rum rerum ineorporearum conïmixtio facilius credi debuitquam unmsx^orporeae et aherius incorpores^; ac per hoc verbi Dei et animse credibilîor debuitesse permixiio quam- anim» et corporis. Verbum ergo Dei longe alio modo quodam quam' in eo quo creaturis caeterîs adéat, suscepit hominem, seque et illo fecit unum Jesum Christum. Remigias, in psalmum XXXIV: Et oratio mea in sina,etc. Scimus quippe Christum in duabus et è\ duabus substantiis constare, divina scilicet et humana. Angnstinus, contra Maxiniinnm: Nuila sit partium dîvisio in trinitate deitatis; Christus una persona est geminae substantiœ, aec tamen Deus pars hujus personae dici potest, alioquin fiiiusDm, antequam formam servi susciperet, non erat totus, et crevit cum homo divinitati ejus accessit. Quod si in una persona absurde dicî- tur quia pars îHius reinon potest esse Christus, quanto magis trini*- tatis esse non potest quicunque unus in tribus? In trinitate ergo, qu» Deus est, pater est Deus, et filius etiam Deus; et spiritus sanctus est Deus, et simul hi très unns Deus, nec hujus trinitatis tertia pars est unus: nec major pars duo quam unus est ibi; nec majus aliquid sunt omnes quam singuli, quia spiritualis non corporalis est magnitudo ^ Idem, saper Johan. homel XLV: Per similitudinem Christus multa est, quaB per proprietatem non est. Per similitudinem: et petra est et os^ tium et lapis angularis et agnus et pastor et leo, et aliaquœ connume- rare longum est. Si autem proprietates discutias rerum quas videre consuevisti, nec petra est nec ostium, etc. Item: pono, inquit, ani- mam meam. Quis ponit? quam ponitP Quid. est Christus.^ verbum et homo; nec sic homo, ut sola caro sit, quia homo constat ex came et anima; totus autem homo in Christo; non enim partem de-r teriorem suscepit.et meliorem deseruit; pars quippe hominis melior est anima quam corpus; quia ergo totus homo in Christo, quid est Christus? verbum et homo. Quid est verbum et homo.^ verbum, anima et, caro. Tene ergo quia nonnuUi fuerunt haeretici et in ista sententia; ApoUinaristae haeretici ausi sunt dogmatizare quod Chri- stus non sit verbum et caro, et animam humanam non eum habuisse ' August. opp., tom. Vni-, pag. 698.
SIC ET NON. 12 90 PETRI ABiELARDI contendimt. Qiris pcmh animam et henim famitP Ghristus, ex eo quod verbum est, animam poiiit et itenun somit? An ex eo quod anima humana est, ipsa se ponit et svmit? An ex eo quod caro est, animam ponit et snmit? Si dixerinras cpiia verbmn Dei posait animam et iterum sumsii, metuendnm nobis est ne dicatnr: ergo anima iiia aliquando reparata est a Terbo, et aiiquando veibun iliud ex quo snscepit animam, fuit sine anima ^. Item: Qaid fecit passio, qmd fecit mors, nisi coîrpus ab anima separairit, ammam vero a Terbo non separavit? Mortums est Dominas; sine dubio^ caro ipsius expi* ravit; anima ad tempus desennt camem, a verbo autem animam separatam esse non dico. Latronis animœ dixit: Hodie meemn eris in paradiso. Latronis animam non deserebat et deserebat suam? absit; sed suam iaseparabiliter babuit. Sicut Christua animam suam posnit, sic et nos debemus animas pro fratribus ponere. Ponere ani<- mam, mori est; sic et Petro dixit: Animam meam pro te ponam, id est, pro te moriar. Garni hoc tribue: caro ponit animam et iterum sumit. Stinclinatocapitetradiditspiritum, hoc est ponere animam; caro iilum tradidit, emisit, expiravît; ideo dicitur expirare extra spiritimi fieri, quomodo exulare extra solum fieri, exorbitare extra orbitam fieri.
