15 quoddam calamitatis indicium? Neque enim, quod ante oculos situm est, suffecerit intueri; rerum exitus prudenua metitur eademque in alterutro mutabilitas nec formidandas 16 fortunae minas nec exoptandas facit esse blanditias. Postre- mo aequo animo toleres oportet, quicquid intra fortunae 1« aream geritur, cum semel iugo eius colla summiseris. Quo si manendi abeundique scribere legem velis ei, quam to tibi dominam sponte legisti, nonne iniurius fueris et impatientia sortem exacerbes, quam permutare non possis- 18 Si ventis vela committeres, non quo voluntas peteret, sed quo flatus impellerent, promoveres; si arvis semina crederes, - feraces inter se annos sterilesque pensares. Fortunae te 19 regendum dedisti, dominae moribus oportet obtemperes. Tu vero volventis rotae impetum retinere conaris? At, omnium mortalium stolidissime, si manere incipit, fors esse desisat L Haec cum superba verterit vices dextra et aestuantis more fertur Euripi, dudum tremendos saeva proterit reges humilemque victi sublevat fallax vultum. ») Non illa miseros audit aut curat fletus ultroque gemitus, dura quos fecit, ridet. Sic illa ludit, sic suas probat vires niagnumque su(ae v>is monstrat ostentum, si quis visatur una stratus ac felix hora.
2. Vellem autem pauca tecum Fortunae ipsius verbis l agitare; tu igitur, an ius postulet, animadverte. 'Quid tu. 2 homo, ream me cotidianis agis querelis, quam tibi fecimus iniuriam, qnae tibi tua detraximus bona? Quovis iudice de 3 opum dignitatumque mecum possessione contende et, si cuiusquam mortalium proprium quid horum esse monstra- vens, ego iam tua fuisse, quae repetis, sponte concedam. 4 Cum te matris utero natura produxit, nudum rebus omnibus mopemque suscepi, meis opibus fovi et, quod te nunc unpatientem nostri facit, favore prona indulgentius educavi, omnium, quae mei iuris sunt, affluentia et splendore circum- dedi. Nunc mihi retrahere manum libet: habes gratianx 5 velut usus alienis, non habes ius querelae, tamquam prorsus tua perdideris. Quid igitur ingemescis? Nulla tibi a nobis 6 est allata violentia. Opes, honores ceteraque talium mei sunt iuris, dominam famulae cognoscunt, mecum veniunt. me abeunte discedunt. Audacter adfirmem, si tua forent, 7 quae amissa conquereris, nullo modo perdidisses. An ego 8 ht Uyuv aixbv, fiOhow <T" fir f X ur, */ ui,uiar fiu/gar. dild <rr«v«$r *oirov 6 Dio Chrys. LXV 8 toxit uoi >j Tv X l *o6f avrot; 4i*aut &v Oittiv (e f Klingner 15) 7sqq. Cic Tusc. I 93: qnid ■« qaod querare, si repetit. cum vult: ea enim condicione aceeperas. Plut ApolL 116a: fxl xirxair Uyta x on' ta **» & hsnaav fjuiv noo; dliyor, tavx' attmiiman 3 suae vis £115.06 suis libri si quis reiw seon. add. PT l Y l PTLYKE 8 tua tibi TV Peip 13 te s.v.P 15 iuri P 16 debes Petp~ ef. *** habe Yall. e coni. ut rid. Creseii 20 iuris «. r. P 22 per- uidiise P 24 Boethii Phil. cons.
sola meum ius exercere probibebor? Licet caelo proferre lucidos dies eosdemque tenebrosis noctibus condere, licet anno terrae vultum nunc floribus frugibusque redimire. nunc nimbis frigoribusque confundere, ius est mari nunc. strato aequore blandiri, nunc procellis ac fluctibus inhor- • rescere: nos ad constantiam nostris moribus alienam m- 9 explcta hominum cupiditas alligabit? Haec nostra vis est, hunc continuum ludum ludimus: rotam volubili orbe versamus, infima summis, summa infimis mutare gaudemus.
