1 In one instance (pp. 24, 5) the natural order of the hanc igitur and the communi • cantes is inverted, but this is probably due to the transcriber’s carelessness, and to nothing else (cf. p. 22). It may also be noted that a very large portion of the prefaces end simply with per, as well as the collects and other prayers: but no stress can be laid on this because other sacramentaries occasionally exhibit the same simple ending, and our MS. occasionally exhibits the more regular et ideo cum angelis &c. The collection seems originally to have begun in January, while the Gelasian and Gregorian texts begin with Christmas eve.
2 It seems not improbable that these rubrics are taken from a much earlier source: see notes in loc.
INTRODUCTION.
XVII amount of meritorious love of labour, research, and original composition or compilation l.
Since Bianchini printed the MS. with notes for the first time in 1735, it has been printed again by Muratori in his Liturgia Romana vetus (1748 Venice) and by the Ballerini with notes in their edition of Leo Magnus (1753-7), which latter edition Mignehas reproduced with fewer misprints than usual in Vol. lv. of his Patrologia Latina. Assemani reprinted Muratori’s text with a preface in Tom. vi. of his Codex Liiurgicus Eccl. Univ. (1754 Rome). Of these editions the first is by far the most accurate and valuable; in fact except for the comparative rarity and positive bulkiness of the book there would be little need to reprint the text now. I doubt whether Muratori or the Ballerini con- sulted the original MS. thoroughly if at ali, and consequently their text is mostly BianchinPs with the introduction of his emendations or their own throughout: Muratori is a worse offender than the Ballerini in the matter of arbitrary alterations. The present text is the resuit of a collation of my own carried out in the course of two autumnal visits to Verona in 1894 and 1895. I cannot hope to have made no slips, but I have tried to reduce them to a minimum: the probability is that if ever my witness should disagree with Bianchini’s without express mention of the fact by me, his text may be t£keiT to correct mine. I am much indebted to the courtesy and consideration shown me by my friend D. Antonio Spagnolo, the Vice-Librarian of the Chapter, who is always ready to display the rich treasures in his charge to the casual visitor and to give every assistance in his power to the serious student.
TEXTS AND AUTHORITIES CITED OR USED.
Jos. Bianchini' s text of the Leonine Sacr ament ary in Vol. 4 of Fr. Bianchini’s edition of Anastasius Bibliothecarius. Verona, 1735 (Editio Princeps).
The Ballerini' s edition with notes in their Leo Magnus (1753-7), reprinted by Migne (Patrologia Latina, Vol. LV.).
Muratori' s Liturgia Romana vetus. Venice, 1748. Two Vols. in one: con- taining, besides the Leonian Sacram., a Gelasian and Gregorian text, Missale Gothicum, Missale Francorum, Miss. Gallicanum vetus and Sacramentarium Gallicanum. Muratori’s paging of the Leonian Sacra- mentary is given in the inner margin of my text.
Index to Roman Sacramentaries by Wilson. Camb., 1892.
1 Gerbert’s conclusion is similar: privati alicuius hominis foetus qui praefationes a Romanis pontificibus ac a Leone diverso tempore scriptae collegit et retulit, Mon. vet.
Lit. Alem. Pars I. Preface, and so also is Assemani’s Cod. Lit. vi. praef. p. ix.
XV111 INTRODUCT/ON Atnbrosianutn Sacramentarium in Vol. i. of Pamelii Liturgica Latina, 1571. Gerberfs Monumenta veteris Liturgiae Alemannicae. S. Blasien, 1777. MhiarcTs Gregorian Saeramentary. The references are taken from Wilson, and have not been verified.
Gelasian Saeramentary, ed. Wilson. Oxford, 1894.
Leofric Missal, ed. Warren. Oxford, 1883.
Mozarabum Missale Mixtum, printed by Migne (Patrologia Latina, Vol. LXXXV.).
Missale Drummondense, t d. Forbes. Burntisland, 1882.
CerianPs Rotolo Opistografo. Milan.
Missale Romanum, 1862.
Pontificale Romanum, 1859.
English Book of Common Prayer.
Brighfs Ancient Collects, 1889.
Delislds Memoire sur d'anciens S aeramen taires, 1886.
Duchesnds Origines du culte Chrttien, 1889.
Probsfs Liturgie des vierten Jahrhunderts.
EbnePs Quellen und Forschungen. Freiburg i/B. 1896.
Binghanis Antiquities of the Christian Church, cited by book, chapter and section not by volume and page.
LIST OF CHIEF ABBREVIATIONS RETAINED IN THE TEXT.
dign = dignum est.
Dne, Dnm &c. = Domine, Dominum &c. Ds &c. = Deus &c.
Ihs &c.=Jesus &c.
INC = incipit.
N = natalis.
omp = omnipotens.
ses, sce &c.= sanctus, sancte &c.
semp = sempiterne.
