Personae I Hercules Lycus II Amphitryon Iuno III Theseus Megara Chorus Thebanorum v. 1 (3) Iuno. Soror Tonantis (hoc enim solum mihi nomen relictum est) semper alienum Iovem ac templa summi vidua deserui aetheris locumque caelo pulsa paelicibus dedi; tellus colenda est: paelices caelum tenent, hinc Arctos alta parte glacialis poli sublime classes sidus Argolicas agit; hinc, qua tepenti vere labatur dies, Tyriae per undas vector Europae nitet; illinc timendum ratibus ac ponto gregem passim vagantes exerunt Atlantides. ferro minax hinc terret Orion deos suasque Perseus aureus stellas habet; hinc clara gemini signa Tyndaridae micant quibusque natis mobilis tellus stetit. nec ipse tantum Bacchus aut Bacchi parens adiere superos: ne qua pars probro vacet, mundus puellae serta Gnosiacae gerit, sed vetera sero querimur… …una me dira ac fera (4) Thebana tellus nuribus a! sparsa impiis quotiens novercam fecit! escendat licet meumque victrix teneat Alcmene locum, pariterque natus astra promissa occupet, in cuius ortus mundus impendit diem tardusque Eoo Phoebus effulsit mari retinere mersum iussus Oceano iubar. non sic abibunt odia; vivaces aget violentus iras animus et saevus dolor aeterna bella pace sublata geret. Quae bella? quicquid horridum tellus creat inimica, quicquid pontus aut aer tulit terribile dirum pestilens atrox ferum, fractum atque domitum est. superat et crescit malis iraque nostra fruitur; in laudes suas mea vertit odia: dum nimis saeva impero, patrem probavi, gloriae feci locum, qua Sol reducens quaque deponens diem binos propinqua tinguit Aethiopas face, indomita virtus colitur et toto deus narratur orbe. monstra iam desunt mihi minorque labor est Herculi iussa exequi, quam mihi iubere: laetus imperia excipit, quae fera tyranni iura violenta queant nocere iuveni? nempe pro telis gerit quae timuit et quae fudit: armatus venit leone et hydra, nec satis terrae patent: effregit ecce limen inferni Iovis et opima victi regis ad superos refert, parum est reverti, foedus umbrarum perit: (5) vidi ipsa, vidi nocte discussa inferum et Dite domito spolia iactantem patri fraterna, cur non Tinctum et oppressum trahit ipsum catenis paria sortitum Iovi Ereboque capto potitur et retegit Styga? patefacta ab imis manibus retro via est et sacra dirae mortis in aperto iacent. at ille, rupto carcere umbrarum ferox, de me triumphat et superbifica manu atrum per urbes ducit Argolicas canem. viso labantem Cerbero vidi diem pavidumque Solem; me quoque invasit tremor, et terna monstri colla devicti intuens timui imperasse. levia sed nimium queror; caelo timendum est, regna ne summa occupet qui vicit ima: sceptra praeripiet patri. nec in astra lenta veniet ut Bacchus via: iter ruina quaeret et vacuo volet regnare mundo, robore experto tumet, et posse caelum viribus vinci suis didicit ferendo; subdidit mundo caput nec flexit umeros molis immensae labor meliusque collo sedit Herculeo polus. immota cervix sidera et caelum tulit et me prementem: quaerit ad superos viam. Perge ira, perge et magna meditantem opprime, congredere, manibus ipsa dilacera tuis: quid tanta mandas odia? discedant ferae, ipse imperando fessus Eurystheus vacet. Titanas ausos rumpere imperium Iovis (6) emitte, Siculi verticis laxa specum, tellus gigante Doris excusso tremens supposita monstri colla terrifici levet — [sublimis alias Luna concipiat feras] sed vicit ista. quaeris Alcidae parem? nemo est nisi ipse: bella iam secum gerat. adsint ab imo Tartari fundo excitae Eumenides, ignem flammeae spargant comae, viperea saevae verbera incutiant manus, i nunc, superbe, caelitum sedes pete, humana temne. iam Styga et manes ferox fugisse credis? hic tibi ostendam inferos, revocabo in alta conditam caligine, ultra nocentum exilia, discordem deam quam munit ingens montis oppositi