50xal μὴν εἰπερ' 3 συχοφαντιχὴ χαὶ 7, ὀχλοκοπικὴ τὸ λέγειν io σκησαν καὶ οὐχ εἴσι τέχναι, δῆλον ὡς καὶ ἡ ῥητορικὴ κατὰ qu- λὸν τὸ ἐχπεπονηκέγαι τὴν ἐν τῷ λέγειν δύναμιν ἐξεξταζομένη οὐδὲ") γενήσεται τέχνη: ἀλλὰ μὴν 7] συχηφαντικὴ καὲ ἡ ὀχλοκοπικὴ τὸ λέγειν ἐξήσχησαν,, καὶ οὐκ εἴσε τέχναι., τοίνυν- οὐδὲ 7) ἀητορική. διπρός γε μὴν τοῖς εἰρημένοις οὐδὲ. ἴδιον ῥητορικῆς ἔστε τοῦτο, ἀλλὰ τὸ κοινὸν παντὸς λογικοῦ μαϑήματος" καὶ γὰρ ἰατρικὴ ") εὖ λέγει περὸ τῶν ἑαυτῆς. ϑεωρημάτων καὶ μουσικὴ περὶ μου-- . σικῶν. διόπερ ὡς ἑκάστη τούτων οὐκ ἔστιν ἕνεκα τοῦ λέγειν δα ῥητορική, οὕτως οὐδὲ περὶ ἧς ἐστιν 5 ζήτησις. συνελόντι δὲ φάναι, οὐδὲ κατασχενάζει καλὴν λέξιν ἡ ῥητορική" οὐδὲ γὰρ ὑποδείκνυσιν ἡμῖν. τὴν εἰς τοῦτο z&ypoloyíav, οἷον ὅτε καλῇ λέξει χρῆται, πρῶτον μὲν ὃ μὴ ἐκκλίνων τὰ κατὰ τὴν συνήϑειαν λεγόμενα, καϑὼς καὶ ἐν τῷ πρὸς τοὺς γραμματικοὺς *) ὑπεδεί- ξαμεν" εἶτα xal ὃ τοῦ νοουμένου πράγματος ἀσφαλῶς κρατῶν.
salutaria, qui in mortiferis quidem versatur habitus, nec est ars nec mo- dicina: qui autem in salntaribus est et ars et viteo utilis: ita etiam cum ex orationibus aliae quidem conferent, aliae vero sint noxiae, si non iu utilibus versetur rhetorice, sed iu noxiis, praeter id quod non erit ars, erit etiam pravum artificium. prius autem osteudimus, quod maxime noxias suscipiat oratíones. non est ergo ars. 50. porre autem quomodo studium " calumniandi et facultas populum agitandi in concionibus in dicendo se exer- cént, nec sunt.artes, perspicuum est quod etiam rhetorica, quae eo solo censetur quod in dicendi facultate stndium posuerit, ars non erit, atqui calumnia sycophantarum et facultas egitandí populum iu concionibus in di- cendo se exercent, nec sunt artes: ergo nec rhetorica. 51. ad baec acce- dit, quod nec hoc quidem sit proprium: rhetoricae, sed cuivis liberali atque eruditae disciplinae sit commune, ars enim medica bene dicit de snis prae- ceptis et musica de musicis. quamobrem quomodo unaquaeque earum noa est rhetorica propterea quod oratioae utitur, ita nec ea de qua quaeritur. 52. ut semel autem dicam, neque bonam dictionem docet ac confirmat rhe- torica; nequg enim nobis ostendit quo hoc fiat artificio, verbi gratia, quod ictione, primum quidem qui non refugit ea quae dicuntur iu ἡ bona ntatur quotídiana consuetudine, ut ostendimus adversus grammaticos; deinde qui nem oratorum forensium Epicurus χαχοτεχνίαμ nominane inter artes nu— merat malae, vide si placet quae ad huuc locum notavit IIenricus Valesius. caeterum venen? vocabulum recte in versione pro pharmaco quo- vis sive bono sive malo posuit Hervetus, atque ego libenter ex usu veterum Latinorum retinui. Caius Ictuf lib. 4 ad baec legis 12 tabular. qui malum carmen incantaesit, malum venenum faxit deditve, parricida esto. vide D. de verborum significatione 1, 236.
x)'zroortoor] supra sect. 41 seq.
[*) le; ebatur οὔτε D xal γὰρ ἰατριχὴ] supra eect. 8. NT m | z) πρὸς τοὺς γραμματικοὺς] libro adversus grammaticos sect, 189 aoq.
ADVERSUS RHETORES [Li ID.. — M3 ῥέμβεταω ydo 7 λέξις 5) ἄγνοουμένων τούτων. map" ὃ xo) εἷς τοῦτο ἀποβλέποντες ἀγαϑὸν λέγομεν εἶναι ῥήτορα ") ἕκαστον τῶν ἰδίων ἐπιτηδευμάτων. σὺν δὲ τούτοις xal ὃ περιεσκεμμένος τίνες 58. τῶν λέξεων χατὰ τὴν συνήϑειαν χεῖνται. καὶ τίνες δοξαστῶς, τὸ ἑχάστῳ πρόσφορον ἀποδίδωσι. βαλαμεῖον μὲν γὰρ ἀνδρεῖον *) κατὰ τὴν συνήϑειαν εἴρηται ἀπὸ τοῦ ἄνδρας λούειν" ὃ δὲ πλού-- σιος μαχάριος ^), καὶ ὁ ϑάνατος xaxóv*) τῶν δοξαστῶν. τό T6. γὰρ τὸν ϑάνατον τῶν κακῶν εἶναι καὶ τὸν πλοῦτον τῶν dàya-P 800 Ju», ἄδηλον καὶ δοξαστόν. χρῷτο δ᾽ ἂν καλῶς λέξει καὶ 654 χατειληφώς, τένος tvexa τὰς μεταλήψεις ποιούμεϑα ") τῶν AC ἕξεων, ἦτοι ὑπὲρ τοῦ μὴ εὐῚθυρρημονεῖν προσκοπὴν φέροντος τοῦ εὐθέος ῥήματος ἢ ὑπὲρ τοῦ τι σαφηνίζειν, ὡς ὅτων τὸ μὲν αἴτιον εἰς τὸ ποιοῦν μεταλαμβάνωμεν, τὸ δὲ σημεῖον εἷς τὸ δηλοῦν. εἰ μὲν οὖν, ὡς ἔφην, ἐτεχνολογεῖτό τινα περὶ τούτων 55 τοῖς ῥήτορσι, τάχα ἂν καὶ τὸ καλῶς λέγειν καὶ τὴν κεκαλλω.-- πισμένην λέξιν ἐκ ῥητορικῆς εἶχον. νῦν δὲ ἐπεὶ ταύτης τῆς ϑεωprobe tenet rem quae verbis signifieatur. vaga enim et incerta est dictio si haec ignorentur. quamobrem ad hoc aspicientes unumquemque ín propriis megotiis bonum dicimus esse oratorem. 63. praeterea is quoquó qni conmsi- derat quaenam dictiones impositae suat ex consuetudine et quaenam ex opinione, wnicnique reddit id quod est ei appositum 86 congrnens. nam balnesm quidem dictum est ἀνδρεῖο», id est virile, ex consuetudine, pro- pterea quod viros lavet. dives autem beatus et mors malum ex opinabili- bus. nam et quod mors sit malum et divitiae bonum est ex iis quae sunt imcerta et opinabilia, 54. dictione quoque recte utetur qui comprehenderit quamnam ob causam dictionnm fiant metalepses, id est in significatione transmutatíones: nempe ut vel non recto ductu verba proferantur, recto verbo afferente offensionem: vel pro re aliqua apertius declaranda, ut cum causam transmutamus in efficiens, signum 'antem ín declarans aut siguificaps. 