INTRODUCTION.
xix OTHER ABBREVIATIONS.
Amb. = Ambrosian Sacramentary.
BalL = Ballerini.
Bianch. = Bianchini. diff.=differences.
Edd. — a consensus of Bianch., Mur. and Ball. Gei. = Gelasian Sacr.
Gerb. = Gerbert Greg. = Gregorian Sacr.
Leofr. = Leofric Missal.
marg.=margin of the MS., usually the outer one. Men. = M£nard.
Miss. Drum. = Missale Drummondense.
Miss. Franc. = Missale Francorum.
Miss. Gall. = Missale Gallicanum vetus.
Miss. Goth. = Missale Gothicum.
Mur. = Muratori.
Pam. = Pamelius. postcom. =postcommunion.
Rom. Miss. = Roman Missal (modern).
Rom. Pont. = Roman Pontifical (modern).
Sacr. Gall. = Sacramentarium Gallicanum. super obL— super oblata. super or ad pop. — super or ad populum, super sind.= super sindonem.
W. =Warren.
Google ADDENDA AND CORRIGENDA.
On p. 7, note 7, for suggest read suggests ,, 12, line i,for sCorum read supplicum ,, 17, note 3 > for Sacra read sacra ,, 15, line 21, to the words contra...pugnaturi add the referetice Eph. vi. 12 ,, 26, line 3,for Omn read Omp „ 26, line 21, for ut read et ,, 33, line 7, add munera after tuo „ 42, line 8,for Pater read Pastor ,, 52, line 1, to the words foveas...incidere add the reference 1 Tim. vi. 9 „ 63, note 4, add “ or supply quaesumus before ut from Gei. (507 Mur.)”
„ 78, line 24, for et read ut ,, 88, line 19, for quae read qua ,, 92, line 22, for Dnus read Dne ,, 106, line 27, for Michaelis read Michael ,, 157, line 1, add Andreae after beati N.B. In a few cases the spellings coelum, &c. for caelum, &c., scus, &c. for scs, &c., Spus for Sps have crept in.
On p. 4, line 8, siorum, occurs with some diff. in Miss. Drumm. p. 80, nat. plur. virginum.
LIBER SACRAMENTORUM.
293 [Mense] Aprili 1 ut tibi gratae sint pro martyrum festivitate sanctorum et nobis conferant tuae propitiationis auxilium per.
Vere digh. tibi enim festa 2 sollemnitas agitur, tibi dies sacrata celebratur, quam beati sci Tiburti martyris tui sanguis 5 in veritatis tuae testificatione profusus magnifico nominis tui honore signavit et ideo cum angelis &c.
Vere digri. tuas enim Dne virtutes tuasque victorias ad- miramur, quotiens in ecclesia 8 tua horum dierum festa cele- brantur, quos insignes confessorum tuorum et martyrum palmae io ad perennem memoriam, sollemnemque laetitiam fidelibus populis sacraverunt per.
Quos donis caelestibus satias Dne, defende praesidiis ut noxiis omnibus expediti post saluta[ria ] 4 tua toto corde cur- ramus* per. 15 [Grati]ae 4 tuae, quaesumus Dne, supplicibus tuis tribue largi- tatem ut mandata tua te operante sectantes et consolationem vitae praesentis accipiant et futura gaudia comprehendant per.
* Cf. Cant. i. 3.
1 MS. Aprile and so throughout the month at the head of every other page.
8 Edd.festiva, 8 MS. aeclesia and so always.
4 A hole eaten into the parchment has destroyed the letters in brackets on either side. There is little doubt that gratiae is the right restoration, because a very similar prayer in Greg. (251 Mur.) begins in the same way: so Ambr. (391 Pam.) reads salutaria in former prayer.
F. I 2 MENSE VII. Item alia.
Praesta nobis Dne misericordiam tuam scorum tuorum suffragiis imploratam et quos intercessores nostros esse tri- buisti fac eos et maiestatem tuam iugiter exorare et salutaria 294 5 inpetrare pro 1 nobis per.
Ds qui nos idoneos non esse perspiciens ad magnificentiam tuam sicut dignum est exorandam, eorum nobis qui tibi placu- erunt praesidia contulisti praesta ut eorum precibus adiuvemur quorum providisti 2 3 miseratus auxilium per.
10 Exaudi Dne populum tuum cum scorum tuorum tibi patro- cinio supplicantem et temporalis vitae nos tribue pace gaudere et aeternae reperire subsidium per.
Adesto Ds noster famulis tuis et oblationes nostras scorum tuorum placationibus propitiatus intende ut quod nostra fiducia 15 non meretur pia supplicatio reddat acceptum per.
Da nobis Dne tuae pietatis effectum et commendantibus scis tuis etiam nostra mun[era] s propitius intuere per.