specus; educam et imo Ditis e regno extraham quicquid relictum est: veniet invisum Scelus suumque lambens sanguinem Impietas ferox Errorque et in se semper armatus Furor — hoc hoc ministro noster utatur dolor. Incipite, famulae Ditis, ardentem citae concutite pinum et agmen horrendum anguibus Megaera ducat atque luctifica manu vastam rogo flagrante corripiat trabem, hoc agite, poenas petite vitiatae Stygis. concutite pectus, acrior mentem excoquat quam qui caminis ignis Aetnaeis furit: ut possit animo captus Alcides agi, magno furore percitus, vobis prius insaniendum est. Iuno, cur nondum furis? (7) me me, sorores, mente deiectam mea versate primam, facere si quicquam apparo dignum noverca; vota mutentur mea: natos reversus videat incolumes precor manuque fortis redeat, inveni diem, invisa quo nos Herculis virtus iuvet. me vicit: et se vincat et cupiat mori ab inferis reversus, hic prosit mihi Iove esse genitum, stabo at, ut certo exeant emissa nervo tela, librabo manu, regam furentis arma, pugnanti Herculi tandem favebo — scelere perfecto licet admittat illas genitor in caelum manus. Movenda iam sunt bella: clarescit dies ortuque Titan lucidus croceo subit.
(7) v. 125 Chorus. Iam rara micant sidera prono languida mundo; nox victa vagos contrahit ignes luce renata, cogit nitidum Phosphoros agmen: signum celsi glaciale poli septem stellis Arcados ursae lucem verso temone vocat. Iam caeruleis evectus equis Titan summa prospicit Oeta; (8) iam Cadmeis incluta Bacchis aspersa die dumeta rubent Phoebique fugit reditura soror. labor exoritur durus et omnis agitat curas aperitque domos. Pastor gelida cana pruina grege dimisso pabula carpit; ludit prato liber aperto nondum rupta fronte iuvencus, vacuae reparant ubera matres; errat cursu levis incerto molli petulans haedus in herba. Pendet summo stridula ramo pinnasque novo tradere soli gestit querulos inter nidos Thracia paelex, turbaque circa confusa sonat murmure mixto testata diem. Carbasa ventis credit dubius navita vitae, laxos aura complente sinus, hic exesis pendens scopulis aut deceptos instruit hamos aut suspensus spectat pressa praemia dextra: sentit tremulum linea piscem. Haec, innocuae quibus est vitae tranquilla quies et laeta suo parvoque domus; spes immanis urbibus errant trepidique metus. (9) Ille superbos aditus regum duraeque fores expers somni colit, hic nullo fine beatas componit opes gazis inhians et congesto pauper in auro. Illum populi favor attonitum fluctuque magis mobile vulgus aura tumidum tollit inani; hic clamosi rabiosa fori iurgia vendens improbus iras et. verba locat. Novit paucos secura quies, qui velocis memores aevi tempora numquam reditura tenent, dum fata sinunt, vivite laeti: properat cursu vita citato volucrique die rota praecipitis vertitur anni; durae peragunt pensa sorores nec sua retro fila revolvunt. At gens hominum fertur rapidis obvia fatis incerta sui: Stygias ultro quaerimus undas. nimium, Alcide, pectore forti properas maestos visere manes: certo veniunt tempore Parcae, nulli iusso cessare licet, nulli scriptum proferre diem: recipit populos urna citatos. Alium multis gloria terris tradat et omnes fama per urbes (10) garrula laudet caeloque parem tollat et astris; alius curru sublimis eat: me mea tellus venit ad pigros cana senectus, humilique loco sed certa sedet sordida parvae fortuna domus: alte virtus animosa cadit. — Sed maesta venit crine soluto Megara parvum comitata gregem, tardusque senio graditur Alcidae parens. (10) v. 205 Amphitryon Megara Lycus O magne Olympi rector et mundi arbiter, iam statue tandem gravibus aerumnis modum finemque cladi. nulla lux umquam mihi secura fulsit: finis alterius mali gradus est futuri, protinus reduci novus paratur hostis; antequam laetam domum contingat, aliud iussus ad bellum meat; nec ulla requies tempus