PTLVKE i icsa f'A'' 12 qai T> 2« promtis P wgno addito, q«o ad wiargnem relegari $olet. ubi nihil Umen exttat) 29 prius(?) T l 30 ■CMMM T'Z.'V' Aur. 31 videor P» oppressit. Cumque me non modo tacitum, sed elinguem 5 prorsus mutumque vidisset, ammovit pectori meo leniter manum et: Nihil, inquit, pericli est, lethargum patitur, communem illusarum mentium morbum. Sui paulisper 6 oblitus est; recordabitur facile, si quidem noa ante cognoverit, quod ut possit, paulisper lumina eius mortalium rerum nube caligantia tergamus. Haec dixit oculosque meos 7 fletibus undantes contracta in rugam veste siccavit.
in. Tunc me discussa liquerunt nocte tenebrae luminibusque prior rediit vigor, ut, cum praecipiti glomerantur sidera Coro nimbosisque polus stetit imbribus, sol latet ac nondum caelo venientibus astris »» desuper in terram nox funditur; hanc si Threicio Boreas emissus ab antro verberet et clausum reseret diem, emicat et subito vibratus lumine Phoebus mirantes oculos radiis ferit. <»o» 3. Haud aliter tristitiae nebulis dissolutis hausi caelum l et ad cognoscendam medicantis faciem mentem recepi. Itaque ubi in eam deduxi oculos intuitumque defixi, respicio 2 nutricem meam, cuius ab adulescentia laribus obversatus fueram. Philosophiam. Et quid, inquam. tu in has exsilii.1 nostri solitudines, o omnium magistra virtutum, supero cardine delapsa venisti, an ut tu quoque mecum rea falsis criminationibus agiteris? — An, inquit illa, te, alumne, 4 desererem nec sarcinam, quam mei nominis invidia 6 Boethii Phil. cons.
5 sustulisti, communicato tecum labore partirer? Atqui Philosophiae fas non erat incomitatum relinquere iter innocentis. meam scilicet criminationem vererer et quasi 6 novum aliquid accideret, perhorrescerem? Nunc enun primum censes apud improbos mores lacessitam periculis I esse sapientiam? Nonne apud veteres quoque ante nostn Platonis aetatem magnum saepe certamen cum stultitiae temeritate certavimus eodemque superstite praeceptor eius Socrates iniustae victoriam mortis me astante promeruit- 7 Cuius hereditatem cum deinceps Epicureum vulgus ac Stoi- cum ceterique pro sua quisque parte raptum ire molirentur meque reclamantem renitentemque velut in partem pr* e ' dae traherent, vestem, quam meis texueram manibus, disciderunt abreptisque ab ea panniculis totam me sibi 8 cessisse credentes abiere. In quibus quoniam quaedam J nostri habitus vestigia videbantur, meos esse familiares imprudentia rata nonnullos eorum profanae multitudinia 9 errore pervertit. Quodsi nec Anaxagorae fugam n eC Socratis venenum nec Zenonis tormenta, quoniam sunt peregrina, novisti, at Canios, at Senecas, at Soranos, quorum nec pervetusta nec incelebris memoria est, scire 10 potutsti. Quos nihil aliud in cladem detraxit, nisi qu° d noatris moribus instituti studiis improborum dissimillinu n videbantur. Itaque nihil est, quod ammirere, si in hoc vitae salo circumflantibus agitemur procellis. quibus hoc maxime - ia propositum est pessimis displicere. Quorum quidem tametsi est numerosus exercitus, spernendus tamen est, quoniaw nullo duce regitur, sed errore tantum temere ac passim 13 lymphante raptatur. Qui si quando contra nos aciem struens valentior incubuerit, nostra quidem dux copias suas i» arcem contrahit, illi vero circa diripiendas inutiles PTLTKE t aecideret PT l aeciderit nl. Peip. 15 abire PTF •* miraere T l 29 lymphanter aptatur Z.T. ut vid. T< instroens l sarcinulas occupantur. At nos desuper irridemus vilissima l* rerum quaeque rapientes securi totius furiosi tumultus eoque vallo muniti, quo grassanti stultitiae aspirare fas non sit.