10 Ascende. si placet, sed ea lege, ne, uti cum ludicri mei raUo * 11 poscet. descendere iniuriam putes. An tu mores ignorabas meos? Nesciebas Croesum regem Lydorum Cyro paulo ante fonnidabilem, mox deinde miserandum rogi flammis 12 traditum, misso eaelitus imbre defensum? Num te praeterit Paulum Persi regis a se capti calamitatibus pias impendisse ■ lacrimas? Quid tragoediarum clamor aliud deflet nist 13 indiscreto ictu fortunam felicia regna vertentem? Nonne adulesoentulus Mo ni^ove, xbv uev ha xax&r, rdv Si U Idwf in Iovis limine iacere didicisti? Quid si uberius d bonorum parte sumpsisti, quid si a te non tota discess 3:. Plnt. AfK.ll. 103b: i*j*,o yd 9 h iptrxoT; *ori (tkf «oXvxeo* ytymxmi. noxi i" ixaontat.. xal «V aaXtirxtj tiitai tt xal x ti P** oft» tml fr,i. v Koilal xai Kot*(Xai xioioratJtn yiyr6fitra, »o*f « hmrxtmi notiyovo, fot c arSomnovi nfco,- 8kj. (cf. tupra 22, 1». «"A 43, 10) llor. Carm. I 34, 12: valet Ima fumtnis mutarc; 111 29, 49*'! foftana.. ludum insoltntem ludero rM-rtiiint.. l'lat. Apoll. 103e: fai' ti ixntU ytyrtxai raanrd xei xi /«o/iei*.-rai.r. tlpoSxai xati Hiooor tntteTiftint r« xvxv (UTafiolmSc. Otto. SprichwGrt. 142; Arch. Ltx. III 219 sq. 18 Hom. U 527 sq.: «W yop r« xt»oi xaxaxttaxai Jtbi oMi, imomr, ola liimot. xaxmr, Ixfoor ii ItSmr,Plut. Apoli. 1<£ TO quid si haec ipsa mei mutabilitas iusta tibi causa est spe- randi meliora, tamen ne animo contabescas et intra commune omnibus regnum locatus proprio vivere iure desideres?'
II. Si quantas rapidis flatibus incitus pontus versat harenas aut quot stelliferis edita noctibus caelo sidera fulgent, tantas fundat opes nec retrabat manum pleno Copia cornu. humanum miseras haud ideo genus cesset flere querelas. Quamvis vota libens excipiat deus multi prodigus auri et claris avidos ornet honoribus, nil iam parta videntur, sed quaesita vorans saeva rapacitas alios pandit hiatus. Quae iam praecipitem frena cupidinem certo fine retentent, largis cum potius muneribus fluens sitis ardescit habendi? Nunumam dives agit, qui trepidus jremens sese credit egentem.
(10) (15) m 3. His igitur, si pro se tecum Fortuna loqueretur, quid 1 profecto contra hisceres, non haberes; aut, si quid est, quo querelam tuam iure tuearis. proftras oportet. dabimus dicendi locum. — Tum ego: Speciosa quidem ista sunt, 2 26 Uoethii Phil. cons.
inquam, oblitaque rhetoricae ac musicae melle dulcedinb tum tantum, cum audiuntur, oblectant, sed miseris malorum altior sensus est; itaque cum haec auribus insonare desiermt.
3 insitus animum maeror praegravat. — Et illa: Ita est. > inquit; haec enim nondum morbi tui remedia, sed adhuc 1 contumacis adversum curationem doloris fomenta quaedam 4 sunt. Nam quae in profundum sese penetrent, cum tem- pestivum fuerit, ammovebo, verumtamen ne te existiman miserum velis; an numerum modumque tuae felicitatis 5 oblitus es? Taceo, quod desolatum parente summorum te » virorum cura suscepit delectusque in affinitatem principum civitatis, quod pretiosissimum propinquitatis genus est.
6 prius carus quam proximus esse coepisti. Quis non te felicissimum cum tanto splendore socerorum, cum coniugis pudore, tum masculae quoque prolis oportunitate prae- 7 dicavit? Praetereo — libet enim praeterire communia -— sumptas in adulescentia negatas senibus dignitates: ad 8 singularem felicitatis tuae cumulum venire delectat. quis rerum mortalium fructus ullum beatitudinis pondui habet, poteritne illius memoria Iucis quantalibet ingruen- tium malorum mole deleri, cum duos pariter consules liberos tuoa domo provehi sub frequentia patrum, sub plebis alacritate vidisti, cum eisdem in curia curules insidentibui tu n-giae laudis orator ingenii gloriam facundiacque meru- isti, cum in circo duomm medius consulum circumfusae multitudinis exspcctationem triumphali largitione satiastiV 9 Dedisti. ut opinor, verba Fortunae, dum te illa demulcet, duni te ut delicias suas fovet. Munus, quod nulli umquam privato commodaverat, abstulisti. Visne igitur cum Fortuna cal- 10 culum ponere? Nunc te primum liventi oculo praestrinxit.
