitate habitiis u°niuTe!-^ fidei, qualiter ipsa potest esse una ^***^®- respectu omnium crodibilium arti- culorum, quia scilicet propter unita- tem asserentis et revelantis, qua3 est ratio assentiendi omnibus cre- dibilibus supernaturaliter.