IV. Quisquis composito serenus aevo fatum sub pedibus egit superbum fortunamque tuens utramque rectus invictum potuit tenere vultum, non illum rabies minaeque ponti isi versum funditus exagitantis aestum nec ruptis quotiens vagus caminis torquet fumificos Vesaevus ignes aut celsas soliti ferire turres ardentis via fulminis movebit. (ioi Quid tantum miseri saevos tyrannos mirantur sine viribus furentes? Nec speres aliquid nec extimescas, exarmaveris impotentis iram; at quisquis trepidus pavet vel optat, w quod non sit stabilis suique iuris, abiecit clipeum locoque motus nectit, qua valeat trahi, catenam.
4. Sentisne, inquit, haec atque animo illabuntur tuo 1 an Syos ).v Q a S -> Q u id fles, quid lacrimis manas? 'Esavda, xeCte vdq. Si operam medicantis exspectas, oportet 23 Hom. A 363 8 Boethii Phil. cons.
2 vulnus detegas. — Tum ego collecto in vires animo: Anne adliuc eget ammonitione nec per se satis eminet fortunae in nos saevientis asperitas? Nihilne te ipsa loci facies 3 movet? Haecine est bibliotheca, quam certissimam tibi sedem nostris in laribus ipsa delegeras, in qua mecum | saepe residens de humanarum divinarumque rerum scientia 4 disserebas? Talis habitus talisque vultus erat, cum tecum naturae secreta rimarer, cum mihi siderum vias radio describeres, cum mores nostros totiusque vitae rationem ad caelestis ordinis exempla formares? Haecine praemia _ o referimus tibi obsequentes? Atqui tu hanc sententiam Pla- tonis ore sanxisti beatas fore res publicas, si eas vel studiosi sapientiae regerent vel earum rectores studere sapientiae 6 contigisset. Tu eiusdem viri ore hanc sapientibns capessendae rei publicae necessariam eausam esse monuis"-! ne improbis flagitiosisque civibus urbium relicta gubernacula 7 pestem bonis ac perniciem ferrent. Hanc igitur auctoritatem secutus, quod a te inter secreta otia didiceram, transferre 8 in actum pubUcae amministrationis optavi. Tu mihi et, qui te sapientium mentibus inseruit, deus conscii nullum me ad * magistratum nisi commune bonorum omnium studium detu- *J lisse. Inde cum improbis graves inexorabilesque discordiae et, quod conscientiae libertas habet, pro tuendo iure spreta pottntiorum semper offensio.
9 Quotiens ego Conigastum in imbecilli cuiusque fortunas 10 impetum facientem obvius excepi, quotiens Trigguillam regiae praepositum domus ab incepta, perpetrata iam prorsus iniuria deieci. quotiens miseros, quos infinitis calumniis impunita barbarorum semper avaritia vexabat, obiecta periculis auctoritate protexi! Numquam me ab iure ad iniuriam quicquam detraxit. Provincialium fortunas 11 tum privatis rapinis, tum publicis vectigalibus pessumdari non aliter quam qui patiebantur indolui. Cum acerbae famis 12 tempore gravis atque inexplicabilis indicta coemptio pro- fligatura inopia Campaniam provinciam videretur, cer- tamen adversum praefectum praetorii communis commodi ratione suscepi, rege cognoscente contendi et, ne coemptio exigeretur. evici. Paulinum consularem virum. cuius opes 13 Palatinae canes iam spe atque ambitione devorassent, ab ipsis hiantium faucibus traxi. Ne Albinum consularem 14 rirum praeiudicatae accusationis poena corriperet, odiis me '-ypriani delatoris opposui. Satisne in me magnas videor 15 exacerbasse discordias? Sed esse apud ceteros tutior debui, qui mihi amore iustitiae nihil apud aulicos, quo magis essem tutior. reservavi. Quibus autem deferentibus perculsi Mimus? Quorum Basilius olim regio ministerio depulsus in 16 delationem nostri nominis alieni aeris necessitate compulsus «?*t. Opilionem vero atque Gaudentium cum ob innumeras 17 multiplicesque fraudes ire in exsilium regia censura decrevisset cumque illiparere nolentes sacrarum sese aedium 1 Plat.Apol.33a: ovitvl nimojt {t^upijacrs ovtlr xaoi ro ilxcuov 2 triguillam P trigguilam T* tringuillam T> 3 propositum P PTIA _ Perpetrata Kluss. (ac) p. MetS Xolle Baa. 6 iure <«,iiis eras.) P qwcquam p qui5(luam reL p eip lQ inextricabilis Li ndahl. Glossar 1 10 Boethii Phil. cons.