Vere digri. quoniam tui operis tuaeque pietatis est ut 4 in- numerae 5 scorum tuorum multitudini non solum credere in 20 Filium tuum Diium nostrum sed etiam pro eo pati posse donat[u]m® est ut quos iustificabat fides glorificaret [et] 6 finis per.
Vere dign. tuas enim Dne virtutes tuasque victorias admi- ramur, quotiens in ecclesia tua horum dierum festa celebrantur 25 quos insignes tuorum martyrum palmae ad perennem memoriam sollemnemque laetitiam fidelibus populis sacraverunt per.
VIII. Item alia.
Propitiare Dne supplicationibus nostris et scorum tuorum suffragantibus meritis preces 7 nostras dignanter exaudi per.
30 Preces nostras Dne quaesumus propitiatus admitte et ut digne 8 tuis famulemur altaribus scorum tuorum nos interces- 295 sione custodi per.
1 pro added above line.
2 Apparently quite a recent hand has added nobis above line.
6 Two smaller holes have destroyed the letters in brackets.
7 MS.praeces and so usually. 8 MS. dignae.
APRILI.
3 Vere dign. quia tu es gloriosus in scis tuis quibus et in con- fessione 1 virtutem et in passione victoriam contulisti propterea cum angelis &c.
Corporis sacri et pretiosi sanguinis repleti libamine quaesu- mus Ds noster 2 quod pia devotione gerimus certa redemptione S capiamus per.
Tuere Diie populum tuum et salutaribus praesidiis semper adiutum beneficiis attolle continuis et mentis et corporis per.
VIIII 8. Item alia.
Omp semp Ds qui scorum tuorum nos intercessione custodis io praesta 4 ut quorum fovemur meritis proficiamus piae confessionis exemplis per.
Supplicatio tibi nostra Diie et grata pariter existat oblatio quae cum pro scorum tuorum commemoratione defertur in- dulgentiam nobis iisdem 5 suffragantibus consequatur per. 15 Vere dign. 6 qui non solum martyrum sed etiam confessorum 7 tuorum es virtute mirabilis, licet enim illi passione sint clari qui manifestis acerba 8 supplicia sustinuere tormentis etiam isti tamen occultae proposito castigationis afflicti et cruciati spiri- talis 9 observantiae disciplinis illorum sunt vestigia subsecuti per. 20 X. Item alia.
Hostias Dne tuae plebis intende et quas in honorem scorum tuorum devota concelebrat proficere sibi sentiat ad medellam per.
Vere dign. qui dum confessores tuos etiam nunc tanta festi- vitate glorificas simul et nullum apud te scum propositum doces 25 esse sine praemio et praeter duriora certamina fragiles quosque ad tuae retributionis munus invitas per.
Sumentes pignus caelestis arcani et in terris positi iam superno pane satiati supplicamus Dne deprecantibus scis tuis ut quod in nobis mystice 10 geritur veraciter impleatur per. 3° 1 MS. confessionem.
8 Bianch. supplies ut in margin, which Mur. and Ball. insert in text.
8 Edd. mark the ninth Service as beginning with the previous collect but wrongly.
4 MS. presta, and so offcen. 5 MS. hisdem, and so usually.
6 The readings in Miss. Goth. (644 Mur.) of this preface are noticeable: manifeste, acerua, tormenta, occulte, om. et, spiritali.
7 Here in margin confessorr in red ink.
8 MS. acerua. 9 MS. spiritali. 10 MS. mysticae.
4 MENSE Impetret quaesumus Dne fidelibus tuis auxilium oratio iusta scorum et in quorum sunt celebritate devoti fiant in eorum per- petua sorte participes per.
XI. Item alia.
5 Prosint nobis Dne quaesumus tuorum suffragia collata scorum ut quae nostris non possumus orationibus obtinere 1 2 * placentium tibi precibus adsequamur per.
Scorum Dne martyrum tuorum supplicationibus tribue nos foveri ut quorum venerabilem (diem) 8 annuo frequentamus ob- io sequio eorum et intercessionibus commendemur et meritis per.
XII. Item alia.
Ds qui ad deprecandum te conscientiae nostrae perspicis* non sufficere facultatem cunctos martyres tuos fac orare pro nobis quos digne possis audire per.
15 Offerimus tibi Dne fidelium tuorum dona sollemnia scorum martyrum interventionibus confidentes ut quod nos exsequimur minus idonea servitute illorum potius meritis efficiatur acceptum per.
Vere dign. qui sic hostis antiqui machinamenta destruxit ut 20 diabolo 4 quem sua virtute prostraverat etiam scos suos spiritu veritatis armatos redderet fortiores ne vel saevitiam metuerent persequentum vel de promissae beatitudinis aeternitate dubi- tarent quorum gloriam 5 hodierna festivitate recolentes hostias tibi laudis offerimus cum angelis &c.
