Urbinas vel antiquissimos eommentatorum codices aetate longe antece- dat, primitiae autem scholiorum etiam ex prioribus saeculis repetenda esse videantur, non improbabile est et iis quae ad nos pervenerunt eom- mentariis hine praesidia. haud spernenda redundare et eorum quae perie- runt reliquias servari.
Haee quidem aceurata disquisitione olim traetanda erunt. nos nune ad Eliam redeamus, euius quae attulimus argumenta ex scriptoribus sane posterioris aetatis hausta aperto ipsius eommentatoris testimonio videntur frangi et debilitari. Rose enim priusquam de Elia cogitasset, in libri De Aristotelis librorum. ordine οὐ auctoritate (Berol. 1854) appendiee De vita Aristotelis latina. a..Nunnesio edita p. 243. Crameri prolegomena anonyma ad Olympiodorum rettulit epigrammate nisus, quod apud Cra- merum seriptor ut suum affert, David autem (Brand. p. 12^44) et Gram- matieus in Bekkeri Aneed. Graec..(Berol. 1816) II, 125sq. Olympiodoro vindieant. hoe testimonio nuper Sternbaeh, Meletemate« Graece. (Vindob. 1886) p. 192 denuo usus est promisitque alibi se hane sententiam extra dubitationem esse positurum. quo labore eum facile liberabo. «quam- quam quem affert serupulum Skowronski, De auctoris Heerenii et τὰ δὲ ἀσώματα. καὶ τῶν ἀσωμάτων τὰ piv xal αὑτὰ ὑφίσταται ἔχοντα οἰκείαν ὑπό[στα]σιν, ὡς ϑεὸς νοῦς ψυχή, τὰ δὲ ἐν ὕλῃ sq. (David cod. Paris. 1958 f. 207).
1) fol. 1 sceholion desinit in verbis ἕν δὲ τῶν τοῦ ϑεωρητιχοῦ μερῶν τὸ λογικόν. com- mentatores autem, qui servati sunt, consentiunt logieam non partem sed organon philo- sophiae esse reieiuntque illam Stoicorum opinionem.
XLII SUPPLEMENTUM PRAEFATIONIS IV Olympiodori/ Alezandrinii scholis (Vratisl. 1884) p. 34 auetorem illorum prolegomenon christianum se prodere (ef. Cramerum p. 389), Olympio- dorum autem haud dubie ethnieum fuisse, vix artis criticae examen ferre potest, quia qui illos in prolegomenis locos diligenter percensuerit, facile perspieiet, omnes posterioris aetatis indolem redolere eosque ipse verborum sensus videtur respuere. sed exstant validiora argumenta. lo- zicam non partem philosophiae esse, sed organon Elias bis (Cramer. p. 417,24 et 433,20) promittit in Analytieis se demonstraturum esse, Olympiodorus de hae re in eo, qui mihi in manibus est, Categoriarum commentario exponit. David praeter ilum loeum in prolegomenis tria Olympiodori affert testimonia, quae quin ex Olympiodori in philosophiam prolegomenis fluxerint dubitari non potest. horum apud Eliam duo (Brand. p. 14^35 et 16*40) omnino non eu ius tertium forma aliena legitur. David enim habet (cod. Hamilt. 382 f. 9») xai ὡς ἔλεγεν Ὀλυμ- πιόδωρος ὃ φιλόσοφος, ϑαυμαστόν τι ἐφεῦρεν 7 φύσις υηχάνημα. ἔνδειαν πληὺ- τοῦσαν xal πλοῦτον ὑποχρινόμενον ἔνδειαν sq. Elias (Cramer. p. 393,25) χαὶ ϑαυμαστὸς ὃ τῆς χαχίας τῶν ὁρισμῶν τρόπος" εἴ τε γὰρ ἐλλείψωσι τῇ λέξει, τῷ πράγματι πλεονάζουσιν, εἴ τε πλεονάσωσι τῇ λέξει, τῷ πράγματι, τῷ ὁριστῷ φημι, ἐλλείπουσιν. hue aecedunt ex commentariis multi loei, quibus Da- videm Eliae exemplum seeutum non esse extra dubitaiionem ponitur. hos enumerare longum est, nam satis perspicitur, et universam eorum artam cognationem non solum ex iisdem argumentis sed etiam ex eo- dem quaestionum ordine ae ratione eonspieuam et illius, quem Rose primus adseivit, loei eonsensum inde repetendum esse, quod uterque Olympiodori librum nune deperditum in usum suum verterit; neque eum qui illorum seriptorum rationem noverit valde mirari puto, Eliam ipsa auctoris verba nomine consulto, ut videtur, omisso in suum opus rece- pisse. David eandem rationem sequitur eum de Thraeibus artis musieae inventoribus dieit (Brand. p. 16*213sq.) χαὶ γὰρ ψῦξις ἀποχλείουσα τὸ ϑερμὸν ἐν τῷ βάϑει δριμότερον αὐτὸ ποιεῖ x. τ᾿ À. haee cum ad litteram congruant eum iis, quae apud Eliam (Cramer p. 421) exhibentur, non dubito ea ad eundem Olympiodorum referre. verum illa eommentarii pars, quae sub finem usque a lemmate τὸ uiv οὖν γένος ἢ τῶν ἄλλων τεττάρων διαφέρει εἴρηται (Porph. p. 17,14) prorsus eadem apud Eliam et apud Davidem legitur, alia eget coniectura. hane enim Eliae esse, cum ratione eom- mentandi praesertim in eomparationibus voeum, sibi eonstante demon- stratur'), tum ex Davidis commentario ibi perturbato apparet. sta- tuendum igitur est, Davidis libro casu mutilato ex consimili Eliae commentario pannuin esse assutum. sed hoe vitio posito eorruptio Deu socordia crevit^), ut extrema Isagoges commentarii pars, 1) in versione pee primum caput (Porph. p. 17,14 — 18,9) desiderari, cetera excerpta brevissima ac Davide indigna esse, iam supra diximus (cf. p. XXXVII not. 2). ?) vitium vel ante saeculum IX repetendum esse docent scholia Urbin. 35, quae Davidis et in Isagogen et in Categorias eommentariorum eam, quam nune habemus, formam praestant.