aut ullum vacat, nisi dum iubetur. sequitur a primo statim infesta Iuno: numquid immunis fuit infantis aetas? monstra superavit prius quam nosse posset, gemina cristati caput angues ferebant ora, quos contra obvius reptabat infans igneos serpentium oculos remisso lumine ac placido intuens; (11) artos serenis vultibus nodos tulit, et tumida tenera guttura elidens manu prolusit hydrae. Maenali pernix fera, multo decorum praeferens auro caput, deprensa cursu; maximus Nemeae timor pressus lacertis gemuit Herculeis leo. quid stabula memorem dira Bistonii gregis suisque regem pabulum armentis datum, solitumque densis hispidum Erymanthi iugis Arcadia quatere nemora Maenalium suem, taurumque centum non levem populis metum? inter remotos gentis Hesperiae greges pastor triformis litoris Tartesii peremptus, acta est praeda ab occasu ultimo; notum Cithaeron pavit Oceano pecus. penetrare iussus solis aestivi plagas et adusta medius regna quae torret dies utrimque montes solvit ac rupto obice latam ruenti fecit Oceano viam. post haec adortus nemoris opulenti domos aurifera vigilis spolia serpentis tulit; quid? saeva Lernae monstra, numerosum malum, non igne demum vicit et docuit mori, solitasque pinnis condere obductis diem petit ab ipsis nubibus Stymphalidas? non vicit illum caelibis semper tori regina gentis vidua Thermodontiae, nec ad omne clarum facinus audaces manus stabuli fugavit turpis Augei labor. (12) Quid ista prosunt? orbe defenso caret, sensere terrae pacis auctorem suae abesse tristes: prosperum ac felix scelus virtus vocatur; sontibus parent boni. ius est in armis, opprimit leges timor, ante ora vidi nostra truculenta manu gnatos paterni cadere regni vindices ipsumque, Cadini nobilis stirpem ultimam, occidere, vidi regium capitis decus cum capite raptum, quis satis Thebas fleat? ferax deorum terra, quem dominum tremis? e cuius arvis eque fecundo sinu stricto iuventus orta cum ferro stetit cuiusque muros natus Amphion Iove struxit canoro saxa modulatu trahens, in cuius urbem non semel divum parens caelo relicto venit, haec quae caelites recepit et quae fecit et (fas sit loqui) fortasse faciet, sordido premitur iugo. Cadmca proles atque Ophionium genus, quo reccidistis? tremitis ignavum exulem, suis carentem finibus, nostris gravem. qui scelera terra quique persequitur mari ac saeva iusta sceptra confringit manu nunc servit absens fertque quae fieri vetat, tenetque Thebas exul Herculeas Lycus, sed non tenebit, aderit et poenas petet subitusque ad astra emerget; inveniet viam (13) aut faciet, adsis sospes et remees precor tandemque venias victor ad victam domum.
(13) v. 279 Meg. Emerge, coniunx, atque dispulsas manu abrumpe tenebras; nulla si retro via iterque clusum est, orbe diducto redi et quicquid atra nocte possessum latet emitte tecum, dirutis qualis iugis praeceps citato flumini quaerens iter quondam stetisti, scissa cum vasto impetu patuere Tempe; pectore impulsus tuo huc mons et illuc cessit et rupto aggere nova cucurrit Thessalus torrens via: talis, parentes liberos patriam petens, erumpe rerum terminos tecum efferens, et quicquid avida tot per annorum gradus abscondit aetas redde et oblitos sui lucisque pavidos ante te populos age. indigna te sunt spolia, si tantum refers quantum imperatum est. magna sed nimium loquor ignara nostrae sortis, unde illum mihi quo te tuamque dexteram amplectar diem reditusque lentos nec mei memores querar? tibi, o deorum ductor, indomiti ferent centena tauri colla; tibi, frugum potens, secreta reddam sacra: tibi muta fide longas Eleusin tacita iactabit faces, tum restitutas fratribus rebor meis animas et ipsum regna moderantem sua florere patrem, si qua te maior tenet clausum potestas, sequimur: aut omnes tuo (14) defende reditu sospes aut omnes trahe. trahes nec ullus eriget fractos deus.