Si ergo caro animam posait, quomodo Christus animam posuit? non est caro Christus. Ka j^ane et caro Christus et anima Christus et verbum Christus; nec tamen tria h«c très Christi, sed unus Chrirtus. Quomodo est enim unus homo anima et corpus, sic unus Christus verbum et homo. Videte quid dixerim, et intelligite: anima et cor- pus duse res sunt, sed unus homo; verbum et homo duae rea sunt, sed unus Chi^istus. De homine qufinre ubi est? ubi est apostolus Pau- his modo? si quis respondeat: in requie cum Christo, verum dixit; si quis: Rom» in sepulcro, et ipse verum dicit; iliud enim de anima, hoc de ejuscame accipitur. Nec tamen duos dicimusapostolos, unum qui requiescit in sepulcro, alterum qui requiescit cum Domino. Idem, de trinitéite, Kb. I: Qliia forma Dei accepit formam servi, uterque Deus, uterque homo; sed uterque Deus propter accipientem Deum, ^ August. opp., tom. nif p. a, pag. 61 1. — * Abrinc. deett nnaMio.
SIC ET NON. 91 uterque homo pn^ter aœeptam faomiiiem. liem: Ek forma servi cru- cifixus, e$t et tamen gloritt Daus crucifixus eat. Talia emmurai illa susceptio, que Demn Iiomifiea faoeret et liofiimeiii Deum; quid ta- nen propter quid; et qtiid secuadiim quid dicatur diligens lector intelligk^. Idem, lib. IV: Ita sane fadum ut îiÀ ait non tantum verbum Dei et faominis earo, sed etiam Fationalia hûmiais anima, atque hoc totwaa et Deus dîcatur propter Deum et faomo propter liominem. Qiiod si difiiciie intelligitiar, mena fide purgetur.
. LXVIl Quod Cluristiis sive Deu» non sit dicendos creatnra aut servus, et centra.
LXVHL Quod Christus secnndum carnem factus sit, et œntra.
LXIX.
Quod filius Dei prndestinatus sit, et contra.
LXX.
Quod Deus niinorari non possit, et contra.
LXXI.
Quod etiam secundum divinitatem filius minor pâtre videatur, et contra.
Hieronymus, de symbolo nicœni concilii: Absit ei^ ' in fidio Dei ali- quid pins minusve aut in loco ^ut in tempore aut in potentia aut in scientia aut in aequalitate aut in sutgectione^ cum dicitur, hoc ut deitati ejus, non cami adscribatur. Si emœ plus minusve «liquid ' Cf. August. opp., tom. Vin, pag. 767-768. — * Abrinc. deest ergo.
92 PETRI ABiELARDI inveoitur, excepte quod genuit pater fiiium et ^ excepte hoc.quod filius noa ex semet ipso natus est-, sed de pâtre natus est proprie, aut invidus aut impotens pater, insuper etiam temporalis agnoscitur. HilariaSf de trinitate, lib. IX: Ut sacramentum nativitatis in minis- terium assumpti corporis manifestaret, ait: quia pater major me est, a quo scilicet esset gloriam resumpturus, apud quem et in quo esset glorificandus. Item: Glorificaturus filium pater, major est; glorifi- catus in pâtre filius, minor non est. Aut quomodo minor est qui in gioria Dei patris est? aut numquid pater major non est? major itaque pater est, dum pater est; sed filius, dum filius est, minor non est. Nativitas filii patrem constituit majorem; minorem vero filiiun esse nativitatis natura non patitur. Major pater est dum ^oriam as- sumpto homini rogatur ut reddat; filius minor non est dum glo- riam resumit apud patrem; atque ita sacramentum nativitatis et dis- pensatio corporationis impletur. Nam et pater, dum pater est et glo- rificat nunc^ filium hominis, major est; et pater et filius unum sunt; ex pâtre natus filius post assumptionem ' terreni corporis glorificatur in patrem.
LXXII.
LXXII.
Quod Christus secundum corpus etiam non creverit, et contra.
LXXIII.
Quod humanitas Ghristi non creverit in sapientia, vel quod tantumdem scierit quantum divinitas, et contra.
LXXIV.
Quod. Christus corporaliter^ quoque unçtus fuisse leg^tur, et coati^a.
* Abrinc. deest excepta qtffid genuit pater filium et. — **Abrinc. deest nunc. — ' Turon. ascemonem, Vid/ Hilar. opp., pag. i oa!i.
SIC ET NON. 93 LXXV.