CONSPECTUS COMMENTATORUM GRAECORUM XLIH eum ex Elia in Davidis librum irrepsisset, etiam Categoriarum commen- tarium seeum duceret. nam eum qui nune eodieum consensu Davidi ad- seribi solet (Brand. p. 22:1—30^26) eertis firmisque argumentis compro- bari potest, Eliae esse vindieandum"). primum quidem ipsius auetoris testimonium in medium proferatur (Brand. p. 25^6) ἀλλὰ μὴν xai οἰχονο- uu εἰσιν αὐτῷ γεγραμμένα βιβλία, ὡς τὸ Οἰχονομιχὸν σύνταγμα, xoi περὶ cop- βιώσεως ἀνδρὸς xal τυναιχός, ἐν ᾧ λέγει ix τέσσαρων σχέσεων συγχεχροτῆσϑαι τὸν εὖ ἔχοντα οἶχον, πατρὸς πρὸς τέχνα, ἀνδρὸς πρὸς γυναῖχα, δεσπότου πρὸς δούλους. εἰσιόντων πρὸς ἐξιόντας. χαὶ ὡς εἴρηται ἡμῖν ἐν τοῖς τῆς Πορφυρίου εἰσαγωγῆς προλεγομένοις. prorsus eadem verba reperiuntur iu codice Cois- liuiano 387 (Cramer p. 424,35 —425,3), David autem (Wellmann 1. 1. p. 21,20) haee exhibet: ἔγραψε 5E χαὶ τὰ οἰχονομιχα, ἐν οἷς περὶ διοιχήσεως ' οἴχου διαλέγεται: ἔνϑα λέγει ὅτι τέσσαρά τινα δεῖ συνδραμεῖν εἰς σύστασιν Otχου" σχέσιν ἀνδρὸς πρὸς γυναῖχα, στοργὴν πατρὸς πρὸς τέχνα, δέος οἰχετῶν πρὸς δεσπότην, xal ἵνα ἢ σύμμετρα τὰ ἐξιόντα τοῖς εἰσιοῦσιν: ἕχατέρα γὰρ ἀμετρία αἰσχρά ἐστιν. aecedit argumentum, quod iam supra al Olympiodorum adhibuimus. David enim in prolegomenis Isagoges promittit, logicam non partem sed organon philosophiae esse, se explanatuum esse in Categoriis, Elias (Cramer p. 417,34 et 430,20) in Analytieis, et in eo, qui ad nos pervenit, Categoriarum eommentario de hae quaestione nihil legitar. praeter haee in Davidis eommentario Isagoges et hoe Catego- riarum eommentario multi loei tam aeriter inter se pugnant, ut ab eodem eos esse profeetos vix tibi persuadeas, conferas Cramer. p. 434sq.^) cum Brand. p. 27^27sq., Cramer. p. 435,18 γίνεται δὲ νόϑον σύγγραμμεο: χατὰ τέσσαρας τρόπους sq. eum Brand. 2829 νοϑεύονται γὰρ τὰ βιβλία πενταχῶ: SQ., maximeque Brand. p. 20^10 — 24 eum Brand. 25548- 24^11, quae qui- dem aptissime quadrant ad ea, quae in Eliae eommentario Isagozes tradita sunt. sed quoniam de Isagoges eommentariis diserimen, utruu utri attribuamus, maxime a versione Armeniaca repetivimus, etiam haee quaestio ad Armeniacam versionem redire videtur. itaque de Lagardius, vir doetissimus, pro sua liberalitate litterarumque omnium studio editione Armeniaea (Venet. 1833) eum eommentario Graeco per duo eapita collata interroganti mihi respondit, maximam partem versionis Armeniaeae (us- que ad Aristot. p. 9^28) codicis vitio interisse, ea autem quae servata sint tantum a Graeeo libro abhorrere, ut fieri non possit quin diversis auetoribus Graeeum eommentarium et Armeniaeum debeantur. Conferentibus autem nobis hoe Eliae Categoriarum commentarium eum libro Olympiodori, qui eodiee Mutineunsi 69 eontinetur, mirum quan- 1) eidem sententiae patronum nuper Roseum extitisse gaudeo, cf. Aristotelis Fragmenta (Lipsiae 1886) p. 138,10 et Leben d. ἢ. David (Berlin 1887) p. VIII not. 1. ceterum ab eodem Elia commentarium in Hermeniam conscriptum esse, docet schol. cod. Paris. 1942 ad Hermeniam servatum σχόλαια ἩἩλιοῦ; οὐ δεῖ οἴεσθαι τὸν ἀριστοτέλην αἰνίττεσθαι νῦν τοῖς ἐν τοῖς σοφιστικοῖς ἐλέγχοις sq.
?) Elias in Isagoges commentarjo haee omisit XLIV SUPPLEMENTUM PRAEFATIONIS IV tum ea opinio, qua Eliam et Davidem eognatione fraterna coniunetos esse putamus, confirmatur ae fuleitur. nam Elias etsi in Categoriis Olympiodorum nusquam laudat, tamen in prolegomenis certe totus ab illo pendet, nisi quod illud de logiea eaput in Analytiea relegatum hie missum faeit. in ceteris Olympiodorus oratione fusiore dilatatus atque additamentis auetus refertur. | Jam vero ansam adepti sumus ad constituendum, quae cognatio Ammonio eum Elia et Davide esse videatur. nam Olympiodorum ma- eistri auetoritatem seeutum esse, et consentaneum est et Categoriarum eommentariis eorum eomprobatur. quare quae apud Eliam et Davidem eum Ammonio eonsentiuntí, ea ex Ammonio hausta Olympiodorum illis *suppeditasse puto. Elias autem eur multis loeis Davide propius ad Ammonium aecedat, eausam inde repetas, quod ille artius se ad Olym- piodorum applicavit. itaque quae ratio inter haee eommentaria interce- dat, his lineis lieet in eouspeetu ponere Ammonius (Olympiodorus) Elias N ὙΠ ἢ dna NE Ab his eommentatoribus quamquam multorum saeeulorum spatio se- iunctus est, tamen et quaestionibus institutis et ratione eommentandi proxime abest Leo MacEwrINUs, euius commentaria in Isagogen et in Categorias ex codice Coisliniano 170 8860. XIV fol. 165—228") a Guilelmo Sehmidtio Brunsviceusi descripta mihi praesto sunt, atque in Isa- zogen continetur fol. 1657— 113», iuseribitur ἐξήγησις τῶν πέντε φωνῶν γ1:- νομένη παρὰ τοῦ ἱερωτάτου μετροπολίτου μιτυλήνης χυροῦ λέοντος τοῦ μαγεντηνοῦ, ineipit γοητέον τὰ ὀχτὼ χεφάλαια τὰ εἰωϑότα ζητεῖσϑαι ἐπὶ πάσης πραγματείας " τὸν σχοπόν, τὸ χρήσιμον, τὸ γνήσιον, τὴν αἰτίαν τῆς ἐπιγραφῆς, τὴν εἰς τὰ χεφά- λαια διαίρεσιν, τὸν διδασχαλιχὸν τρόπον, τὴν τῆς ἀναγνώσεως τάξιν χαὶ τὴν ὑπὸ τί μέρος ἀναφοράν. prolegomena igitur in universam philosophiam spee- ') eodex foliis 155r— 2344 omnes Magentini in Organon commentarios complectitur, f. l'4r ἀργὴ τῶν κατηγοριῶν inc. διαφωνία τις ἐγένετο τοῖς ἐξηγητοῖς περὶ τοῦ σχοποῦ τῶν δέχα κατηγοριῶν. f. 229r ἐξήγησις τοῦ περὶ ἑρμηνείας ἀριστοτέλους ine. μέλλων διδάξαι ἐν τῇ συλλογιστιχῇ μεϑόδῳ αὐτοῦ περὶ τοῦ ἀποδειχτιχοῦ συλλογισμοῦ. f. 285r ἐξήγησις τοῦ μαγεντηνοῦ σύντομος εἰς τὰ τρία σχήματα τοῦ ἀριστοτέλους inc. σχοπός τῷ ἀριστοτέλει ἐν τοῖς τρισὶ σχήμασι διδάξαι περὶ τῆς συνθέσεως τοῦ ἁπλῶς συλλογισμοῦ expl. f..344. de codd.