Amph. O socia nostri sanguinis, casta fide servans torum natosque magnanimi Herculis, meliora mente concipe atque animum excita. aderit profecto, qualis ex omni solet labore, maior.
Meg. Quod nimis miseri volunt hoc facile credunt, Amph. Immo quod metuunt nimis numquam moveri posse nec tolli putant: prona est timori semper in peius fides.
Meg. Demersus ac defossus et toto insuper oppressus orbe quam viam ad superos habet?
Amph. Quam tunc habebat, cum per arentem plagam et fiuctuantes more turbati maris adit harenas bisque discedens fretum et bis recurrens, cumque deserta rate deprensus haesit Syrtium brevibus vadis et puppe fixa maria superavit pedes.
Meg. Iniqua raro maximis virtutibus fortuna parcit; nemo se tuto diu periculis offerre tam crebris potest: quem saepe transit casus, aliquando invenit. Sed ecce saevus ac minas vultu gerens et qualis animo est, talis incessu venit aliena dextra sceptra concutiens Lycus.
(14) v. 332 Lyc. Vrbis regens opulenta Thebanae loca et omne quicquid uberi cingit solo obliqua Phocis, quicquid Ismenos rigat, quicquid Cithaeron vertice excelso videt, [et bina findens Isthmos exilis freta] (15) non vetera patriae iura possideo domus ignavus heres; nobiles non sunt mihi avi nec altis inclitum titulis genus. sed clara virtus: qui genus iactat suum. aliena laudat, rapta sed trepida manu sceptra obtinentur; omnis in ferro est salus: quod civibus tenere te invitis scias. strictus tuetur ensis, alieno in loco haut stabile regnum est; una sed nostras potest fundare vires iuncta regali face thalamisque Megara: ducet e genere inclito novitas colorem nostra, non equidem reor fore ut recuset ac meos spernat toros; quod si impotenti pertinax animo abnuet, stat tollere omnem penitus Herculeam domum. invidia factum ac sermo popularis premet? ars prima regni est posse * invidiam pati. temptemus igitur, fors dedit nobis locum. namque ipsa, tristi vestis obtentu caput velata, iuxta praesides adstat deos laterique adhaeret verus Alcidae sator.
Meg. Quidnam iste, nostri generis exitium ac lues, novi parat? quid temptat?
Lyc. O clarum trahens a stirpe nomen regia, facilis mea parumper aure verba patienti excipe.
si aeterna semper odia mortales gerant nec coeptus umquam cedat ex animis furor, sed arma felix teneat infelix paret, nihil relinquent bella; tum vastis ager (16) squalebit arvis, subdita tectis face altus sepultas obruet gentes cinis. pacem reduci velle victori expedit, victo necesse est. particeps regno veni; sociemur animis, pignus hoc fidei cape: continge dextram, quid truci vultu siles?
