SigPhiSigPhi

Brutus (ed. 2)

Cicerone

Lingua:
latino
Stato:
Opera completa
Autorialità:
Scritta dall'autore
Stato del testo:
Nessun rumore di scansione rilevato (misura automatica su tutto il testo, non verificata a mano)
Estensione:
~43.200 parole · 205 passi
Cita quest'opera
  • APACicerone. (n.d.). Brutus [Brutus (ed. 2)]. Digital reproduction: SigPhi. https://sigphiai.com/it/works/cicero/brutus
  • MLACicerone. Brutus [Brutus (ed. 2)]. Digital reproduction, SigPhi, https://sigphiai.com/it/works/cicero/brutus.
  • ChicagoCicerone. Brutus [Brutus (ed. 2)]. Digital reproduction, SigPhi. https://sigphiai.com/it/works/cicero/brutus.

Riferimento dell'edizione che SigPhi riproduce: SigPhi ne è la riproduzione digitale, non l'editore. L'anno dell'edizione non figura nei metadati (da qui «n.d.») e il traduttore compare solo quando è noto.

Di che cosa tratta

L'originale latino del «Brutus», del 46 a.C.: la storia dell'oratoria romana raccontata come un catalogo di oratori.

Contesto e storia

Cicerone percorre, oratore per oratore, due lunghi secoli d'eloquenza romana fino ad arrivare a sé stesso, ed è quasi tutto ciò che sappiamo di quella storia: senza questo libro, la maggior parte di quei nomi sarebbero soltanto nomi. La forma è un dialogo con Bruto e Attico nel giardino di casa, ma il tono lo dà il momento: Cesare è dittatore, i tribunali non decidono più nulla, e il libro è insieme una storia e un lutto — la cronaca di un'arte scritta mentre all'arte manca l'aria. Di qui le pagine su Ortensio, il rivale di tutta la vita, che chiudono il libro come un elogio funebre del mestiere intero. Con l'«Orator», scritto lo stesso anno e dedicato allo stesso Bruto, forma un dittico: questo guarda indietro, l'altro disegna l'ideale.

Contesto editoriale, non una fonte citabile: a differenza dei passi dell'opera, questi dati non si possono verificare sul corpus.

Come comincia
Hic ego: Laudare igitur eloquentiam, et quanta vis sit ejus expromere, quantamque eis qui sint eam consecuti, dignitatem afferat, neque propositum nobis est hoc loco neque necessarium. Hoc vero sine ulla dubitatione confirmaverim, sive illa arte pariatur aliqua sive exercitatione quadam sive natura, rem unam esse omnium difficillimam. Quibus enim ex quinque rebus constare dicitur, earum una quaeque est ars ipsa magna per sese. Quare quinque artium concursus maximarum quantam vim quantamque difficultatem habeat, existimari potest. VII. VII. Testis est Graecia, quae, cum eloquentiae studio sit incensa jamdiuque excellat in ea praestetque ceteris, tamen omnes artes vetustiores habet et multo ante non inventas solum sed etiam perfectas, quam haec est a Graecis elaborata dicendi vis atque copia. In quam cum intueor, maxime mihi occurrunt, Attice, et quasi lucent Athenae tuae; qua in urbe primum se orator extulit primumque etiam monumentis et litteris oratio est coepta mandari. Tamen ante Periclem, cujus scripta quaedam feruntur, et Thucydidem, qui non nascentibus Athenis sed jam adultis fuerunt, littera nulla est, quae quidem ornatum aliquem habeat et oratoris esse videatur. Quanquam opinio est et eum qui multis annis ante hos fuerit, Pisistratum, et paulo seniorem etiam Solonem, posteaque Clisthenem multum, ut temporibus illis, valuisse dicendo. Post hanc aetatem aliquot annis, ut ex Atticis monumentis potest perspici, Themistocles fuit, quem constat cum prudentia tum etiam eloquentia praestitisse; post Pericles, qui cum floreret omni genere virtutis, hac tamen fuit laude clarissimus. Cleonem etiam temporibus illis turbulentum illum quidem civem, sed tamen eloquentem constat fuisse; huic aetati suppares Alcibiades, Critias, Theramenes. Quibus temporibus quod dicendi genus viguerit, ex Thucydidi scriptis, qui ipse tum fuit, intelligi maxime potest. Grandes erant verbis, crebri sententiis, compressione rerum breves et ob eam ipsam causam interdum subobscuri. VIII.

Leggi l'opera intera →

← Torna a Cicerone