Il] ms. elm. 14218 (cart. 29 — 29,5 »« 22 cem.; ff. 142, 2^ metà del see. xv; cop. di legno, e fodera di cuoio compresso) 6 seritto da una mano, uniformemente e accuratamente. Titolo e iniziali in rosso. Il nostro scritto 6 quasi a principio: fol. 17r - 338"; v'é unita, fol. 33'-407, l'Apologia in doctam ignorantiam discipuli ad discipulum conira invectivam cuiusdam arrogantis nomine Johan- nes lVenck. Pel resto del ms., contenente tutto seritti del Cu- sano, v. il Catalogus codicum latinorum Bibliothecae Regiae.Mo- naceisis, 11, 9, p. 145 n. 14213. Alla fine del volume é aggiunto il Laudatorium doctae ignorantiae del priore di Tegernsee Bernardo von Waging (-- 1412).
I] elm. 18711 (cart. 8» — 91 »« 14 em.; 1 -- 268 ff.; cop. di legno con fodera di cuoio bianco) seritto poco dopo la metà del sec. xv da diverse mani, contiene in gran parte opere di Nieoló da Cusa. Lo scritto De docta ignorantia occupa i ff. 157-71"(5, e pare pro- venga da una sola mano, che talvolta serive molto stretto e fa uso di numerose abbreviazioni. I titoli dei singoli capitoli nofi sono Stati da prima introdotti nel corpo del testo, ma seritti colla so- lita tinta nell'estremo margine superiore e inferiore del foglio, e quindi spesso sono stati tagliati via nel legare il libro, e poi piü tardi aggiunti insieme con le iniziali ai rispettivi luoghi lasciati vuoti. Allo seritto De d. ign. & fatto precedere, di una mano ele- (1) In 5 quinterni: fol. 13-24, 26-36, 31-48, 49-60, 61-12. Anche il elm. 14213 consta di quaderni di 6 doppio fogli.
f rient Qr DE 110 DE DOCTA IGNORANTIA gante diversa, il Laudatorium doctae ignorantiae per quondam monachum in Tegernsee. Chi sia questo quidam monachus di 'Te- gernsee, ce lo dice un monaco, che non aveva gran familiarità con la calligrafia e la grammatiea, e che scarabocchió nel mar- gine: «patrem Bernhardus de Bügingen, priorem nostrum », A] De docta ignorantia segue subito, non considerando alcune note non dovute al Cusano (fol. 71* e *27) l'Apologia doctae ignoram- tiae discipuli ad. discipulum (fol. (3r - 88").
Per gli altri seritti compresi nella raccolta efr. Catal. cod. lat.
Bibl. Reg. Monac., ui, 3, pp. 200-201 n. 18711.
Il testo del eod. lat. Mon. 14213 6 trascritto dal ms. 18711. Già nel raffronto dei primi eapitoli mi eolpi la frequente coin- cidenza delle varianti dei due mss. Uno studio piü esatto diede per risultato, che i due testi non erano.soltanto affini tra loro, ma ehe l'uno, quello del elm. 142183, 6 derivato direttamente dal- l'altro, eioó dal elm. 18711 proveniente dal convento di Tegernsee, iw SCR Du Ee I in ed LR Rr re m o t scu (Las i ei, AB CREE SNC UR Gs, NZS- ua — eon cui il Cusano fu, come s'é detto, in istretti rapporti.
A^ udi NOD o ddl dct ao | - Wie mA Loo. ead — T we Yo T , Ció é provato dai seguenti fatti: 1. Tutte le varianti di 7 (— Tegernseensis, elm. 18711) si trovano anche in E (— Emmeramensis, elm. 14215).