Qi|od in Ckristo is qui est fdius Dei non sit ille qui est filius hominis, sive i^ qui est aetemus non sit is qui est temporalis, et contra ^ Hieronymas, in psalmum CXIV:juravit Dominas. Hoc quod dicit jara- vit non ei qui ante Luciferum genitus est, sed ei juravit qui post Luciferum natus est ex virgine. Item: Ipse enim est iste Melchisedec sine pâtre, sine matre, sine generatione. Âb omnibus ecclesiasticis dictum est: sine pâtre secundum camem, sine matre secundmn Deum. Idem, de sermone in assumptione sanctœ Marim: Verbum quod erat in principio et apud Deum erat verbum; ipsimi Deum genuit gioriosa vii^o Maria ex se carnem fàctum?. Item: Qui elegit nos ante mundi constitutionem, quia profecto quicquid Deus fecit ab initio, Christus fecit totum per unitatem sacramenti; et ideo jam Christus erat in filio, quoniam semper per sacramenti unitatem in Deo fuisse non dubitatur. /f^m: Unus in carne, unus in ^acramento atque unus in spiritu, nec omnino admittit ut alius filius hominis, aiius filius Dei intelligatur, quia nec tempore perscribitur nec passione sepa- ratur. Sed totus Deus in Christum et Christus in Deum transiit, ut quidquid Deirfilius est, Christus dicatur, etquidquid Christus pertulit, id Deus pertulisse recte dicatur. Nec nos hominem seorsum colimus nec adoramus, sed Deum incamatum, qui proprium sibi corpus ani- matuna.univit. Item: Ipsum Dei filium. adoramus, qui nihil in se pro assumpto homine est auctus, nihilque quod verbum caro factum est imminutus vel mutatus, et ideo unus idemque semper cum Deo pâtre filius adoratur, non recedens ex tempore,. non alienus natura vel génère. Quod si tibi novum videtur quod hominem §issumpsit, noveris quod semper cum eo et in ejus consilio fuit. Item: In Christo Jesu in quo est Deus et homo, sic unus in una persona, ut logatur ' TuroD. hœc qusestio habet tîtulum hune: Quod Deus sive filius Dei passus âicendus sit, et non. — * Toron, camrfactum.
94 PETRI ÂBiELARDI quam sœpe in divinis litteris homo Deo coaetemiis propter unitatem substantiae, ac deinde homini Deus videatur compassus, cum nec initialis ^ homo nec passibilis Deus. Sic tamen unitus est Deus suo corpori ut nuilam patiatur fieti înter Deum et hominem humana opinione distantiam, ne forte, quod absit, filiusalius Dei etalius fi- lius hominis credatur, prsesertim cum scriptura sic connectit et cor- pôfat Déum et hominem ut nec in tempore admodum homifiem ({ûidem a Deô, nec in passione Déum pôssît ab homme dtscernere. Unde, si ad tempus f espicias, invenies semper fitium hominis cum filio Dei; si ad passionem, invenies semper cum filiô hominis eumdem filium Dei ita unitum et individuum, quantum ad Tocem scripturae pertinet, ut nec homo a Dêo separari in tempoYe nec ab homine Dëus valeat in passione. Siquidem, ut hoc apertius intelligatis, ipsîus Christi verbâ discutite liVe/iro, iiiquit, ascendit in cœium nm ipii des- cendit de cœlo, filins )mminis, qui est in ccslo. Item: Deus et liomo in una substàntia vel peiisona sine divisionè aut commixtione. Item,: Verbum tamen est Deus et non caro, quamquam camem animatam assump- serit. Similiter et caro carô lest animata et non verbum, licet Del verbudi caro conspecta sit ac visa. Unde Johannes: Qaodfait ab initio, quod vidimus ac prospèftimus et làanus n&strœ tractaverunt ée 'oerio viHBi ôum nemo Deum verb'uïn videre aut tractare possit manibus, nisi per sacramentum sibi uniti hominis, quum nimirum unio tam mira est ut discemi nequeat. Item: Hinc est quod unus idemque manens filius unigenitus, indis^epat^tuis in utriisque natuiis consprdtur, et qu« sunt utriusqtie substdintide operatur secundum uniuscujusque essen- tiam vel naturalem proprietatem. Item: Emmanuel dum unus est, et in eo ipso utetT[ûe, id est Dèus et homo, qtiœ titriusque natune sunt veraciter gessit, secundum aliud et aliud operans, secundum quod Deus, qu» divina sunt, secundum quod homo idem ipse, quèe humana sunt. Et non alius miracula operàtus est, alius perpétravYt humana pasftionesque ^ustinuit; at unus idemque Ghiridtus, filius Dei attfue filius hominis, qui et divina gessit et humana; siquidem inseparabiliter ^ Sic Edit. Codd. initiahilis. Abrinc. dicatar pro Deus.