PTLVKE lreth.PrK x £ meUea dulcedine WaiefieU ad Lucr. III Si numerum modumque laetorum tristiumve consideres. adhuc te felicem negare non possis. Quodsi idcirco te n fortunatum esse non aestimas, quoniam, quae tunc laeta videbantur, abierunt, non est, quod te misenim putes, quoniam, quae nunc creduntur maesta. praetereunt. An tu 12 in banc vitae scenam nunc primum subitus hospesque venisti? Ullamne humanis rebus inesse constantiam reris, cum ipsum saepe hominem velox hora dissolvat? Nam 13 etsi rara est fortuitis manendi fides, ultimus tamen vitae dies mors quaedam fortunae est etiam manentis. Quid igitur 14 referre putas, tune illam moriendo deseras an te illa fugiendo?
ffl. Cum polo Phoebus roseis quadrigis lucem spargere coeperit, pallet albentes hebetata vultns flammis stella prementibus. Cum nemus flatu Zephyri tepentis,Bt vernis inrubuit rosis, spiret insanum nebulosus Auster, iam spinis abeat decus. Saepe tranquillo radiat sereno immotis mare fluctibus, fW saepe ferventes Aquilo procellas verso concitat aequore. Rara si constat sua fonna mundo.
si tantas variat vices, crede fortunis hominum eaducis, bonis crede fugacibus! Constat aeterna positumque lege est, ut constet genitum nihil.
29 ef. Stob. IV 34, 67 | Clitomaehi Contol., 3**» Carthagisu potria «<l*ta ad popularcs scripsit, r. Cic. Tosc III 5f: o«*r rm, av»^.r«r Miiator, ilXa ndrxa tffottat tfona rtrt xcgal&r<P 2^ Boethii Phil. cons.
1 4. Tum ego: Vera, inquam, commemoras. o virtutum omnium nutrix, nec infitiari possum prosperitatis meae 2 velocissimum cursum. Sed hoc est, quod recolentem vehe- mentius coquit; nam in omni adversitate fortunae infeh- 3 cissimum est genus infortunii fuisse felicem. — Sed quod tu, inquit, falsae opinionis supplicium luas, id rebus iure imputare non possis. Nam si te hoc inane nomen fortuitae felicitatis movet, quam pluribus maximisque abundes.
4 mecum reputes licet. Igitur si, quod in omni fortunae tuae censu pretiosissimum possidebas, id tibi divinitus inlaesum adhuc inviolatumque servatur, poterisne meliora quaeque 5 retinens de infortunio iure causari? Atqui viget incolumis illud pretiosissimum generis humani decus Symmachus socer et — quod vitae pretio non segnis emeres — vir totus ex sapientia virtutibusque factus suarum securus tuis inge- 6 mescit iniuriis. Vivit uxor ingenio modesta, pudicitia pudore praecellens et, ut omnes eius dotes breviter in- cludam, patri similis, vivit, inquam, tibique tantum vitae huius exosa spiritum servat, quoque uno felicitatem minui tuam vel ipsa concesserim, tui desiderio lacrimis ac dolore " tabeseit. Quid dicam liberos consulares, quorum iam ut in id aetatis pueris vel paterni vel aviti specimen elucet s ingenii? Cum igitur praecipua sit mortalibus vitae cura retinvndae, o te, si tua bona cognoscas, felicem, cui sup- petunt etiam nunc, quae vita nemo dubitat esse cariora.
f Quare sicca iam lacrimas; nondum est ad unum omnes exosa fortuna nec tibi nimium valida tempestas incubuit.