defensione tuerentur compertumque id regi foret, edixit, uti, ni intra praescriptum diem Ravenna urbe decederent.
18 notas insigniti frontibus pellerentur. Quid huic severitati posse astrui videtur? Atquin eo die deferentibus eisdem 19 nominis nostri delatio suscepta est. Quid igitur, nostraene » artes ita meruerunt an illos accusatores iustos fecit prae- missa damnatio? Itane nihil fortunam puduit si minUS accusatae innocentiae, at accusantium vilitas?
20 At cuius criminis arguimur summam quaeres? Sena- 21 tum dicimur salvum esse voluisse. Modum desideras? * Delatorem, ne documenta deferret, quibus senatum 22 maiestatis reum faceret, impedisse criminamur. Quid igitur, o magistra, censes? Infitiabimur crimen, ne tibi pudor simus? At volui nec umquam velle desistam. Fate- y 23 bimur? Sed impediendi delatoris opera cessavit. An optasse * illius ordinis salutem nefas vocabo? Ille quidem suis de 24 me decretis. uti hoc nefas esset, effecerat. Sed sibi semper mentiens imprudentia rerum merita non potest immutare nec mihi Socratico decreto fas esse arbitror vel occuluisse 25 veritatem vet «oncessisse mendacium. Verum id quoquo * modo sit, tuo sapientiumque iudicio aestimandum relinquo. Cuius rei seriem atque veritatem, ne latere posteros queat.
M stilo etiam memoriaeque mandavi. Xam de compositis falso litteris. quibus libertatem arguor sperasse Romanam, quid attinet dicere? Quarum fraus aperta patuisset, si nobU » lpsorum confessione delatorum, quod in omnibus negotiis maximas vires liabet. uti licuisset. Nam quae sperari reliqua 27 PTLTKE 2 nt intra PT> nisi Y (mJ «« nVL), K 4 atqnin PTL 1 »tqoi in rei. Pe,p. 8 rilitas inttrpretiii esse mmU Peip. vilitatis GlareanuS ir" Fabri ""^ a P«<* Barthium Adv. 19, 3«) Peip.; cf. Eng. 9 quaer» fir quaeris rel. Peip. 12/13 qu jd itnr 6 mag. c. P U pudori T* ?*>?. H. lo fatehamnr P 15 cessabit K Aur.* Peip. 16 hordiai» «honumsP iadicaboT' 21 est L 27 namqne PVK namque.