Vaticanis cf. Brandis Αλ. d. Berl. Akad. 1891 p. 50. 88. 55.
CONSPECTUS COMMENTATORUM GRAECORUM XLV tantia Magentinus missa facit, quamquam pauca illorum in eommentario repetit, velut fol. 1717 de divisione (διαίρεσις, ἐπιδιαίρεσις, ὑποδιαίρεσις cf. Ammon. p. 9»), prolezomena autem Isagoges, quibus oeto illae quae- stiones traetari solent, fol. 165*— 166* med. leguntur. his subiungitur fU 1667— 167* expositio Isagoges p. 1,1— 1,16, tum περὶ γένους 1687, περὶ εἴδους 169* -med., περὶ διαφορᾶς 1101 extr., περὶ ἰδίου 162" extr., περὶ συμ- 5.5 ηχότος 119: init., περὶ τῆς χοινωνίας τῶν πέντε τῶν χοινῶν χαὶ ἰδίων ἣ 113. med. ine. χοινὸν μὲν δὴ οὐσία. ἔστι χαὶ φωνή" ὡς υὲν - φωνή: ἔχε ει τὸ δισύλλαβον, ὡς δὲ πρᾶγυα τὸ οὐσία ἔμψυχος αἰσϑητιχή?), quam ad quaestionem titulus non quadrat, neque magis aptus est, qui sequitur fol. 1/37 extr. περὶ διαφορᾶς γένους xa συμβεβηχότος. ubi agitur de Isag. p. 17,4— 18,9, aut fol. 119. med. περὶ τῆς διαφορᾶς τοῦ εἴδους χαὶ τῆς διαφορᾶς. ubi de verbis x4v γὰρ 6 ἄνϑρωπος ὡς ποιὸν λαυβά- νηται (p. 18,11) traetatur usque ad fol. 113* extr., ubi titulus oceurrit διὰ τί εἰσι πέντε φωναὶ xal οὔτε πλείους οὔτε ἐλλάττους, quod ut demonstre- tur, quinque voees paueis derivantur (cf. Ammon. p. 407). unde si quis econeludat aut Magentinum commentarium imperfeetum reliquisse aut eodieem esse mutilum, animadvertendum est, illum omnino non talem composulsse commentarium, ut partes inter se cohaereant atque eonti- nuentur, sed. paucas sibi RT explieandum elegisse quaestiones. quodsi titulos haud dubie a librariis additos spernamus, non est quod opinemur Magentinum aut plura aut minora seripsisse. quaestiones autem quae- eunque ab illo traetautur, apud veteres eommentatores oceurrunt, atque etiam verba tam artam necessitudinem eum Ammonio prae se ferunt, ut non sine iure eoniejas, Magentinum Isagoge vix inspecta totam suam sci- entiam hausisse ex Ammonio?).
Peeuliarem ad lIsagogen ceommentationem Dyzantinus quidam 50- phista adiecit, quam ex codiee DBaroeeiano 16í Cramer, Aneedota Graeca (Oxonii 1836) vol. III p. 204 — 215, sub titulo Ξενέδημος 7, Φωναί in lucem edidit Justiniani fortasse aetate scriptam, ut ex altero eiusdem πάντων. τὸ ζῶον ἔστι χαὶ opuseulo ad Caesarem misso Cramer conclusit. est dialogus Platonieo, more eompositus inter Xenedemum et Musaeum, et quidem Xenedemus de sermone eum Theoele magistro Dyzantii tune, ut videtur, florentissimo habito refert, quo Theocles Porphyrii quinque voeum definitiones iudicio non inepto examinat earumque vitia demonstrat.
Excerpta Isagoges inveniuntur in omnibus eompendiis logieis, quo- rum seriptorum agmen ducit IoAwxEs DawascEsUs"). eius Dialeetiea, ἢ titulus ex inferioris ordinis codice haustus cf. p. 15,9 not.
?) pertinent ad Isag. p. 14,3 (cf. Amm. p. 877).
3) locus. conspicuus legitur fol. 168, ubi etiam in transitione Ammonium exscripsit εἰπὼν ἐν τῷ προοιμίῳ τόν τε σχοπὸν αὐτοῦ xal τὸ χρήσιμον εἰσβάλλει νῦν καὶ εἰς τὴν διδα- σχαλίαν τῶν πέντε φωνῶν, cf. Amm. p. 33r εἰρηχὼς τὸν σχοπὸν χαὶ τὸ χρήσιμον...dxo- λούϑως ἐπὶ τὴν χατὰ μέρος διδασχαλίαν εἰσέβαλεν.
*) De Gregorio Nazianzeno, quod nomen librariorum sedulitate in titulum« Gregorii Humilis compendii irrepsit, cf. Roseum in lIlermae tom. II (1867) p. 466.