•1 Verg. Georg II 458: O fortunatos nimium. sua si bona norin «gricolaa: C£ 5 fel. fuisse PYE <5 lnis T* 8 maximis quae T 1 13 «i PTL STmmacusJf u quod et Barth vir »• T 16 aq. pudici- tia PT: r i Aur.' (cf. SalL Cat. 12,2. Cic. in Cat. II 25; pro Mil. 77« pudicitiae T*LV* dtl. Fottmann pudicitia et Kluss. p. ac Eng. pudicitiae Bore Peip. p.LXVI. pudore dcl. Baa.: cf. Schepss. Philol- 1893, 381 19 excasa P 20 tuo PF' 22 avi P 23 pr^cipue P 24 cuius P 27 exoesa PL l 29 quando tenaces haerent ancorae, quae nec praesentis solamen nec futuri spem temporis abesse patiantur. — Et haereant. inquam. precor; illis namque manentibus, 10 utcumque se res habeant, enatabimus. Sed quantum orna- s mentis nostris decesserit, vides. — Et illa: Promovimus, n inquit, aliquantum, si te nondum totius tuae sortis piget. &ed delicias tuas ferre non possum, qui abesse aliquid tuae beatitudini tam luctuosus atque anxius conqueraris. Quis 12 est enim tam compositae felicitatis, ut non aliqua ex parte 10 cum status sui qualitate rixetur? Anxia enim res est oumanorum condicio bonorum et quae vel numquam tota proveniat vel numquam perpetua subsistat. Huic census 13 «uberat, sed est pudori degener sanguis; hunc nobilitas notum facit, sed angustia rei familiaris inclusus esse mallet 15 'gnotus. Ille utroque circumfluus vitam caelibem deflet, ille l* nuptiis felix orbus liberis alieno censum nutrit heredi; alius Prole laetatus filii filiaeve delictis maestus illacrimat. Idcirco nemo facile cum fortunae suae condicione concordat; 15 "nest enim simjulis, quod inexpertus ignoret, expertus ex- ■ norreat. Adde, quod felicissimi cuiusque delicatissimus 16 sensus est et, nisi ad nutum cuncta suppetant, omnis ad- versitatis insolens minimis quibusque prosternitur: adeo Perexigua sunt, quae fortunatissimis beatitudinis summam detrahunt. Quam multos esse coniectas. qui sese caelo W *• Proximos arbitrentur, si de fortunae tuae reliquiis pars eis ^jnucontingat? Hic ipse locus, quem tu exsilium vocas.
8 9 Plut. Apoll. 103b: oi* lortr Gmii narr' ir>ig tiiatuortT. Eine J*J ad 'V 6 Protreptici AristotelU excerptis Boethium usum esv ad- <r*at Usener 51, obUiquuntur MoD«r II 5-III 9), Band, Klingner Ssq.
30 Boethii Pbil. cons.
18 incolentibus patria est. Adeo nihil est miserum, nisi cum putes, contraque beata sors omnis est aequanimitate tole- 19 rantis. Quis est ille tam felix, qui cum dederit impatientiae 20 manus, statum suum mutare non optet? Quam multis amaritudinibus humanae felicitatis dulcedo respersa est. 1 Quae si etiam fruenti iucunda esse videatur, tamen quo- 21 minus, cum velit, abeat, retineri non possit. Liquet igitur. quam sit mortalium rerum misera beatitudo, quae nec apud aequanimos perpetua perdurat nec anxios tota delectat 22 Quid igitur, o mortales, extra petitis intra vos positam! 28 felicitatem? Error vos inscitiaque confundit. Ostendaffl breviter tibi summae cardinem felicitatis. Estne aliquid tibi te ipso pretiosius? Nihil, inquies; igitur si tui compos fueris, possidebis, quod nec tu amittere umquam velis nec 24 fortuna possit auferre. Atque ut agnoscas in his fortuitis ' 25 rebus beatitudinem constare non posse, sic collige. Si beatitudo est summum naturae bonum ratione degentis nec est summum bonum, quod eripi ullo modo potest, quoniam praeceilit id, quod nequeat auferri, manifestum est, quin ad beatitudinem percipiendam fortunae instabilitas aspirare 1 26 non possit. Ad haec, quem caduca ista felicitas vehit, vel scit eam vel nescit esse mutabilem. Si nescit, quaenam beata sors esse potest ignorantiae caecitate? Si scit, metuat necesse est, ne amittat, quod amitti posse non dubitat: quare continuus timor non sinit esse felicem. An vel si!