Meg. Egone ut parentis sanguine aspersam manum fratrumque gemina caede contingam? prius extinguet ortus, referet occasus diem, pax ante fida nivibus et flammis erit et Scylla Siculum iunget Ausonio latus, priusque multo vicibus alternis fugax Euripus unda stabit Euboica piger. patrem abstulisti, regna, germanos, larem patrium — quid ultra est? una res superest mihi fratre ac parente carior, regno ac lare: odium tui, quod esse cum populo mihi commune doleo: pars quota ex illo mea est? dominare tumidus, spiritus altos gere: sequitur superbos ultor a tergo deus. Thebana novi regna: quid matres loquar passas et ausas scelera? quid geminum nefas mixtumque nomen coniugis nati patris? quid bina fratrum castra? quid totidem rogos? riget superba Tantalis luctu parens maestusque Phrygio manat in Sipylo lapis. quin ipse torvum subrigens crista caput Illyrica Cadmus regna permensus fuga longas reliquit corporis tracti notas. haec te manent exempla: dominare ut libet, dum solita regni fata te nostri vocent (16) v. 397 (17) Lyc. Agedum efferatas rabida voces amove et disce regum imperia ab Alcide pati ego rapta quamvis sceptra victrici geram dextra regamque cuncta sine legum metu quas arma vincunt, pauca pro causa loquar nostra, cruento cecidit in bello pater? cecidere fratres? arma non servant modum; nec temperari facile nec reprimi potest stricti ensis ira, bella delectat cruor. sed ille regno pro suo, nos improba cupidine acti? quaeritur belli exitus, non causa, sed nunc pereat omnis memoria: cum victor arma posuit, et victum decet deponere odia. non ut inflexo genu regnantem adores petimus: hoc ipsum placet animo ruinas quod capis magno tuas; es rege coniunx digna: sociemus toros.
Meg. Gelidus per artus vadit exanguis tremor. quod facinus aures pepulit? haut equidem horrui, cum pace rupta bellicus muros fragor circumsonaret, pertuli intrepide omnia: thalamos tremesco; capta nunc videor mihi. gravent catenae corpus et longa fame mors protrahatur lenta: non vincet fidem vis ulla nostram; moriar, Alcide, tua.
Lyc. Animosne mersus inferis coniunx facit?
Meg. Inferna tetigit, posset ut supera assequi.
Lyc. Telluris illum pondus immensae premit.
Meg. Nullo premetur onere, qui caelum tulit.
Lyc. Cogere.
Meg. Cogi qui potest nescit mori.
Lyc. Effare potius, quod novis thalamis parem Regale munus.
Meg. Aut tuam mortem aut meam.
Lyc. Moriere demens, Meg. Coniugi occurram meo.
(18) Lyc. Sceptrone nostro famulus est potior tibi?
Meg. Quot iste famulus tradidit reges neci.
Lyc. Cur ergo regi servit et patitur iugum?
Meg. Imperia dura tolle: quid virtus erit?
Lyc. Obici feris monstrisque virtutem putas?
Meg. Virtutis est domare quae cuncti pavent.
Lyc. Tenebrae loquentem magna Tartareae premunt.
Meg. Non est ad astra mollis e terris via.
Lyc. Quo patre genitus caelitum sperat domos? i Amph. Miseranda coniunx Herculis magni, sile: partes meae sunt reddere Alcidae patrem genusque verum, post tot ingentis viri memoranda facta postque pacatum manu quodcumque Titan ortus et labens videt, post monstra tot perdomita, post Phlegram impio sparsam cruore postque defensos deos nondum liquet de patre? mentimur Iovem: Iunonis odio crede.
Lyc. Quid violas Iovem? mortale caelo non potest iungi genus.
Amph. Communis ista pluribus causa est deis.
Lyc. Famuline fuerant ante quam fierent dei?
Amph. Pastor Pheraeos Delius pavit greges.
Lyc. Sed non per omnes exul erravit plagas.
Amph. Quem profuga terra mater errante edidit?
Lyc. Num monstra saeva Phoebus aut timuit feras?
Amph. Primus sagittas imbuit Phoebi draco.
Lyc. Quam gravia parvus tulerit ignoras mala?
(18) v. 457 Amph. E matris utero fulmine eiectus puer mox fulminanti proximus patri stetit. quid? qui gubernat astra, qui nubes quatit, non latuit infans rupis Idaeae specu? (19) sollicita tanti pretia natales habent semperque magno constitit nasci deum.