25 Consecuti gratiam 6 muneris sacri supplices Dne te rogamus ut inplorantibus pro nobis scis martyribus tuis divinae virtutis effectum quem corporaliter sumpsimus spiritaliter sentiamus per.
Protege Dne plebem tuam cum scorum tuorum patrocinio 297 supplicantem et in tua pietate confisam interius exteriusque 30 purifica ut per haec quae divino sacrificio gustaverunt et mentium salutem mereantur et corporum per.
1 MS. optinrre and so elsewhere.
2 The word diem or its equivalent om. in MS. * MS. prespieis.
4 MS. diabulo. 8 MS. gloria. • MS. gratia.
Google APRILI; 5 XIII. Item alia.
Praetende nobis Dne misericordiam tuam et scos tuos quorum nos fecisti patrociniis adiuvari tribue maiestatem tuam iugiter exorare pro nobis per.
Suscipe Dne sacrificium placationis et laudis quod nos 5 intervenientibus scis et perducat ad veniam et in perpetua gratiarum constituat actione per.
Repleti substantia reparationis et vitae quaesumus Dne Ds noster ut per ea quae nobis munera dignaris praebere 1 caelestia per haec eadem tribuas 9 nos inhaerere 8 caelestibus per. 10 Protector in te sperantium Ds salva populum tuum tuere dispone ut a peccatis liber ab hoste securus in tua semper gratia perseveret per.
XIIII. Item alia.
Propitius esto Dne plebi tuae et auxilium nobis de sancto* 15 celerius fac adesse per.
Ostende nobis Dne misericordiam tuam et salutaris tui dona concede per.
Laudis tuae Dne hostias immolamus quibus nos et prae- sentibus exui malis confidimus et futuris per. 20 Vere digh. maiestatem tuam suppliciter exorantes ne perire patiaris quibus tanta remedia providisti et conlata praesidia non ad cumulum reis damnationis eveniant sed potius ad effectum salvationis accedant per.
Ab omni nos Dne quaesumus vetustate purgatos sacramenti 25 veneranda perceptio in novam transferat 4 creaturam per.
298 Non praeiudicet quaesumus Dne fidelibus tuis nostra 8 minus idonea deprecatio servitutis sed merita nostra praevincens ec- clesiam tuam sanctifica guberna salva prosequere et tibi sine cessatione devotam perpetua redemptione confirma per. 30 XV. Item alia.
Exaudi Dne preces nostras et scorum martyrum nos tuere praesidiis per.
1 MS. praeuere. 8 MS. tribues, 8 inherere, and so usually.
4 Mur. and Ball. read conferat. 5 MS. nostrae (e erased).
6 MENSE Respice Dne munera quae in scorum tuorum commemora- tione deferimus ut quorum honore sunt grata eorum nobis fiant intercessione perpetua per.
Vere digri. te enim laudant et benedicunt omnes sci tui quibus 5 et in confessione virtutem et in passione victoriam contulisti per.
Praesta Dne Ds noster ut quorum nobis festivitate votiva sunt sacramenta eorum salutaria nobis intercessione reddantur per.
Tuere Dne supplices tuos sustenta fragiles purga terrenos io et inter mortalium tenebras mortales 1 ambulantes tua semper luce vivifica atque a malis omnibus clementer ereptos ad summa bona pervenire concede per.
XVI. Item alia.
Praesta quaesumus Dne ut martyrum tuorum iugiter cele- 15 bremus meritum quorum continuum sentimus auxilium per.
Sacrificium tibi Dne pro scorum martyrum nataliciis immola- mus ut quorum gaudemus praesidiis gloriam frequentemus per.
Vere dign. cognoscimus etenim Dne scorum nos martyrum deprecatione muniri maiestatem tuam profusius implorantes ut 20 et temporaliter his patrociniis nos foveri et spiritaliter praecipias adiuvari per.
Da nobis quaesumus Dne ut cum martyrum sollemnitate 299 scorum perpetua tuitione laetemur per.
Exsultet Dne populus Christianus de magnorum Fili tui 25 glorificatione membrorum et quanto eminentiora sunt caeteris tanto magis de eorum culmine inferiora congaudeant per.
XVII. Item alia.
Esto propitius Dne quaesumus plebi tuae et suffragantibus scis tuis tribue nobis veniam peccatorum, concedas 2 placatus et 30 pacem ut propitius largiaris auxilium per.
Suscipe Dne quaesumus preces nostras et huius oblationis obsequium quod in scae 8 martyris tuae commemoratione offeri- mus ad placationem tui nominis copiosa nobis fac provenire clementia et ad gaudium nobis transeat sempiternum per.