55. atque si rhetotes quidem, "ut dixi, de his aliquam traderent artem, fortasse et bene dicere elegantemque et ornatam dictionem haberent a rhe- torica. nunc autem cum huiusmodi nequaquam attingant praeceptionem, eut a) δέμβεται γὰρ ἡ λέξιςἿ e contrario, rem bene conceptam verba haud invita sequuntur, IlIorat.. | d δ) ἀγαϑὸν ῥήτορα] praecipue boná causa disertos facit, ut recte Eu- ripides Hecuba v. 1238 |, φεῦ, φεῦ, βροτοῖσιν ὡς τὰ χρηστὰ τἰράγματα χρηστῶν ἀφορμὰς ἐνδίϑωσ᾽ ἀεὶ λόγω». et in Phoenissis v. 472 ἁπλοῦς ὁ — τῆς ἀληϑείας Eq 'κοὺ ποιχίλων δεῖε᾽ ἄνδιχ᾽ ἑρμηνευμάτων, ἔχει γὰρ αὐτὰ καιρόν" ὃ δ᾽ ἄδικος λόγος γοσῶν » αὐτῷ φαρμάχων “δεῖται σοφῶν. | e) dvdoeior] scil. βαλανεῖον, in quo nullae femimae lavabantur, sed - tantum viri.- paullo ante ms Ciz, τὸ ἐχάσιῳ πρόσφορον pró τῷ éxacio (quod recepimus].; | ' d) πλούσιος μαχάριος] sic Latini etiam felices ac beatos pro opulen- tis solent ponere, ut Ovidius 1 Amor. scis here 1e, mea lux iuveni pla- cuisse beato. ] e) ὁ ϑάνατος xc«xóy] Yliad. γ΄ 118 ὡς ὄφελεν 9araróc μοι ἁδεῖν xaxos, wbi Eustath. χαχὸς δὲ ϑάνατος ὁ τοῖς πλείοσε τοιοῦτος xal J«' abito καὶ φευχτός. lliad. y' 300 νῦν δέ τε ἐγγύϑι μοι ϑάνατος χαχός.
f) τὰς μεταλήψεις ποιούμεϑα] Curius Fortunatianus lib. 3 artis rhe- P $00 toricae p. 72 quattuor ex causis nos translatione verborum uti observat mecessitatis decoris brevitatis intentionis. ka v" plac ov ψαύουσιν ), ἢ, d ψαύοιεν, οὗτοι ye κατὰ δητοριχήν, δθλεκτέον μὴ ῥητορικῆς ἴδιον εἶναι τὸ καλλιλεχτεῖν. ἣ Tt λέξις xa^ ἑαυτὴν οὔτε καλή ἔστιν οὔτε μοχϑηρώά "). τεκμήριον δὲ τὸ τῇ αὐτῇ ὑπὸ μὲν ἀστείου xal σεμφοῦ λεγομένῃ προσχοπεῖν ἡμᾶς, ὑπὸ δὲ μίμου γελωτοποιοῦντος μηδαμῶς. δι᾽ ὅπερ ὅταν λέγηται ὃ ῥήτωρ καλῆς λέξεως εἶναι κατασχευαστικός, ἤτοι κατὰ τοῦτο λέγεται, καϑ᾽ ὃ τὴν τὰ συμφέροντα πράγματα δηλοῦσαν λέξιν κατασκευάζει ἢ τὴν, οἵα ἐστὶν ἡ τοῦ ἑλληνίζειν, ἢ τὴν οἵαν ἐναργῶς καὶ συντόμως καὶ ἐγκατασκεύως δηλοῦσαν τὰ πράγματα" 57 οὔτε δὲ xaO! ὃ τὴν τὰ συμφέροντα πράγματα μηνύουσαν,, οὐ- δὲν γὰρ ἰσαδι περὶ τούτων τῶν πραγμάτων οἱ ῥήτορες" οὔτϑ τὴν καϑ᾽ ὃ οἵα ἢ ἐστὶν ἥ τοῦ ἑλληνίζειν" κοινὸν γὰρ ἦν τοῦτο τῶν τῇ συνηϑείᾳ καὶ ταῖς ἐλευϑέραις τέχναις προσεχόντων" οὔτε καϑ' ὃ τὴν σαφῶς καὶ συντόμως καὶ ἐγκατασκεύως μηνίουσαν τὰ πράγματα. τοὐναντίον γὰρ περίοδον καὶ ἐπιφώνημα ϑέλοντες λέγειν oi ῥήτορες xal μὴ φωνᾶεν φωνάεντι συγχρούειν ἢ καὶ δμοιοτέλευτον διάνοιαν κατακλίνειν ἢ ἐχχλείονται τῆς σαφοῦς 8 ἀλλὰ καὶ συντύμου τῶν πραγμάτων ἑρμηνείας. οὐκ gu ῥητο- ρικῆς ἐστι τὸ κατασκευάζειν καλὴν λέξιν xal τὸ εὖ λέγειν. δο- ϑέντος δὲ τούτου, χἄν τις ἕλοῖτο τὴν τοιαύτην φῤάσιν, πρῶτον μὲν διὰ τὸ μὲ πίπτειν αὐτὴν εἰς τὴν κοινὴν τοῦ βίου χρῆσιν — si attingant, non attingunt ex rhetorica, diceadum est non esse rhetoricae. proprium bona atque eleganti uti dictione. 56. dictio autem per se nec est bona uec mala. huius rei est signum, quod si eadem dictio a viro probo et honesto dicatur, offendamur; sin autem a mimo qui risum movet, mi- nime. quamobrem qwando dicet rhetor se bonam docere dictionem, vel hac ratione id facere dicitur, quod doceat dictionem quae res siguificet ntiles, vel quae ostendat qualis sit, si pure Gradce loqnamur yel quae efficaciter ac breviter et apposite ad probandum et confirmandum res significet. 57. sed neque quod doceat dictionem qnae significet res utiles; de his enim rebus nihil sciunt rhetores, sed neque quod ostendat qnae sit pure Graeca, est enim hoc commune eorum qui attendunt consuetudinem et artes liberales. seque quod eam quae res significet dilucide et breviter et apposite ad pro- bandam ac confirmandum. coutra enim periodo et ornatae acclamationi dum student oratores et vocalem volunt cum vocali non collidere et similiter desinentem declinare septentiam, arcentur ne clare dicant ac dilucide et ne sit brevis ac compendiosa rernm interpretatio. 58. non. est ergo rhetoricae bonam docere dictionem et bene dicere, et hoc quod sit concesso si quis elegerit eiusmodi phrasin et dicendi rationem, primum quidem propterea quod ea non cadat in communem usum vitae (nemo enim nostrum ita loqui- - - δ) ταύτης τῆς ϑεωρίας οὐ wavovow] vocabulorum delectum a gram- maticis potius discere iubent vel iudicio cuiusque committunt, quam ipsi rationes eius explicant rhetores. mox zas Vratislav., οὔτε γέ pro οὗτοι γε. ᾿ Δ) οὔτε καλή ἔστιν οὔτε μοχϑηρά.) plura in hanc sententiam disserit Cicero epistola notissima ad Paetum lib. 9 22 quae incipit: amo vere- cundiam, vel potius libertatem loquendi.; [*) scribebatur oía] ἢ φωνᾶεν φωνάεντε συγχρούει»ν) vide notas ad orationem Ciceronis pro Milone t. 5 edit. Graevianae p. 788. VE.
