Catena d'oro sui quattro vangeli
- Lingua:
- latino
- Stato:
- Opera completa
- Autorialità:
- Scritta dall'autore
- Stato del testo:
- Nessun rumore di scansione rilevato (misura automatica su tutto il testo, non verificata a mano)
- Estensione:
- ~88.800 parole · 422 passi
Cita quest'opera
- APATommaso d'Aquino. (n.d.). Catena aurea in quatuor Evangelia [Catena d'oro sui quattro vangeli]. Digital reproduction: SigPhi. https://sigphiai.com/it/works/thomas-aquinas/catena-aurea-in-quatuor-evangelia
- MLATommaso d'Aquino. Catena aurea in quatuor Evangelia [Catena d'oro sui quattro vangeli]. Digital reproduction, SigPhi, https://sigphiai.com/it/works/thomas-aquinas/catena-aurea-in-quatuor-evangelia.
- ChicagoTommaso d'Aquino. Catena aurea in quatuor Evangelia [Catena d'oro sui quattro vangeli]. Digital reproduction, SigPhi. https://sigphiai.com/it/works/thomas-aquinas/catena-aurea-in-quatuor-evangelia.
Riferimento dell'edizione che SigPhi riproduce: SigPhi ne è la riproduzione digitale, non l'editore. L'anno dell'edizione non figura nei metadati (da qui «n.d.») e il traduttore compare solo quando è noto.
Di che cosa tratta
Un commento ai quattro vangeli fatto soltanto di citazioni: per ogni versetto Tommaso infila, uno dopo l'altro, ciò che ne avevano detto i Padri greci e latini.
Contesto e storia
Importa sapere che cosa fa qui Tommaso: non scrive la propria dottrina, la sceglie e la ordina. Il lavoro è da compilatore — «catena» vuol dire catena — e suo è il criterio e il montaggio, non le frasi. Ha inoltre valore di fonte: cita autori greci quasi ignoti nell'Occidente del XIII secolo, e per certi passi è il più antico testimone rimasto in latino.
Contesto editoriale, non una fonte citabile: a differenza dei passi dell'opera, questi dati non si possono verificare sul corpus.
Hieronymus. Quia faciem hominis Matthaeus significat, quasi de homine exorsus est scribere, dicens liber generationis. Rabanus. Quo exordio satis ostendit generationem Christi secundum carnem suscepisse narrandam. Chrysostomus, super Matth. Iudaeis enim Evangelium scripsit, quibus superfluum erat exponere divinitatis naturam, quam cognoscebant; necessarium autem fuit eis mysterium incarnationis ostendere. Ioannes autem cum gentibus Evangelium scripsit, quae non cognoscebant si Deus filium habet; ideo necessarium fuit primum illis ostendere quia est filius Dei Deus, deinde quia carnem suscepit. Rabanus. Cum autem parvam libri particulam teneat generatio, dixit liber generationis. Consuetudo enim Haebraeorum est ut voluminibus ex eorum principiis imponant nomina, ut est Genesis. Glossa. Planior autem sensus esset: hic est liber generationis, sed hic est mos in multis, ut visio Isaiae, subaudis: haec est: generationis autem singulariter dicitur, quamvis multae per ordinem replicentur, quia propter Christi generationem ceterae hic indicuntur. Chrysostomus in Matth. Vel ideo librum hunc generationis nominat, quia haec est totius dispensationis summa, et radix bonorum omnium, Deum hominem factum esse: hoc enim facto alia secundum rationem sequebantur. Remigius. Dicit autem liber generationis Iesu Christi quia noverat scriptum esse: liber generationis Adae; et ideo sic exorsus est, ut opponeret librum libro. Adam novum Adae veteri, quia omnia per istum sunt restaurata quae per illum sunt corrupta. Hieronymus in Matth. In Isaia autem legimus: generationem eius quis enarrabit? Non ergo putemus Evangelistam prophetae esse contrarium, ut quod ille impossibile dixit esse effatu, hic narrare incipiat, quia ibi de generatione divinitatis, hic de incarnatione dictum est. Chrysostomus in Matth. Nec tamen parva aestimes te audire, hanc audiens generationem. Est enim valde auditu mirabile quod ineffabilis Deus ex muliere nasci dignatus est, et habere progenitores David et Abraham.…