SigPhi · Innocent III

De miseria humanae conditionis (De contemptu mundi)

Page 6 of 6

5. ibi finit erii M. entf» om. M. 9. Sodomam exeunt M. 14. /irmal nuiantem] fortifieat intuitum M.

Google operationis, quam contra serpentis morsns» debemus observare. Haec est virtus quae pro oratione ad Deum allegat, quae omne YOtum bonum informat, qua laureantur mar- lyres, qua coronantur virg^incs. Haec est, » quae res difficiles reducit ad facilitatem, quae omnem vincit difQcultatem. Haec est vestis sine ruga, tunica sine macula.>» Haec est, quae bonam actionem facit unicolorem, vir- tutem uniformem. lo Et notandum^ quod quaedam perseve- rantia est temporalis, ut ita loquar^ quaedam finalis. Temporalis est, quae ad tempus vi- ret, et in tempore perversitatis efHoret, foeno comparabilis, quod nunc virescit, nunc in 15 clibanum mittitur, nunc floret, nunc conteri- tur, nunc consequenter moritur. Hic flos egredilur et conteritur,<: et fugit velut umbra, et nunquam in eodem statu permanet.<> Fi- nalis vero perseverantia est, quae durat us- 20 que in finem. Haec est fons vivus^ hortus signatus,« cui non communicat alienus, qui Google 162 IHHOCXHTII PP. III.

senoper fluit, semper scaturit labores fideles, ut hanc habeant claustrales, lit hanc retU neant virgines, ut hac se informent viduae^ et in hac omnes requiescant. Diabolus quan- 5 doque hominem irritat ad bonum, ut de bono gfravius malum eliciat. Contra hunc daemo- nis insuUum valet perseverautia^ ut de bono fine bona claudantur initia. Bona enim in- choare et malo fine concludere, est mon^ 10 struosa confingere. lUa enim actio Chimaera est, quae initium habet a ratione, finem vero a sensualitate. Cum enim sic agitur, humano capiti cervicem pictor depingit equinam^ et sic varias inducit infructuosasque plumas.

n Cave ergo, o homo, ne actio tua monstra pariat, negue gignat praestigia. Enormis enim fructus viventis, si capiti non respon- deat finis. Sunt enim quidam, quorum vita monstrum mirabUe est, quorum initium bo- 20 num quasi caput hominis praetendit, medium vero in luxuriam descendens ventrem caprae praetendit, ad ultimum in rapacitatem devians lupae pedes ostendU. Ah homo, quid prodest 4. el tfi hae omnes requieseant] ut hac requies^ eent M. 14. et sic varias,»,plumas] et sie varias induciique infructuosas plumas M. 16. pariet M.

nequej ut M. 18. non respondeat finis, Hanc enormitatem M. enim om. M.

Google DB FBRSBYBRANTIA. 163 tibi bonum inchoare, et non bono fine con- cludere? Bonum enim virlutis non solum amittis, sed et damnum incurris, et suppli-- cium promereris. Melius est viam veritalis non agnoscere, quam post agnitam retroirc.A ft Post hanc inconstantiam homo levitatis ar- ^gueris, apostasiam incurris, mentis stabilita- tem postponis. homo, per perseverantiam brevitatem vitae redimis, nullum tempus in- cassum transire permittis. Compositae men~ lo tis est posse consistere in bono, et in bono morari. Nil tam utile est, ut bonum opus bono fine concludere. Perseverantia* bonum producit tenerum in maturitatem, perducit pro- vecta perseverantia in maturitatem. Perseve- 15 rentia non quaerit animum puerilem ^ sed adultum, maturos quaerit mores, et non te- neros et inermes.

1. bono] recfoM. 2. enim om. M. non solum om. M. 3. sed om. M. 4. esi om. M. 10. per~ mittis, Omnes homines ut in erastino minoris peit- deas ut cum hodierno manum petseveranler vineias, Compositae mentis,., M. 11. consistere bono M.

12. kil tam utile.., concludere] NU tam utile est, ut transitu possit prodesse M. 13. Perseverantia bo^ num...tn maturitatem] Perseverantia bonum produ^ cit tenerum, in maturitatem perdudt provecta perse^ verantia et malura M. 15. Perseverantia om.M.

Google 164 IXHOCIHTIl PP. III.

Si vis consequi perseverantiam, assu- esce te semper ad honum, ut consuetudo, quae est altera quasi natura^ vitae perseve- rantiam gignat, convictus bonorum longani- A mitatem pariat. Si totam vitam perseveran- tia non illustrat, saltem perseverantia finalis finem concludat. Si obtulisti florem iuven- tutis diabolo, saltem faeces senectutis im- mola deo tuo. In vespera laudatur sereni- 10 tas diei, in fine status boni operis. Vide a quanto bono decidit ludas, qui in bono non perseveravit.' Vide quid Salomon per incon- stantiam animi et instabilitatem perdidit,^ in quantam calamitatem Saul decidit.<^ llle^ qul 15 bonum proponit et ad finem non perducit, obviat illud verbum evangelicum:^ Ecce hic homo incepit aedificare, et non potuit con- summare.^ Quanti meriti sit perseverantia, ex fla- 20 gitio oppositi vilii coniecturare possumus. De impoenitentia etenim dicitur, quod tanta est huius peccati poena, quod humilitatem postu- 2. assuesce te semper ad bonum] assuesee ho^ num M. 3. quae aliera est natura M. 9. deo tuo om.M.