K) ὁμοιοτέλευτον διάνοιαν καταχλένειν)] nota veteres evitesse tamquam vitium paribus cadentía et eodem desinentia modo, quae serior aetas. velut acumina et elegantias affectat. ο | ἝΝ / ' —— ADVERSUS RIIETORES (Lib. Il]. M9 οὐδεὶς ydo ἡμῶν οὕτω διαλέγεται, ὡς oi ῥήτορές ἐπὶ τῶν δι- χαστηρίων — ἐπικαταγελασϑήσεται").: αἱ αὐτοὶ δὲ ἐκεῖνοι πάντοτε ἐξελϑόντες τῆς διατριβῆς καὶ τοῦ ἀγῶνος ἄλλῃ χρῶνται πρὸς ’ τοὺς πέλας ἑρμηνείᾳ. εἶτα καί, ὡς ἔφην, προσκχοπὴν ἐμποιεῖ τὸ 59 μετὰ προσοχῆς καὶ ῥητορείας λαλεῖν. μετακτέον δὲ τὰ πρότερον P 40] πρὸς τοὺς ἀναλογιστικοὺς ) τῶν γραμματικῶν εἰρημένα καὶ δι- δαχτέον ὅτι τῇ συνηϑείᾳ προσεχτέον μᾶλλόν ἐστι ϑέλοντας. εὖ λέγειν, ἥπερ τέχνῃ τινὶ περιεργοτέρᾳ. τὰ νῦν δὲ μετελϑόντες χαὶ ἀπὸ TOU τέλους τῆς ῥητορικῆς ποιώμεϑα τὰς ἐνστάσεις. πάλιν τοίνυν λεχτέον, ὡς εἰ μηδέν ἐστι ῥητορικῆς τέλος, οὐδέν 60 ἐστε ῥητορική, διὰ τὸ πᾶσων τεχνικὴν ἕξιν πρός τι τέλος Aajc- βάνειν τὴν ἀναφορών. οὐχὶ δέ γέ ἐστί τε ῥητορικῆς τέλος, ὡς δείξομεν" οὐκ ἄρα ἐστὶ τέχνη ἢ ῥητορική. οἱ μὲν οὖν πλεϊστοιθϊ’ χαὶ χαρίεντες ἔσχατον οἴονται τῆς ῥητορικῆς ἔργον εἶναι τὸ πεί- Ju»: xal γὰρ οἱ περὶ τὸν Πλάτωνα ") εἰς τοῦτο ἀπιδόντες δύνα-- pi» εἰρήκασιν αὐτὴν τοῦ διὰ λόγων πείϑειν, καὶ oi περὶ τὸν Ἐενοκράτην") πειϑυῦς δημιουργόν, xai ᾿Πριστοτέλης 5) δύναμιν τοῦ ϑεωρεῖν τὸ ἐνδεχόμενον πιϑανόν, καὶ Ἀρίστων") ὃ Κρι- τολάου γνώριμος σχοπὸν μὲν ἐχκεῖσϑαί φησιν αὐτῇ τὴν πειϑώ,͵ fur wt oratores in foro ac indiciis) irridebitar, quin ejiam illi ipsi quoque cum recesserint a forensi usu et actione, apnd homiues alio utnntur ser- mone. 59. deinde, ut dixi, affert etiam offensionem attente et rhetorice dicere. transferenda sunt autem huc quae prius dicta sunt adversus grain- maticos utentes analogia et docendum, ab iis qui volnnt bene dicere, ma- εἰς attendendam esse consnetudinem quam artem aliquam curiosam et sn- pervacaueam. 60. nunc antem pergamus et a fine rhetoricae sumamns ar- guwmenta. rursus ergo dicendum, est, quod si nullus sit finis rhetoricae, gihil est rhetorica, propterea quod omnis artificiosus habitns referatur ad aliqpem finem. nou est autem aliquis finis rhetoricae, ut ostendemus: non est ergo ars rhetorica. 61. atque plurimi quidem iique praestantissimi et doctissimi extremum munus dicunt esse rhetoricae, persuadere, eo enim spectans Plato dixit eam esse vim persuadendi verbis, et Xenocrates eap esse opificem persuasionis, Aristoteles autem vim contemplandi eius quod contingit cssc probabile. Aristo vero familiaris Critolai scopum quidem di- [*) ἐπεὶ χαταγελασϑήσεται cod. Regiomontanus ap. Struvium in Add. ad Schneideri lexicon s. v. ἐπιχαταγελάω. inde locum refinxit Struvius ita: δοθέντος dà τούτον οὐχ ἂν τις ἕλοιτο — (οὐδ, y. ἡ. oU. δι, ὡς ot ). ἐπὶ τ. διχαστηρίέων. ἐπεὶ χαιαγελασϑησεται" καὶ αὐτοὶ — τοῦ πέλας μηνείᾳ) ita ut parenthesis finiretur voce ἑρμηνείς.} ἢ πρὸς τοὺς &valoyigrixovc] lib. 1 contra Grammaticos sert. 179 seq. P $01 m) o£ περὶ τὸν Πλάτωνα) supra sect. 2 huius libri.