2. Dove E si allontana da T, si ha, quando non si tratta di 3i, Ec ie I qtd i 1 TE jj ; E: F trasposizioni senza significato, di un errore di lettura € di seriti tura chi serisse E. P. e.: -— ES NM BC SAI ug «M oaa t i v Pag. 6, lin. 25 € scioglie erroneamente un'abbreviazione di v in swper invece che in semper. 7, » 94 In x, per non aver veduto un segno d'abbreviazione, spunta un s?c invece di sicut. » 10, » 20 Tr esattamente: nwmero, E: uno. » 18, » 28 r esattamente: mavis, E: maius. In x si hanno pure omissioni per identità di desinenza, come ita, quod. illa; 285 ir ai AMICO zl "ule 7 9, 24 non magis non esse — 9, sit — 9, € non potest. 6 nata da ció, che nel cosi l'omissione 9, 6 cum modello r due righe consecutive cominciano con la stessa parola minus.
3. Correzioni di T sono state tenute in conto dallo serittore di E, e note marginali di T sono passate nel testo di m, P. e.: * Aven epi DAT gud side cir dct ipe ud ML P t bg! TM ERAS ESDCBONa Ad dO PLA abet Pag. 4, lin. 1 in v sopra corporalibus 6 aggiunto d'altra mano bi ed x mette corporabilibus; » 15 loserittore di r aveva omesso quantitas; altri ha avver- tito la lacuna, e aggiunto in margine: quantitas s. maoi- nitas; E poi mise nel testo quantitas scilicet maaimitas.
9 ?
"AR Pag.10,lin. 8 & ha messo nel testo l'/lerum che in v sta tra le righe. ^ 18, » b r ha ovcvo«c ab ov. Lo scrittore di e, che non sapeva di greco, lasció uno spazio vuoto per poter aggiun- cere piü tardi le misteriose parole.
21, » 10 In T e€'é nel margine wnitas accolto da & nel testo. 95, » 4 In v é prima cancellato quomodo e sostituito qwam- Ln ide.
vis; poi rimesso quomodo con un punto segnatovi VWsotto; E ha trasceritto quamvis. 116, » 11 é passato da Tr in & l'erronea numerazione del capi- ^» tolo — tanto per recare anche un esempio manifesto dalla parte piü tarda dell'opera.
Nota. — Nel ms. x ho trovato solo due varianti (nei 10 primi capp. del 1? libro riscontrati in entrambi i mss.) che non si ri- conducono a T: pag. 4, lin. 9 l'aggiunta notissimis alias e lin. 13 l'agg. doctissimo alias, e non ho potuto stabilire donde E abbia preso queste parole. Ma non mi par verosimile che z, oltre T, abbia adoperato anche un altro ms.
Le varianti si riferiscono al testo della presente edizione.
Eg — Clm. 14213 (soltanto i capp. 1-10 del lib. 1) -- — addit — — ommittit Il primo numero che precede ogni variante si riferisce alla pagina della presente edizione; i| secondo alla linea.
C Eibsice: -- orm MT RW HER "" AN wt.
m r Aud zi JR Erhard B dz voe n T 1! Hi * 1 d E z y EX i Lauri Pli TAB ovd di ar ES HE MET 2 CLE den a ra dc c a Aue "de Ct IRL 8 y- n 1 à AA V" RI » E L 2, 8, DE DOCTA IGNORANTIA 1-8 Deo amabili reverendissi- mo patri domino Juliano sanctae apostolicae sedis legato cardi- nali praeceptori suo me- tuendo Nicolaus de Cusa x dignissimo Deo amabili reverendis- simo patri domino Juliano sanctae apostolicae sedis dignissimo cardinali praeceptori suo metuendo T -( o ingenium 4 tuum &€ 10 graecorum d- etiam rr 18 — Sed E 15-16 peravidum] paravi dum ET 16 visendi & 18 — sanam xrl Ji£h 24-25 qualemcunque] talem | qua- lem ET vov ag 1-2 Quomodo scire est igno- rare. Capitulum primum Er. [E cos in mss. per íullo Üopera 4l numero del cap. segue al entrambi à titolo dà esso.
6 — ca ET * connatum E&T 8 — ut ET 10 evenire zT » ut-4- dum xT 12 intellectum,verum quod ET 17 certi| incerti & 17-18 est igitur x 18 ut] et xr fh - 10-11 in quantitate tantum, qui proportionem efficit, ET 18 Pitagoras ET 14 intelligere E ] corporabilibus x eorpora- libus, poi corr. corporabi- libus 2 ita] adeo xr » quidem cT Ms.