Google DB CAHITATB. 165 landi veniam sabire non possit. Hoc est enim peccatum in spirituro sanctum, hoc est pec- catum ad mortem, de quo loannes ait: Est peccatum ad mortem, non dico pro eo, ut quis oret.» Impoenitentia autem ex despera-s tione nascitur, aut ex praesumptione oritur; et quantum in ipsa est, aut derogat dei iu- stitiae, aut detraliit dei misericordiae. Felix ergo perseverantia, quae impoenitentiam ''ex- cludit, obstinationem expellit, contemptum lo eliminat, obdurationem expugnat.

De earUate.

Caritatis autem encomium in fine hic subnecturus, primum eam ex sacris literis probare et commendare operae pretium exi- stimo. Sunt autem hae auctoritates, quae i» formam praeferunt caritatis: Diliges domi- num deum tuum ex toto corde tuo, et ex 4. ad morltm^ non dico] ad morUm, ad mor^ tem non dieo M. 7. el m quantum in ip$a M. 12. Co- ritatis autem„,operae pretium existimo om. et inclioat hunc tractalum verbis bis: Hae sunt auctoritates^ quae...M. 16. DUige M. 17. et ex tota anima tua om. M.

Google 166 imiocEiiTii pp. III.

tota anima tua,et ex tota mente tua, et exomni- bus viribus tuis, et proximum tuum sicut te- ipsum.» Item loannes ait: Deus carilas est, et qui manetin caritate, in deo manet, et deus 5 in eo.b Item Petrus: Ante omnia mutuam ia vobismetipsis caritatem continuam habenteSy quia caritas operit multiludinem peccatorum.<^ Item Paulus: Caritas patiens est, benigna est, non^ agit perperam.^ Item Salomon: Odium 10 suscitat rixas,« et caritas parit dilA^lionem. Item Augustinus: Omnia quaecunque facimus sine caritate, nihil nobis prosunt/ fatuum et inane studium expendimus, si non habemus caritatem, qui deus est. Item Gregorius: Tanto 15 ampliusrubigo peccatorum consumitur, quanta igne caritatis crematur cor peccatoris.t Ex his sic procedendum est: Quisprae- ditus TuIIiana eloquentia, quis omni forma- tus sapientia sufficit laudes caritatis expri- 20 mere, eiusque virtutes ad unguem exponere? Haec est caritas, quae docet illecebras fu* gere, voluptates calcare, carnis concupiscen- Google DI CAHITATB. 167 tias cohibere, desideria illicita frangere, ho- mines contemnere, postremo universa blan- dimenta respnere. De hac sponsus in Can- tico amoris ait: Pone me ut signaculum super cor tuum, quia fortis est ut mors di-5 lectio, dura sicut infernys aemulatio.<^ Mors enim viventes extinguit, infernus autem nec mortuis parcit. Dilectio igilur ut mors est fortis. Nam sicut illa sensum carnis, sic ista affectum carnalis concupiscentiae punit. Dura lo est sicut infernus aemulatio, quia hos, quos inlus trahit desiderium aeternorum, non so- lum blanda respuere, sed etiam adversa, pro eo quod diligit adipiscendo, cogit tolerare. Haec est caritas, quae Abel martyrem fecit,t> i» Abraham de terra sua eduxit.® Haec loseph in Aegypto servavit.^ Haec est flamma, quae tribus pueris in fornace fiammam extinxit.« Haec est caritas oranium bonorum maxima^ Gui nil sapit extraneum vel *asperum velso oonfusum, virtutes caeteras munimine suae 4. ut oro. Al. 5. tuper cor litiifii] tub hraehio lno M. 8. t^t<iir] ergo Al. 20. ve< osperttm ae{ coit/tiffim] nii* aiperumj fiii' eonfusum M.

Google 168 IIMOCBHTII rP. III.

perfectionis solidans. Quisqais in eius ra- dice se inserit, nec a viriditate deficit, nec a fructibus evanescit, quia foecunditatis opus efficaciter non amittit. De hac Isidorus ait: 5 Nullum praemium pensatur sine amore ca- ritatis; quamvis recte credat, tamen sine caritate ad beatitudinem pervenire non po- test, quia tanta est caritatis virtus^ ut etiam prophetia et martyrium sine illa nil esse crelodatur. Caritas omnium virtutum obtinet principatum. Unde et vinculum dilectionis ab Apostolo dicitur,» quia universae virtutes eius vinculo religantur. Dilige ergo domi- num^ ut eligas, dilige melius, ut salubre de- 15 gas. Dilige deum, ut eligas esse cum deo, dilige melius, ut unus fias cum eo. Per di- lectionem ergo diligas^ quod diligis, si tutius pervenire cupis^ et festina ut apprehendas. Ei^o per dilectionem curris, per dilectionem 20 apprehendis. Item quo plus diligis, eo et amplius amplecteris. Ergo per dilectionem a) Coloss. 3, 14.

virtvtes M. l6. dilige meliuSy ut unus fias cum eo om. M. Fer dileetionem...perventre cupis] Ergo fer dHeetionem diligis, quo diligas te tutius per^ venire cupis M. 20. eo om. M.