Lyc. Quemcumque miserum videris, hominem scias.
Amph. Quemcumque fortem videris, miserum neges.
Lyc. Fortem vocemus cuius ex umeris leo, donum puellae factus, et clava excidit fulsitque pictum veste Sidonia latus? fortem vocemus cuius horrentes comae maduere nardo, laude qui notas manus ad non virilem tympani movit sonum, mitra ferocem barbara frontem premens?
Amph. Non erubescit Bacchus effusos tener sparsisse crines nec manu molli levem vibrare thyrsum, cum parum forti gradu auro decorum syrma barbaricum trahit: post multa virtus opera laxari solet.
Lyc. Hoc Euryti fatetur eversi domus pecorumque ritu virginum oppressi greges: hoc nulla Iuno, nullus Eurystheus iubet: ipsius haec sunt opera.
Amph. Non nosti omnia: ipsius opus est caestibus fractus suis Eryx et Eryci iunctus Antaeus Libys, et qui hospitali caede manantes foci bibere iustum sanguinem Busiridis; ipsius opus est vulneri et ferro iuvius mortem coactus integer Cycnus pati nec unus una Geryon victus manu. eris inter istos — qui tamen nullo stupro laesere thalamos, Lyc. Quod Iovi hoc regi licet: Iovi dedisti coniugem, regi dabis; et te magistro non novum hoc discet nurus, (20) etiam viro probante meliorem sequi. sin copulari pertinax taedis negat, vel ex coacta nobilem partum feram.
Meg. Vmbrae Creontis et penates Labdaci et nuptiales impii Oedipodae faces, nunc solita nostro fata coniugio date. nunc, nunc, cruentae regis Aegypti nurus, adeste multo sanguine infectae manus. dest una numero Danais: explebo nefas.
Lyc. Coniugia quoniam pervicax nostra abnuis regemque terres, sceptra quid possint scies.
complectere aras: nullus eripiet deus te mihi, nec orbe si remolito queat ad supera victor numina Alcides vehi. congerite silvas: templa supplicibus suis iniecta fiagrent, coniugem et totum gregem consumat unus igne subiecto rogus.
Amph. Hoc munus a te genitor Alcidae peto, rogare quod me deceat, ut primus cadam.
Lyc. Qui morte cunctos luere supplicium iubet nescit tyrannus esse: diversa inroga; miserum veta perire, felicem iube. ego, dum cremandis trabibus accrescit rogus, sacro regentem maria votivo colam.
(20) v. 516 Amph. Pro numinum vis summa, pro caelestium rector parensque, cuius excussis tremunt humana telis, impiam regis feri compesce dextram! quid deos frustra precor? ubicumque es, audi, nate. cur subito labant agitata motu templa? cur mugit solum? [infernus imo sonuit e fundo fragor] audimur! est est sonitus Herculei gradus.
(21) Chorus O Fortuna viris invida fortibus, quam non aequa bonis praemia dividis. Eurystheus facili regnet in otio: Alcmena genitus bella per omnia monstris exagitet caeliferam manum: serpentis resecet colla feracia, deceptis referat mala sororibus, cum somno dederit pervigiles genu* pomis divitibus praepositus draco.