9, 8, 3, 5 vir divini spiritus k ( igitur 1- hoc ET ? affirmet x manifestissimis] notissi- mis alias manifestissi- mis E noeticoraci ET non frustra E plenum 4- nos E ) studiosissimo] doctissimo alias studiosissimo E 14 ipsi] Sibi ET E 15 doctissimus ET 16 se magis sciverit] scive- rit magis &E se sciverit ma- 9-A maximitatis] maximi R 8 illi] sibi xr X 11 ei] sibi ET ec OG » eum eo] secum ET *£ x ] — est ET inhabitat Er ) absolutum] ab absoluto gr «^ ÓÀ 16 libello - pauca kT 20 inquiramus E 20 semper] super E 2/( vim] nostrum ET 1 quaerendam] quandam ET 3 — stili E — etiam x etiam] in T * M 21 intelligere] attingere ET 24 sicut] sic E 31 usque ad] in ET 2 aut] nee E 7 — ad ET » accedimus ET 6 esse maius ET 6-7 cum sit...non potest] esse potest E 15 quantitas 4- scilieet maxi- mitas e — quantitas T 17 conincidenter ET 18 tantum 4 quae ET 24-25 — non magis non est...eonceipitur non esse E APPENDICE 113 26 hoc-- est E 8 Svssenios Ek uH 28 enim aliud est ET ^ maxime] pro maximo ET E. 10, 1 qui] quod xr 9 Pitagoras ET (ripetuto!) 1 2 esset| foret ET 15, 2 enim] namque ET 3 3 nulli Filorum zr Z4 T 6 prior natura ET & illorum é eggiunto sul (rigo 16, S igiturj itaque ET E d'alira mano. 5 prima sit ET E 4 — postea ET 19 sit-- natura k natura sit 3» 4 ab ipsa] a ET 20 — effectu ET á 14 fabsolute rrP 24 est connexionis x 4A! 20 intelligibile 4- pafiter zT 95 — causa ET 3 ij 21 inferius manifestiorem do- 26 — etiam ET " ctrinaüm x 29 — ipsa ET » quae quadàm propor- » — et ET tione ET 3Ü connexionem esse aeter- 20 tunc] et & nam| connexio aeterna ET 20 numero] uno k& 329 praecedit er [M 11, 2 venitur E » esset aliquid ET 9 esset] foret ET 3D aliquid ET 8 idem -F scilicet sequetur E 17, 38-4 connexio -4- aeterna E li'r i4 sequeretur 2 seritto 18, 3 Ostendamus] Astenda- d'altra. nano sul rigo mnus E O esset| foret kT 5 — ontitas ab óv g (ma v'é 19 unitati ET lasciato lo spazio libero per 12, ] — esse ET queste parole) 2 nec minus] et minus E ovvacs ab ov T ) hoe] hie &r 6 — voeabulo xrT 10 ea] eo xv » unitas J- quasi ET 12 — sic ET 1 ipsa est xT 13 — autem ET 11 monstruosum &E&r 17 Ostensum] Astensum & [3 — quod xr 21 et ita] ita ET 14 est enim unitatis repe- 23 alioquin] alias ET titio ET 13, 4 alioquin rr 27 utroque xT ere | 8 nec esse| nec non esse ET » — repetitionis ET d gy. 11 autem] aliquid xr 298 mavis] maius E: 19 potest-F esse (aliud...) eT 19, 1l unitioj unitas ET 1 [5 vel esse] nil esse ET D et-- ab ET 2] supra omne esse nomina- 8 unitionem] unitatem ET h ^ bile] super omnenomen ET JO nee..nec] neque...vel x, » 1 » esse] est E nec.,..vel T m" 28 ili] sibi xT 11 neque] nec ET - ; 14, 46 eum| quem kr 13 utroque ET [ | Hi 7? Minar] Marcum Varrum E 15 utroque ET q H M. Varr. T, 16 ipsum 4- quidem xr 4 | E iE E d mw EF 3 " EN - IGNORANTIA 91 solerter T vocaverunt ET 23 Boecius T (fripetuto /) —-et ET 95, 4 quomodo prima cancellato jte ub ET communitas naturae |com- e sostituito con quamvis po? restituito di nuovo con punti compendiosius T munis natura ET quod J-in ET 17 annotato in margine: S|cili- 26, 18 ascendendi c cet] naturali 20 — secundo T Amor seu Spiritus] sive 21-298 circulus, triangulus T 98, 13 circuli 4- et ille plus a eur- vitate recedit quam arcus ghadhue minoris circuli, T Epieurorum 'T rm ERE 1 IU p en xi did LL ROAA PSI Do JA RC E Rn e a m amor spiritus E haec] hoe T loco -- elarius ET Marcianus ET — ita quod illa x 19 ipsa] in ipsa T naturalibus] materiali- — esse T finitis lineis T finita est in potentia] est c4 o (m haec FRU MN cct or Tr Ulla oa S E Pa " potest. 4 Et T mae bus ET sunt ET ubi circulus sit] circulus in potentia finite T et ET » est infinita 7 quousque b 4- veniret in c, P E.