Anonymus Byzantinus Ioannes )aumascenus Photius XLVI SUPPLEMENTUM PRAEFATIONIS IV quae inseribitur [Ly γνώσεως δ) (ineipit τὸ μὲν στενὸν τῆς διανοίας χαὶ τὸ ἄπυρον τῆς Ἰλώσσης ae postremo in lueem prodiit in tomo I operum a P; ΝΜ ει Lequieno Parisiis 1112. editorum), duabus constat recensioni- bus, quarum in minore ad ea, quae in maiore exhibentur, nihil additum, multa omissa sunt. atque ut paueis quae ad Isagogen pertinent adum- bremus, e. 1 περὶ γνώσεως, c. 2 τίς ὃ σχοπός, 6. 9 περὶ φιλοσοφίας defini- tiones et divisiones philosophiae afferuntur, e. 4 περὶ τοῦ ὄντος, οὐσίας τε xai συμβεβηχότος. e. D περὶ φωνῇς constitutio illa quinque voeum, quae apud Amm. p. 407r, Eliam p. 427 (Cramer), David. p. 438 (Cramer) le- gitur, et definitiones inde derivatae, velut accidentis συμβεβηχός iow τὸ χατὰ πλειόνων xal διαφερόντων τῷ εἴδει ἐν τῷ ὁποῖόν τί ἐστι xax [ορούμε yov xui uy λαμβανόμενον ἐν τῷ ugs ἀλλὰ δυνάμενον χαὶ ὕπο SEED xai μὴ ὑπαρ- χειν. posthae eum e. 6, (, 8 περὶ διαιρέσεως. περὶ τοῦ φύσει προτέρου, περὶ δρισαοῦ loannes explieasset, e. 9—14 de ipsis vocibus ex Porphyrio quae videbantur exseripsit, in quibus memorabile est, quod de proprio dieitur λέγεται OE ἴδιον ἐπουσιῶδες T, ἐπεισοδιῶδες (cf. p. 21,14 not.),.e., 15, 16; 4 τῶν χατηγορουμένων (ine. πᾶσα xa ορία T, ἐπὶ vida ον Ἰίνεται 7 "E ἴσης), t Y ι )υ nm M t Y ι )υ nm M ' t L συνωνύμου xai ὁμωνύμου χατηγορίας, περὶ τῆς ἐν τῷ τί ἐστι xal ἐν τῷ ὁποῖον τί ἐστι χατηγχορίας. 6. 18— 28 denique de communibus et propriis quinque voeum Porphyrii verbis usus quam paucissimis egit. apparet igitur Ioannem praeter ipsam Isagogen etiam eommentatorum eogitata in usum suum vertisse, eorumque maxime, ni fallor, Davidis, a quo repeten- da sunt ea quae Ioannes de subalternis habet τὰ ὃὲ μεταξὺ τοῦ γενιχωτάτου γένους xai τῶν εἰδιχωτάτων εἰδῶν γένη εἰσὶν ὑπάλληλα x«i εἴδη, εἴδη μὲν τῶν ἐπάνω. γένη ὃὲ τῶν ὑποχάτω (ef. p. Ὁ,21 not.), maximeque eorum neeessi- tudo elucet ex Ioannis p. 15 de subdivisione ὑποδιαίρεσις δέ ἐστιν ἣ τοῦ τμηϑέντος σχέλους τομή. οἷον τὸ ζῶον διαιρεῖται εἰς λογιχὸν xal ἄλογον, τὸ δὲ λογιχὸν εἰς ὕνητὸν χαὶ ἀϑάνατον. quibuseum eonferas Davidem (c. Hamilt. 982 f. 31") ὑποδιαίρεσις δέ ἐστιν ἢ τοῦ διαιρεϑέντος σχέλους xou, οἷον ὡς ὅταν M διαιροῦντες τὸ ζῶον εἰς λογιχὸν xai ἄλογον, τὸ λογιχὸν ὑποδιέλωμεν εἴς τε ϑνητὸν χαὶ ἀϑάνατον ἢ). .
Puoriu« ex iis quae Labbé Nov. bibl. p 114, Brand. in comment. aead. Berol. 1833 p. 285 de codice Paris. 1928 et NS p. 7 de eodiee Vindobonensi phil. gr. 10?) docent, eoneluditur Categorias tantum com- mentario adornasse.
1) ef. c. 2 (p. 8) σχοπὸς τοίνυν ἡμῖν ἐστι φιλοσοφίας ἀπάρξασϑαι wal παντοδαπὴν γνῶσιν, ὅση δύναμις, συντετμιημένως τῇ παρούσῃ ἐνυπογράψασϑαι δέλτῳ. διὸ Πηγὴ γνώσεως ὀνομαζέσϑω.
7 ἐρῶ τοιγαροῦν ἐμὸν οὐδέν, τὰ δὲ σποράδην ϑείοις τε xal σοφοῖς ἀνδράσι λελεγμένα συλλήβδην ἐχϑήσομαι.
?) eod. est chart. saeculo XV scriptus, quem Diels inspexit: fol. 25r tit. ens ριῶν σύνοψις φωτίου ἥδε inc. τῶν ὄντων χατὰ τὴν πρὸς ἄλληλα σχέσιν τὰ μὲν εἰσιν ὁμώ- γυμα, τὰ δὲ συνώνυμα, τὰ δὲ παρώνυμα τὰ δὲ ἑτερώνυμα, καὶ τρόπον τινὰ ἀντίχειται, expl. f, 28v xai ὕδωρ γίνεται ψυχρὸν καὶ ϑερμόν, τῶν δὲ ἄλλων οὐδὲν μεταλαμβανομένων τῶν CONSPECTUS COMMENTATORUM GRAECORUM | XLVII Paueissima ex Porphyrio exseripsit GnEconmivs HuwriLis (6 ταπεινός), euius eompendium logicae tit. l'oxjopíou τοῦ ᾿Ανεπωνύμου συνοπτιχὸν τῆς φι'- λοσηφίας aóvcejua) eum versione latina et eommentario edidit Wegelinus Augustanus Aug. Vind. 1600, forma oet. (ine. ὥσπερ οἱ ἀναγινώσχοντες πρῶ- vov μὲν τὰ στοιχεῖα μανθάνουσιν, ἀπὸ O& τῶν στοιχείων ἐπὶ τὰς συλλαβὰς μετα- βαίνουσιν). is postquam libri primi e. 1 de ordine institutionis dialecticae, e. 2 de ente egit, ὁ. 3 et 4 quinque voces brevissime ita illustrat, ut pri- mum definitiones illarum ex Porphyrio derivatas adieetis exemplis afferat, tum illud sehema quinque voeum proponat, quod inde ab Ammonio in omnibus fere eommentariis et eompendiis oceurrit.