27 amiserit, neglegendum putat? Sic quoque perexile bonum 28 est, quod aequo animo feratur amissum. Et quoniam tu 1 Menandri Epitr. fr. 179 K. (8 Koerte; Stob. IV 44, 57): oiti' iuxor, 6, ^ jjom,,, adfertur a Plut- Ez. 599 c. Sen. Ad LnciL 1 9, 20 Epicnr. fr.474j: miser est, qui se beatissimum non iudictf idem es, cui persuasum atque insitum permultis demonstra- tionibus scio mentes hominum nullo modo esse mortales, cumque clarum sit fortuitam felicitatem corporis morte finiri, dubitari nequit, si haec afferre beatitudinem potest, quin omne mortalium genus in miseriam mortis fine labatur. Quodsi multos scimus beatitudinis fructum non morte solum, 29 verum etiam doloribus suppliciisque quaesisse, quonam modo praesens facere beatos potest. quae miseros transacta non efficit?
IV. Quisquis volet perennem cautus ponere sedem stabilisque nec sonori sterni flatibus Euri et fluctibus minantem w curat spernere pontum, montis cacumen alti, bibulas vitet barenas; illud protervus A.uster totis viribus urguet, < l4 > hae pendulum solutae pondus ferre recusant. Fugiens periculosam sortem sedis amoenae humili domum memento W) certus figere saxo. Quamvis tonet minis miscens aequora ventus, tu conditus quieti felix robore valli m duces serenus aevum ridens aetheris iras.
32 Boethii Phil. cons.
1 5. Sed quoniam rationum iam in te mearum fomenta 2 descendunt. paulo validioribus utendum puto. Age enim. 8i iam caduca et momentaria fortunae dona non essent. quid in eis est, quod aut vestrum umquam fieri queat aut non 3 perspectum consideratumque vilescat? Divitiaene vel 1 vestrae vel sui natura pretiosae sunt, quid earum potiu--.
i aurumne ac vis congesta pecuniae? Atqui haec effundendo magis quam coacervando raelius nitent, si quidem avariua 5 semper odiosos, claros largitas facit. Quodsi manere apud quemque non potest. quod transfertur in alterum. tunc est - pretiosa pecunia. cum translata in alios largiendi usu 6 desinit possideri. At eadem, si apud unum, quanta est ubique gentium, congeratur, ceteros sui inopes fecerit; et vox quidem tota pariter multorum replet auditum. vestrae vero divitiae nisi comminutae in plures transire non '• possunt; quod cum factum est. pauperes necesse est faciant.
"> quos relinquunt. 0 igitur angustas inopesque divitias. quas nec habere totas pluribus licet et ad quemlibet sine cetero- rum paupertate non veniunt.
8 An gemmarum fulgor oculos trahit? Sed si quid est in * hoc splendore praecipui, gemmarum est lux Ula. non hominum: quasquidem mirari homines vehementer ammiror.
9 Quid est enim carens animae motu atque compage. quod animatae rationabilique naturae pulcbrum esse iure videa- 1 v. tupra 16,20. 21,11: de sollemni Protreptieorum ordine, i'» neque ob dicitias neque ob nobilitatem neque ob pulchritudinem artiu* studium spernendum esse ostenditur, Hartlich 320. qui praeter hun: loeum et III 3 -7 adfert Fbt Eath. 281 b. Galeui Protr. 6—8, Iamblichi 8 (rfeAristotelis fr.59 r. infra II 6 p. 36,21', Hortens. fr.65/73*|.,68> 73/80 sq., Plut Diot xaMmr dyuyfc 8, Epict. III 22,27 7/8 Hor.Carw- II 2, 1 eonfert Eand 11, 1 PTLYKE PTLYKE II 5,1—18, 35.23-37.17 Peip.
33 tur? Quae tamctsi conditoris opera suique distinctione 10 postremae aliquid pulchritudinis trahunt, infra vestram tamen excellentiam collocatae ammirationem vestram uullo modo mereantur.
An vos agrorum pulchritudo deleetat? Quidni? Est ll enim pulcherrimi operis pulchra portio. Sic quondam sereni 12 maris facie gaudemus, sic caelum, sidera. lunam solemque miramur: num te horum aliquid attingit. num audes alicuius talium splendore gloriari? An vernis floribus ipse distin- 13 gueris aut tua in aestivos fructus intumescit ubertas? Quid M uianibus gaudiis raperis, quid externa bona pro tuis amplexaris? Numquam tua faciet esse fortuna. quae a te natura rerum fecit aliena. Terrarum quidem fructus ani- l^ mantium procul dubio debentur alimentis: sed si, quod naturae satis est, replere indigentiam velis. nihil est, quod fortunae affluentiam petas. Paucis enim minimisque natura 16 contenta est; cuius satietatem si superfluis urguere velis, a ut lniucundum, quod infuderis, fiet aut noxium.