ortus est triangulus, si "we a Wa 5. )h Ft ra e e pe tune -- reete E BL: evomuisti reete E | intelligi 4 unitas x. 4 in- perficitur | circumduetio fia quousque b ' (ripetizione «e per identità di desinenza) telligién margine: s[cilieet] Uv 2 unitas maximum intelligere ET 9bdjadT etenim] enim ET 3 infinitam T quomodo...actu] quomodo ea quae sunt in potentia finiti, est actu T £ non est aliud x immutabili ET eum:] cum dico ET maxima, 4- dieo 7 9 triangulum T omnem triangulum. T AER 1, Ge ch iig NUES C 2 ctt aS A heiss r LS * e GUSTO AGDBND ju 2 dO "in sv ——— XUNCIMS Usar) 9-1 x - TD PES e 16 19 21 24 21 ol 9 18 96 D o 15 » 16 29 26 98 unitati T ——— RP E RR E ESAE e TUN ret —— — HS) 2 aaa S aA Lad Tee MUI a URL pA e —fÓ LESODQ mt IPLA RHCuR as 7 2 RS MNA Lar 116 DE DOCTA IGNORANT!A 64 15 16 15 19 20 94 13 13 14 5 19 21 ———— nmm ISP E EEIPERRPEER Rm mem SAMT SNOTSN PA i. n2 ww m LÓEíE Q' O9 rm CUSANO.
£ r LM v i-e PS APPENDICE magis] maior T 20 solus| plus T: sit et aeternitas T 22 personarum; sit et con- 20 verso] personarum sit; et 20 e converso T 69, Ó quod| quae T ri sibi solus notus est T 9 verae --et T 10 nihilominus 4- quod T 11 explieavimus T 15 benedictus. 4- Finit de.do- 16 cta ignorantia liber pri- 18 mus. 22 2 De docta ignorantia liber 11] Incipit liber secundus T lit habenti T — jid T possit T esset minor T datum 4- simul T compleetatur T ostendit] extendit 7 actum T infinita t exoriri T extendibilis T interminabile T meliori T brevissime sumus osten- suri] breviter ostende- mus T omnia] et ad se cr — ab cv ab| de v compositum transire] transsilire T eius] ab T est, non est intelligibile] non est intelligibile T abesse T Ut] et T indivisibilis 4- aut T non in T7 posito T pii] religiosi T — essent T sint] sunt T — non T alterius] altius cr de qua] quod c quod in prima veritate T unit omnia T et non solum] non tamen 1 dicitur Jin T complieantis T ubique] undique ubicunque 4- ipsam T — est T ipsa - est T ergo T omnium T ae ERR , he bem LI i. enplpsiuie: TER td da Lon "Paco * Y sfida bp RC RN eed DJ I. e apii er Zr us TT n bibe : re WRUTANM "88i Kn T SON AE 5e ai -- — coiYote T idet o L9 oux ds l— XL Mi a.
