SigPhiSigPhi

Sul miglior genere di oratori

Cicerone

Lingua:
latino
Stato:
Opera completa
Autorialità:
Scritta dall'autore
Stato del testo:
Nessun rumore di scansione rilevato (misura automatica su tutto il testo, non verificata a mano)
Estensione:
~1900 parole · 9 passi
Cita quest'opera
  • APACicerone. (n.d.). De optimo genere oratorum [Sul miglior genere di oratori]. Digital reproduction: SigPhi. https://sigphiai.com/it/works/cicero/de-optimo-genere-oratorum
  • MLACicerone. De optimo genere oratorum [Sul miglior genere di oratori]. Digital reproduction, SigPhi, https://sigphiai.com/it/works/cicero/de-optimo-genere-oratorum.
  • ChicagoCicerone. De optimo genere oratorum [Sul miglior genere di oratori]. Digital reproduction, SigPhi. https://sigphiai.com/it/works/cicero/de-optimo-genere-oratorum.

Riferimento dell'edizione che SigPhi riproduce: SigPhi ne è la riproduzione digitale, non l'editore. L'anno dell'edizione non figura nei metadati (da qui «n.d.») e il traduttore compare solo quando è noto.

Di che cosa tratta

Una prefazione a una traduzione, oggi perduta, di due discorsi greci. Cicerone espone quale sarebbe l'oratore migliore e, strada facendo, come si debba tradurre.

Contesto e storia

Il passo in cui dice di non aver tradotto parola per parola ma di averne conservato la forza e il senso è uno dei testi fondativi della teoria occidentale della traduzione: Girolamo lo cita per giustificare come rese la Bibbia, e tutta la successiva disputa fra traduzione letterale e traduzione del senso discende di lì.

Contesto editoriale, non una fonte citabile: a differenza dei passi dell'opera, questi dati non si possono verificare sul corpus.

Come comincia
Haec autem dixi brevius quidem quam res petebat, sed ad id quod agimus non fuit dicendum pluribus; unum enim cum sit genus, id quale sit quaerimus. Est autem tale quale floruit Athenis; ex quo Atticorum oratorum ipsa vis ignota est, nota gloria. Nam alterum multi viderunt, vitiosi nihil apud eos esse, alterum pauci, laudabilia esse multa. Est enim vitiosum in sententia si quid absurdum aut alienum aut non acutum aut subinsulsum est; in verbis si inquinatum, si abiectum, si non aptum, si durum, si longe petitum. Haec vitaverunt fere omnes qui aut Attici numerantur aut dicunt Attice. Sed qui eatenus valuerunt, sani et sicci dumtaxat habeantur, sed ita ut palaestritae; spatiari in xysto ut liceat, non ab Olympiis coronam petant. Qui, cum careant omni vitio, non sunt contenti quasi bona valetudine, sed viris, lacertos, sanguinem quaerunt, quandam etiam suavitatem coloris, eos imitemur si possumus; si minus, illos potius qui incorrupta sanitate sunt, quod est proprium Atticorum, quam eos quorum vitiosa abundantia est, qualis Asia multos tulit. Quod cum faciemus—si modo id ipsum assequemur; est enim permagnum—imitemur, si potuerimus, Lysiam et eius quidem tenuitatem potissimum; est enim multis locis grandior, sed quia et privatas ille plerasque et eas ipsas aliis et parvarum rerum causulas scripsit, videtur esse ieiunior, cum se ipse consulto ad minutarum causarum genera limaverit. IV IV Quod qui ita faciet, ut, si cupiat uberior esse, non possit, habeatur sane orator, sed de minoribus; magno autem oratori etiam illo modo saepe dicendum est in tali genere causarum. Ita fit ut Demosthenes certe possit summisse dicere, elate Lysias fortasse non possit. Sed si eodem modo putant exercitu in foro et in omnibus templis, quae circum forum sunt, collocato dici pro Milone decuisse, ut si de re privata ad unum iudicem diceremus, vim eloquentiae sua facultate, non rei natura metiuntur.

Leggi l'opera intera →

← Torna a Cicerone