Iam vero pulchrum variis fulgere vestibus putas. Quarum W si grata intuitu species est. aut materiae naturam aut ^^S^umjnirabor artificis. An vero te longus ordo famu- 18 _ 5 de Cic. Hort. fr. 70/77 amoenitas r. Plasberg 66, Muiler 37 ' 1-1. 43/53 (caeli signorum admirabilem ordinem) 12/13 Sen-AdMarc 9» 3 = non potest id forrana tenere, quod natur» dimisit. 15/16 Cic ^ 5 /"^: intellegas, quam illnd non aic necessarium, quod redondat, „T Plasber S 67: «hoLCruqu. ad Hor. Sat. H6.79: eundem non °>odo mediocri pecunia, sed etiaui tenui percipere poasumus: TW. J**t Uic iphilosophus quam parvo eet contentus; 99, 103. Aog. Solil. '!< (Ciceronis liben; cf. Wels, Arch. f. Gesch. Philoe. I 1SS, 479 I9 i20 Arist fr. 57 ^Stob. III 3, 25 -f- Pap. Oxyrh. 666.1:.. r*r.*•«.- U0 " a * °*« *» r«> xoliA «w*,».. ft f i tHm.uillo,? «r r«i r*r V"Z«r,t J laxt; a9a, wJ yif oiJi r0 aifu, oi ro """PVt™ r« t, tumifur,.. «rr,«J«<". «* 2 postremo T' Piip. 4 mereantur Ewi. merebantur libri Ssq. PTL YKE la,| *"-gl f.riari om. P 17 superfuis 'is w» rat.) V «perfiu sur- S er * T» supertluis surgero UTn BorthiM. rw iW.l.i.rt.r.)
34 Boetkii Phil. cons.
lorum facit esse felicem? Qui si vitiosi moribus sint, per- niciosa domus sarcina et ipsi domino vehementer inimica; sin vero probi, quonam modo in tuis opibus aliena probius 19 numerabitur? Ex quibus omnibus nihil horum, quae tu in tuis computas bonis. tuum esse bonum liquido monstratur. Quibus si nihil inest appetendae pulchritudinis. quid est 20 quod vel amissis doleas vel laeteris retentis? Quodsi natura pulchra sunt, quid id tua refert? Nam haec per se a tui» n quoque opibus sequestrata placuissent. Neque enim idcirco sunt pretiosa. quod in tuas venere divitias, sed quoniam 1 pretiosa videbantur, tuis ea divitiis annumerare roaluisti.
22 Quid autem tanto fortunae strepitu desideratis? Fugare, 23 credo, indigentiam copia quaeritis. Atqui hoc vobis in con- trarium cedit, pluribus quippe amminiculis opus est ad tuendam pretiosae supellectilis varietatem verumnue flW L est permultis eos indigere, qui permulta possideant. contra- que minimum, qui abundantiam suam naturae necessitate.
