LaunENTIANUS bibl. S. Crueis 11 sin. τ [Bandini VII, 92] membra- naeeus, quadratus, saeculo XIII exeunte scriptus. f. 1—95 Introduetio sine titulo.
1) eius lemmatum specimen nota La p. XXXIV invenies.
CONSPECTUS CODICUM TRANSLATIONIS BOETHIANAE XXXIII Codex M, utpote qui eognatus sit eum L, ceteris praestantia ante- cedit, eodieis N librarius et minus diligenter deseripsit neque divinando abstinuit (cf. p. 28,2); O et S ex eodem exemplari derivati sunt (ef. p. 28,1. 9) et quidem cognato eum codice Q, ut etiam illo eodiee fide superari nobis iudieandi sint. ': p.95,1 tit. om. MNOS || 2 erisaori MS: grisaori NO || 38 sit genus NOS || et om. MNO || 4 differentia quid species quid proprium MS: species quid differentia et quid pro- prium N: species quid differentia quid proprium O || et (post proprium) om. O || 6 utilia sunt. [starum. MS: sunt utilia. istarum NO | τ traditionem] rationem S || 1. 16. temptabo MO: temtabo NS || 7. 8 modo introductionis O || 10 mox vero M: mox etiam S || ac] et MNOS || subsistant MNOS || 11 nudis purisque MS: nudisque (que eras.) purisque N: nudis- que puris O || 11. 12 sint MNOS || 12 utrum sint O || a sensibus N || 19 posita sint M || enim om. N || 15 antiqui probabiliter MO || p. 96,3 et eras. M: om. S || quodammodo aliqu. S || 4 ante AKomanorum add. collectio M: supra ser. Ὁ || 5 seilicet om. S || 6 Aabentium om. S aliquo modo] quodammodo S || se invicem om. S || secundam eam Ὁ || 1 cognationi O || divisiones OS || dieto S || 8 aliter autem (et om.) S ||?llud quod O || 9 generationis om. M eo] illo O || ab eo loco M || 10 quis om. S || enim] et S || dicimus horestem. quidem O | dicimus quidem N || habere genus a tantalo OS || 11 zilum NO: inum S || et rursus] rursus enim M || quidem Pind. N || quidem om. S || 12. 19. etenim — pater iter. S || 12. principium post generationis transp. O || 19 generat.] generis M || et pater MNOS || et haec autem N 14 promptissima videtur S || prompt. esse generis signif. videtur N || esse om. O (supra ser.
esse generis) || enim om. N || sunt maxime N || 15 et om. N || cicropide MS: cecropides N: eyeropide O || qui ex (a M: de N) genere descendunt cicropis (cecropis N) MNS: qui ex genere cycropidis O || eorum MOS || 16 et om. M || 117 dehinc quoque etiam M || etiam et N || qui] que N || 18 quam] nam M: namque OS: namque nos N || 19 Roman. esse colloc. S || 20 dicitur genus colloc. Ὁ || 21 es? ante quoddam transp. MO: om. NS || 21. 22 spe- cierum ante earum transp. Ὁ!| 22 ipso] se MNOS || specierum sunt N || videtur MNOS || etiam om. S || 22. 23 multitudinem post est transp. M || tenere S ]| 23 omnium specierum quae sub ipso sunt O || 24 tripliciter autem genus cum dicatur S || 25 est sermo M: est ante apud transp. S || p. 297, 1 et om. OS || specie differentibus S || sit om. S || 2 ut anima! om. MO || enim] vero O: om. S || 2.3 dicuntur de uno solo M: de uno solo dicuntur O: de uno solo praedicantur S || solum N || 9 ut] sicut N: ut sicut S || et hic et hoc et haec M: et hic et hoc et hic N; et plato et hic et hoc et hic Oz et sicut. Aic et hoc et hoc S || 4 plu- ribus praedicantur S || et genera et M || et differ. om. S || 5 sed] et MNOS || 6 quidem om. S || vero om. O || autem] quidem S || & proprium vero O || 8 ergo] igitur N | dicentur M || his] aliis O || ab Ais—pluribus om. S || post pluribus add. praedicantur. diffe- runt genera. M: differt genus in ras. N: supra scr. Ὁ || 10 a] ae de O || et species si de N || praedicentur O || 11 tamen non MN: non tamen OS || de om. NS || numero solo O || 12 de platone O || praedicantur S || 12. 13. specie sed numero differunt (a se invicem supra ser.) N || ad se invicem differunt O || 18 sit genus OS || homine et om. S || et bove et equo om. N || et de bove O || 14 et (ante specie) om. MNOS || quoque ante specie transp. 5: om. M || et no» S || 15 solo numero N || autem genus difert S || quoniam om. N || 15. 16. quidem om. S || 117 sunt specie M: sunt om. S lun N || de (post et) om. M || una sola MO: una solum S || 19 tamen praedicatur ut dictum 9 prae- 1. 3 interrogantibus — quid sit om. OS (suppl. in mrg. m? O) || 2 nobis om. NO? || praed. dicimus ΟΣ || 9 quid om. M interrogati M. || 4 rationalis dicimus O: dicimus quoniam rationale rationalis 8. || 4. ὃ et in— niger om. M (suppl. in inrg. et in eo qualis dicimus Comment, Arist. IV 1. Porphyrius. Ü XXXIV SUPPLEMENTUM PRAEFATIONIS IV enim quod corvus est niger) || 4 in eo om. O: in eo quod om. S || 5 niger:est O || autem superser. O? || 6 Aomo est N || interrogatur NO || & erat] est MNOS || autem quidem M || genus hominis OS || ὃ genus om. S || de om. S || 8.9 de uno sicut individua praed. O || 9 de differ. MNS || post separat add. genus O: supra ser. M || 11 dividit genus. NOS || et a OS || 13 habent NOS || de quibus. praed.] de his quae praedicantur O: om. MNS || 14. praedicta. S.