DE DOCTA 1 sicuti T 24 in ipso est T 31 Dei est] Dei sit T 2 sic] sit T 6 absque 4- unius T 18 eapite] capitulo cT » aliquid] aliud 19 à maximi esse] abesse T 5 attingi intellectum T 9 sie est] sie T 10 ita Deo non T 15 poterimus intelligere T 16 etiam] esse T 24 et hoec] hoe 1r 2/ esse ipsum] esse ipse T 6 tamen] tantum T 11 imitatur] concomitatur T 12 nota 4- facta T » et quae ei] illa T 13 — illa T 14 — autem T » exemplifieemus T 16 unitas absolute T 20 qua] quo T 8 lieet non] non T 17-18 terminatur T 18 esset] sit T 22 nec] non T 29 in luna| luna T » licet] sed T » quo] quod T 32 est] et (correzione margi- nale: est) 39 luna luna 4- Deus autem non est in sole sol et in luna luna T 21 dicit T 4 Anaxagorici T 9 primo libro cT 50 sint T EE PM rc ea tlt PU UTE Ut IGNORANTIA ul uü IL 13 20 C 26 21 o0 10 19 20 6 8 18 14 92 94 T1 15 28 O0 oOo0 : ) carentia APPENDICE — igitur T familiarius] humanius T illa ab c alteritatem -- cum T aliquid] quid T illud] aliud T essendi T Hine] Hune T pura] absoluta T Ipsa 1 ]- et T stirpeam T vegetativam animam T motu] mobilitate T 0Xnv] yle T cahos T non solum formae T ex] in T datam] doctam T esse possit T possibilis 1 — per se 1 actu T coincidunt T voluit falso T infinitum creare T actus--eteontracetio actus T (Hipetizione) contracta - nee T possibilitas 4- ad actum T progrediatur, --in T mentem, 4- alii intelligen- tiam, T et r quod "T aequale T etiam] et ita T aliter] taliter T idest] et T explicationem tempora- lem T — Et T quae L'essent fu poi cancellato dallo stesso coessent.
pista.
applane T cloto vocaverunt T applane T lachesis T eventuum] proventuum T extenduntur. 4- Conside- rarunt enim sapientes T — qui T — sapientes T opere T ex quo] est a quo T N| moveantur T B aliud, aequaliter tamen T qui T in T pcd — Á— He av "aV MU TESTEN ai PCR ai X MA a i rt absolutus est| absolutus motus est T 19 20 12 13 16 26 DE POCTA nexus] eonnexus ' quibus--in tertio T Q«we- st'aggiunta, fu peró unnul- lata, dallo stesso scrattare sot- tolineandola; e rimase alibi. differenter T aliquid T ignem 4 vel 1 coineidit T haberet, haberet et cir- cumferentiam T terminatus 4 et T — esset T — hie T sex...horizontem] super orizontem vi sex signo- rum T distanter T axim T et|in T quantum] sieut T qui ipsa] quia ipse r — quam T — aut T — aut alia T — etiam T — aliud ut] vel a artico T cenith T esse in cenith T de] e v ac] atque T cum non] non enin T existendo T navem quomodo ajpre- henderet moveri T alios J- et alias;T ut...terra] existens in sole et alios in terra T ubique] undique T quoniam 4 eius T est Deus T ubique] undiqueYr . mobilis] nobilis v HURTS iiti ESSE IGNORANTIA o 28 28 DIS 38 — S -I 11 14 potest] posset T maximum -4- aut mini- mum T iam] statim esset| foret T — Suae T cirea] eitra T intra| inter T quod| eum T simus T — aliis T sic] sieut T ac manibus] et manibus T concipis T et T autem 4 ei T influentia] refluentia T uniant et] uniant, T Venere T recentiores] moderni T an] et 7 et lunae] lunae 7T ) — habitantibus T inhabitata T ut] et T sunt| fuerint T hine 4- inde T terrene T quod] quot T est-- unus T alium 4- et alium T ait-- enim T ut] quare T sit| fit T recipientium 4- et T an] ita ut T recepit T an ad materiae] et materia ad T retrahens ob organorum indispositionem T morte illa descendente] materia infra descenden- te T " 4 ut , Li ; a 2 T3 "4 TP MN s Pus. A.