1 Either mortalium or mortales may be a mistake or variant, but there are no marks to indicate this.
2 Mur. and Ball. concede. 3 MS. sce.
APRILI; 7 Vere dign. quoniam tu scis tuis et patientiam tolerantiae et in beati fine certaminis das triumphum per.
Sacris reparati mysteriis suppliciter 1 exoramus ut inter- venientibus 2 scis tuis adprehendamus rebus effectum quod actionibus celebramus affectu 8 per. 5 Creator populi tui Ds atque 4 reparator tuere supplices tuere misericordiam postulantes ut f satisfactio pro se intercedente scum illum f 5 et instituta bona recipiant et restaurata custodiant per.
XVIII. Item alia. io Concede Diie populo tuo veniam peccatorum et religionis augmentum 6 atque ut ei tua dona multiplices scorum martyrum tuorum patrocinia fac adesse per.
Suscipe Diie propitius ecclesiae tuae munera et scorum 300 precibus nos tuere qui tuae iustitiae sunt placentes per. 15 Vere dign. quia te benedicunt et laudant omnes sci tui quibus et in confessione virtutem et in passione gloriam contulisti per.
Scorum f percipientibus f 7 Diie quaesumus salus et mentium praestetur et corporum ut doni tui fiat nobis et benedictio copiosa et larga protectio per. 20 Da auxilium Diie quaesumus maiestati tuae potestatique subiectis et quidquid suis meritis non praesumunt scorum tuorum precibus consequantur per.
XVIIII. Item alia.
Adesto Dne precibus nostris quas in scorum tuorum com- 25 memoratione deferimus ut qui nostrae iustitiae fiduciam non habemus eorum qui tibi placuerunt meritis adiuvemur 8 per.
enti 1 MS. supplicter. 8 MS. intervenibus.
8 So MS.? affectum, Bianch. followed by Mur. and Ball. retains affectu and reads effectu for effectum, considering rebus and actionibus variants inserted in text.
4 MS. cuique^ and so often.
5 The reading here is corrupt and not easy of correction.
6 MS. aumentum t and so always.
7 So MS. Perhaps merita (or equivalent) has fallen out. Bianch. suggest precibus in margin, and Mur. and Ball adopt it into text.
8 MS. adiubemur.
8 MENSE Exaudi Dhe Ds noster cum scorum tuorum tibi patrocinio supplicantes ut quorum celebramus triumphos possimus retinere constantiam per.
Praetende nobis Dhe misericordiam tuam et scos tuos 5 quorum nos dedisti patrociniis adiuvari 1 tribue maiestatem tuam iugiter exorare pro nobis per.
Auxiliare Dhe fragilitati nostrae ut tuorum intercessione scorum non reprobemur meritis quos tantis deputare dignaris officiis per.
io Tribue quaesumus Dhe donis tuis libera nos mente servire ut intervenientibus scis tuis munera quae deferimus et medelam nobis operentur et gloriam per.
Vere dign. quia tu es gloriosus in omnibus scis tuis* quibus et in confessione* virtutem et in passione gloriam contulisti per.
15 Vere dign. quoniam tui operis tuaeque virtutis est quod scis tuis non solum credere in Filium tuum Dnm Ihm Xrm sed etiam pro eo pati posse donatum est ut quos iustificabat fides glorificaret et finis per.
Sacri corporis et sanguinis pretiosi renovati 8 libamine quae- 20 sumus Dhe clementiam tuam ut quod frequenti devotione gerimus certa redemptione capiamus per.
Conserva Dhe populum tuum et quem salutaribus praesidiis 301 non desinis adiuvare perpetuis tribue gaudere beneficiis mentis et corporis per.
25 XX. Item alia.
Scorum tuorum Dhe precibus adiuvemur et quod possibilitas nostra non obtinet eorum nobis postulatione donetur per.
Hostiam nostram quaesumus Dhe sci Laurenti martyris tui et confessio veneranda et beata commendet oratio per.
30 Vere dign. qui nos per mundi caligines tamquam luminaribus caeli scorum tuorum exemplis instituens 4 et intercessione pro- sequeris per.
Inter innumera Dhe pietatis tuae subsidia huic fragilitatem nostram confidimus non relinqui quia tanta nobis placentium 35 tibi patrocinia sunt provisa per.
* Cf. Ps. lxvii. (=lxviii.) 35.
1 MS. adiubari. 3 MS. confessionem. 3 MS. renobati.
4 So MS.; Edd. read instituis.
Google APRILI; 9 Ds f errantes in via posse redire veritatis lumen ostendisf 1 da cunctis qui Christiana professione censentur et illa respuere quae* huic inimica sunt nomini et ea quae sunt apta sectari per.
8 Omp semp Ds qui tuae mensae participes a diabolico iubes abstinere convivio, da quaesumus plebi tuae ut gustu mortiferae 5 prophanitatis abiecto puris mentibus ad epulas aeternae salutis accedant per.