11 libertas potest? Atque utinam posset ulla! Respondissem Canii verbo, qui cum a Gaio Caesare Germanici filio conscius contra se factae coniurationis fuisse diceretur: 'Si ego*. inquit, 'scissem, tu nescisses'. Qua in re non ita sensus 28 nostros maeror hebetavit, ut impios scelerata contra vir- tutem querar molitos, sed, quae speraverint, effecisse vehe- menter ammiror. Nam deteriora velle nostri fuerit fortasse 29 defectus, posse contra innocentiam, quae sceleratus quisque conceperit, inspectante deo monstri simile est. Unde haud 30 iniuria tuorum quidam familiarium quaesivit: 'Si quidem deus', inquit. 'est, unde mala? bona vero unde, si non est?' Sed fas fuerit nefarios homines, qui bonorum omnium 31 totiusque senatus sanguinem petunt, nos etiam, quos pro- pugnare bonis senatuique viderant, perditum ire voluisse. Sed num idem de patribus quoque merebamur? Meministi, 32 ut opinor, quoniam me dicturum quid facturumve praesens semper ipsa dirigebas, meministi, inquam, Veronae cum rex avidus exitii communis maiestatis crimen in Albinum delatae ad cunctum senatus ordinem transferre moliretur, universi innocentiam senatus quanta mei periculi securitate defenderim. Scis me haec et vera proferre et in 38 nulla umquam mei laude iactasse; minuit enim quodam modo se probantis conscientiae secretum, quotiens osten- tando quis factum recipit famae pretium. Sed innocentiam 34 nostram quis exceperit eventus, vides; pro verae virtutis praemiis falsi sceleris poenas subimus. Eccuius umquam 35 9—11 Epicnr. fr. 374 (Lactant De iradei 13, 21): si et vult (tollere tnala) et potest, quod aoluai deo conTenit, unde ergo snnt mula? aut cnr illa uon tollit?: sed v. Schundelen, Theol. Lit.-Bl. 1871, 60; Kand, Jahrb. Suppl. XXVI 430, 1 5 hebit. r» 6 qnaerar PF' 9 »ad K aut P' baut u: cid. T* PTL '9 delatum T*E Xotker (lm Vtg 6/xiroy Plan.) moUiretur P 22 post na 'la rcpctituri erant et in PY 26 f»Isis P eccuius T l haec cuius p L' bec T* i,'n mg. at et) et c. rel. Peip.: cf. Frud. Apoth. 493, Arek. f- '«t. Lex. XV 76. PhU. VToch. 1913, 1145, Jahrb. CXV.61 12 Boethii Phil. cons.
facinoris manifesta confessio ita iudices habuit in severitate concordes, ut non aliquos vel ipse ingenii error humani vej fortunae condicio cunctis mortalibus incerta summitteretr 36 Si inflammare sacras aedes voluisse, si sacerdotes impio iugulare gladio, si bonis omnibus necem struxisse diceremur. praesentem tamen sententia, confessum tamen convictumve punisset; nunc quingentis fere passuum milibus procul muti atque indefensi ob studium propensius in senatum morti proscriptionique damnamur. 0 meritos de simili crimine neminem posse convinci!
37 Cuius dignitatem reatus ipsi etiam qui detulere viderunt; quam uti alicuius sceleris ammixtione fusca- rent, ob ambitum dignitatis sacrilegio me conscientiam 38 polluisse mentiti sunt. Atqui et tu insita nobis omnem rerum mortalium cupidinem de nostri animi sede pellebas 1 et sub tuis oculis sacrilegio locum esse fas non erat. Instillabas enim auribus cogitationibusque cotidie meis 39 Pythagoricum illud htao deo/. Nec conveniebat vilissimo- rum me spirituum praesidia captare, quem tu in hanc excellentiam componebas, ut consimilem deo faceres. * *0 Praeterea penetral innocens domus, honestissimorum coetus amicorum, socer etiam sanctus et aeque ac tu ipsa reverea- 1TM|. Stob. 1 137 (Sosiades); Sen. De vita beat. 15, 5 (deum sequere) Ad Liuil.ll) 16, 5; Iambl. Vita Pyth. 18(86): toia; 6 &Co; avrrfraxtat spc. v - xb d*olov9tiv rii tk$ 19 Sen. Ad Lucil. (VII) 48, 11: quod miht philosopbi» protnittit, ut parem deo faciat. Iambl. 1' rotr. 3(11, l^ 4.. y»«ai,- i<i» »»<»»> (»«<W Rtinesiui, ef. Diels, Doxogr. 273, 12) *<><" .. 4»<>S *oi; 3toi; iuoCoc; 1'TLVKE 3 summitcret PT mmiteret K> 6 alterum tamen del. TLV o»>- Peip. convinctumve P<K 7 moti T*L l V*KE* Kotktr 9 tnerito T*LV*; cf. Pfeilsehifter (Kirchengesch. Sstud. III 1/2, MOnster 1«"'. p. 178), 9«, rertit: Jn der Tat, die Senatoren tearen es tcert. dap keiner eines solchen VerbTechens uberfuhrt xccrden konnte' simile P ui*" simili T> 18 pithag. X pytag. VE pbitag. PK 9t6v libri (ABO W 6EOX T») »toT; Eng. de oon diia s. s. TLV sed de deo spera aniiUum add. T) Ifl praesidium L 22 aeque, T ac tu ipsa Sit actu ipso libri Peip.