-— 26 29 o o MER wmm dE NA ^ APPENDICE 183 vel modij aut modi 7T implere promittit, quae omnia 4- quod T praemitti] antemitti T spiritualium -- existens animalis T participatione] participa- bilitate T passionibus T ipsos E corretto in ipsas ponendovi sopra a rationem T Deum 4 patrem T quin 4- et T seipso | ipso TJ — et T — supreme T de] in T citra] praeter T quoniam] quomodo T templum] triumphum T sed -- et T solitudinem| solutionem c quomodo fruetum] quo- niam fructum multum T ille T absoluta T naturae -- et T potentissima -r et T ipsi] sibi T suscitasse T qui-- et T immortalitatem 4- nostra T adoptionum 1 talibus] taliter T erucis T Christi T gustabunt T nec...anhelamus] nec ex- peetant ex lege sua Ma- chometi, quae non aliud quam voluptatis desideria 20 (« OQO-0 nos in Christi morte extin- cta in nobis, sperantes ad apprehensionem ineorru- ptibilis gloriae anhela- mus T secus quam] uti T ut| sibi T sic] sicut T natura - media T qua T universum T propterea] ea propter T Deum et hominem T non] nee T apprehensibilis T oí quae T 93 30 Or 0 QOU-O merito J4- hic T qua] quo T vitae -L et T consumens ' et probat] probat 1 esset| foret T 'apabilia T sei -- sint T 28 Q 13 26 26 r1 e sum T aequalia ei] aequales ipsik aeterna iustitia, perma- nens] aeternae, iustitia permanet T per Christum] per fidem ad Christum T — est T virtutem] veritatem T quemquam, quem T subiiciam T motum T sit] fit T intelleetus. insatiabilis est] insatiabilis intelle- ctus, quousque attingat ipsum, immortalis et in- corruptibilis est T — est T ipsi] sibi * quod] hoe cT acc die Aa, 2 à: Lp Tum NE. dU EE CLA ^ro Mm.
à T: 1] 1 WL EE "E. ur re cim ctim i ac ibat eros —- LL 184 DE DOCTA IGNORANTIA -— simplieitate T ER en.
rationem] rariorem T ET fieri potest T P. Qo quidem -4- et v 21 quoad -F-se T 22 ad] apud cT ^ rectitudinis| certitudinis EF 24 absque 4- omni T » alio] aliquo T 157, 15 maxima 4- quod T 158, 3 id se] ipse T 7 — adest T » illi] sibi v 12 esse potest T 16 esse lesus T 2] et corpus] corpus T 20 credit T 2/(-29 aut quomodo...esse cre- dit, si in...non habet? Quomodo eligeret...non speraret? T 20.-— Christus T 11 altam] illam T 15 unusquisque] quis T 16 vita] via T 16-17 hiec visibilia, quae in mun- do sunt] hie quae visibilia et in mundo sunt T 22-28 conieeturalium] connatu- ralium T 29 — homines cT 9l quod 4c fide T 16 17 22 24 28 21 abundare faciens atque supplens] faciens abunda- re T De ecelesia. Caput pae- nultimum T claritatem] caritatem 'r qua] quae T sit simul T competiit T quoniam 4-illi gradus T omnis T enim T quo T possent T corpora] membra nisi] quam T eorporis T particulam] pedicam T actu T ut T fidei T sieuti| uti T ) — quadam T qua] quo T ille] hie T cibus esset T satiantur 4- et nunquam potaverunt T corruptibile] ineorrupti- bile T magni] maximi T ex] de T esset] foret T ferri T Haec 4- est convertatur T eius] cuius r cancellato e in margine, forse dallo stesso serittore del testo sostituito con eius ipsum] Christum T non nisi in Christo subsi- stant T lesus] Christus et T ecclesia est magis una T quanta T alteritatis] alietatis T i ES "A y e f! Lu MET suapte (4s asHIErPCUMT AO e: í H 4 ed sd " A PnCAUMN B Amen] In fine libri se- 22 exorare T quitur T 28 mereamur 4- Complevi in mari 1- me T Cussa. 1440. XII. feaen mem redeunte T bruarii. T C — profundis T Un altro ms. contenente il De d. 4. é il Cod. eartus. 307 della Stadtbibliothek di Magonza proveniente dalla certosa di St. Michels- berg, che contiene anche il De 2gnota literatura di Giovanni Wenck pubblieato nel 1910 dal Vansteenberghe. E avendo io, in una mia breve dimora in quella città, grazie alla cortesia degl'impiegati della Biblioteca, segnatamente del sig, Dott. Heidenheimer, potuto esaminare questo codice, credo opportuno darne qui qualche notizia.