24 non ambitus supertluitate metiantur. Itane autem nullum est proprium vobis atque insitum bonum. ut in extemis ac 2o sepositis rebus bona vestra quaeratis? Sic rerum versa condicio est, ut divinum merito rationis animal non aliter sibi splendere nisi inanimatae supellectilis possessione 26 videatur? Et alia quidem suis contenta sunt, vos auteo deo mente consimiles ab rebus infimis excellentis naturae ornamenta captatis nec intellegitis, quantam conditori vestro 27 faciatis iniuriam. Ille genus humanum terrenis omnibus praestare voluit. vos dignitatem vestram infra infim» 28 quaeque detruditis. Nam si omne cuiusque bonum eo. cuius est. constat esse pretiosius. cum vilissima rerum vestrs 16 Gell. IX 8: verum est profecto. quod observnto rernm sapientes viri dixere. muitis epere, qui multa habeat; XIII 2* PTLVDKE 3 sint P 6 inest om. P 7 vel prius om. P quodai (sui) Schev* Eng* 8 haec s.v.P 12 <in,. tanto Kluss; cf. Eng. U ab opuf tncxpitD nminimor» suae L 28 (qnod) c bonum (est) Laud l E' 'quod) cb. (id) VDLaud' (quod, c. b. est id) I'LE>: cf. £«■?• bona esse iudicatis, eisdem vosmet ipsos vestra existima- tione summittitis, quod quidem haud immerito cadit. Hu- » manae quippe naturae ista condicio est, ut tum tantum ceteris rebus. cum se cognoscit, excellat, eadem tamen infra 4 testias redigatur, si se nosse desierit; nam ceteris ani- mantibus sese ignorare naturae est, hominibus vitio venit. Quam vero late patet vester hic crror, qui oraari posae 80 aliquid ornamentis existimatis alieniB! At id fleri nequit; 31 nam si quid ex appositis luceat, ipsa quidem. quae sunt '° a PP° s 'ta, laudantur, illud vero his tectum atque velatum in s«a nihilo minus foeditate perdurat. Ego vero nego ullum 38 esse bonum, quod noceat habenti. Num id mentior? Minime, "iquis. Atqui divitiae possidentibus persaepe nocuerunt xi c "m pessimus quisque eoque alieni magis avidus. quicquid usquam auri gemmarumque est, se solnm. qui habeat, d 'gnissimum putat. Tu igitur. qui nunc contum gladiumque « sollicitus pertimescis, si vitae huius callem vacuns viator mtrasses, coram latrone cantares. 0 praeclara opum mor- 35 ahu m beatitudo. quam cum adeptus fueris. securus esse desistis!
V. Felix niminm prior aetas contenta fidelibus arvis nec inerti perdita luxu, facili quae sera solebat ieiunia solvere srlande. '»> Non Bacchica munera norant Hquido confundere melle ' «Wl X 20 sqq.: nocU, j Ier nnniMII tf.ll contumqne tiaffbi* ■ ■ cantabit vacuus eoram latrooe rialor dt rcrwo* HhmAm cf. ^B^PklloL LXXIII, 1914, 318) ' qni ornari m rat. P 10 tecnm PTT" 15 pmnamn qoae PTLYDKE ** 17 hnius on. P 24 facili q ne ttfK 36 Boethii Phil. codb.
nec lucida vellera Serum Tyrio miscere veneno. (io) Somnoa dabat herba salubres, potum quoque lubricus amnis, umbras altissima pinus. Nondum maris alta secabat nec mercibus undique lectis (w) nova litora viderat hospes.
Tunc classica saeva tacebant odiis neque fusus acerbis cruor horrida tinxerat arva. Quid enim furor hosticus ulla (»> vellet prior arma movere, cum vulnera saeva viderent f nec praemia sanguinis ulla? Utinam modo nostra redirent in mores tempora priscosl <») Sed saevior ignibus Aetnae fervens amor ardet habendi. Heu primus quis fuit ille, auri qui pondera tecti gemmasque latere volentes <«to pretiosa pericula fodit?
l 6. Quid autem de dignitatibus potentiaque disseram qua vos verae dignitatis ac potestatis inscii caelo e* aequatis? Quae si in improbissimum quemque ceciderun • 23 cf. Ov. Met- I 1 10: effodiuntur opea, inritamenta malorum 24 Arist. fr.59: jtfial <H *nl J6fat ta ( n lovutra fiaUor tmr 1'» iW.isyijro» r (fiit vlropfa« Ianibl. c.8; ef. Mttller 39). Ci«.T»e. nihil melius homini, nihil uiagis expetendum, nihil praestantiu» ribas. iuiperiis, populari gloria. Plut. Apoll. 103e: laatgfHrus 1 Xgtuatur mgtovaCar itfioror () ita fiiytSos igx 1!* *i " ra< • figias Ttolitua; P, ita tiuis xai i6$as 9 ' I : » quae flammis Aetnae eructantibus. quod diluvium Untas strages dederint? Certe, uti meminisse te arbitror, con- -• sulare imperium, quod libertatis principium fuerat, ob superbiam consulum vestri veteres abolere cupiverunt. qui s ob eandem superbiam prius regium de civitate nomen abstulerant. At si quando, quod perrarum est. probis de- 3 ferantur. quid in eis aJiud quam probitas utentium placet?