Google OB CAHITATX. l^ saperius vide, de qao tibi dilectio ipsa esl. Dilectio ipsa est eursvs, ipsa est perventio,> ipsa est permansio, ipsa est beatitudo. OIU lige ergo deum, elige domiQum^ curre, aiH prehende, posside, fruere. Haec est via ft superexcellens, via supereminens, vias dis»- tortas dirigens, vias rectas ostendens.

Haec est caritas y quae tantum in deum praevaluit,. quod eum de sede supernae ma*- iestaUs ad infirmitatem nostrae humanitatis le adduxit, vulneravit impassibilem, ligavit in-* superabiiem, traxit incommutabilem, aeter- num fecit mortalem. Si tantum potuit ca- ritas in deum, quantui^ homo deberet posse in seipsum? Si deus propter hominem tanta is pertulit, quld homo propter deum tolerare recusabit? Piideat te, o homo, non subiici caritati, quae sibi. subiecit auctorem mundi, non pudeat subUei caritati lutum^, ^iae sibi sttbiecit et figiilum. Haec non aemuiatur, non so agit perperam.* Ab illo, in quo habitat, ra- dicem vitiorum extirppt. Caritas omnium virtutum est origo, caritas mentem hominis illuminat, conscientiam mundat, animam lae- 2. DiUctio] Electio M. 10. nottrae] meae M.

8 Google 170 IMNOCBIITII PP. III.

tificat, deum demonstrat. Animam, in qua caritas habitat^ superbia non inflat, invidia non devastat, ira non vexat, avaritia non excaecat, tristitia mala non dissipat, gula ^ non inflammat, luxuria non coinquinat. Sem- per munda est, semper quieta, semper ca- sta, semper laeta, semper pacifica, semper benigna, semper modesta. In adversis se- cura^ in prosperis non elata. Haec crux iOf spiritualis est^ quam quiiibet portare tenetur, ut tollendo hanc crucem Christi vestigia se- quatnr, cuius altitudo erigitur ad deum, la- titudo extenditur usque ad inimicum, longi- tudo ad vitae terminum, eius profunditas 15 divinae sapit bonitatis immensum. Haec est caritas, quae pugnahti est meritum, trium- phanti praemium, quae sic inchoatur in via^ quod consummatur in patria. Haec est ignis in Sion et caminus in Hierusalem.' Caritas^ ^quasi trinitatem creatam parit, in qua tri- nitate quasi pater est dilectio dei, a quo pro- cedit dilectio, qua se homo diligit tanquam proles a parente; ab utroque vero dilectio a) Isaiae 31, 9.

Google DB CARITATB. 171 proximi procedit quasi spiritus sanctus ab utro- que. Istae dilectiones sunt in una substantia caritatis, sed diversae in propria persona.

Cave ergo, o homo, si dilectionem se- ctari velis, ne umbra dilectionis fallaris. £st5 enim dilectio fortunae, quae cum prosperi- tate advenit et in adversitale recedit. Hac deum diligit homo carnalis, qui deum laudat solum, cum benefecerit ei. Est dilectio na- turae, qua naturam suam deumque sensuali- lo ter diligit. Est dilectio gratiae^ quae sola habet, quod deum diligit, ut in praemium ha- beatur. Prima est deficiens, secunda fa- ciens, tertia perficiens. Prima est caritatis, secunda sensualitatis, tertia rationis. Prima 15 falsitatis, secunda humilis peccatoris, tertia iustificati hominis. homo, considera quam dulcis est amor dei^ quam impunis sit amor huius saeculi. Amor dei mater est omnium virtutum^ amor saeculi mater est omnium2o vitiorum. Apud istum amorem imperfecta sunt omnia, apud illum perfecta sunt cuncta.

3. in 001. M. 7. tit om. M. 8. deum dilU gat M. 9. solum om. M. 10. qua naturam...seit- $ualiter diligii] qua quilibet vitiose diligit deum, unde defatigatur, Alitur men» deo^ ueque (rasura) divitiae jfotuntur (fortajse Yoluit potanlur) M. 14. esf om.M. 16. falsitatis] tUiositatit M.

Google Corrigenda.

Google Corrigenda.

BOmiAB. TTPI8 CAROLI CBORGII.

Google Google Google Thisbook should be.returned to the Library on or bef ore the last date stamped below.

A fine is incurred by retaining it beyond the specified time.

Please return promptly.

A© Hm t '<)ii%i«n>ii Google Google