") AHsvoxparg»] apud Quintilianum 2 15 non Xenocrati sed" LIsocrati baec definitio rhetorica tribuitur, quod rhetoricen dixerit persuadendi wprficem. atque alia Xenocratis definitio fuit supra sect. 6. illa vero quod sit πειϑοῦς δημιουργὸς Platoni etiam placuit et Tisiae, ut dictum sect. 9.
0) ᾿Αριστοτέλης] exstat haec definitio lib. 1 Rhetor. Aristotelis, ita tine expressa a Quintiliano: rhetorice est vis inveniendi omnia in ora- fione persuasibilia.: p) ᾿Δρίστων) Quintilianus 2 15 finem sive definitionem rhetoricae sb ristone Critolai Peripatetici discipulo traditam esse testatur in husc modum: est scientia videndi et agendi in quaestionibus civilibus per ora- ὀ ' tionem popularis persuasionis.
H 190 ΄ SKXTI EMPIRICI 62761og δὲ τὸ τυχεῖν τῆς πειϑοῦς. xoi Ἑρμαγόρας ἢ τελείου ῥή- ᾿ τορος ἔργον εἶναι ἔλεγε τὸ τεϑὲν πολιτικὸν ζήτημα διατίϑεσθαι κατὰ τὸ ἐνδεχόμενον πειστιχῶς. ᾿Αϑήναιος ") δὲ λόγων δύναμιν προσαγορεύει τὴν ῥητοριχήν, στοχαζομένην τῆς τῶν ἀχουόντων φειϑοῦς. καὶ ᾿Ισοχράτης φησὶ μηδὲν ἄλλο ἐπιτηδεύειν τοὺς ῥή- ὄϑτορας ἢ ἐπιστήμην πειϑοῦς. ὅϑεν καὶ ἡμεῖς στοιχοῦντες τῇ τού- των φορᾷ λέγομεν εὐθύς"), ὅτι τὸ πιϑανὸν προσαγορεύεται τρι- χῶς" xoJ' ἕνα μὲν τρέπον, ὕπερ ἐναργῶς τε ἀληϑές ἔστε xol ἀληϑοῦς ἐμποιοῦν φαντασίαν, ἐπισπᾶται ἡμᾶς tg συγχατάϑε- σιν" καϑ᾽ ἕτερον δέ, ὅπερ ψεῦδός ἐστι καὶ ἀληϑοῦς ἐμποιοῦν φαντασίαν, ἐπισπᾶται ἡμῶς εἰς συγκατάϑεσιν, ὅπερ καὶ εἰχὸς ὀνομάζειν εἰώϑασιν οἱ ῥήτορες, ἀπὸ τοῦ ἐοικὸς εἶναι ἢ τῷ ἀλη- ϑεῖ. κατὰ δὲ τὸν τρίτον τρόπον τὸ κοινὸν τοῦ τε ἀληϑοῦς καὶ δά ψευδοῦς. τοσανταχῶς δὴ λεγομένου τοῦ πιϑανοῦ ἄξιόν ἔστι πυϑέσθϑαι τῶν ῥητόρων, κατὰ τί τούτων τῶν πιϑανῶν οἴονται P $0245, ῥητορικὴν τοῦ πείϑειν ἐφίεσθαι. καὶ περὶ ποῖον αὐτῶν τε- χνιτεύειν αὐτὴν ἀξιοῦσε, περὶ τὸ ἐναργῶς ἀληϑὲς ἢ περὶ τὸ ἐοιχὸς τούτῳ «ψεῦδος ἢ ὃ περὶ τὴν ἀμφοτέρων κοινότητα στρέβό φεται. ἀλλὰ περὶ μὲν τὸ ἐναργῶς ἀληϑὲς οὐχ οἷόν τε" τοῦτο cit ei esse propositum persuasionem, finem autem eam assequi. 62. Her- zmagoras autom dicebat esse perfecti oratoris oíficium civilem quaestionem propositam tractare, quantum fieri potest, apte ad persuadendum. Athe- maeus vero vim dicendi ait esse rhetoricam, quae scopum sibi proponit per- suasionem auditorum. lgocrates autem oratorum non aliud esse institutum, quam scientiam persuadendi. 63. unde nos quoque eorum insistentes vesti- güs protinus dicimus, quod τὸ πιϑανόν, id est, id qued est appositum δὲ persuadendum, appellatur tribus modis: uno quidem modo id quod est evidenter verum et veri procreens visionem nos attrahit ad assensum; alio &eutem modo id quod est felsum et veri procreans visionem, nos attrahit ed assensum, quod quidem solent δἰχός, id est verisimile, appellare rhetores, - go qmod sit ἐοικὸς τῷ ἀληϑεῖ, id est, simile vero. tertio autem modo id quod est commune veri ot falsj. 64. cum tot autem modis dicatur τὸ πι- Saró», id est probabile et aptum ad persuadendum, rogandi suut rhetores, quonam ex his probabilibus existimant rhetoricam quaerere ut persuadeat,. et iu quonam ex iis volunt eam suo nti artificio, an ἕω eo quod est evi- denter verum, an ín falso quod est verisimile, au in eo quod versatur in utriusque communitate, 65. sed fieri quidem non potest ut id quaerat in eo .9) 'Eguayogac] apud eundem Quintilianum Iermagoras finem rheto- ricae esse ait pereuaeiluliter dicere. Augustinus in principiis rhetorices: dicit esse. oratoris officium Jlermagorae persuadere, quatenus rerum. et personarum, condicio patitur in: civilibus quaestionibus, 7r) ᾿4ϑήναιος) Quintilianus Athenaeum hunc 2 15 subiungit Critolao, Peripsateticum Peripatetico, ait vero ipsi rhetoricen dictam fallendi ar- fem: alibi vero, 3 1 Hermagorae parem atque aemulum testatur fuisse hunc Athenaeum quem Strabo 14 p. 6:0 Seleuciensem patria et remp. gessisee et δημαγωγῆσαι xefert tempore Áugusti imp. porro cum, nomen proprium viri denotat, scrijbitur.«4ϑήγαιος, quando Atheniensem 440nvaiog.
4) λέγομεν εὐθὺς} ms Ciz. ἐλέγομεν, male; nondum enim hoc libro illa varia τοῦ πιϑαγοῦ genera sive gradus varios noster attigit, quos repetit infra 1 adversus Logicos sect. 174. confer si placet gradus tres prohebilium φαντασιῶν lib. 1 Pyrrhon. sect. 227. ᾿ — sy ἀπὸ τοῦ ἐοικὸς εἶναι jta legendum 6 mss pro εἰκός.