SIC ET NON. 95 atque indivÎM coinmiinee Chrâtas habuerit actiones. Sed mteiligen- dae MOBt ipsernm <^rum quaiitat6s, eontfimpbnduincpjie est semper ad qam provehitur himiiirtaa eamis, ad quœ incUnatiir altitude di- vimtatis. Idem^ de similitudine camis et peccati: Prior homo de terra, terrenus; secundus c cœlo, cœlestia. Quis est iste codiestis P lUe sine dubio qui eum quem gestabat in baptismate, £eeit audire: Fi&ii^ mems es tu; e§e kodie gefim te. Et quabter dioitup hedie? si in principîo verbiim erat apud Deum, quia hoa istud Yerbum quod semper apud palrem fuisse et esse filius^ credendum est; sed hoiuo, quem Deus verbum ^ustieperat» audivit quod bic fibus bominis, per Dei filium Dei esset filius, in Dei fibo promeretur. Ambrosius, de sacramentis, lib. VI: Ego sum, inquit, panis vivus, etc. Sed caro non descendit de cœlo, quomodo descendit de cœlo panis vivus, quia idem dominus noster Jésus Cbristus consors est et divinitatis et corporis; et tu qui accipis camciB ejud, divin» substantise in iilo participaris abmento. Aagastinas\ contra Maximinam, lib. II: Una persona est Cbristus, Deus et homo. Propterea quod etiam: Nemo, inquit, ascendit in cœlam hisi gai de cœlo descendit, filius hominis, gui est in cœlo. Si ergo atten- das distinctîonem substantiarum: filius Dei de cœlo dépendit, Jilius hominis crucifixus est; si unitatéii»personae: et filius hominis de cœlo des- cendit et filius Dei crucifixus est; propter banc ergo unitatem personœ non solum filiiun hominis dixit descendisse de cœlo, sed esse dixit in cœlo ciûn loqueretur super terram. Idem, lib. I de trinitate: Ex forma servi crucifixus est, et tamen gloriœ dominus crucifixus est. Taiis enim erat illa susceptio, quae Deum bominem faceret et bommem Deum; quod tamen propter quid dicatur prudens lector intelligit. Nam ecce diximusquia, secundum quod Deus est, glorificatnos, secundum hoc utique quod Dominus gloriae est; et tamen Dominus gloriœ cru- cifixus est. Quia recte dicitur et Deus crucifixus, noii ex virtute divi- nitatis, sed ex infirmitate camis. Idem, contra Faustum: Ipsum domi- num gloriae, in quantum homo factus est, Dei filium prœdestinatum esse dicimus. Clamât doctor gentium: qui factus est ei ex sêmine ' Toron, deest^b'iu. — * Hinc estera desunt in Turon.
96 PETRI ABiELARDI Da^vid secundum camem, qui praedestinatus est filius Dei in virtute, ut qui futurus erat secundum camem -filius David, esset tamen in virtute filius Dei secundum spiritum sanctificationis, quia natusest de spiritu saûcto et.virgine. Ipsa est illa ine£Fabiliter facta hominis a Deo susceptio singularis, ut filius Dei et filius hominis simul; et filius hominis propter susceptum faominem, et filius Dei propter suscipien- tem Deum veraciter et proprie diceretur, ne non trinitas sed quater- nitas crederetur. Ex libro de bono perseverantiœ: Ita ut qui suscepît et quod susçepit una esset in trinitate persona. Neque enim homine assumpto quatemitas facta est, sed trinitas mansit, asaumptione illa inefiabiliter faciente personne uniusin Deo et homine veritatem, LXXVl.
Quod humanitas Ghristi ignoraverit diem judicii, et non.
LXXVII.
Quori Jadœi vd dœmones Ghristom agnoverint etiam ante passionem ejus, et non.
