SigPhiSigPhi

Trattato sull'emendazione dell'intelletto (ed. 2)

Baruch Spinoza

Lingua:
latino
Stato:
Opera completa
Autorialità:
Scritta dall'autore
Stato del testo:
Nessun rumore di scansione rilevato (misura automatica su tutto il testo, non verificata a mano)
Estensione:
~14.100 parole · 67 passi
Cita quest'opera
  • APABaruch Spinoza. (n.d.). Tractatus de intellectus emendatione, et de via qua optime in veram rerum cognit [Trattato sull'emendazione dell'intelletto (ed. 2)]. Digital reproduction: SigPhi. https://sigphiai.com/it/works/baruch-spinoza/tractatus-de-intellectus-emendatione-et-de-via-qua-optime-in-veram-rerum-cognit
  • MLABaruch Spinoza. Tractatus de intellectus emendatione, et de via qua optime in veram rerum cognit [Trattato sull'emendazione dell'intelletto (ed. 2)]. Digital reproduction, SigPhi, https://sigphiai.com/it/works/baruch-spinoza/tractatus-de-intellectus-emendatione-et-de-via-qua-optime-in-veram-rerum-cognit.
  • ChicagoBaruch Spinoza. Tractatus de intellectus emendatione, et de via qua optime in veram rerum cognit [Trattato sull'emendazione dell'intelletto (ed. 2)]. Digital reproduction, SigPhi. https://sigphiai.com/it/works/baruch-spinoza/tractatus-de-intellectus-emendatione-et-de-via-qua-optime-in-veram-rerum-cognit.

Riferimento dell'edizione che SigPhi riproduce: SigPhi ne è la riproduzione digitale, non l'editore. L'anno dell'edizione non figura nei metadati (da qui «n.d.») e il traduttore compare solo quando è noto.

Di che cosa tratta

L'originale latino del trattato incompiuto di Spinoza sull'emendazione dell'intelletto, pubblicato postumo nel 1677.

Contesto e storia

Comincia con una pagina che non somiglia a nient'altro di Spinoza: una confessione in prima persona d'aver visto che ricchezza, onore e piacere non danno nulla che duri, e d'aver deciso di cercare un bene che duri. Quel che segue basta a mostrare il metodo: distinguere i modi in cui conosciamo — per sentito dire, per esperienza vaga, per ragionamento, e il quarto, la percezione d'una cosa per la sua essenza — e mostrare che solo l'ultimo vale. Il trattato rimase incompiuto; Spinoza lo abbandonò per scrivere l'«Etica», che il metodo lo applica invece di spiegarlo. Per questo è la migliore porta d'ingresso: si vede che cosa cercava, prima che la geometria coprisse tutto.

Contesto editoriale, non una fonte citabile: a differenza dei passi dell'opera, questi dati non si possono verificare sul corpus.

Come comincia
35. Hinc patet, quod certitudo nihil sit praeter ipsam essentiam obiectivam ; id est, modus, quo sentimus essentiam formalem, est ipsa certitudo. Unde iterum patet, quod ad certitudinem veritatis nullo alio signo sit opus, quam veram habere ideam ; nam, uti ostendimus, non opus est, ut sciam, quod sciam me scire. Ex quibus rursum patet, neminem posse scire, quid sit summa certitudo, nisi qui habet adaequatam ideam aut essentiam obiectivam alicuius rei ; nimirum, quia idem est certitudo et essentia obiectiva. VII. De recta methodo cognoscendi. 36. Cum itaque veritas nullo egeat signo, sed sufficiat habere essentias rerum obiectivas, aut, quod idem est, ideas, ut omne tollatur dubium ; hinc sequitur, quod vera non est methodus signum veritatis quaerere post acquisitionem idearum, sed quod vera methodus est via, ut ipsa veritas, aut essentiae obiectivae rerum aut ideae (omnia illa idem significant) debito ordine quaerantur . 37. Rursus methodus necessario debet loqui de ratiocinatione aut de intellectione ; id est, methodus non est ipsum ratiocinari ad intelligendum causas rerum, et multo minus est το intelligere causas rerum ; sed est intelligere, quid sit vera idea, eam a ceteris perceptionibus distinguendo eiusque naturam investigando, ut inde nostram intelligendi potentiam noscamus, et mentem ita cohibeamus, ut ad illam normam omnia intelligat, quae sunt intelligenda, tradendo tamquam auxilia certas regulas, et etiam faciendo, ne mens inutilibus defatigetur. 38. Unde colligitur, methodum nihil aliud esse, nisi cognitionem reflexivam aut ideam ideae ; et quia non datur idea ideae, nisi prius detur idea, ergo methodus non dabitur, nisi prius detur idea. Unde illa bona erit methodus, quae ostendit, quomodo mens dirigenda sit ad datae verae ideae normam.…

Leggi l'opera intera →

← Torna a Baruch Spinoza