ADVERSUS. RHETORES (Lib. 1].. 16 γὰρ ἐξ αὑτοῦ ntu καὶ δπισπᾶται ἡμᾶς πρὸς συγχατάϑεσιν, ὥστε παρέλκειν. τὴν ἐκ ῥητορικῆς ἐπ᾽ αὐτοῦ συνισταμένην πειϑώ. xci χκαϑάπερ οὐδεμιᾶς δεόμεθα τέχνης πρὸς τὸ πείϑεσθαι ὅτε xb» ἡμέρα ἐσείν, ἢ ὅτι νῦν ἐγὼ διαλέγομαι, πραγμάτων ὄντων ἐγαργῶν xai αὐτοφωράτων "), οὕτως οὐδὲ πρὸς τὸ συγκατατί- ϑεσθαε τῷ ἀνδροφόνον εἶναι τὸν ἐπ᾿ αὐτοφώρῳ ληφϑέντα ἀν- ὁροφύνον χρεία ῥητορικῆς. καὶ ἄλλως εἶ τοῦ προδήλως ἀληρθδ ϑοῦς 7j πιθανόν ἐστι, ϑεωρητικὴ καϑέστηκεν ἢ ῥητορική, πάντως xai τοῦ ἀπιϑάνου γενήσεται ϑεωρητική" ταύτῃ) γὰρ κατὰ τὴν ὡς πρὸς ἄλληλα σχέσιν λαμβάνεται. καὶ ᾧ λόγῳ ὁ τὸ ἀριστε- ρὸν κατειληφὼς ἐξ ἀνάγκης ἐπιβάλλει καὶ τῷ ") οὗ ἀριστερόν ἐστιν, οὕτως 0 τὸ πιϑανὸν ἀληϑὲς διαχρένων ἀπὸ τοῦ μὴ τοι- οὕτου γνῶσιν ἔχει xal τοῦ ἀληϑοῦς ἀπιϑάνου. ἐπεὶ οὖν nüy61 ἀληθὲς ὁποῖόν ποτ᾽ ἂν jj, dro: πιϑανόν ἐστιν ἢ ἀπίϑανον,. ἀχολουϑήσει τὴν ῥητορικὴν παντὸς ἀληϑοῦς εἶναε ϑεωρητι- xj» τῷ δὲ παντὸς ἀληϑοῦς, εἶναι ϑεωρητικὴν ἀκολουϑή-. σεε τὸ καὶ παντὸς ψευδοῦς" ὦ γὰρ λόγῳ ὁ διωκριτικὸς τοῦ πιϑανοῦ ἐξ ἀνάγκης καὶ τοῦ ἀπιϑάνου διακριτιχὺς ἔσται. τῷ αὐτῷ καὶ ὃ παντὸς ἀληϑοῦς ἐπιγνώμων συνεπιβάλλεε παντὶ τῷ ἀντικειμένῳ, τουτέστε τῷ ψεύδει. εἰ δὲ τοῦτο, ἔσται ἢ ρη- φορικὴ γνῶσις ἀληθῶν τε καὶ ψευδῶν *). οὐ πώνυ δέ γε τοῦτο. τοίνυν οὐδὲ τοῦ αὐτόϑεν ἀληθοῦς ἐστε ϑεωρητική. καὶ μὴν τοῖς 68 ἀντιχειμένοις συναγορεύειν ἐπαγγέλλεται, τὰ δὲ ἀντικείμενα. οὗκ. ἔστεν ἀληθῆ οὐκ ἄρα τοῦ ἀληϑοῦς ἐφίεται 7 ῥητορική. καὶ ΄ quod est evidenter verum; hoc enim ex se ipso persuadet et nos attrahit ed assensionem, adeo nt sit supervacanea qnae in ipso consistit a rhetorica persuasio et quomodo nulla opus habemus arte ad persuadegdum quod nunc sit dies vel quod ego nunc disputem, cum res sint evidentes et quae ex se possnnt deprebendi: ita neque ut assentiamur eum caedem fecisse qui in ipsa caede est deprehensus, opass est rhetorica. 66. et alioqui si id quod est aperte verum, qnateous est probabile, contemplatur. rhetorica, omnino etiam coutemplabiteA[a quod noa est probabile, eadem enim ratione su- miter ex illa quam inter se habent habitudine, et qua ratione qui compre- bendit sinistrum, necessario etiam assequitur id cuius est sinistrum; ita edam qui discernit probabile verum ab eo quod non est eiusmodi, habet etiam notitiam veri non probabilis, 67. quouiam ergo quidquid est verum caiusmodicumque sit, aut est probabile aut improbabile, sequetur rheto- ticam contemplari quidquid est verum, unmde sequetur etiam ut contemple- ὧς quidquid est falsum, qua enim ratione qui discernit probebile necessa- no etiam discernit improbabile, ita etiam qni omne verum aguoscit, agse- quitur etiam quidquid ei àdversatur, hoc est falsum. qnod si ita est, erit Phetorica cognitio verorum et falsorum. sed neutiquam ita est. nec ergo eonteinplabitur id quod est ex se vernm, 68. porro autem profitetur etiam defendere ea quae sibi inter se adversantur. quae autem sibi inter se adversantur, non suat vera. non ergo id quod est verum quaerit et sibi prow) αὐτοφωράτω»] ita. recte mss pro aProropodro» et mox avropoop P 809. pro aUrOq 029.
x) ταύτῃ] in mss ταὐτὸ pro ταύτῃ.