dus ab omni nos huius criminis suspicione defeudunt. Sed — o nefas! illi vero de te tanti criminis fidem capiunt 41 atque hoc ipso videbimur affines fuisse maleficio, quod tuis imbuti disciplinis, tuis instituti moribus sumus. Ita non est 42 satis nihil mihi tuam profuisse reverentiam, nisi ultro tu mea potius offensione lacereris. At vero hic etiam nostris 43 malis cumulus accedit, quod existimatio plurimorum non rerum merita, sed fortunae spectat eventum eaque tantum iudicat esse provisa, quae felicitas commendaverit; quo fit, ut existimatio bona prima omnium deserat infelices. Qui 44 nunc populi rumores, quam dissonae multiplicesque senten- tiae, piget reminisci; hoc tantum dixerim ultimam esse adversae fortunae sarcinam, quod, dum miseris aliquod cnmen affingitur, quae perferunt, meruisse creduntur. Et 45 ego quidem bonis omnibus pulsus, dignitatibus exutus, existimatione foedatus ob beneficium supplicium tuli. Vide- 4« re autem videor nefarias sceleratorum officinas gaudio laetitiaque fluitantes, perditissimum quemque novis delationum fraudibus imminentem, iacere bonos nostn discriminis terrore prostratos, flagitiosum quemque ad audendum quidem faciuus impunitate, ad efficiendum vero praemiis incitari, insontes autem non modo securitate, verum ipsa etiam defensione priwitos. Itaque libet exclamare: V. 0 stelliferi conditor orbis, qui perpetuo nixus solio rapido caelum turbine versas legemque pati sidera cogis, ut nunc pleno lucida cornu (*) » oi Posidonium rtdire putat Galdi (Boll. fil. ckss. XXXVI 1920, 139) 14 Boethii Phil. cons.
(10) (15) (80) (»01 totis fratris obvia flammis condat stellas luna minores, nunc obscuro pallida cornu Phoebo propior lumina perdat et, qui primae tempore noctis agit algentes Hesperos ortus, solitas iterum mutet habenas Phoebi pallens Lucifer ortu. Tu frondifluae frigore brumae stringis lucem breviore mora, tu, cum fervida venerit aestas, agiles nocti dividis horas. Tua vis varium temperat annum, ut, quas Boreae spiritus aufert, revehat mites Zephyrus frondes, quaeque Arcturus semina vidit, Sirius altas urat segetes; nihil antiqua lege solutum linquit propriae stationis opus. Omnia certo fine gubernans hominum solos respuis actus merito rector cohibere modo. Nam cur tantas lubrica versat Fortuna vices? Premit insontes debita sceleri noxia poena, at perversi resident celso mores solio sanctaque calcant iniusta vice eolla nocentes. Latet obscuris condita virtus clara tenebris iustusque tulit 3" ef. 1 Petr. 3,18: Christus eemel pro peccatis nostris rno est. iustns pro ininstis PTLIKE 1 fratris totis Peip. totis fratris et Pulman 6 15 crimen iniqui.
Nil periuria, nil nocet ipsis fraus mendaci compta colore.
Sed cum libuit viribus uti, quos innumeri metuunt populi, <»> summos gaudet subdere reges.
0 iam miseras respice terras, quisquis rerum foedera nectis!
Operis tanti pars non vilis homines quatimur fortunae salo. («) Rapidos, rector, comprime fluctus et, quo caelum regis immensum, firma stabiles foedere terras.