LXXVIII. Quod Christcu servilem timorem habnisse videatur, et non.
LXXIX.
Quod Christns fefeJlerit, et non.
LXXX.
Quod Christns nec secundum hominempassus fuerit aut timuerit, et contra.
SIC ET NON. 97 LXXXL Quod in morte Chrisfi $eparatio divinitatis et huinanitatis sit, <>t non.
LXXXII.
Quod in Gbristo snggestio etiam delectationis fuerit, et contra.
LXXXIII.
Quod Christus vel sancti mon voluerint, et non.
LXXXIV.
Quod Christus descendens omnes liberavit inde, et non.
LXXXV.
Quod incertum sit qua hora Dominvs resurrexerit, et contra.
LXXXVI.
Qnod Dominus resurgens primo apparuerit Marias Magdalenae, et non.
LXXXVII.
Quod illi qui cum Domino resuirexeruot, iterum^mortui sint, et non, LXXXVIII.
Quod Chri&tus post resurrectionem cicatrices, non vulnera, dubitantibus f demonstraverit, et contra.
LXXXIX.
Quod creatura sit adora nda, et non.
SIC CT NON.. i3 Quod Dominus fott ascensionem non sit locutus in terra, et contra.
XCI.
Quod sola Maria in anima passa sit, et contra.
XCII.
Quod ante pentecosten, vel in ipsa, de omnibus sint edocti apostoli, et non.
XCIII.
Quod Petrus vel Paulus et cœteri aposioli sint aequales, et contra.
XCIV.
Quod Petrus instinctu diaboli Domino persuaserit vitare mortem, et contra.
XCV.
Quod solus Christus fundamentum sit ecclesiae, et contra.
Paulus, in prima epistola ad Corinthios: Fundamentum enim aliud nemo potest pottere prœter id quod positum est, ({.uod est Christus Jésus. Augustinus, retractationum contra epistolam Donatiani: Dixi de apostoio Petro quod in illo tamquam in petra fundata sitecclesia; qui sensus etiam cantatur in versibus beati Ambrosii, ubi de gallo galli- *haceo ait: hoc, ipsa petra ecclesl^e canente, culpam diluit; sed scie me postea sic exposuisse quod dictum est: Tu es Petrus, et super hanc petram œdificabo ecclesiam meam, ut super hune intelligeretur, quem confessus est Petrus dicens: Tu es Christus, filius Dei vivi; ac si Petrus, ab hac petra appellatus^ personam ecclesiœ figuraret, quum super hanc SIC ET NON. m petram «diftcaretur.. Non eniin.dîctui»«8t illi: Tues petra.; sedvtu es BetFUs; petrffautem erat Christus. Gypriimws, in epistola de disciptina ^t habitwvirffinum: Petrus etiam, eui oves suas Dominus pascendas tueni dasque commendat, super quem posuit et fundavit ecclesiam, etc.
Uemy adJuvaiaimm};de recitando^hœreticoram haptismo: Manifestum est antem ulû etperquos remissiapeccatoruin dari possit. Namprimum Petro }>oiiimusAuperquein œdificatit ecclesiam, dédit ut id solveret in terris cpiod iUe solvisset. Hem, de eodem, ad Qamtam.^^ Petrus, queui Deus^primum ele^^t et super quem «dificavit ecclesiam jsuam. Origenei^super l^tfkmum: Qumcunque Ugaveris super terram. Quoniam autem qui^MSCopatusTÎiidicantlocum, utunturhoc textu, quemadmodum Petrus; et dbves regni cœlorum a Chrîsto acceptas docent: qui ab eis ligati fiieriut in coelo esse ligatos,.et qui ah eis soluti fuerint, id est remiswmem acceperint, esse et in cœlo solutos: dicendum est, quum benedicunt, si opéra habeantillapropter quae dictum est illi Petro: Ta esPetrus, et si taies sint ut super eos aedificetur ecdesiaChristi. Ecolesiastica historia, lib.VI, de bis quae in expositione primi psalmi dicit Origenes: Petrus Tcro, super quem fundatur ecclesia, duastaatum epistoias scribit. Amhrosius, in Hexamenn, de operibus cpiintœ diei, cum dte gallo loqueretur: Hoc postremo^ canenteipsa petra ecclesiae, eulpamsuam diluit, quam,priusquam galluscantaret, n^ando contraxerat. HieronymuSy in epistolam primant adCoriuthios: Si quisenim supersedificat, super fidemsedificâtquilibetdoctor. Item: Hic magistros et doctores siguificat super fundamentum y quod est Cbristus, hominés recte instfuere vel prave; in quibus j[nagistrorum doctrina in die judîeii in igné revelabitur, ubi consumptis peccatoribus probati manebunt. Doetores autem super bis qui probati fiieript, mèrcedem retributionisaccipient; in illis vero quos ignis exusserit, damno afficientur, quia in vacuum laboraverunt. Idem, mper Jeremiam, in lib. III: Et venabuntur eos de omni mante et de cavemis petravsm. Non solum Cbristus petra, sed et Petro apostolo donavit ut vocaretur petra. Idem, * Tid. Cypriani opp. Epist. lxxiii, pag. i3i. Ed. Baluz. — * Sic &)dd. Portasse iterando.