Vere digh. cuius ecclesia sic veris confessoribus falsisque permixta nunc agitur ut tamen et fragilitatis humanae semper cavenda mutatio et nullius sit desperanda conversio: quo magis 10 supplices te rogamus ut quia sine te non potest solida constare devotio et firmis perseverantiam et resipiscentiam largiaris in- firmis per.
Da quaesumus Dne populo tuo a diabolicis quibus renunti- 302 avit laqueis abstinere et toto tibi corde prosterni per. 15 XXI. Item alia.
Majestati tuae nos Dne martyrum supplicatio beata conciliet ut qui incessabiliter actibus nostris offendimus continuis iustorum precibus expiemur per.
Grata tibi munera nostra sint Dne quae tuis sunt instituta 20 praeceptis et scorum festivitas gloriosa commendat 4 5 6 * per.
Vere digri. te in scorum tuorum confessione 8 laudantes quorum dum sollemnia frequentantur copiosiora nobis fidei proponuntur exempla, dum saepius victoriae revolvuntur cre- briora nobis ministrantur auxilia, dum multipliciter 8 uberius 25 meritum praedicatur et gloria spes nobis aeternae beatitudinis propensius intimatur per.
Repleti Dne caelesti mysterio et benedictionibus suffragantum gratias agimus nomini tuo qui nos et salutari munere comitaris et scorum patrociniis benignus adtollis per. 30 1 Perhaps the simplest restoration of the text here is to insert qui before errantes and to change lumen into lumine. In the other Sacramentaries however it runs qui errantibus ut in viam possint redire, &c. 2 * MS. qui.
8 The usual marginal mark but without number is visible here, and some hardly legible letters (I think alia) in middle of line between the two prayers Ds errantes and Omp senip Ds.
4 There is no need to read commendet with Mur. and Ball.
5 Mur. and Ball. confessionibus.
6 Multipliciter seems like a variant, but there are no marks to indicate this in theMS.
IO MENSE XXII. Item alia.
Martyrum tuorum nos Dne semper festa laetificent et quorum celebramus meritum experiamur auxilium per.
Magnificamus Dne nomen tuum omp et misericors Ds qui 5 fragilitati nostrae subveniens non solum nobis mysteria divina largiris sed etiam per quorum preces his digni reddamur per.
Vere dign. celebramus enim tuorum natalicia pretiosa 1 ius- torum quae dum cotidie* toto 3 resplendeant semper et incoantur expleta et explentur iugiter incoanda per. io Frequenti sacramentorum perceptione satiati (ditati) 4 quae- sumus Dne ut quorum honore geminantur salutifera nobis 303 oratione proveniant per.
Adsit Dne misericordia tua populo scorum deprecatione placatus 5 quae eum semper et purget a crimine et ab hoste 15 defendat, temporalibus provehat 6 adiumentis et ad scorum gaudia sempiterna perducat per.
XXIII. Item alia.
Sacrae festivitatis nobis quaesumus Dne dona multiplica fcum et salutis nostrae vota recolimus et eorum qui tibi sunt 20 placiti patrociniis adiuvemurf 7 per.
Exercemus 8 Dne gloriosa commercia offerimus quae dedisti ut te ipsum mereamur accipere per.
Vere dign. quoniam licet immensa sint omnia, quae initiis humanae sunt collata substantiae quod eam scilicet crearis ex 25 nihilo, quod tui dederis cognitione pollere, quod cunctis animan- tibus summae rationis participatione praetuleris, quod® tota mundi possessione ditaris, longe tamen mirabiliora sunt opera ut terrenam mortalemque materiam non solum vivificaris ex- stinctam sed effeceris et divinam per.
30 XXIIII. Item alia.
Altaribus tuis Dne munera terrena gratanter offerimus ut caelestia consequamur, damus temporalia ut sumamus aeterna per.
1 MS. praeiiosas, but the final s altered into the t of iustorum.
2 MS. cotidiae, 8 orbe seems to have been omitted.
4 MS. • ditati • 5 So MS. (for placata?). 6 MS. proveat.
7 MS. adiubemur\ the text can hardly stand as it is: lut cum sal — recolimus eorum &c. as Edd. 8 Edd. exercentes. 9 MS. quo.
APRILI ii Vere digfi. quis enim aut possit aut audeat a tua laude cessare perpendens mirandae dispositionis 1 2 effectus quod de substantiae genere peccatricis immaculata hostia gigneretur cuius pro eiusdem reatu naturae possis immolatione placari per.
XXV. Item alia. 5 Da nobis haec quaesumus Dne frequentata* mysteria quia 304 quotiens hostiae tibi placatae 3 commemoratio celebratur opus nostrae redemptionis exercetur 4 per.