5. Haec ubi continuato dolore delatravi, illa vultu pla- l cido nibilque meis questibus mota: Cum te, inquit, maestum 2 lacrimantemque vidissem. ilico miserum exsulemque cognovi; sed quam id longinquum esset exsilium. nisi tua prodidisset oratio, nesciebam. Sed tu quam procul a patria non quidem 3 pulsus es, sed aberrasti ac. si te pulsum existimari mavis, te potius ipse pepulisti; nam id quidem de te numquam cuiquam fas fuisset. Si enim, cuius oriundo sis patriae. 4 reminiscare, non uti Atheniensium quondam multitudinis imperio regitur, sed slg xoieardg iaitv, elg faeiXtvc, qui frequentia civium, non depulsione laetetur, cuius agi frenis atque obtemperare iustitiae libertas est. An ignoras illam tuae civitatis antiquissimam legem, qua sanctum est ei ius fxsulare non esse, quisquis in ea sedem fundare maluerit? ^"am qui vallo eius ac munimine continetur, nullus metus 23 Hom. B 204 sq.
16 Botthii Phil. cods.
cst, ne exsul esse mereatur; at quisquis inliabitare oam velle i 6 desierit, pariter desinit ctiam mereri. Itaque non tam me loci huiu- quam tua (acies movet nec bibliothecae potioi comptos cbore ac vitro parietes quam tuae mentis sedem rcquiro, in qua non libros, sed id, quod libris pretium facit.
7 tibrorum quondam meorum sententias collocavi. Et ta quidem de tuU in commune bonum meritis vera quidem, sed 8 pro multitudine gestorum tibi pauca dixisti. De obiectorun tibi vel honestate vel falsitate cunctis nota memorasti. D* sceleribus fraudibusque delatorum recte tu quidem strictim ' attinKendum putasti. quod ea melius uberiusque reco- rr..^c.-r.ti? oainia vulsi ore celebrentur. IncrepuUti etiaa vthementer iniusti factum senatus. De nostra etiam criminatione doluisti, laesae quoque opinionis damna 10 flevUti. Postrcmus adversum fortunam dotor incanduit » conquestusque non aequa meritis praemia pensari in ex- tremo Musae saevientis, uti, quae caelum. terraa quoqoe " pas regeret, vota posuisti. Sed quoniam plurimus tibi af- fectuum tumultus incubuit diversumque t« dolor ira maeror dUtrahunt. uti nunc mentu es, nondum te vatidiora retnedU » » ceatlngint. Itaqnc lenioribus paulisper utemur, ut, qua* Irt lumnrem pcrturbationibus influentibus induruerunt. ad aeriorU Tim medicaminU recipiendam tactu blandi»re nollcscant.
VI. Cum Phocbi radiis grave Cancri sidus inaestuat. tum qui larga negantibus sulcis semina credidit, elusus Cereris fide '« quernas pergat ad arbores. Xumquam purpureum nemus lecturus violas petas, cum saevis Aquilonibus stridens campus inhorruit. m nec quaeras avida manu vernos stringere palmites, uvis si libeat frui: autumno potius sua Bacchus munera contulit. <u> Signat tempora propriis aptans offlciis deus nec. quas ipse cohercuit, mUcvri patitur vice». Sic quod praecipiti via wi certum deserit ordincm, Laetos n<>n habct exitus.
*. Primum igiiur patcrisne me pauculis rogationibit» 1 •Utum tuae mentu attingere atque tempure, ut, qui modu* *«t tuae curationU, intellegam? — Tu vero arbitratu, in- * quam, tuo quae volcs ut responsurum rogato. — Tum ilu: 3 Huncine. inquit, mundum temerariU agi fortuitUque casibcs Putas an ullum credis ei regimen inesse rationU? — Atqai. i ioquam, nullo exUtimaverim modo. ut fortuiu tcmeriute cerU moveantur, verum operi suo conditorem pra*- «idere deum scio nec umquam fuerit dies, qui me ab hae •ententiae veriute depellat. — IU est. inquit: nam id etian • 18 Boethii Phil. cons.
paulo ante cecinisti hominesque tantum divinae exsortes curae esse deplorasti. Nam de ceteris, quin ratione 6 regerentur, nihil movebare. Papae autem vehementer ammiror, cur in tam salubri sententia locatus aegrotes.