fit. ut non virtutibus ex difrnitate, sed ex virtute digni- tatibus honor accedat. Quae vero est ista vestra expetibilis * "> ac praeclara potentia? Nonne. o terrena animalia, con- sideratis, quibus qui praesidere videamini? Nunc si inter mures videres unum aliquem ius sibi ac potestatem prae ceteris vindicantem. quanto movereris cachinno! Quid vero, 5 ^ »i corpus spectes. imbecillius homine repperire queas, quos saepe muscularum quo<iue vel morsus vel in secreta quaeque f eptantium necat introitus? Quo vero quisquam ius aliquod 6 •n quempiam nisi in solum corpus et quod infra corpus est 7~ forlunam loquor — possit exserere? Num quicquam libero 7 ( lm P era bis animo, num mentem firma sibi ratione cohaeren- tem de statu propriae quietis amovebis? Cum liberum 8 quendam virum suppliciis se tyrannus adacturum putaret, ut adyersum se factae coniurationis conscios proderet, lin- eJ»am illemomorditatqueabscidit et in os tyranni saevientis tecit; ita cruciatus, quos putabat tyrannus materiam crudelitatis, vir sapiens fecit esse virtutis. Quid autem est. 9 quod in alium facere qubque possit, quod sustinere ab auo P*«JM>n pos8it? Busiridem accepimus necare hospite* 10 3* Boethii Phil. cons.
u solitum ab Hercule hospite fuisse mactatum. Regulus plures Poenorum bello captos in vincla coniecerat, sed mox ipse 12 victorum catenis manus praebuit. Ullamne igitur eius hominis potentiam putas, qui, quod ipse in alio potest. ne id in se alter valeat, efflcere non possit?
13 Ad haec, si ipsis dignitatibus ac potestatibus inesset aliquid naturalis ac proprii boni, numquam pessimis pro- venirent; neque enim sibi solent adversa sociari, natura 14 respuit, ut contraria quaeque iungantur, Ita cum pessimos plerumque dignitatibus fungi dubium non sit, Ulud etiam: liquet natura sui bona non esse, quae se pessimis haerere 15 patiantur. Quod quidem de cunctis fortunae muneribus dignius existimari potest, quae ad improbissimum quemque 16 uberiora perveniunt. De quibus illud etiam considerandum puto. quod nemo dubitat esse fortem, cui fortitudinem inesse « conspexerit, et, cuicumque velocitas adest, manifestum est i< esse velocem. Sic musica quidem musicos, medicina medi- cos. rhetorica rhetores facit; agit enim cuiusque rei natura. quod proprium est, nec contrariarum rerum miscetur effecti- 18 bus et ultro, quae sunt adversa, depellit. Atqui nec opes P inexpletam restinguere avaritiam queunt nec potestas sui compotem fecerit, quem vitiosae libidines insolubilibus adstrictum retinent catenis, et collata improbis dignitas non modo non efficit dignos, sed prodit potius et ostentat indi- » gnos. Cur ita provenit? Gaudetis enim res sese aliter * habentes falsis compellare nominibus, quae facile ipsarum rerum redarguuntur effectu; itaque nec illae divitiae nec il- ■0 la potentia nec haec dignitas iure appellari potest. Postre- mo idem d e tota concludere fortuna licet, in qua nihil 11/12 cf. Klingner 21.1; Dio Chry». LXV 10: «ii^«io tfgtl JvrauH J6Sa Tiftai) PTLVDKE 11 sepisjimis PL l 12 paciatnr P 16 est om. P 1« misicos T' 18 rethorica PTVKH -cu T'D'K -ce Peip. 19 contririom P 20 auersa Peip. (typothetarum errore) 24 sed — indignoa mg.P osteudat PL' 25 resese P 27 rcdareuntur I', ut cid- (ef. Peip. p. LXVI) expetendum, nihil nativae bonitatis inesse manifestum est. quae nec se bonis semper adiungit et bonos, quibus fuerit adiuneta, non efficit.
VI. Nbvimus, quantas dederit ruinas urbe flammata patrihusque cacsis, fratre qui quondam ferus interempto matris effuso maduit cruore corpus et visu geliduni pererrans » ora non tinxit lacrimis. sed esse censor exstincti potuit decoris. Hic tamen sceptro populos rcgebat, quos videt condons radios sub undas Phoebus, extremo veniens ab ortu. i Wi quos premunt septem gelidi trioncs, quos Xotus sicco violentus aestu torret ardentes recoquens harenas. Celsa num tandem valuit potestas vertere pravi rabiem Neronis? <*> Heu gravem sortem, quotiens iniquus additur saevo gladius veneno! —