In Arseni$ syntagmate logico?) haee fragmenta exhibentur: Pselli prolegomena in philosophiam (inserib. τοῦ ψελλοῦ ἐπίλυσις εἰς τοὺς τῆς φι- λοσοφίας τρόπους ine. oi φιλοσοφίας λόγων ἐρῶντες xal τῆς ἐκ τούτων ἡδονῆς ἄχρῳ δαχτύλῳ γευσάμενοι), eiusdem RU Popn quinque voeum et Cate- goriarum (inser. σύνοψις τῶν πέντε φωνῶν xai τῶν δέχα χατηγοριῶν ine. oi παλαιοὶ ἰδόντες τὰ ἄτομα ὅτι εἰσὶν ἄπειρα χατὰ τὸ πλῇϑος), deinde "Exápoo τινὸς μέϑοδος εἰς τοὺς τρόπους τῆς “φιλοσοφίας, qua sex illae defiuitiones phi- losophiae atque divisiones paucis simis enumerantur, tum τοῦ Βλεμμίδου περὶ τῶν πέντε φωνῶν xal διὰ τί εἰσι μόναι πέντε xal οὐ πλείους ἢ ἐλλάττους (ine. f, φωνὴ ἣ ἔναρϑός ἐστιν ἢ ἄναρϑρος) denique [Γ᾿Ξξωργίου διαχόνου xat διχαιο- φύλαχος παχυμερίου περὶ τῶν ἕξ τῆς φιλοσοφίας ὁρισμῶν (ine. φιλοσοφία ἐστὶ χατὰ μὲν τῶν (sic) πυϑαγόραν φιλία σοφίας). quorum ea quae Nieephoro Blem- midae et Georgio Paehymeri debentur ex eompendiis illorum lozieis exseeta sunt, atque Nieephori fragmentum legitur e. 9 p. 49—254 editionis Wegelini (August. Vind. 1605) Georgii p. 2—12 editionis Parisinae (1548 apud Vaseosanum) ).
ῬΒΕΙΜῚ vero quae in Arsenii syntagmate leguntur a logieae eom- pendio illo*), quod Pselli fertur, prorsus abhorrent. etenim Pselli pro- legomena ex Davidis libro hausta esse, primo oculorum obtutu apparet, quandoquidem iuitia [Brand. p. 12*3— 15] ad verba concinunt; atque ἐαντίων ἐστὶ δεχτιχόν. καὶ ταῦτα μὲν περὶ τῆς οὐαίας. ac ne in ceteris quidem codicibus plura exhiberi videntur.
1) sed genuinus titulus ὁ ταπεινὸς τάδ᾽ ἔγραψεν ἐν μονοτρόποις γρηγόριος τοῖς φιλομα- ϑέσι τῶν εὐσεβῶν εἰς εὐμάϑειαν εὐσύνοπτον αὐτοῖς τὸ τῆς φιλοσοφίας ὄργανον, ἅμα τῇ τῶν ἐπιστημῶν τετραχτύϊ sq. ἃ Roseo (in Hermae tom. II (1867) p. 465—467) codicis Lauren- tiani 87,19 testimonio confirmatus nee non originis annus 1008 extrieatus est. cod. Laur. 72,5 (inde a f. 213 s. XIV scriptus) f. 215 tit. sine nomine habet εὐσύνοπτον σύν- ταγμα τῆς φιλοσοφίας.
5) editum est Venetiis 1522 in 8? (eum versione latina confeeta a Jacobo Foscareno D. Michaelis filio) et inseribitur τῷ αἰδεσιμωτάτῳ χαὶ ϑειοτάτῳ ἱΚαρδηνάλει τῷ ἹΡεδούλφῳ τῷ μουσῶν χαὶ χαρίτων τροφίμιῳ ᾿Αρσένιος ὁ Μονεμβασίας Ἀρχιεπίσκοπος ἐν χυρίῳ χαίρειν πάντοτε. — de codice Vind. phil. gr. 99 οἵ, Nessel p. 57. ?) unde corrigas Prantelium GescA. d. Log. | p. 658. *) Σύνοψις εἰς τὴν ᾿Δριστοτέλους λογιχὴν ἐπιστήμην ed. Ehinger (Vitebergiae 1597), excerpta Isagoges in libro II p. 62—995 inveniuntur.
Gregorius Humilis Psellus Nicephorus Blemnides XLVIIL SUPPLEMENTUM PRAEFATIONIS IV ex eodem Davidis libro ea fluxerunt, quae Psellus de sex philosophiae definitionibus disputat, eum pauea suo perieulo ad excerpta adiciat, ex Davidis prolegomenis Isagoges derivata sunt, quae de fine [σχοπός ef. p. 491 Cramer] et de utili [χρήσιμον p. 441 Cramer] Psellus addit. in eom- pendio quinque voeum primum schema illarum de suo, ni fallor, constituit a veterum commentatorum sehemate distans, tum definitiones Porphyria- nas") exemplis brevissime illustratas affert.
Et ab his et a eeterorum Dyzantinorum exeerptis longe distant ea, quae in Pselli. compendii logieae libro seeundo (p. 62—95) exhi- bentur. haee graecis fontibus prorsus repudiatis tota a Boethio depen- dent?), qui e: 4 p. 19 laudatur ἰστέον δὲ ὅτι φησὶν ὃ Βοήτιος μόνον τὸ εἶδος ὁρίζξσϑαι- ὃ μὲν γὰρ δρισμὸς ἐχ γένους xal συστατιχῶν εἶναι ὀφείλει διαφορῶν. μόνον ὃὲ τὸ εἶδος ἔχει γένος xai διαφοράς (cf. De divis. p. 0644 ed. Basil. 1510). quare quin Pselli nomen hoe;eompendium iniuria sibi adsceiverit, dubi- tari iam non potest. impeditior est quaestio, quae ratio inter hoe com- pendium et Petri Hispani Summulam?) ad verbum congruentem intercedat; nam Thuroti (Revue archéologique 1864. p. 216sq., alias ef. Prantl II* 1885 p. 261 not. 49) et Rosei (ermae tom. II 1867 p. 146sq.) sententiam, qua gzraeeum eompendium ex Hispani Summula translatum esse censebant, Prantl nuper denuo aeriter, impugnavit (l.l. II p. 2668q.). verum altero libro iterum ae saepius perlustrato faeere non possum quin profitear, auc- toris rationem dicendi a graeci sermonis consuetudine tantuni abhorrere, ut multis loeis colorem latinum aperte prae se ferat?) quare utut res se habet, Romanum se auctor et eogitandi ratione et dieendi prodit.