À codieis L recensione longe abhorrent lemmata (1,3) commentarii in f. 14—12 eiusdem eodieis exarati. quibuseum necessitudine eohaerent lemmata eodieis Laurentiani 11,6 [Bandini VI, 3] membranaeei, forma maxima, elegantissime 5860. XV seripti, commentarium f. 1—9325 eonti- nentis. etenim horum reeensio eongruit eum classe AC, maximeque ni fallor eum codice C (cf. p. 26,7. 8. 21,3: 4. D).
Et horum et eodieis Laurentiani 11,14 [Band. VI, 338] membra- naeei, forma quadrata, saeeulo XV seripti, f. 44—251 Introduetionem nullo titulo exhibentis, quem omnium esse deterrimum facile perspieitur, spe- cimina debentur H. Vitellio.
p. 25,1 tit. om. LaRT || 2 /e Chrisaori La || grisarori RT || 3 sit genus T || et om.
T || 4 et quid species R..|| quid species quid proprium quid accid. 'T || 5 assignationem diffin. 'T || 6 utilia hanc istarum La: utilia istarum R: utilia. De istarum T || speculatione om. R || 7. 16 tentabo R || 8 quidem om. La || 10. moz znquit de LaR || ac] et T || su5- sistent 'T || 1l nudis purisque T || sint La || 12 sint LaR: sive sint R. || 12.18 an in— posita om. R: an in sensibilibus om. La || aut in sensibus T,|| 13 dicere recusabo ante et transp. La || consistentia La || 14 negotium est huiusmodi LaR || 15 antiqui om. La || an- tiqui probabiliter eolloc. 'T || 16 breviter demonstrare 'T || p. 26,2. 3 aliquod R || 4 collectio FKomanorum T || se om. LaR || 7. 8 dictam LaR || S et aliter om. T || 9 αὖ eo loco LR || 10 enim om. T! || 11 Zyllum] illum La: Jlam R: ylum T || 12. 13 est principium T || 14 esse om. T || signif. Beneris T: signif. generis ut a parentibus diprincipium om. KR | catur R || sunt om. La || 15 qui cecropis La: qui a cecropis R. || qui ex genere descendunt cieropis T || 18 quam] namque LaRT || 19 collectionem illam 'T || collationem L^ || Ro- 20 dicitur genus "T || ab eorum fort. similitudine La || 21 ductum manorum genus om. R | La | 22 ipso] se. T || videtur LaRT ||:23 omnium quae sub eo sunt specierum La: omnem quae sub eo est specierun K: quae sub ipso sunt specierum (omnem om.) in ras. T || 25. p. 21,1 genus—sit om. R || p. 97,1 et om. T || sit] est T | quidem om. T || 9 solo dicuntur 'T || sicur] ut 'T || individuum LaR || ut—Aoe om. LaR || Socr. et hic homo (Ὁ) et hic equus (Ὁ) T || 4 vero om. La || 4. 7 quemadmodum — risibile om. LaR || 4 et differentiae om. T || 5 sed] et T || 6 autem om. T || 7 ut accidens al- bum La: ut accidens id est album R.
2 eorum quidem quae 'T || IV CONSPECTUS COMMENTATORUM GRAECORUM.
De eommentariis graecis quamquam firmum quoddam iudieium non prius fieri poterit, quam ex bibliothecis opes quae ad nos pervenerunt omnes erunt congestae, tamen ex re esse puto, si iis quae mihi adhue suppetunt praesidiis nisus Isagoges commentaria in conspeetu ponam.
Antiquissimum igitur servatum est Ammonii commentarium, fuisse autem ante Ammonium, qui Isagogen eommentariis illustrarent, ipse do- cet, cum interpretes saepius laudet eorumque dubitationes solvere. cone- tur. horum non modo libri sed ne nomina quidem tradita sunt, nam CONSPECTUS COMMENTATORUM GRAECORUM XXXV exeerpta illa, quae in DBrandisii scholiis p. 9*35 — 10^18 sub titulo 'Ez- usíou φιλοσόφου προϑεωρία εἰς τὴν εἰσαγωγὴν Πορφυρίου τοῦ Φοίνιχος (cod. Paris. Reg. 963 f. 357—310) impressa sunt, illum HERwIAM, patrem Am- monii'), non attingunt, sed ad ipsius Ammonii prolegomena sunt refe- renda. ae ne forte TuEopoRuM, euius exeerpta Isagoges brevissima in eodiee Coisliniano 1920 membr. saec. X?) (ef. Catal. bibl. Coisl. p. 192) ad nos servata sunt, Theodorum illum Asinaeum esse suspicemur, quem eommeníarium in Categorias eonseripsisse ex Ammonio in Anal. priora (Waitz Aristot. Organon 1, 43) χαλῶς Θεόδωρος λέγει δύνασθαι διττὸν εἶναι τὸν σχοπὸν τῶν χατηγοριῶν., xui περὶ φωνῶν χαὶ περὶ πραγμάτων concluditur (ef. Zeller 1. 1. III, 2 p. (24), compendii auetor Gregorium Nazianzenum τὸν μέγαν ἐν ϑεολογίᾳ Γρηγόριον) laudat proditque se aperte christianum, atque etiam Davide eommentatore posteriorem eum fuisse, ex verbis eolligitur φησὶν & Εὐριπίδης περὶ Φοίνιχός τινος" πρῶτον μὲν εἶδος sq., quae fluxisse videntur ex Davidis memoria (ef. Brand. p. 212).