100 PETRI ABiELARDI adMarceUam,deJid€ nostra etMontani hœretici dogmate: Si igitur aposto- lus Petrus, super quem Deus fundavit ecclesiam, etc. Idem, in psalmum LXXXVI: Fundamenta ejus in montibus sanctis. Fundamenta ejus sive Dei sive certe eccksiae. Quae sunt autem fundamenta DeiP pater et filius et spiritus sanctus. Loquitur Paulus: Qadsi sapiens architectas fundamentam posuiy hoc est, fidem trinitatis. Et in alio loco: Expectabant enim civitatem habentem fandatnenta, cujus artifex et conditorDeus. Quos^ nos possujnus dicere montes? apostolos; in illis erant fipida- menta ^ ubi primum posita est fides ecclesiae. Diligit Dominas portas Sion, Legamus Apocalypsim etisaiam, ubi œdificatur civitas Hieroso- lyma, et XII portœ ipsius dicuntur; manifestum est quod de apostolis scripsit; aliter mihi videntur porte Sion esse virtutes. Idem, saper Mat- thœam: Et super hanc petram œdificabo ecclesiam meam. Sicut ipse lu- men apostolis donavit, ut lumen mundi appellarentur, caeteraque ex Deo sortiti vocabula sunt, ita etSimoni, qui credebat in petram Chris- tum, petrae largitus est nomen; ac, secundum metaphoram petrae, recte dicitur ei: œdificabo ecclesiam meam super te. Item: Absit a te, Domine, non erit tibi hoc^. Consideret, qui hocquaerit, petram illam, benedictionem ac potestatem et aedificationem super eum ecclesias in futuro promissam, non in prœsenti datam. jEdificflbo, inquit, saper te ecclesiam meam, et portes infemi, etc. Quae si statim dedisset ei, nun- quam in eo pravae confessionis érror invenisset locum. Léo universis provinciœ episcopis: Dominus Jésus instituit ut veritas, quae antea legis et prophetarum praeconio continebatur, per apostolicam tubam in sa- lutem universitatis exiret, stcut scriptum est:/n omnem térram eximt sonus eorum. Sed hujus muneris sacranientum ita ad oninium apostolo- rum officium pertinere voluit, ut in beatissimo Petro principaliter col- locaret, utab ipso quasi quodam capitedona sùa velut in omne corpus diffunderet, ut exsôrtem beneficii intelligeret esse divini qui ausus fuisset aPetri soliditate recedere. Hune enim in consortium individu» unitatis assuniptum,- id quod ipse erat voluit nominare dicendo: Tu es Petrus, etc., ut aeterni templi aedificatio mirabili munere gratiae in ' Hieron. opp., tom. II, pag. 347. — * Malt. cap. xvi, ia.
SIC ET NON. 101 Pétri sôiiditate consisteret. Sermo primas Maximi epUcopi infestivitate apostoloram Pétri etPaah: Hic est Petrus cui Christus Dominus corn- munionemsui nominis libenter induisit. Ut enim, sicut apostolusPau- ius edocuit, petra erat Christus, ita per Christum Petrus factus est petra, dicente Domino: Tu esPetras, etc. Nam sicut in deserto domi- nico sitienti populo aqua fluxit e petra, ita universo mundo perfidise ariditate lacerato de ore Pétri fons salutiferœ confessionis emersit.
xcvi.