Nickpenonus BrEwwipEs?) et scientia veterum eommentariorum et eura atque diligentia ad res explieandas adhibita inter omnes philosophos Byzantinos haud dubie longe praestat. «quaeeunque a veteribus eo- eitata invenerat, ea fere exseripsit et in eompendium eongessit. atque e. 1—8 de definitionibus philosophiae. et de divisionibus, quae solent, praemittit, 6. 9 p. 49 περὶ τῶν πέντε φωνῶν (ine. ἢ φωνὴ 7, ἔναρϑός ἐστι ἢ ἄναρϑρος) illud schema voeum affert (Amm. p. 40τ, El. p. 421, Dav.
^ 1) sed de proprio habet ἴδιον δέ ἐστιν ὃ οὐκ ἐπ᾽ ἄλλῳ τινί ἐστι τὸ τοιοῦτον.
?) quamquam II, 4 p. 77 legitur ἐσμὲν λογιχοὶ xoi ἡμεῖς xal οἱ ϑεοὶ, ὡς ὁ ΠΙΟορφύριος βούλεται (cf. Porph. p. 11,24), sed Byzantini commentatores ad unum omnes ἄγγελοι le- gerunt, quod in codieibus illius aetatis paene omnibus nune apparet; unde etiam illam leetionem ex Boethio fluxisse iure conicias.
?) de editionibus videatur Prantl l.l. III, 35sq.
ἢ) quare a Porph. saepe abhorret cf. p. (9 ὅπερ ἔνεστι εἴδει. ρ. 82 συμβεβηκός ἐστι ὃ πρόσεστι wal ἄπεστι χωρὶς τῆς τοῦ ὑποχειμένου φϑορᾶς. p. 99 utitur ubique verbo συνάπ- τειν, Porph. (p. 18,24 19,3) συντιϑέναι. — p. (D χοινή, ἰδία, ἰδιαιτάτη διαφορά, Porph. κοινῶς, ὡς, ἰδιαίτατα διαφορά alia.
5) Nieephori Blemmidae epitome logica ed. opera et studio Joh. Wegelini Augustani. Aug. Vind. 1605 versione latina et uberrimo comméntario a Wegelino instrueta (inc. τειδήπερ dj λογικὴ ἐπιστήμη πρὸς τὴν ἱερὼν γραφὴν xal πάντας τοὺς τῆς ἀληϑείας λύγους οὐκ *0Vy €(DE0€t TO "Di Gtu.05 γον φέρει τὸ γρήσιμιον).
CONSPECTUS COMMENTATORUM GRAECORUM: IL p. 498 CrJ, e. 10 p. 55 περὶ γένους καὶ εἴδους, Ἐν ᾧ xol περὶ σχέσεως, c. 11 p. 62 περὶ γένους xal εἴδους ἐν. ᾧ χαὶ π φορᾶς xoi συμβεβηχότος, c. 19 p. (6 περὶ ἰδίου ἐν ᾧ χαὶ περὶ χοινοῦ Isa- goges priorem partem (p. 1,17 —13,9) explieat quaestionibus eommenta- torum insertis, de DENN ius et propriis quinque voeum quae Porphyrius inde a p. 15,9 praebet, non admisit. atque in exponendo adeo non ad unius eommentatoris verba se addixit, ut et Davidis et Ammonii ex- positiones in usum suum vertisse videatur, velut de illa philosophiae definitione, quae est eura mortis, proxime aecedit ad verba Davidis: D M t Nicephorus (p. 28) David (f. I8v eod. Hamilt. 582) ἀλλ᾽ ἐπεὶ διττή ἐστι ζωή (xol γὰρ ἣ μὲν qu- χαὶ γὰρ ἡ ζωὴ διττή ἐστιν" ἔστι γὰρ φυσιχή, σιχή, ἡ δὲ προαιρετική. xol φυσιχὴ μὲν ἡ ἔστι xol προαιρετική. χαὶ φυσιχὴ μὲν ζωή συνάφεια τῆς Ψυχῆς. καὶ τοῦ σώματος, «aU — ἐστι. συνάφεια τῆς ψυχῆς xol τοῦ σώματος, ἣν ὑπὸ τῆς προνοίας ἐτάχϑημεν ζῆν, uad ἣν — xa" ἣν χωρηγεῖ τῷ σώματι ἣ ψυχὴ αἴσϑησιν τὸ σῶμα δεσμεῖ τὴν ψυχήν: προαιρετιχὴ δὲ καὶ κίνησιν, χαϑ᾿ ἣν ἅπαντες ζῶμεν, «ad ἣν ζωὴ ἡἣ πρὸς τὸ σῶμα π ΠῚ χαὶ περὶ τὰξὨ Οτὸ σῶμα δεσμεῖ τὴν ψυχήν...προαιρετιχὴ ἡδονὰς ἀσχολία, χαϑ᾿ ἣν ἡ ψυχὴ ἑαυτὴν Oc- δὲ ζωή ἐστιν, ἡνίκα τὸ χεῖρον νικᾷ τὸ χρεῖττον, σμιεῖ xat muss c τῷ σώματι)" διττὸς τουτέστι ὡς ὅταν ἡ Ψυχὴ νιχᾶται ἐκ τῶν γινῴσχεται καὶ ὁ θάνατος, φυσιχὸς wal προ- σωματιχῶν ἡδυπαϑειῶν..-«.- αἰρετιχός. xal φυσιχὸς μέν ἐστι ϑάνατος ὃ φυσιχὸς δὲ ϑάνατός ἐστιν ὁ διαχωρισμὸς τῆς τοῦ σώματος διαχωρισμὸς ἀπὸ τῆς Ψυχῆς, ψυχῆς ἐχ τοῦ σώματος, xad! ὃν ἅπαντες τεxaW ὃν ἅπας ἄνϑρωπος τελευτᾷ, προαιρετικὸς λευτῶμεν, προαιρετιχὸς δὲ ϑάνατος 7| wu δὲ ϑάνατος 7| χαϑ᾿ ἀρετὴν ὑπάρχει ζωή. ἀρετὴν ξωή.