Vere digh. quia cum totus mundus experiatur et cernat 5 generis humani principia deiecta erigi inveterata renovari et ad 10 au. culmen subacta reduci sicut veteres sancti 6 quod credi|dere here, faciendum cognoscit impleri sic fiducialiter quae nunc promit- tuntur exspectat per.
XXVI. Item alia.
Sacrificium Dne celebramus quod ita nobis debet esse per- 15 petuum sicut nos eius opere fieri iugiter desideramus aeternum per.
Pascali SC F sp 7.
Vere dign. qui se ipsum tibi pro nobis offerens immolandum idem sacerdos et sacer agnus exhibuit per. 20 Tribue nobis Dne misericordiam tuam per quam et nostris reatibus possimus absolvi et his mysteriis convenienter aptari per.
XXVII. Item alia.
Omp semp Ds qui scorum martyrum confessionibus ecclesiae 25 tuae sacrum corpus exornas da nobis quaesumus ut et doctrinis eorum tibi placentia et pio sequamur auxilio 8 per.
1 N.B. not depositionis. The is is, I think, an abbreviation, which the editors ha ve mistaken for e.
2? frequentare as in Gei. (518 Mur.). 8? placitae. 4 MS. exercitur.
5 There are marks in the margin by et cernat which I couid not decipher.
6 The n in sancti seems erased, and there are marks above and below it which I couid not decipher: it is noticeable that sancti is very seldom written in full.
7 These words are so faint now as to be almost illegible. They are in black ink and on the same line as the end of the last prayer.
8 Mur. and Ball. exemplo.
12 MENSE Exaudi Diie scorum preces et quas merita nostra destituunt scorum tuorum commendatio reddat acceptas per.
Suscipe Diie munera tuorum votiva populorum et eorum tibi grataf 1 precibus pro quorum sollemnitatibus 2 offeruntur per.
5 Vere dign. qui nos scorum martyrum tribuis gloriosas* in- desinenter celebrare victorias, isti sunt enim nobis 4 confessores illius nominis in quo nobis unicum salutis nostrae praesidium* Pater aeterne* posuisti et ut ad eius cognitionem possimus 305 accedere parvularum mentium fidem eorum et testificationibus 10 instruis 6 et intercessionibus benignus attollis per.
Scorum precibus Diie confidentes quaesumus per ea quae sumpsimus aeterna remedia capiamus per.
Supplicem tibi populum Diie tua munitione custodi nec difficulter quod pie quod iuste postulat consequatur cui scorum 15 tuorum merita suffragantur per.
XXVIII. Item alia.
Hostias tibi Diie scorum tuorum dicatas meritis benignus adsume et ad perpetuum nobis tribue provenire subsidium per.
Praesta nobis Diie quaesumus universa peccata pariter atque 20 pericula corporis et mentis evadere quos innumerabilium marty- rum pia confessione circumdas per.
Sacrificium tibi Diie laudis offerimus in venerabilium com- memoratione scorum. da quaesumus ut quod illis contulit gloriam nobis proficiat [ad] 7 salutem per.
25 Vere digii. qui nos beatorum martyrum palmas in diebus quos suo sanguine signavere venerantes in tua exsultare 8 potentia in tuo Diie tribuis 9 semper honore gaudere per.
Sumpsimus Diie scorum tuorum sollemnia celebrantes * Acts iv. 1«.
1 sint or its equivalent (? esse concede cf. note) must be supplied.
3 Mur. and Ball. solemnitate.
8 MS.gloriosas? with unintelligible marks under sa.
4 Edd. om. nobis here. 5 MS. aeternae.
6 MS. instrues • 7 A nearly perpendicular narrow hole in the parchment has destroyed this word and several other letters in succeeding lines.
8 MS. exaltare. 9 MS. tribues.
Google APRILI; 13 caelestia sacramenta quorum suffragiis quaesumus largiaris ut quod temporaliter gerimus aeternis 1 gaudiis consequamur per.
XXVIIII. Item alia.
Apostolica nos muniat Dne semper oratio ut iisdem suffraga- toribus dirigatur ecclesia quibus principibus gloriatur per. 5 Scorum tuorumf 3 miseris esto Dne refugium singulare 306 quorum pro nobis et honore placeris et merito per.
Ad martyrum tuorum Dne festa venientes cum muneribus nomini tuo dicatis occurrimus ut illis reverentiam deferentes nobis veniam consequamur per. 10 Vere dign. quoniam tu es gloriosus in sanctis* quibus et in persecutione tolerantiam tribuis 3 et in passione victoriam con- tulisti per.
Memento Dne quaesumus condicionis humanae ut sci tui pro nobis et clementiam tuam semper exorent et incessabiliter 15 audiantur per.
XXX. Item alia.
Protege nos Dne tuorum deprecatione (iustorum) 4 scorum ut quorum circumdamur suffragio foveamur auxiliis per.