AwwowiUM autem [sagoges eommentatorem elarissimum illum Her- miae filium, magistrum Damascii, Simplicii, Olympiodori?) fuisse, eodieum testimoniis firmatur. librum eius (ed. Venet. ap. Calliergum 1500, ap. Junt. 1545) ut Eliae et Davidis in tres partes dispertitum, prolegomena in philosophiam (ine. μέλλοντας ἡμᾶς φιλοσόφων ἄρχεσϑαι λόγων ἀναγχαῖόν ἐστι μαϑεῖν τί ποτέ ἐστι φιλοσοφία), prolegomena in Isagogen (p. 16" inc. 6 γοῦν φιλόσοφος [Πορφύριος φιλανθρώπως ποιῶν ἅμα x«i φιλοσόφως ἔγραψε τουτὶ τὸ βιβλίον διδάσχων ἡμᾶς, τί σημαίνει ἐχάστη φωνή), eommentarium Isagoges (p. 18* ine. Ὄντος ἀναγχαίου χρυσαόριε. πάντα τὰ ὄντα αὐτοφυῶς ἐφίεται τοῦ ἀγαϑοῦ), si cum commentario ab eodem in Hermeniam con- seripto eomparemus, nescio an eadem suspicio oriatur, in quam Brandis *) Categoriarum eommentarium vocavit. sed idem Ammonii eommentarium qui eum ceteris Isagoges commentatoribus, qui quidem ad nos pervene- rint, diligenter eontulerit, facile eoneedet, et quaestionibus eligendis et ratione exponendi Eliae et Davidi multum praestare. lieet igitur addita- menta irrepserint, tamen formula ἀπὸ φωνῇς), quae in omnibus fere eo- ?) ex hoe codice Cramer Aned. graec. Paris. (Oxon. 1839) I, 504 Isagoges com- mentarii pauca verba deprompsit; unde dignus videbatur, qui inspieeretur. exhibet igi- tur duo Isagoges compendia: alterum initio mutilatum fol. 200 ab accidenti incipit..."a ἀπογίνεται ἢ δυνάμει ἣ ἐνεργείᾳ χωρὶς φϑορᾶς τοῦ ὑποκειμένου. hoc paucissimis expli- cato auctor communia et differentia quinque voeum Porphyrio.multo brevius enumerat. fol. 238 alterum compendium inscribitur Σύντομα ἀπὸ φωνῆς Θεοδώρου 7| εἰσαγωγή. τὸ δὲ ἐπίσταλμα Ἰωάννου. inc. là τῇ φύσει συνουσιωμένα παρὰ ὃ δεδημιούργηται. pauca praefatus Theodorus eodem modo atque ille scriptor Porphyrium excerpsit, nisi quod etiam com- mentatores Isagoges inspexisse videtur. explicit f. 241.
*) Von den griechischen Auslegern des Organons. Abh. d. Berl. Acad. 1832 p. 255.
'*) de qua post alios Skowronski,.De auctoris Heereniüi et Olympiodori | Alexandrini scholis sq. p. 44—52 (Vratisl. 1884) sagaciter exposuit.
Hermias Theodorus Ammonius Elias et David David XXXVI SUPPLEMENTUM PRAEFATIONIS IV dieibus titulo adiecta est, ne eo dedueamur, ut tantummodo adversaria diseipulorum nobis servata esse opinemur, prolegomena eerte ipsis aucto- ribus debentur atque genuinam formam, si exeipias interpolationes quas- dam leviores, servavisse videntur, id quod comparatione trium commen- fariorum maximeque Davidis cum versione Armeniaea eomprobatur), commentarii autem ab ipsis auetoribus litteris mandati ex adversariis dis- eipulorum haud raro, ni fallor, additamenta receperunt, et quidem mi- nora Ammonii et Eliae, plura Davidis?) exeerpta Ammonii posteriore aetate confeeta esse infra eognoscemus (v. p. XL).
Eri nomen Rose?) illi anonymo indidit, euius totum librum unus continet eodex Coislinianus 381 saee. XI, unde Cramerus Anecd. Paris. IV 389—433 prolezomena in philosophiam (ine. ἐπειδὴ πάντα τοῦ ἀγαθοῦ ἐφίεται, χαὶ χοινὸς πάντων Opuoc ἐστὶ τὸ ἀγαϑόν) et prolegomena in Isagogen -- à (ne. p. 421 ἐπειδὴ ὅλην ὡς ὅλην ἔγνωμεν τὴν φιλοσοφίαν διὰ τῶν ξξ δρισμῶν) impressit, eommentarius (ine. ἐπεὶ μετὰ τὸ προτελεῖσϑαι χαὶ τοῦ τελεῖσϑαι χαιρὸς) αὖ A. Eltero Bonnensi nune OCzernowitziensi descriptus mihi praesto est. eadem prolegomena in phil. eod. Paris. 197 saec. XV ex- hibet, ex quo Brandisius excerpta p. Ὁ 122 —9^24 sumpsit, et commen- tarium eodex Vind. phil. gr. 69 saec. XVI a Dielsio collatus. in his li- bris nullum usquam momen inscriptum oceurrit.