eum Ammonio autem et Elia congruunt quae de quattuor relationibus habet ἢ χατὰ τέγνην ὥσπερ διδασχάλου xal μαϑητοῦ T, χατὰ τύχην ὡς ὃδεσπόi (εἴ [ i i τοῦ χαὶ δούλου, T, χατὰ προαίρεσιν ὡς φίλου πρὸς φίλον, Ἢ χατὰ φύσιν ὡς πα- Χ nd YS d * τρὸς xal υἱοῦ xal γένους χαὶ εἴδους. eorundem praestat necessitudinem, eum de subalternis dieat εἰσὶ ὃὲ ἄλλα μέσα τῶν ἄχρων, εἴδη x«t γένη τὰ αὐτά, εἴδη μὲν τῶν το αὖ nuc Ἱένη δὲ τῶν μετ᾽ αὐτά. λέγεται ὃὲ ταῦτα τὰ μέσα γένη SUN οὐχ ἕχαστον Dn ἕχαστον φέρεται χαὶ τοῦ αὐτοῦ τὸ αὐτὸ γένος x«l εἶδός ἐστιν. “ὯΝ ὅτι γένος ὑπ᾽ ἄλλο γένος τελεῖ χἀχεῖνο ὑφ ἕτερον. χαὶ ἔχουσιν ὑπάλληλα κοινὸν τὸ ὑποχεῖσϑαι ὡς εἴδη χαὶ γένη ὄντα. in quibus subalternas speeies repudiat (ef. p. 5,21). ex Categoriarum quo- dam eommentario deprompta sunt quae de communi (xowóv) affert (inc. λέγεται δὲ xol τὸ χοινὸν τετραχῶς" ἣ γὰρ τὸ εἰς μέρη διαιρετὸν ὡς ἀγρὸς xotwóc) '). in exseribendo autem Porphyrio tanta ubique diligentia utitur, ut facile eodieis instar habeatur, velut Porph. p. Ae habet εἴτε dnb. τοῦ τεχόντος εἴτε dm τῇβ πατρίδος p. 2,19 xal περιέχει πᾶν τὸ πλῆϑος τῶν ὑπ᾽ αὐτό. p. ὕ,20 x«l ὃ εἶδος ὃν οὐχ ἂν διελοίμεϑα ἔτι εἰς εἴδη 3) χαὶ τὸ xaxd πλειόνων χαὶ δια- φερόντων τῷ ἀριϑμιῷ ἐν τῷ τί ἐστι χατηγοβούμενον (ef. eod. C). p. 9,14 αὗται μὲν οὖν at ἄλλο ποιοῦσαι διαφοραὶ xol ἕαυτάς τέ εἰσι (reete, xa αὑτὸ Isa- voges eodd.) xai τὸ μᾶλλον xal τὸ ἧττον οὐχ ἐπιδέχονται. p. 11,21 διαφορά ἐστιν ὅτῳ Duo ἔχαστον" ἄνθρωπος γὰρ χαὶ ἵππος κατὰ μὲν τὸ γένος οὐ διενή- voye- ζῶα YÀp χαὶ ἀμφότερα. p. 19,4 ἣ μὴ ὑπάρχειν.
ἸΌΝ Amm. in categ. p. 22r ed. Venet. 1545.
ἢ) εἰς εἴδη ἔτι alter codex, ut adnotat Wegelinus.
Commefit, Arist, IV 1, Porphyrius, p Georgius Pachymeres Toannes Italus Neophytus Tzetzes Georgius Scholarius L SUPPLEMENTUM PRAEFATIONIS IV Restat GEonoivs PAcuyuEnEs ), euius eompendii liber primus ad Isa- cogen pertinet, atque e. 1 de origine philosophiae, c. 2 de definitionibus, e. 9 de divisionibus, e. 4 de quinque vocibus (ponuntur definitiones illa- rum ex Isagoges p. 111—135 excerptae), e. D sub tit. ἔτι περὶ τούτων de subalternis generibus, de differentiis eonstitutivis et divisivis, de quattuor proprii signifieationibus, de aecidenti separabili et inseparabili pauca afferuntur.
Praeter haec quae impressa sunt eompendia in bibliothecis seeun- dum eatalogos nonnulla latere videntur fortasse non minus digna, quae in lucem ederentur. velut lIoaswrs Irarr expositiones logieas appellat Labbé Nov. bibl. p. 113, quibuseum eoncinere videntur, quae codices Monae. 99 chart. saec. XVI f. 219 [Hardt I, poH et Vindob. phil. gr. 209 [ Nessel p. 112] sub titulo ἰωάννου σοφωτάτου ὑπάτου χαὶ διδασχάλου τῶν φιλο- σόφων τοῦ ἰταλοῦ ἔχδοσ εἰς PIT. 260D9. Ex rad διὰ τὸ χαὶ διαφόρους ποὺς ταῦτα d προβαλλομένους. εἰς τ wn τεχνῶν χαὶ ἐπιστήμη ἐπιστημῶν. (ine. πολλοὶ μὲν πολλαχῶς τῶν 2 exhibent.
Nrormri epitome [Fabricius XI, 9541] servata est praeter eodieem Paris. Reg. 541 [ef. Labbé Nov. bibl. p. 114] in eodiee Vindob. phil. gr. 211 [Nessel p. 140] fol. 127 extr. tit. ἐπιτομὴ νεοφύτου εἰς τὰς πέντε φωνὰς τοῦ πορφυρίου. ine. τίς μέντοι ὁ τῆς παρούσης πραϊματείαξ σχοπός. χαὶ ιὰ τί φωναὶ λέγονται, εἴρηται μὲν τῷ ταύτας γεννήσαντι πορφυρίου ὅ). Isagogen sequitur epitome organi.
Ioaswis TzETzAE expositio quinque vocum versibus politieis digesta invenitur in eodiee Vindob. phil. gr. 300 f. 68 -- 81 [Nessel p. 145] ine.
ἐμῶν διοίμων Hur TRUE λοισϑίω ἰς πέντε φωνὰς τόνδ᾽ ταῦ τ ἣν πόνον ὁ γραμματιχὸς ὁ τζέτζης ἰωάννης.
GEonciuM Scnoraniuw sive Gennadium quod Fabrieius (V, 139) inter commentatores Isagoges refert, titulo Pseudopselli eompendii, qui in eo- diee quodam Naniano apparet (ef. Rose Hermae tom. II p. 146 not.), γεωργίου τοῦ σχολαρίου ἐπιτομνὴ τῆς ᾿Αριστοτέλους λογιχῆς, in errorem videtur esse adductus.