Il cod. porta nell' indice manoseritto dei Codices Cartusiani il n. 807. Appartiene probabilmente alla seconda metà del sec. xv; é almeno per quel che riguarda il De d. i. scritto uniforme e chiaro; i titoli in rosso; misura 21*X(14 em. Non ha numerazione. Secondo la numerazione mia il lib. I va da fol 38r a 68r L'opera non ha titolo. Comincia subito con la parola Admirabitur. Solo di mano assai piü recente é stato aggiunto: Liber primus de docta ignorantia Nicolat de Cusa.
Alla fine del 3e libro segue 131v: Post finem libri sequitur: Accipe nunc paler metuende, quae iam dudum...Il testo peró é subito interrotto, poiché tra il fol. 181* e il fol. 132r é stato strappato un gran numero di pagine. Poi vengono brani di altre mani e di altri autori. Ecco una serie di varianti. Notate nella mia rapida collazione.
« — Codex Maguntinus.
i dhein d 186 DE DOCTA IGNORANTIA 3 10-11 in quantitate tantum qui proportionem efficit w 4 2 ita] adeo «M 5 quidam divini spiritus vir w (€ igitur T hoe M: 9 nocticoraei M 14 ipsi] sibi M 15 doctissimis M 16 se seiverit magis M Tutte queste varianti, come si vede, sono comuni anche a v e ad kx. Anche nel ms. magontino l'ultimo cap. del lib. II ha la falsa numerazione 14 (invece di 15).
J. ij.
BONUS E n UE TEN AN à ) WE xc AS CR de ÁLA LL csv: n ' , Y pon * ] f INDICE 1 Nieolaus De Cusa Cardinalis Reverendissimo Patri Iu- liano Cardinali praeceptori suo metuendo S...» Í Das DOOTA IGNORANTIA LIBER l.../—c. 4 2.7.0 2 Car. I. Quomodo scire est ignorare...«. -". » ivi CAP. II. Elucidatio praeambularis subsequentium.. » 3 * Car. III. Quod praecisa veritas sit incompraehensibilis — » T Car. IV. Maximum absolutum incompraehensibiliter in- à e Mies ANO D. telligitur eum quo minimum coincidit...» 8 pou V. Maxinum esí unum —. M XT e et 10 Capr. VI. Maximum est absoluta necessitas...» 12 Cap. VIL. De trina et una aeternitate..; «^ 14 Cap. VIII. De generatione aeternà...- «.. » 18 CAP. IX. De connexionis aeterna processione...ivi ^ Cap. X. Quomodo intellectus trinitatis in unitate su- pererediur Ombiw. 0 59 9 066^ uoc c PUES 20 CAP. XI. Quod mathematica nos iuvet plurimum in di- * versorum divinorum appraehensione...» 20 Cap. XII. Quomodo signis mathematicalibus sit uten- e aum in proposto.. 4——oesc cT » 26 4 CAP, XIII. De passionibus lineae maximae et infinitae — » 2 A CAP. XIV. Quomodo infinita linea sit triangulus.. » 30 j CAP. XV. Quod ille triangulus sit eireulus...» 91 Y CAP. XVI. Quomodo translative maximum se habeat ad a omnia, sicut maxima linea ad lineas...» 32 E. Cap. XVII. Ex eodem profundissimae doctrinae...» 26 - CAP. XVIII. Quomodo ex eodem manuducimur ad in- telleetum participationis entitatis |...40 ^ K