Sed videamus DavipEM ), euius proll. in philos. (ine. ot τῶν τῆς φιλο- σοφίας λόγων ἐρῶντες xoi τῆς ἐκ τούτου ἡδονῆς ἄχρῳ δαχτύλῳ γευσάμενοι) ex- cerpta invenis apud Brand. p. 12*:5—16^42 (integra in manibus teneo ex eod. Hamiltoniano 382 ab E. Riehtero deseripta ^), proll. in Isagogen (ine. υξλλοντες σὺν ϑεῷ ἄρχεσθαι τοῦ παρόντος συγγράμματος) exeerpta Brand. p. 16243—183^34, priorem partem integram in Crameri Aneed. Paris. IV 434—442 legimus, qui quod adnotat Caetera desunt fallitur, nam ex eodem eodiee reliqua pars proll. et eommentarius (ine. ἐπειδὴ χόρον ἔχειν τῶν προοι- μίων ἡγούμεϑα, ef. excerpta Brand. p. 18*35—21^21) a Brunsio sunt de- seripta. haee plerisque libris eonsentientibus Davidi attribui solent; sed in eod. Laur. 11,11 saee. XIV [Bandini III, 7] fol. 2v*) titulus invenitur IIpo- λεγόμενα σὺν ϑεῷ τῆς εἰσαγωγῆς Πορφυρίου ἀπὸ φωνῆς ᾿Πλιοῦ φιλοσόφου ine. μέλ- λοντες σὺν ϑεῷ ἄρξασϑαι (sic) τοῦ παρόντος συγγράμματος, expl. διὰ τοῦτο γὰρ 7 ef. C. F. Neumann, Jémoire sur la vie et les ouvrages de David (Paris 1829) 5) eius vitam nuper Rose edidit, Leben des heiligen David von Thessa- lonike. Berlin 1887.
5) eapita XIX — XXIV, quae sunt de partibus philosophiae, ex codieibus Mareiano 599 et Vaticano 1470 edita sunt ab Eduardo Wellmann, Galeni, qui fertur, de partibus philosophiae libellus (Programm des Kónigstüdt. Gymn. Berl. 1882) p. 10—223.
9) f. 1— 2r fragmentum anonymum legitur inc. x«i λέγομεν τούτου δύο αἰτίας expl. ὡς δειχϑήσεται σὺν ϑεῷ ἐν τῇ ἀποδειχτιχῇ. quae est extrema pars Eliae proll in phil.
CONSPECTUS COMMENTATORUM GRAECORUM XXXVII x«i ἐνταυϑοῖ παῦσαι τὸν λόγον δέον Expwa. cod. Vatie. 1023 saec. XIV [Brandis, Die aristot. Handschriften im Vat. Abh. d. Berl. Akad. 1831 p. 56] f. 8* (ine. οἱ τῶν τῆς φιλοσοφίας λόγων ἐρῶντες) pro titulo imaginem habet his verbis explieatam 6 φιλόσοφ ρος ἡλίας ἐξηγούμενος τὰς πέντε φωνάς, f. 48. ante verba ἐπειδὴ χόρον ἔχειν τῶν προοιμίων γούμεϑα᾽ alteram ima- ginem ὁ φιλόσοφος d rie — ὃ ὕπατος χρυσαύριος — ὃ δαϊὸ ϑεσσαλονίχης ἐξηγούμενος. eod. Laur. 12,5 (L) denique tribus saeculis vetustior Basdin II], 30] fol. 1 unius paginae excerptum exhibet sub titulo llgoXey6usva τῆς φιλοσοφίας ἀπὸ φωνῆς Δαβὶδ τοῦ ϑεοφιλεστάτου xoi Üsócpovoc ine. o φι- λοσοφίας λόγων ἐρῶντες, f. 2.5 tit. ΠΡρολεγόμενα σὺν ϑεῷ τῆς Πορφυρίου εἰσα- γωγῆς ἀπὸ φωνῆς Ἡλιοῦ « φιλοσός qou ine. μέλλοντες σὺν Uso ἄργχεσϑαι τοῦ πα- ρόντος συγγράμματος, f. ΟΥ autem commentarius, euius parvà pars continua (a Vitellio deseripta) Porphyrio praemissa est, sic incipit ἐπειδὴ μετὰ τὸ προτελεῖσϑαι xoi τοῦ τελεῖσϑαι χαιρός, nec non τπτς in marginibus-adseripta eum eodiee Coisliniano 387 eonsentiunt (ef. eod. L in Suppl I).