De Latinis commentariis compendiisque logicis eopiose egit Prantl, Gesch. der Log. Y p. 660— 120 et II p. 1—308. Arabiea, Syriaca, Ar- meniaea commentaria in illis eommentationibus invenies, quas de ver- sionibus Isagoges citavi (ef. p. XXXI).
7) Γεωργίου Διαχόνου ΠΡρωτεχδίχκου καὶ Διχαιοφύλαχος τοῦ llayopéoooz puces ᾿Δριστοτέλους λογιχῆς ed. Parisiis apud Vascosanum 1548 (ine. γεννᾶται παρ᾽ ἡσιόδῳ χα lois τῷ ϑαύμαντι). Georgii Pachymerii Hieromnemonis in universam fere Aristotelis philoso- phiam epitome...conversa a Philippo Bechio simul cum Synesii Cyrenai scriptis Jano Cor- nario Medico interprete ed. Dasileae 1560, logicae translatio legitur I p. 15— 15.
") unde apparet etiam ea, quae Brandis (Abh. d. Berl. Akad. 1851) p. 52 ex codice Vatie. 1018 fol. 69 affert, Neophyti esse.
της ι ι II DE PORPHYRII IN ARISTOTELIS CATEGORIAS COMMENTARIO Porphyrii in Categorias eommentarium per interrogationem et re- sponsionem compositum ) ad integram posse formam revocari iamiam desperandum nobis est, quia omnis illius memoria unius fide eodieis Mu- tinensis 69 (M) continetur, euius extrema folia prorsus dempta sunt, ceterorum nonnulla laeerata, plurima situ ae madore miserrime corrupta.
quare extrema commentarii pars, quae erat de quattuor eategoriis posteri-: oribus et de postpraedieamentis, omnino periit?, quae ad nos perve- nerunt, praesertim sub finem laeunis sunt deformata; atque etiam cetera scripturae vitia, et leetiones depravatae et defeetus, per totum opus libra- riorum soeordia tam multa tamque gravia irrepserunt, ut vix ulla pazina nune legatur, quae emendatione non egeat, haud raro de genuina lec- tione desperandum esse videatur.
Correetiones ab ipso librario paueissimae. profectae esse videntur, ?) Simplieius huius commentarii duobus locis nominatim facit mentionem, f. 3r16 ὁ δὲ Πορφύριος σκοπὸν εἶναι τοῦ βιβλίου φησὶν ἔν τε τῷ πρὸς Γεδάλειον χαὶ ἐν τῷ χατὰ πεῦσιν xal ἀπόκρισιν περὶ gov κατηγορουμένων. εὐ f. Sr16 ὁ μέντοι Πορφύριος ἐν μὲν τοῖς χατὰ πεῦσιν xal ἀπόχρισιν καὶ τὸν' τῆς νηὸς πόδα κατὰ μεταφορὰν εἰρῆσϑαί φησιν, τὸ χύριον αὐτοῦ πηδάλιον χαλεῖσϑαι λέγων, ἐν -δὲ τοῖς πρὸς l'eüdAetov τὸν μὲν τοῦ ὄρους πόδα κατὰ μεταφορὰν λέγεσθαί φησιν, τὸν δὲ τῆς νηὸς ὁμωνύμως.
?) Erant qui dubitarent, num Porphyrius illas posteriores categorias et quae dicuntur postpraediceamenta commentariis illustrasset (cf. Brandis, Ueber die griech. Ausleger des Arist. Organons. Abh. d. Berl. Akad. 1832 p. 281). sed de commentario posteriorum categoriarum testis amplissimus est Simplieius f. (6r8 ἀλλ᾽ ἐπεὶ ταῦτα παρὰ τῷ ᾿Δριστο- τέλει χαταπεφρόνηται, χαλῶς ἂν ἔχοι xà παρὰ [Πορφυρίῳ καὶ Ἰαμβλίχῳ περὶ αὐτῶν φιλοτε- χνούμενα καταμαϑεῖν, quibus Simplicium non modo maius Porphyrii commentarium ad Gedalium missum (cf. Simpl. f. 172) spectare, sed etiam hoe per interrogationem et re- sponsionem seriptum, proxima docent τὸ δὴ ποῦ «al ποτέ φασιν, ὥσπερ xai τὰ πρός τι μὴ εἶναι τῶν προηγουμένως ἐπὶ τῶν πραγμάτων ϑεωρουμένων ἀλλὰ τῶν ἄλλοις ἐπιγινομένων, τοῦ γὰρ ποσοῦ ὑποχειμένου χαὶ τῶν ἐπ᾽ αὐτῷ τόπου τε καὶ χρόνου ἐπισυνίσταται τὸ ποῦ *. t.., quae quin ex hoe commentario sumpta sint, dubium non est (ef. p. 142,5). ad postpraedieamentorum autem illustrationem Porphyrii Simplicius respieit f. 9772 6 μέντοι Πορφύριος γένος μᾶλλον χαὶ αὐτὸς τίϑεται et ipse Porphyrius in hoe commentario nos re- Apographa LII PRAEFATIO ALTERA velut p. 79,90 89,271.28 verba in margine adiecta illi debentur, haud dubie ex exemplari suppleta, posteriore autem aetate corrigendo codici duae manus operam dederunt, altera (M^) eorreetiones admodum paueas, paueiores probabiles (ef. p. 60,37 65,31 19,18), omnes, ut videtur, ex in- genio petitas addidit neque scholia notaeque, quae et inter lineas et in marginibus illa manu adseriptae inveniuntur, ex exemplari fluxerunt. eademque viees personarum (ab ipso librario semel p. 55,8 nota ἀπόχρισις est apposita) in marginibus vel inter lineas notis ἐρώτησις et ἀπόχρισις compendiose additis distinxit, quod eum saepissime perverse faetum sit, apparet ne haee quidem additamenta exemplaris praesidio niti totamque rem in nostrum venire arbitrium.
Huius quidem manus eorrectiones quia in apographa reeeptae sunt, eolliitur eas adiectas esse ante exemplum apographogim ex codice transeriptum, ille autem correetor (M?) qui operam consumpsit in litteris evanidis reseribendis, quod illis locis in apographis plerumque laeunae inveniuntur, exemplo transeripto posterior fuit, neque praeter ipsum 60- dicem quidquam adiumenti correetionibus adhibuisse videtur. ac lieet uno loeo litteris eodieis parum intelleetis de suo eoniecerit, eeteras eor- reetiones ad sensum aptissimas in textum reeipere non dubitavimus.