Quod Petrus non negaverit Christuai, et contra.
XCVII.
Quod Petrus et Pauluseodemprorsusdie, non revoluto anni temppre, passi sint, et contra.
XCVIII.
Quod Paulus anté conversionem quoque iam Paulus quam Saulus vocaius sit, et contra.
XCIX.
Quod Jacobus justus, frater Domini, filius fuerit Josephi, sponsi Mariae, et contra.
Quod Jacobus justus, fraler Domini, primus fuerit episcopus Hierosolymae, et contra.
Quod Jacobus justus, frater Domini, primam de sêpteni canonicis epistolam ^ scripserit, et contra..
102 PETRI AB^LARDI CIL Quod. Philippus diaconus et Philippus apostolus idem aon fuerint, et contra.
cm.
Quod onines apostoli, extra Johannem, uxores habuerint, et contra.
civ.
Quod, in figuris quatuor aniinaIium,Matthaeus per homineni/Marcusperleonem praesignatus sit, et contra.
cv.
Quod eadem Maria tam caput quam pedes Domiai unxerit, et contra.
CVI Quod sine baptismo aquae nemo jam saivari^ possit, et contra.
, cvii.
Quod omnîa peccata baptismus deleat, tam originalia quam propria, et contra.
Augustinus, in Enchiridia: NuUus est qui non peccato nâorlâtur in baptismo; sed parvuli tantum originali*; rtiajores autem et his omni- bus quaecumque maie vivendo addidenint ad illud quod nascendô traxerint. Idem, in lib. I de civitate Dei, de his qui se occidunt: Quam causam si voluerimus admittere, eo usque progressa perveniet ut hortandi sint homihes tune sepotius interimere, cùm lavacro sanctae regenerationis abluti universorum remissionem acceperint peccato- rum. Tune enim tempus est cavendi omnia &tura peccata, cum sunt omnia deleta praeterita. 7fem: 0 mentes ameutes! quis est hic tantus SIC ET NON. 1«5 nonr error, sed iuror? Gennadim, de ortkùdoxafide: Baptizaflus suam fidem confitetor coram sateerdote; hoc idem martyr çoram persecatore factt; lilî omnia peccata remittuiitur; irti extinguuntur. Ex concilio c0rthagimensi f cap. I: Qui episcopus ordinandus est, ante examine- tur si credat si in baptismo omnia, id est, tam illud originale con- traetumqnamiilaquœ voluntirrie admissasunt, dimittontur, etc. Cum his* omnibus examinatus, pleniterque instructusrepertusfuerit, tune ordinetm* episcopus. Ambrosim, lib. I de pœnitentia: In haptismo itftque remiasio pçccaftorum omnium est. Quid interest utrum per pœnitentiam an per iavacrum hoc jus sibi datum sacerdotes vindicent? unum in utro^ue mysterium est. Idem, inlib. de mysteriis: Qui lotus est, non indiget nUi ut pedes lavet; sed esft mundus totus. Mundus eratPetrus; sed plantam lavare debebat; habebat enim primi homi-. nis de successione peccatum, quando eum supplantavit serpens et persuasit errorem. Ideo planta ejus abluitur, ut hœreditaria peccata toUantur. - Nostra enim propria per baptismum relaxantur. Idem, de saoramentii^ lib. ///: Ascendisti de fonte; quid secuium est? audifiti leeiionem; succânctus summussacer(}os tibi pedes lavit. Quid istud mysterium? nUi lavavero, inquit, tibi pedes, non habebis mecam purtem. Non ignoramus quod ecclesia romana banc consuetudinem non habeat, cu^us typum et formamin onmibussequimur* Hanctamen consuetudinem non habet ut pedes lavet; forte propter multitudinem declinavît. Sunt enim qui dioaat et excusare ooneatur, quia hoc non in mysterio faciendum e&t, non inbaptîsmate, non inregeneratione, sed quia hoi^iti pedes lavandi sunt. Aliud est humilitatia, aliud sanctifieationis. Denique audi quod n^ysterium est et sanctificatio: Nisi lavavero tibi pedes, non habebis mecam partem; hoc ideo dico non quod alios reprehendam, sed mea offîoia ipse commendem. In omni- bus cupib sequi ecclesiam romanam, sed tamen et nos homines sen- iixBk habenms; ideo quod alibi rectius servatur, et nos rectius cus- todirous. Ipsum sequimm* apostolum Petrum, ipsius inhaeremus devotieni. Ad hoc ecclesia romana quid respondet.