Jam vides quae Davidis feruntur prolegomena in Isagogen in utro- que eodiee Laurentiano Eliae vindieari, in codice Vatic. et in Isagogen prolegomena et in philosophiam. verum horum eodieum auetoritate tres partes librorum divellere et ratione dieendi utriusque eommentatoris pro- pria vetamur et eogitationum utriusque eonnexu?) facile autem est con- ieetura assequi, duas recensiones argumentis simillimas in his libris ita esse eonfusas, ut alterius nomen ad alteram recensionem translatum sit, atque id tantum dubitationi obnoxium esse videtur, utra recensio utri eom- mentatori, Eliae an Davidi, vindieanda sit. sed Davidis libri, ut non dieam de eodieibus maximam partem posteriore aetate exaratis, testis loeuples exstat versio Ármeniaea, quam eum prolegomenis in Isagogen et eommentario?^) consentire Neumann l. 1. p. 45 sq. specimine addito 1) e. gr. in proll. Isag. Elias Isagogen in tres partes dividit (Cramer p. 433,7), David in duas (Brand. p. 18522): et legitur in Eliae commentario c. Coisl. 387 f. 97r ἐπειδὴ ἔγνωμεν τὴν οὐσίαν τῶν πέντε φωνῶν διὰ τοῦ πρώτου τμήματος ἐκ τῶν ὑπογραφῶν, ἐν τῷ δευτέρῳ τμήματι τῷδε τὰς κοινωνίας χαὶ διαφορὰς αὐτῶν λέγει wal ἐν τῷ τρίτῳ ἀλλ᾽ ἐν μὲν τῷ δευτέρῳ πασῶν ὃφ᾽ ἕν τὰς χοινωνίας xal διαφορὰς λέγει, ἐν δὲ τῷ τρίτῳ πασῶν δύο φω- νῶν χοινωνίας λέγει wal διαφοράς. David autem in commentario quoque duas partes con- firmat. Elias tantummodo ἴδιον ἐπουσιῶδες agnoscit (Cramer p. 428), David et ἐπουσιῶδες ἴδιον et οὐσιῶδες (Cramer p. 439), quo nos in commentario relegat, cum dieit ἔστι δὲ zai τὸ ἴδιον πολλάχις οὐσιῶδες, ὡς ἐκεῖ μεμαϑήχαμεν. nec non prolegomena in philos. cum commentariis recte cohaerent, vel ut de diserepantia ὁρισμοῦ et ὑπογραφῆς et in prolegmo- menis et in commentariis suis uterque verbis bis exponit. vide praeterea Eliae p. 117,234 et 432,20 (Cramer), ubi in analytieis se logicam organon, non partem philosophiae de- monstraturum esse promittit: Davidis prolegcmena his verbis clauduntur ἡ δὲ λογιχὴ εἴτε μέρος ἐστὶ τῆς φιλοσοφίας εἴτε ὄργανον, ἐν ταῖς κατηγορίαις μαϑησόμενα.
5) haee simul eum Isagoge Armeniaee impressa sunt in Οὐγίοηϊς. Mambre εἰ Davidis philosophi opera (Venetiis 1833) p. 225 — 356. quae ratio inter Graecum commentarium et versionem Armeniacam intereedat, accurata eget inquisitione viri docti rerumque Armeniacarum periti. Neumann p. 41 haee profert: dans les commentaires sur Üintro- duction de Porphyre aur Catégories d'Aristote on. trouve quelquefois dans le texte grec des Davidis versio Armeniaca Elias Philoponus XXXVIII SUPPLEMENTUM PRAEFATIONIS IV doeet, prolezomena in philosophiam Armeniaee fundamenta philosophiae inseribi videntur, nam quae ex hoe libro Neumann p. 2954. de Ari- stotelis definitione philosophiae affert, ex Davidis prolegomenis Graecis hausta sunt.
Neque Eliae praeter eodieum memoriam testimonium deest. vide Philoponum (Brand. 11^»37) Ἠλίας ὃὲ ὃ ἐξηγητὴς τῶν πέντε φωνῶν £y καὶ I UAI τῷ αὐτῷ ἀρχεῖται παραδείγματι, λέγων τὸν ᾿Αχιλλέα [Πηλείδην μὲν διὰ τὸν mpo- σεχῇ πατέρα τὸν Πηλέα. Αἰαχίδην ὃὲ διὰ τὸν πόρρω Αἰαχόν, χαὶ Φϑιώτην μὲν διὰ τὴν προσεχῆ πατρίδα τὴν Φϑίαν, Θετταλὸν δὲ διὰ τὴν πόρρω πατρίδα τὴν Θετταλίαν, quibuseum eonferas quae in eodiee Coisl. 381 f. 62* leguntur ἡμεῖς ὃὲ ἑνὶ χαὶ τῷ αὐτῷ ἀρχεσϑῶμεν παραδείγματι. ἰδοὺ qàp ὁ ᾿Αχιλλεὺς Πη- We μὲν διὰ τὸν προσεχῆ gue τὸν [IgAéa, Αἰχχίδης ὃὲ διὰ τὸν πόρρω τὸν ὄν, χαὶ Φϑιώτης uiy διὰ τὸν προσεχῇ πατρίδα τὴν Φϑίαν, xai Θετταλὸς 2i τὴν πόρρω πατρίδα τὴν Θετταλίαν.