Verum altius perscrutemur; nescio quid abesse coniecto.; 1 Sed dic mihi, quoniam deo mundum regi non ambigia, 8 quibus etiam gubernaculis regatur, advertis? — Vix, inquam, rogationis tuae sententiam nosco, nedum ad inquisita 9 respondere queam. — Num me, inquit, fefellit abesse aliquid. per quod velut hiante valli robore in animum tuum per-,; 10 turbationum morbus inrepserit? Sed dic mihi, meministine, quis sit rerum finis quove totius naturae tendat intentio? — Audieram. inquam, sed memoriam maeror hebetavit. — n Atqui scis. unde cuncta processerint. — Novi, inquam, l» deumque esse respondi. — Et qui fieri potest, ut principio t 13 cognito, quis sit rerum finis, ignores? Verum hi perturba- tionum mores, ea valentia est. ut movere quidem loco hominem possint, convellere autem sibique totum exstirpare l* non possint. Sed hoc quoque respondeas velim. hominemne 16 te esse meministi. — Quidni, inquam. meminerim? — Q" id igitur homo sit. poterisne proferre? — Hocine interrogas. an esse me sciam rationale animal atque mortale? Scio et »6 id me csse confiteor. — Et illa: Nihilne aliud te esse novisti?
17 — Nihil. — Iam scio, inquit. morbi tui aliam vel maximam causam; quid ipse sis, nosse desisti. Quare plenissime vel acgritudinis tuae rationem vel aditum reconciliandae » sospitatis inveni. Nam quoniam tui oblivione confunderis, et exsulem te et exspoliatnm propriis bonis esse doluisti. 19 Quoniam vero. quis sit rerum finis, ignoras. nequam homines atque nefarios potentes felicesque arbitraris; quoniam vero.
quibas gnb ernaculis mundus regatur, oblitus es, has for- 1 r. tupra 14. 21 22 Boeth. In Porph. III i (CSEL IIL 208, 21 eq-): u r»tion»li mortale robieceris. horainem feceris. Plnt Apoll. 116b: jmor. >ry6 r tunarum vices aestimas sine rectore fluitare: magnae non ad morbum modo, verum ad interitum quoque causae; sed sospitatis auctori grates, quod te nondum totum natura destituit. Habemus maximum tuae fomitem salutis veram 20 de mundi gubernatione sententiam, quod eam non casuum temeritati, sed divinae rationi subditam credis; nihil igitur pertimescas, iam tibi ex hac minima scintillula vitalis calor illuxerit. Sed quoniam firmioribus remediis nondum tempu8 21 est et eam mentium constat esse naturam, ut, quotiens abiecerint veras, falsis opinionibus induantur. ex quibus orta perturbationum caligo verum illum confundit intuitum, hanc paulisper lenibus mediocribusque fomentis attenuare temptabo. ut dimotis fallacium affectionum tenebris splen- dorem verae lucis possis agnoscere.
VII. Nubibus atris condita nullum fundere possunt sidera lumen. Si mare volvens »> turbidus Auster misceat aestum, vitrea dudum parque serenis unda diebus < l0 > mox resoluto sordida caeno visibus obstat quique vagatur montibus altis a> defluus amnis, saepe resistit I 20 Boethii Phil. cons.
rupe soluti obice saxi. (») Tu quoque si vis lumine claro cernere verutn, tramite recto carpere callem: it5) gaudia pelle, pelle timorem spemque fugato nec dolor adsit. Nubila mens est (*>) vinctaque frenis, haec ubi regnant.
l LIBER II.