) ἐπιβάλλεε καὶ τῷ] ms Ciz. τὸ male: nam intbgra phrasis est, ἐπι-- Ple γοῦν τῷ πράγματι. m hv: | zx) γνῶσις ἀληϑὼν τὸ καὶ ψευδῶν} atqui hoc dialecticae eat, non rhe- tericae, infra sect. 69. M 1020 BSEXTI EMPIBICI ^. μὴν οδὲ τοῦ ψευδοῦς“ οὐδεμία γὰρ περὴ ψεῦδος ^) Ἴσταται τέχνη. ἀλλ᾽ ἀναγκαῖόν ἔστε τὴν ῥητορικὴν τοῦτο μεταδιώχου-- . σαν ἢ μὴ εἶναι τέχνην ἢ κακοτεχγνίαν ὑπάρχειν, μετὰ τοῦ πάλιν 69 τὰς αὐτὰς ὑπαντιάζειν ἀπορίας. εἰ γὰρ περὶ τὸ πιϑανὸν ψεῦδος καταγίνεται, πάντως εἴσεται καὶ τὸ ἀπίϑανον. ἐπεὶ οὖν πᾶν ψεῦδος ἤτοι πιϑανόν ἐστιν ἢ ἀπίϑανον, παντὸς ψευδοῦς ἐπι- μη γενήσεται, καὶ διὰ τοῦτο καὶ παντὸς ἀληθοῦς" cor^ a$- * μὴ διαφέρειν τῆς διαλεχτικῆς, ὃ κατὰ πολλοὺς τρόπους Τὸ ἐστὶν. ἄτοπον. οὐ μὴν ἀλλ᾽ εἰ τῶν ἀντικειμένων συνήγορος P 803 χαϑέστηκε, τὰ δὲ ἀντικείμενα οὐκ ἔστι ψευδῆ"), οὐκ ὧν εἴη ψευδοῦς ϑεωρητικήῆ. ἔτι εἴπερ εἶκός ἔστι τὸ τὰς πλείστας ἀφορμὰς elc τὸ ἀληϑὲς εἶναε παρεχόμενον, καὶ παρ᾽ ὀλίγον, ὃ δὴ τούτῳ ἀν- τίκειται, τὸ ὀλίγας ἀφορμὰς καὶ σπανίους ἔχον *) εἰς τὸ ἀληϑὲς εἶναι, πάντως 7 ῥητορικὴ εἰς τὸ ἐναντίον ἐπιχειροῦσα οὐ μᾶλ-- Τ1λὸν τοῦ εἰχότος ἢ τοῦ ἀντικειμένου στοχάζεταε. καὶ μὴν οὐδὲ τὸ κοινὸν τοῦ τε ἀληϑοῦς, καὶ ψευδοῦς. μεταδιώκει" ἐν τούτῳ γὰρ καὶ ψεῦδος κατεπέπλεκτο. ἄτοπόν τε καϑειστήκει τὸ τέχνην «ψευδέσε χρῆσϑαι σὺν τῷ κατὰ τὸν προῦποδεδειγμένον τρύπον ᾿ ἀἄχολουϑεῖν τὸ xoi ἐπιστήμην αὐτὴν ἀληϑῶν τε xal ψευδῶν 2) γίνεσϑαι, τοῦ πράγματος μὴ οὕτως ἔχοντος. ἀλλ᾽ εἰ μήτε ἀληϑὲς μήτε: ψεῦδος μήτε τὸ χοινὸν ἀμφοτέρων ϑεωρεῖν δύναται ἧ ῥητορική, παρὰ δὲ ταῦτα οὐδέν ἐστε πιϑανόν, οὐκ ἂν εἴη Τ2ρητορικῆς τὰ πείϑειν. ἡμεῖς μὲν οὖν ταύταις ἀξιοῦμεν ταῖς ponit rhetorica, sed nec falsum: nulla enim ars versatur in falso. sed ne- . cesse est rheforicam quae hoc persequitur vel non esse artem vel pravum esse artificium et simul easdem rursus occurrere dubitationes. 69. si enim . versatur in falso probabili, omnino sciét etiam non probabile. quoniam ergo quidquid est falsum, est vel probabile vel nou probabile, omniuo falsi erit scientia et ideo etiam cuiusvis veri. quo,fit ut ea miuime differat a dialectica. quod quidem multis modis est absurdum. 70. vernm enim vero si ea defendit quae sibi inter se adversantur, quae autem sib? inter se ad- versantur, non sunt falsa, nequaquam falsum contempf[abitür. praeterea si verisimile est quod multa praebet et prompta ad verum argamenta, id antem quod ei adversatur est quod pauca et rara habet argumenta ad hoc ut sit verum, omnino rhetorica, quae argumentatur in contrariis, non magis sco- pum sibi proponit id quod est verisimile, quam quod ei adversatur. 71. sed neque persequitnr id quod est coinmune veri et falsi: in eo enim est fal- sum annexum et est absurdum, ' artem uti falsis: et simul etiam sequitur eo inodo quo prius ostensum est, quod ipsa scientia sit verorum et falso- rum, cum res non ita habeat. sed si nec verum nec falsum neque quod est ütriusqué commune, contemplari potest rhetorica; praeter haec autem nihil est probàbile quod possit persuaderi, non est rbetoricae officinm per- suadere. 72. atque nobis quidem placuit his argumentis adversus rhetores uti, alii vero etiam consueverunt assumere illa quae iam proferemus et a) οὐδεμέα γὰρ περὶ ψεῦδος] est enim χαχοτεχνία non ars quae men- tiri docet. sed ad hanc et caeteras plerasque obiectiones respondet Quin- tilianus lib. 2 cap. 17 «quo toto disputat rum rhetorice ars sit. mox pro παντὸς ψευδοῦς πεσε πη in ms Ciz. est παντὸς ψεύδου.
PS80B ὁ) τὰ δὲ ἀντικείμενα οὐκ ἔστι ψευδὴ] supra sect. 68: τὰ δὲ ἀντιχεί. μενα QUx fon» ἀληϑῆ. nempe ex contradictoriis alterum est verum, alterum falsum.
€) Eyov] ita pro ἔχει» legendum e mass, ληθῶν τὸ xoà ψευδὼν] suprà sect. 67.