^ Utique ipse auctor est nobis hujus assertionis Petrus apostolus, qui sacerdos fuit eccle- 104 PETRI ABiELAROl aide romans; ipse Petrus ait: Domine j non solumpedes, sed^et manus. Vides fidem; quod ante excusavit, humilitatis fuit; quod postea ob- tulit, devotionis et fidei. Respondet Dominus: Qaem lavi, non necesse est iterum lavare, nisi solos pedes: quare hoc? quiaia baptisinate om- nis culpa diluitur. Recedit ergo cidpa, sed quia Adam supplantatus est a diabolo, et venenum ei efFusum est supra pedes, ideo lavas pedes ut in ea parte in qua insidiatus est serpens, majus subsidium sanctifica- tionis accédât, quo postea te supplantare nonpossit; lavas ei^o pedes, ut laves venena serpentis. Item: Post fontem superest ut perfectio fi^at, quando ad invocationem sacerdotis spiritus sanctus infuaditur, spiritus sapientiœ. et intellectus,. etc. Istœ sunt VU virtutes quando consignaris. hem: Post hoc venire habes ad altar^.
CVIII.
Quod parvuli peccatum non habeant, et contra.
Hieronymas^ super Ezeçhielem: Quoniam Domini anima in infantia constituta est, peccato caret. Idem^ ad Heliodoram, in epitaphio Nepo- tiani: Regnavit mors ab Adam usque ad Moysem et in eos, etc. Si Abraham et Isaac et Jacob in infemo, quis in cœlorum regno? Si ami- ci tui sub pœna offendentis Adam, et qui non peccaverunt alienis peccatis tenebantur obnoxii, quid de bis credendum est qui dixerunt in cordibus suis: non est Deus^? Aagustinus, dejide, àd Petrum: Ideo nec seternitas irrationabilibus spiritibus data est, nec sdiquod eis judicium prœparatum est in quo eis vel beatitudo pro bonis vel damnatio pro malis réddatur operibus. Ideo in eis nuUa ojperum dis- cretio requiretur, quia nuUam intelligendi facultatem divinitus acce- perunt. Propterea igitur eonun corpora resurrectura non simt; quia nec ipsis animalibus aut sequitas aut iniquitas fuit, pro qua eis aut aeterna beatitudo sittribuenda vel pœna. /(fem, m libro quœstion. vetef. et nov. legis: Quomodo reus constituitur qui nescit quod fecerit.»^ Idem, in sermone in hanc lectionem: Cam enim essemus in came, ait Apostolus, ^ Hieron. opp., toni. IV, pag. 267.
SIC ET NON. 105 passionespeccatoramy efc; concupiscentiam nesciebam nisi \e\ diceret: non concupisces; homo quod bonum putabat, maium esse cogno- vit; voluit fraenare concupiscentiam; conatus est, victus est; cœpit esse non solum peccator, sed etiam praevaricator. Peccator enim et antea erat, sed antequam legem audiret, peccatorem se esse nesciebat; factus praevaricator qui fuit ante nescius peccator. Haymo, saper epistolam Pauli ad Romanos: Sine enim lege naturaii et Moyse peccatum mortuum erat, id est, latebat, ignorabatur, non appa- rebat. Antequam lex naturalis et intellectus incipiat vigere in parvulis adiisque hominibus, licet percutiant patrem et matrem et maledicant, non peccant; Simiiiter, antequam lex Moysi data esset,' erant quaedam peccata quae ignorabantur peccata esse, quae commissa non tantae gravitudinis erant; etiamsi cognoscebantur esse peccata, latebat qua pœna digna essent. Augastinus, in sermone de verbis Apostoli: Eccé infantes in suis utique operibus innocentes sunt, nihil nisi quod de primo parente traxerunt habentes. Res- ponde mihi, quare moriuntur, si omnes homines, quoniam pec- cant, ideo moriuntur? Quid putatis dici potuisse? Peccarunt et ipsi. Ubi peccarunt? rogo te; quando? quomodo? bonum et ma- ium quid sit nesciunt; peccatum accipiunt, qui praeceptum non ca-