Unde si quis coneludat, Eliam aetate anteecessisse Philopono illi Ammonii discipulo, vereor ne in gravissimum errorem incidat. quam- quam Philoponum in Isagoges eommentatoribus esse, et ab Arabieis seriptoribus diseimus (ef. Steinsehneider De Al-Farabi in Mémo?res de l'Académie Impériale des. sciences de St. Pétersbourg VIle série tom. XIII no. 4 p. 151) et illius eommentarii versione Syriaca confirmatur, quae in cod. Vat. Syr. 158 (ef. Catal. bibl. Vat. eodd. mss. or. tom. III p. 304, 2306 et Reuan, De philosophia peripatetica apud Syros, Paris Durand. 1852 p. 95) nune exstat, neque a similitudine veri abhorret, ut Philoponi in Categorias commentarium, sie eiusdem in Isagogen sub Ammonii nomine iu bibliotheeis delitescere: at ea excerpta certe, quae Drandis p. 10420 —12*2 ex codice DBaroce. 145 saec. XVI et Mare. 202!) saec. XIV imdéveloppemens qui n'existent pas dans l'arménien; mais ceci méme est une preuve qu'ils viennent du méme auteur. un homme d'esprit ne se copiera jamais, s'il écrit quelque chose deux Jois: ici il ajoute un mot, là il laisse une phrase toute entiére, et rarement 1l y a une periode oit il ne fasse quelques changemens; mais le fond et la pensée restent toujours les mémes. sed haee eausa vix idonea est ad eorum diserepantiam expediendam. nam petente me de Lagardius, vir et doctissimus et humanissimus, inde ἃ Porph. p. 16,1 commentarios con- tulit, unde colligitur, capitum p. 16,1— 17,13 enarrationei (ed. Armen. 352— 353) in utraque lingua congruere, nisi quod quaedam in Armeniaeo breviora exhibeantur, quae- stiones autem quae David Porphyrii verbis adicere solet, omnino omitti. Porph. p. 17,14 — 18,9 in Armeniaca versione non leguntur et p. 18,10 — 22,12 (ed. Armen. 354 —- 356) excerptis ipso Porphyrio brevioribus explanantur. haec Davidis esse persuadere mihi non possum (οἷ. p. XLID), illa autem (Porph. p. 16,1 —17,13) nescio an genuinam commen- tarii formam praebeant. nam Davidis Graecum commentarium ad nos pervenisse discipuli cuiusdam sedulitate amplificatum et supra dietum est et titulo codicis Ambrosiani D 47 (ehart. anno 1548 aude cf. Waitz Org. p. 15) ἐξήγησις Νιχήτα φιλοσόφου τοῦ xai Δαβὶδ μετονομασϑέντος τῶν προλεγομένων τῆς Πορφυρίου εἰσαγωγῆς ἀπὸ φωνῆς Δαβίδ comprobari videtur; quamquam ipsi commentatori nomen illud Nicetae datur velut in cod. Paris. 2089 membr. saec. XIII ΠΡρολεγόμενα σὺν ϑεῷ τῆς Πορφυρίου εἰσαγωγῆς ἀπὸ φωνῆς Νικήτα τοῦ καὶ Δαβὶδ μετονομασϑέντος (cf. Rose, Leben d. h. David p. VII not. 2).
7) is codex errore typothetae ad Brand. p. 12 notam delatus hue (ad p. 10 not.) est CONSPECTUS COMMENTATORUM GRAECORUM XXXIX pressit, ad Philoponum illum non pertinent. nam prolezomena primo ocu- lorum obtutu intellegitur ex DByzantinorum aetate esse repetenda, scholia autem fere omnia ex Davidis commentario fluxerunt, eonferas Brand. p. 11^16—19 eum 19*8— 12, p. 11^20—31 cum 20^10— 22, p. 11^44 —4( eum 21*1— 4. sed hae re illud Eliae testimonium potius augeri quam diminui puto, nam Philoponum qui voeatur et Davidis eommen- tarium et Eliae in manibus habuisse apparet, sed Davidem quem fere totum exseripsit, ut tune temporis solebant, non appellat, Eliam singulis loeis inspeetum ad gloriolam suam augendam verbis expressis laudat. Aecedunt scholia ex continuis eommentariis excerpta. quae quidem adhue eognoverim, Eliae nomen duobus codicibus nobis servatum est. in eodiee Parisino 1845 saee. XIV seholion in Magentini eommentario interpositum legitur τοῦ ἡλία. ὅτι πᾶσα φωνὴ ἐν φιλοσοφία ὑπὸ ταύτας dyd- γεται τὰς πέντε, ὃ δῆλον ποιεῖ διὰ τῆσδε τῆς διαιρέσεως. ἢ φωνὴ T, ἄσημός ἐστιν ἢ σημαντιχή (ef. Cramer. Aneed. Paris. IV, 429). hoc conspieuum Eliae testimonium, minus grave illud est. in eodice Vind. phil. gr. 139 inter Ammonii