1. Post haec paulisper obticuit atque, ubi attentioneni 11 2 meam modesta taciturnitate collegit, sic exorsa est: Si penitus aegritudinis tuae causas habitumque cognovi. fortunau prioris affectu desiderioque tabescis; ea tanturn 3 animi tui, sicuti tu tibi fingis, mutata pervertit. Intellego ^ multiforuies illius prodigii fucos et eo usque cum his. quo* eludere nititur. blandissimam familiaritatem, dum intolera- 4 bili dolore confundat. quos insperata reliquerit. Cuius si i Knt Cap. M, 13D. (35. 28E): lumine claro.. ceraere vultus 8sqq. cf. Verg. Aen. V 812; VI 733: hinc cupiant metauntque dolent gmudentqae PTLVKE 11 timor T (dolor in mg.), V 1 Anicii Manlii Mallii P Manilii LE) Severini Boethii Boethi L Boetii PT> r« Boeti Aur.) (vc ei («e) inl) P Exconl Ord (Exm»g- Off. Atq., P P»tr. (Patricio (sie) P) Philosophiae -ie T 1 -ice T* ConsoUtionis Explicit Lib I Incipit Lib II Feliciter PTL Y A»r. ■ 18 sUtam m ra*. V ■tIit njj a!,; rfiaroia,- xardataaiv tni xooorJt fU»n^ioa»tTaav Plan.) 19 post tai *. t. 8. virtutem T naturam, mores ac meritum reminiscare, nec habuisse te in ea pulchrum aliquid nec amisisse cognosces, sed, ut arbitror, haud multum tibi haec in memoriam revocare laboraverim. Solebas enim praesentem quoque blandientemque virilibus 5 incessere verbis eamque de nostro adyto prolatis insectabare sententiis. Verum omnis subita mutatio rerum non sine 6 quodam quasi iluctu contingit animorum; sic factum est, ut tu quoque paulisper a tua tranquillitate descisceres. Sed < tempus est haurire te aliquid ac degustare molle atque iucundum, quod ad interiora transmissum validioribus haustibus viam fecerit. Adsit igitur rhetoricae suadela 8 dulcedinis, quae tum tantum recto calle procedit, cum nostra instituta non deserit cumque hac musica laris nostri vernacula nunc leviores, nunc graviores modos succinat.
Quid est igitur, o homo, quod te in maestitiam luctum- 9 que deiecit? Novum, credo, aliquid inusitatumque vidisti. Tu fortunam putas erga te esse mutatam: erras. Hi semper 10 eius mores sunt, ista natura. Servavit circa te propriam Potius in ipsa sui mutabilitate constantiam; talis erat, cum blandiebatur. cum tibi falsae illecebris felicitatis alluderet. 11 Deprehendisti caeci numinis ambiguos vultus. Quae sese adhuc velat aliis, tota tibi prorsus innotuit. Si probas, utere 12 moribus, ne queraris. Si perfidiam perhorrescis, sperne a tque abice peraiciosa Iudentem; nam quae nunc tibi est ••afi causa maeroris, haec eadem tranquillitatis esse de- buisset. Reliquit enim te, quam non relicturam nemo "mquam poterit esse securus. An vero tu pretiosam 13 11 c tupra 16, 20 sq. et Klingner 12sq.. gvi &* populari philonphia rfrta fncit * bland. quoque T'L'V Aur.' Peip. 5 adto L x aditu 2>E* PTLTKE adrtu V* -, contingat P» 8 descisceris PT'L'V discesseris r '4ur.K 11 re th. PTLVK 12 recta PL'E', ut vid. T'V 13 hanc P'T'V misice ut vid. T' 17 mutatum Peip. Uypothetarvm * rid. trrort) 18 servabit PT'L V servabat Aur. 21 nominis T' 23 Perfidam W Erfurt. Par. 15090 <probat Sehepss 23 sq. srerne at qne om. P 22 Bocthii Phil. cons.
aestimas abituram felicitatem et cara tibi est fortuni praesens nec manendi fida et, cum discesserit, allatun 14 maerorem? Quodsi nec ex arbitrio retineri potest et calami- tosos fugiens facit, quid est aliud fugax quam futurae