Da nobis quaesumus Dne semper haec tibi vota deferre quibus 20 scorum tuorum natalicia 5 celebrantes tuam gloriam praedicemus per.
Vere dign. quia scorum tuorum sollemnia repetentes® quorum veneranda confessio et mirabilia tuae virtutis explevit et illis prae- mium caeleste quaesivit et nobis patrocinia praeparavit per. 25 Prosint nobis Dne iustorum tuorum frequentia sollemnia quoniam quanto fragiliores sumus tanto tibi placentibus prae- sidiis indigemus per.
1 MS. It. alia faint (by mistake) above gerimus aeternis.
2 intercessione (or an equivalent) seems to have fallen out after tuorum.
3 Either for tribuisti or else perhaps a variant for contulisti.
4 MS. • iustorum • 6 Mur. and Ball. natalia. 6? repetimus as Edd.
14 MENSE XXXI. Item alia.
Peccatorum nostrorum Dne multitudine praevalente ad 1 scorum tuorum (Dne) f annua festa recolimus singulare suf- fragium per eos tuam misericordiam deprecantes quorum nos 5 voluisti patrociniis adiuvari per.
Offerentium tibi munera quaesumus Dne ne delicta respicias sed intercessorum merita propitius intuere per.
Vere digri. te in tuorum glorificantes confessione scorum qui mirabili dispensatione sapientiae tuae et illis beatitudinem 307 10 sempiternam et fragilitati nostrae congrua praeparasti subsidia ut quos ad te placandum praevideris 3 dignos eorum qui tibi placuerunt dignis precibus propitiatus intenderis 8 unde supplices imploramus ut sicut illos manet aeterna felicitas sic pro nobis eorum deprecatio continuata non desit per.
15 Peccavimus tibi omp et misericors Ds remedium non habemus nisi miserearis nobis tuorum deprecatione scorum per.
XXXII. Item alia.
Da nobis omp et misericors Ds ut scorum tuorum natalicia celebrantes quorum praedicamus triumphos eorum fidem veraciter 20 imitemur per.
Offerimus Dne munera tuorum tibi sollemnitatibus grata scorum tuam clementiam deprecantes ut quod ad illorum gloriam nobis prosit ad veniam per.
Vere dign. quoniam 4 martyrum beatorum pro confessione tui 25 nominis venerabilis sanguis effusus sicut tua mirabilia manifestat qui perficis in infirmitate virtutem*, ita nostris et studiis dat profectum et fragilitatibus praestat auxilium per.
XXXIII. Item alia.
Scis intervenientibus Dne tibi servitus nostra complaceat et 30 obsequia munerum fiant praesidia devotorum per.
1 Mur. and Ball. om. ad here, but by retaining it (=at the time of) we remove the difficulty of construction; sirtg. suffr. is object after recolimus, and tuam miseric. after deprecantes, though Bianch., who retains the ad, does not see this.
8 Dne redundant.
8 There seems no reason for changing these to praevideres and intenderes with the editors. 4 MS. quorum.
APRILI.
15 Aspice nos Diie precibus exoratus venerandi martyris Gregori tua miseratione concedens ut sicut nobis eius passio contulit hodiernum in tua virtute conventum (laetitiam) 1 ita suffragetur et meritum per.
Fiat Diie quaesumus hostia sacranda placabilis pretiosi cele- 5 308 britate martyrii quae et corda* nostra purificet et tuorum tibi vota conciliet.
Vere digii. propensius exorantes ut sicut infirmitati nostrae praescius contulisti subsidia copiosa iustorum ita nobis eorum tribuas intercessione refoveri per. 10 Exaudi nos Diie clamantes ad te et quos non deseris sacra- mentis necessariis attolle praesidiis per.
In Dedicatione*.
XXXIIII. Item alia.
Ds qui beati Petri apostoli dignitatem ubique facis esse 15 gloriosam praesta quaesumus ut et doctrina semper ipsius fovea- mur et meritis per.
Suscipe Diie quaesumus hostias quas maiestati tuae in honore beati apostoli Petri cui haec est basilica sacrata deferimus et eius precibus nos tuere per. 20 Vere digii. qui ut in omni loco dominationis tuae* beati Petri apostoli magnifices 2 * 4 potestatem non solum ubi venerabiles eius reliquiae conquiescunt sed ubicunque pretiosa reverentia fuerit invocata tribuis 5 esse praesentem ut 6 nunc etiam perse- verare demonstres quod in omnem terram sonus eius exeat et 25 toto orbe salutaria verba decurrant t per.
Benedicimus Diie misericordias tuas qui nos incessabiliter beati apostoli tui Petri sinis commemoratione foveri suppliciter exorantes ut cuius sollemnia gerimus patrocinia sentiamus per.
1 laetitiam is apparently a variant for conventum: the MS. reading is lae\tiam, the letters ti being added in the margin by a recent hand.