ADVERSUS RHETQRES [Lib U|. 193 ἐνστάσεσε χρῆαϑιε πρὸς τοὺς Q ῥήτορας,; ἄλλοι) δὲ κα τὰς λε- χϑησομένας edat παραλαμβάνειν. αἷς ἐξέσται. τῷ βουλομένῳ χρῆσϑαι" φασὶ γὰρ ἥτοι τέχνη ἐστὶν 7 ῥητορική, ἢ οὐχ ἔστε. χαὶ εἰ μὲν μή ἐστι, μηδὲ τέλος αὑτῆς ζητῶμεν" εἰ δέ ἐστι, πῶς χοινὸν ἔχεε τέλος καὶ τοῦ" μὴ ῥήτορος; τὸ γὰρ πείϑειν πολλοῖς πάρεστε διὰ.πλοῦτον ἢ κάλλος ἢ δόξαν, ὡς πρότερον" ) ὑπεδεί- χγυμεν. ῥηϑέντων δὲ πολλάχις τῶν λόγων καὶ ἐπ᾿ αὐτοῖς πε-- 18 πεισμένων τῶν δικαστῶν, οὐδὲν ἧττον προσμένουσιν ot θήτορες ἕτερόν τι ἀπεκδεχόμενοι τέλος 95) xai, προσμένοντες δέονται. οὐκ ἄρα τὸ πείϑειν ῥητορικῆς ἐστι τέλος, ἀλλ᾽, εἰ ἄρα, μετὰ τοῦτο ἐπαχολουϑοῦνγ. ἄλλως τε καὶ ἐναντίος ἐστὶν ὃ ῥητορικὸς λόγος τά πειϑοῖ" πρῶτον μὲν γὰρ περίεργος καϑέστηκε", προσχόπτουσι δὲ οἱ πολλοὶ τῇ τοῦ λόγου περιεργίᾳ. εἶτα ὃ ἀσαφὴς λόγος οὐκ 15 ἔστε πειστεχός 2 ὃ δὲ τῶν ῥητόρων. λόγος ἐν περιόδοις χείμε- voc xai ἐνθυμήμασιν ἧττόν ἐστε σαφής " οὐχ ἄρα πειστικὸς ὃ ἀπὸ τῆς ῥητορικῆς ἐστι λόγος. ὃ τε εὔνοιαν τοῖς. δικασταῖς ἐμ-τὸ ποιῶν λόγος οὗτός ἐστι" πειστικός " εὔνοιαν δὲ ἐμποιεῖ οὐχ ὃ ῥητορικὸς ἀλλ᾽ ὃ ἀφελὴς καὶ τὸν ἰδιωτικὸν ὑποφαίνων ἢ) τύπον. τῷ μὲν γὰρ τοῦ ῥήτορος ἀντίχεινται πάντες ταῖς ὑπεροχαῖς φϑονοῦντες. xàv γὰρ δίχαιᾳ κατασχευάξζῃ ó 7 ῥήτωρ, δοκοῦσι μὴ διὰ τὴν τῶν πραγμάτων φύσιν, ἀλλὰ διὰ τὴν τοῦ ῥήτορος 304 πανουργίαν τὰ μὴ δίκαια τοιαῦτα αὐτοῖς φαίνεσϑαι. τῷ OTT quibns utetur, qui voluerit, dicunt enim: aut rhetorica est ars aut non est; atqne si non est ars, nec pm eius inquiramnus. si vero est, quomodo habet finem communem cum eo qui non est orator? multi enim sunt qui persuadent per divitias aut pulchtitudiuem aut gloriam, πὲ prius ostendi- mus. 73. saepe autem cum dictae sunt orationes et éb eis persuasi sunt iudices, nihilominus adhnc imanent oratores alinm finem exspectantes et manentes precantur, nou est ergo persuadere fiuis rhetoricae, sed id quod . ipsum sequitur. 7}. et alioqui oratjo rhetorica adversatur persuasioni: nam primum quidem ea est affectata et supervacanea. offenduutur autem multi oratioue buiusmodi, 75. deinde oratio quae uoa est clara et dilucida mi- Bime est apta ad persuadendum, oratorum autem» oratio quae sita est in periodis et enthymematibus, minus est clara ac dilucida, non est ergo apta ad persuadeadus oratio quae proficiscitur a rhetorica. 76. praeterea quae imdices reddit benevolos ea est apta ad persuadendum. beuevolos autem reddit non rhetorica oratio, sed simplex et quae vulgaris sermonis expri- mat speciem: nam oratoris quidem orationi adversantur omnes, ut qni eius invideant excellentiae, nam etsi.quae iusta suut coufirmet orator, videntur mon propter rerum naturam, sed propter oratoris calliditatem, quae uon e) ἄλλοι] Epicurus et in Gorgia Plato. | f) ὡς πρότερο» supra sect. 2 et 5.
6) ἕτερόν τε τέλος] verbi gratia, ut plausum et admigationem ferant auditorum, vel de quo maxime sermo est Sexto hoc loco, ut impleatur. s pae id quod ab iudice desiderant et absolvatur reus. huc enim iciunt queque verba προσμένοντες' δέονται, illa quippe videntur inigenda de oratoribus post actionem fnitam —— iudices, ut partibus suis faveant, id enim est quod mox Sextus appellat τὸ μετὰ τὸ πεέϑειν ἐπαχολουϑοῦν.
À) πεισειχός] in mss V et C. iterum itérumque scriptum jovenio 3u01:xóg, sed vulgatam lectionem hac in parte scriptionemque libenter praefero.
i) ὑποφαίνων»] ms Vratislav, daoqaíror.: 164 BEXTI EMPIRICI τοῦ ἰδιώτου ὡς ἀσϑενεῖ πᾶς τις συναγωνίζεταε,. χαὶ τῷ *) ἧττον δικαίῳ προσδοξάζει τὸ μᾶλλον δίχαιον διὰ τὸ ὑπὸ ἀφελοῦς καὶ ἰδιώτου κατασκευάζεσθαι. παρ᾽ ἣν αἰτίαν “4ϑηναίοις τὸ παλαιὸν ἢ) οὐκ ἐπετέτραπτο συνήγορον παρίστασθαι τοῖς κρινομένοις ἐπὶ τῆς d» Mosío πάγῳ βουλῆς, ἀλλ᾽ ἕχαστος ὡς εἶχε δυνάμεως ἀδιαστρόφως καὶ ἀπανούργως ὑπὲρ ἑαυτοῦ τοὺς λόγους) ἐποι-- θεῖτο. καὶ μὴν εἴπερ ἐπίστευον αὐτοῖς oi ῥήτορες ὅτι πειστικὴν ἔχουσι δύναμιν, ἐχρῆν αὐτοὺς μήτε ἔλεον μήτε οἴχτους μήτε ὀργὰς 3: ἄλλω τινὰ τοιαῦτα κινεῖν, ἅπερ πείϑει μὲν οὐδαμῶς, . παραλογίζεται δὲ τὴν τῶν δικαστῶν γνώμην καὶ ἀντισχοτεῖ τῷ δικαίῳ. ἀλλ᾽ ὅτι μὲν οὐκ ἐνδέχεταε τὸ πείϑειν τέλος εἶναι ῥη- 19 τορικῆς δέδεικται. τινὲς δὲ τοῦτο μὲν οὐ λέγουσιν αὐτῆς τέλος, τὸ δὲ τοὺς ἐνδεχομένους εὑρεῖν λόγους " οἱ δὲ τὸ δόξαν ἐμ-- ποιεῖν "). τοῖς δικασταῖς περὶ τῶν πραγμάτων, οἵαν οἱ λέγοντες .8094/Aovow* ἄλλοι δὲ τὸ συμφέρον 5)" τινὲς δὲ τὸ νικᾶν P), " ὧν πρὸς μὲν τοὺς πρώτους ῥητέον, ὡς εἴπερ τοὺς ἐνδεχομένους εἰς τὰς ὑποϑέσεις λόγους εὑρεῖν ἐπαγγέλλεται 7 θητορική,, ἤτοι τοὺς ἀληϑεῖς ἢ δυνατοὺς ῥηϑῆναε ἐπαγγέλλεται, οὔτε δὲ τοὺς ἀληϑεῖς (κανόνα γὰρ καὶ χριτήριον ) τῆς τῶν ἀληϑῶν xal ψευδῶν δια-- γγώσεως αὑτοὺς ἔχειν δεῖ, ὅπερ οὐκ ἔχουσιν) οὔτε τοὺς δυνα-- τοὺς ῥηϑῆναι (ἀγνοοῦντες γὰρ τοὺς ἀληϑεῖς. οὐδὲ τοὺς δυνατοὺς ε ῥηϑῆναι ἐπιγνώσονται.) οὐχ ἄρα ῥητορικῆς ἐστι τὸ τοὺς ἐνόντας sunt iusta, eis apparere talia. 