commentarium aliorum scholia dispersa oceurrunt. haee incipiunt a lemmate σαφὲς δ᾽ dv εἴη τὸ λεγόμενον (Porph. p. 4,14), ubi in margine (f. 13") 2x τῆς πράξεως X1 τοῦ 7 (a legitur, desinuntque in lemmate λογικὸν γὰρ xol ϑνητὸν συνετέϑη (Porph. p. 18,24). et Eliae quidem us- que ad lemma διὸ ἄχρι τῶν εἰδικωτάτων ἀπὸ τῶν (Porph. p. 6,13) adseribuntur, sequuntur seholia anonyma, postrema notis ἄλλου vel ἑτέρου ἐξήγησις ornata sunt. habemus igitur tria scholiorum genera, quorum suum quodque fontem prae se fert. atque is commentarius, unde Eliae scholia deprompta sunt, servatus nobis est codiee Monac. Aug. 399 chart. saec. XVI f. 162 —268!) (ef. Hardt IV, 233), qui post titulum: δαβὶδ φιλοσόφου ἐξήγησις εἰς τὰς πορφυρίου χαὶ ἀριστοτέλους συγγράμματα τῆς λογιχῆς ine. ἐν τῇ προτεραίᾳ δι᾿ ἀριϑυυητιχῆς ϑεωρίας $asóy Sube (ἀποδειχνύειν αἰτίαν), revoeandus (cf. Zanetti p. 111). ceterum in hoc codice titulus non habetur, verum nota 7, ἐξήγησις Eun τῶν πέντε φωνῶν καὶ μετ᾽ αὐτὰς τῶν COR. οὔτε τοῦ ᾿Αμμωνίου οὔτε τοῦ Φιλοπόνου οὔτε τινός ἐστι τῶν μεγάλων ἐκείνων, νεωτέρου γε μέντοι τινὸς χαὶ πάντα τοῖς προ- εἰρημένοις ἑπομένου. sed fol. 41 ante Categoriarum commentarium titulus occurrit σχόλια τῶν ἀριστοτελιχῶν δέχα κατηγοριῶν ὀλυμπιοδώρου ἀλεξανδρέως. sed sequitur Ammonii com- mentarius χαϑάπερ ἀρχόμενοι τῶν εἰσαγογιχῶν ἐλέγομεν τὰ πρὸς πᾶσαν φιλοσοφίαν συντεί- νοντα, ἔπειτα (ef. Amm. ed. Venet. 8r). Philoponi, qui vocatur, in Isagogen commentarius praeterea continetur eod. bibl. Nat. Matrit. 54 f. 188 tit. ἰωάννου φιλοπόνου τοῦ γραμματιχοῦ εἰς τὰς πέντε φωνάς, ipse quoque imperfectus (cf. Brand. p. 1252 notam) ded qui pertineat ad Porph. p. 6,5, et codice Laur. 85,1 [Bandini IlI, 297] bomb. saec. XIV f. 14—26 expl. οἷον τὸ Aeuxóv χαὶ τὸ μέλαν μιγνύμενα ποιοῦσι φαιόν. de codice Vindobonensi gr. phil. 139 autem falluntur Lambecius (comment. de bibl. eaes. VII, 58) et Nessel p. 19. is post titulum [ΠΠρ]ολεγόμενα τῆς [Πορφυρίου εἰσαγωγῆς ἀπὸ φωνῆς G[ppov(oo] recte incipit μέλλοντας ἡμᾶς ἄργεσϑαι.
7) iam f. 149r titulus legitur δαβὶδ τοῦ φιλοσόφου πίναξ ταύτης τῆς βιβλίου inc. διὰ τί εἰσιν ἕξ οἱ τῆς φιλοσοφίας ὁρισμοί, sequitur index argumentorum et Isagoges commen- tarii οὐ Categoriarum.
Elias XL SUPPLEMENTUM PRAEFATIONIS IV δι᾿ ἣν ξξ εἰσιν οἵ δρισμοί, φέρε δὴ ταύτην διεξέλθωμεν "). mutilus igitur initio commentarius est, perierunt ea, quae Elias p. 389—415 (ed. Cramer.) praebet. atque scholia Vindobonensia leguntur in codice Monacensi f. 223* —93D*. quod vero haee recensio in eodiee Vind. Eliae vindicatur, in eod. Mon. Davidi, utrumque nomen iniuria prae se fert, sed pro- feeta est ab aliquo Byzantino. tamen eodieis Monac. titulus plus habet fidei, quia Byzantinus ille haud dubie potissimum Davidis commentarium ad usum suum transtulit?), quamquam ad augendas Davidis explieationes Eliae quoque commentarium ab eo exeerptum esse, ex eertis artis voca- bulis cognoscere mihi videor.
Anonyma seholia, quae alterum faeiunt genus, non ad unam recen- sionem revoeari debent, sed ex variis commentariis vetustis fluxisse vi- dentur, et quidem plurima ex Davidis libro, pauea ex Ammonii Eliaeque libris, quaedam etiam de suo videtur seholiastes addidisse. quae ex eom- mentariis hausta sunt, plerumque genuinam formam servaverunt, sed nulla ratione adhibita sunt congesta. quare ad idem lemma duo leguntur scholia ex diversis libris deprompta, atque etiam in eodem scholio duae recensiones, plerumque Davidis et Eliae, confusae inveniuntur.
Eorum denique seholiorum, quae ἄλλου vel ἑτέρου notas habent, tantus est eum Ammonio consensus, ut de fonte dubitari non possit, quem eum epitomator, ut solent, consulto sileret, bonus sceholiastes eo deduetus est, ut alius euiusdam commenta se afferre opinaretur.