Intravit Scythiae multivagas domos et gentes patriis sedibus hospites, calcavitque freti terga rigentia et mutis tacitum litoribus mare. illic dura carent aequora fluctibus, et qua plena rates carbasa tenderent, intonsis teritur semita Sarmatis, stat pontus, vicibus mobilis annuis, navem nunc facilis nunc equitem pati. illic quae viduis gentibus imperat, aurato religans ilia balteo, detraxit ^ spolium nobile corpori et peltam et nivei vincula pectoris. victorem posito suspiciens genu. Qua spe praecipites actus ad inferos, audax ire vias inremeabiles, vidisti Siculae regna Proserpinae? illic nulla noto nulla favonio consurgunt tumidis fluctibus aequora: non illic geminum Tyndaridae genus succurrunt timidis sidera navibus: stat pigro pelagus gurgite languidum, (22) et cum Mors avidis pallida dentibus gentes innumeras manibus intulit, uno tot populi remige transeunt. Evincas utinam iura ferae Stygis Parcarumque colos non revocabiles. hic qui rex populis pluribus imperat, bello cum peteres Nestoream Pylon, tecum conseruit pestiferas manus telum tergemina cuspide praeferens: effugit tenui vulnere saucius et mortis dominus pertimuit mori. fatum rumpe manu, tristibus inferis prospectus pateat lucis et invius limes det faciles ad superos vias. Immites potuit flectere cantibus umbrarum dominos et prece supplici Orpheus, Eurydicen dum repetit suam. quae silvas et aves saxaque traxerat ars, quae praebuerat fluminibus moras, ad cuius sonitum constiterant ferae, mulcet non solitis vocibus inferos et surdis resonat clarius in locis, deflent Eurydicen Threiciae nurus, deflent et lacrimis difficiles dei, et qui fronte nimis crimina tetrica quaerunt ac veteres excutiunt reos flentes Eurydicen iuridici sedent, tandem mortis ait 'vincimur' arbiter, 'evade ad superos, lege tamen data: tu post terga tui perge viri comes, tu non ante tuam respice coniugem, (23) quam cum clara deos obtulerit dies Spartam que aderit ianua Taenari. ' odit verus amor nec patitur moras: munus dum properat cernere, perdidit. Quae vinci potuit regia carmine. haec vinci poterit regia viribus.
(25) v. 654 Amph. Pervince, Theseu, quicquid alto in pectore remanet pavoris neve te fructu optimo frauda laborum: quae fuit durum pati, meminisse dulce est fare casus horridos.
Thes. Fas omne mundi teque dominantem precor regno capaci teque quam amotam inrita quaesivit Enna mater, ut iura abdita et operta terris liceat impune eloqui. Spartana tellus nobile attollit iugum, densis ubi aequor Taenarus silvis premit; hic ora solvit Ditis invisi domus hiatque rupes alta et immenso specu ingens vorago faucibus vastis patet latumque pandit omnibus populis iter. non caeca tenebris incipit. primo via; tenuis relictae lucis a tergo nitor fulgorque dubius solis afflicti cadit et ludit aciem:nocte sic mixta solet praebere lumen primus aut serus dies. hinc ampla vacuis spatia laxantur locis, in quae omne mersum penetrat humanum genus. nec ire labor est; ipsa deducit via: ut saepe puppes aestus invitas rapit, (26) sic pronus aer urguet atque avidum chaos, gradumque retro flectere haut umquam sinunt umbrae tenaces. intus immensi sinus placido quieta labitur Lethe vado demitque curas, neve remeandi amplius pateat facultas, flexibus multis gravem involvit amnem: qualis incertis vagus Maeander undis ludit et cedit sibi instatque dubius litus an fontem petat. palus inertis foeda Cocyti iacet; hic vultur, illic luctifer bubo gemit omenque triste resonat infaustae strigis. horrent opaca fronde nigrantes comae, taxo imminente quam tenet segnis Sopor, Famesque maesta tabido rictu iacet Pudorque serus conscios vultus tegit. Metus Pavorque + Funus et frendens Dolor aterque Luctus sequitur et Morbus tremens et cincta ferro Bella; in extremo abdita iners Senectus adiuvat baculo gradum.
Amph. Estne aliqua tellus Cereris aut Bacchi ferax?
Thes. Non prata viridi laeta facie germinant nec adulta leni fluctuat Zephyro seges; non ulla ramos silva pomiferos habet: sterilis profundi vastitas squalet soli et foeda tellus torpet aeterno situ. [rerumque maestus finis et mundi ultima] immotus aer haeret et pigro sedet nox atra mundo: cuncta maerore horrida (27) ipsaque morte peior est mortis locus.
Amph. Quid ille opaca qui regit sceptro loca, qua sede positus temperat populos leves?