77. indocti autem hominis oretioni, nt quae sit imbecilla, favet quilibet et rei minus iustae conciliat opinionem ac si sit magis insta, quod eam astruat bomo simplex et indoctus. quam ob cau- sam Atheniensibus olim nou erat permissum sdhibere patronum qui defen- deret eorum causam qui iudicabantnr in seaatu Areopagitarun, sed unus- quisque pro facultate sua absque ullis verborum strophis aut nulla callidi- tate. pro se vetba faciobat. 78. praeterea si crederent oretores se vim habere persuadendi, oporteret eos nec misericordiam nec iram neque nulla elía movere ehasmodi, quae minime quidem perssadent, sed iudicum men- tem ín transversum replent et iuri offündunt tenebras, atquo quod persua- dere quidem non possit esso fimis rhetoricae osteasum est. 79. nonnulli autem dicnnt hoc mon esse eius finom, sed invenire ea quae ad rem facere ossunt; alii autém, iudicibus eam de mebus indere opinionem quam "velint - ii qui dicunt; alii amtem utile; alii vero vincere. 80. quorum prímis qui-— . dem dicendum est, si ea quae ad rem facere possunt ja causis, invenire profitetur rhetorica, aut ea quao vera sunt, mut quae dici possunt, profi- tetur: non autem vera (oporteret euim eos babere regulam disceraendi vera et falsa, quod non babent), nec ee quae dici possunt (vera enim igaorantes nec ea quae dici possunt agnosceat.) non est ergo rhetoricae *) legebatur zó] , $04 5 τὸ παλαιὸν nam postea hoc mutatum, ut e Luciano et aliis ob- servavit loannes Meursius libro de Senatu Areopagitico c. 7 tomo 5 Thesauri Gronov. | ᾧ ὑπὲρ ἑαυτοῦ τοὺς λόγους) ita mss, licet articulus ín editis excidit. . m) τοὺς ἐνδεχομένους εὑρεῖν λόγους] ita Aristoteles supra sect. 6]. 5) τὸ δόξαν ἐμποιεῖν} ita Apollodorus apud Quintilianum ἃ 15: per- awadere iudici et sententiam eius ducere in id quod. velit, O) τὸ συμφέρο»] boc impugnatur infra sect. 85. p) τὸ »«xá»] sect. 86 seq. 9) χανόγα xal χριτήρσιο»] atqui eiusmodi criterium veritatis non dari ., digpwtet noster lib. 3 hon. «ect. 18 seq. et lib. 1 adrerius Logicos.
ADVERSUS RHETORES [Lib. I]. — M5 xa) δυνατοὺς εὑρίσχειν λόγους" ἥ τε δητορικὴ οὐδὲν ἄλλο᾽ ἐστὶν 81 ἢ τὸ τοὺς ἐνδεχομένους εὑρεῖν λόγους. ὅϑεν ὃ τοῦτο λέγων τέλος δυνάμει τὴν ῥητορικὴν τέλος εἶναι Mya τῆς ῥητορικῆς. οὗ Tég2 χάριν ἅπαντά φησι πράσσειν ὃ ῥήτωρ, ἐκεῖνο 'üv τέλος εἴη. οὐχὶ δέ γε χάριν τῶν ἐνδεχομένων ἐπιχειρήσεων πάντα πράσσει 0 ῥήτωρ, ἀλλὰ τοῦ. μετὰ τὰς ἐπιχειρήσεις ἐπαχολουϑοῦντος. τοίγυν οὐκ ἂν εἴη τέλος ἐκεῖνο. καὶ μὴν οὗπερ δεῖταε τέλοῦς 88 τυχεῖν ὃ ῥήτωρ, τούτου καὶ ὃ μισϑωσάμενος -αὐτὸν ἰδιώτης. τρῦ δέ γε τοὺς ἐνδεχομένους εὑρεῖν λόγους οὐ σπεύδει τυχεῖν ὃ ἰϑιώτης, ἀλλ᾽ ἑτέρου τινός. ἐκεῖνο ἄρα τέλος γενήσεται, καὶ οὗ τὸ τοὺς " ἐνδεχομένους λόγους εὑρεῖν. καὶ μὴν οὔδὲ τὸ δόξαν 84 ἐμποιεῖν τοῖς διχασταῖς περὶ τῶν πραγμάτων, οἵαν οὗ λέγοντες ϑέλουσι" τοῦτο γὰρ οὐ διήνεγκε τοῦ μὴ πείθειν") ἐπείπερ 0P $08 πεπεικὼς δόξαν ἐμπεποίηκε τοῖς δικασταῖς περὶ τῶν πραγμάτων, οἵαν οὗτος ϑέλει. ἐδείξαμεν δὲ") ἡμεῖς ὅτε οὐκ ἔστι τῆς ῥητο- ριχῆς τέλος τὸ πείϑειν, ὥστε οὐδὲ τὸ δόξαν ἐμποιεῖν. ἀλλὰ μὴν 85 οὐδὲ τὸ συμφέρον, ὡς ἠξιωκασί “τινες κ)" ὅτι γὰρ τοῦ μέρους ἐστὶ τέλος, τοῦτο οὖκ ὧν εἴη τοῦ ὅλου τέλος. μέρους δέ γε τῆς ῥητοριχῆς τοῦ συμιβουλευτικοῦ τέλος “) λέγουσιν οἵ ῥήτορες εἶναι τὸ συμφέρον" οὐκ ἄρα τῆς ὅλης ῥητορικῆς ἔστι τέλος. ὅπερ τε πάσης τέχνης ἐστὶ τέλος χοινῶς, τοῦτο οὐχ ἂν εἴη τῆς ῥητορι- κῆς μόνης. τὸ συμφέρον δέ γε πάσης τέχνης dv τῷ βίῳ τέλος 86 ἐστίν. οὐκ ἄρα τῆς ῥητορικῆς ἰδιαίτερον καϑέστηκε. λείπεται οὖν τὸ νιχᾶν αὐτῆς εἶναι τέλος, ὃ πάλιν ἀδύνατόν ἐστὶν" ὃ γὰρ