Eadem ratio, quam in illis anonymis scholis deprehendimus, eadit ni fallor in id seholiorum eorpus, quod omnium longe uberrimus eodex Urbinas 35 (ef. p. X) servavit. haee scholia quod Brandis (Abh. d. Berl. Akad. 1551 p. 50) ratus est maxima ex parte Ammonio deberi, in errorem incidit, nam scholiis ab A. Mau descriptis ecompro- batur, id quod vel ex verbis a DBrandisio depromptis?) ὀχτώ τινα περὶ ) eundem eommentarium exhibent cod. Taurinensis 108 e. IV, 28 (cf. Pasinum I, 214, unde ἀποδειχνύειν αἰτίαν supplevi) et Paris. 1939 (οἵ, Catal. II, 422).
7) ef. e. gr. initium Isagoges proll. (f. 197») ἐπειδὴ τὰ προτέλεια τῆς φιλοσοφίας ἱκα- νῶς ἡμῖν διεξήτασται, ἵνα wv) τὰ προοίμια μείζονα τῶν (cod. τὸν) ἀγώνων ποιήσωμεν, φέρέ ϑεὸν προστησάμενοι σύμμαχον εἴπωμεν χαὶ τὰ προτέλεια τῆς παρούσης πραγματείας, φημὶ δὲ τὰ πολυϑρύλλητα ὀχτὼ χεφάλαια, τὸν σχοπὸν τοῦ παρόντος βιβλίου, τὸ χρήσιμον αὐτοῦ καὶ τὰ λοιπά. χεφάλαια δὲ λέγονται παρὰ τὸ (cod. τὶ) τὸ κῦρος ἐν ἑαυτοῖς ἔχειν. ὥσπερ γὰρ ἡ χεφαλὴ πάσας τὰς αἰσϑήσεις ἐν ἑαυτῷ (cod. ἑαυτοῦ) ἔχει καὶ τὴν τούτων βασιλίδα, φημὶ τὴν ὄψιν. οὕτω «al ταῦτα ἐν βραχέσι λόγοις τὴν τοῦ ζητουμένου ὁλότητα περισώσει (cf. Brand. p. 10 445 54. Cramer 1. 1. p. 494), sequitur ea Davidis explicatio (Cramer p. 434,16—436,33), quam Elias omisit. eum Davide (Brand. p. 18516) etiam illud congruit, quod de Chry- saorio legitur (f. 204r) πρὸς χρυσαόριον τὸν ὕπατον ᾿Ῥώμιης ἐστὶν ἣ προσφώνησις. partitio denique Isagoges eadem quae apud Davidem est, ef. f. 204r διαιρεῖται τὸ παρὸν σύγγραμμα eic 090 τμήματα, χαὶ ἐν μὲν τῶ πρώτω διαλέγεται. τί ἑχάστη φωνή ἐστιν, ὑπογράφων αὐτάς, ἐν δὲ τῷ δευτέρῳ τὰς κοινωνίας καὶ τὰς διαφορὰς αὐτῶν λέγει. ἄλλοι δὲ οὐκ ἀληϑῶς λέγουσι, ὅτι εἰς τρία τμήματα διαιρεῖται τὸ παρὸν βιβλίον (cf. p. XXXVII not. 1, Brand. p. 18522).
?*) eeterum hoe non initium scholiorum est, ut Brandis adnotat, sed a verbis incipiunt τῶν ὀντῶν τὰ μεν aod apa, τὰ 0€ 09. χαὶ τῶν αὐϑυπάρχτων τὰ μὲν σώματα, CONSPECTUS COMMENTATORUM GRAECORUM XLI παντὸς συγγράμματος ὑπὸ τῶν ἐξηγητῶν ζητεῖται χεφαάλαια, διότι τὸ χῦρος τοῦ παντὸς λόγου ἐπέχουσιν. εἰσὶ δὲ ταῦτα" ὁ σχοπὸς qs. (cf. Cramer p. 434 Draud. 'p. 16*43) eolligitur, maximam partem ex Davidis eommentario fluxisse. quamquam sincera commentarii forma raro servata est, sed plurima scholia ex diversis partibus compilata sunt, interdum argumenta tantum referuntur, alia ex parte eum Davide eonsentiunt, ex parte prorsus ab- horrent. praeterea oeeurrunt, quae propius ad Ammonii aut Eliae reeen- siones aceedant atque etiam eum his ad verba eonsentiant. multorum vero fontes ignoramus, etsi ex vetustis commentariis haud dubie origi- nem duxerunt?) adde summam rationis et ordinis perturbationem, qua diversis loeis eadem res pluribus seholiis illustratur: iam eoncedes hoe seholiorum corpus non modo uni homini sed ne uni aetati quidem de- beri, immo tempore progrediente novis in dies excerptis ex commen- fariis adieetis ad hane formam aeerevisse. atque tria tabulata, ut ita dieam, etiam nune seiungere mihi videor, primo titulus est praefixus (f. 3) Πορφυρίου εἰσαγωγὴ τοῦ φοίνιχος τοῦ μαϑητοῦ πλωτίνου᾽ τοῦ λυχοπολίτου. χριστὲ ὃ ϑεὸς ἡμῶν σύμπραττε ine. 6 πορφύριος σύρος ἣν ἐχ φοινίχης, alterius initium videtur esse ὀχτώ τινα περὶ παντὸς συγγράμματος ὑπὸ τῶν ἐξηγητῶν ζητεῖται χεφάλαια, tertii τῶν ὄντων τὰ μὲν αὐθϑύπαρχτα. scholia omnia hae ratione in tres partes segregare neque facile neque operae pretium est, quia omnes exeerptores iisdem fere fontibus usi sunt. quare cum codex