REsP. Dicendumquod hoc nomen Trinitas, eft col-| 4k.1, lectiuum perfonarum, vnus autem & folus, addita huic|1:9.94 termino, Deus,non dicunt difcretionem perfona, fedi) 41$ naturzab alijs. Vnde vnus folus Deus dicitur vna fola!,; | natura, & quoniam in diuinis eftidem natura, & resna- rurz, fiue fuppolitum:ideo przdicatione per identitaté, Trínitasde eo predicatur. Nec eft fimile de hocquod cítomnis homo, & vnus folus hotno.Nam ifte terminus homo, eft terminus qui poteft confundi,& multiplicari, &ideo hzceft vera:ornnis homo eft homo:nec ftat fimul| pro pluribus,nifi confundatur,& ideo hzc eft falfa, ho- mo eft omnis homo: quia necratione fupponendieft ve ra; nec per identitatem:nec eft idem in homine natura, & res natura.
Satis eff Chrifliano rerum creatarum caufam, &c. Dub. VI.
Videtur dicere falfum. C uoniam,aut dicit fatis quan- tum ad fidem, & fic eft falfum, quia multa alia oportet credere. Aut fatis quantumad fcientiam: & illud fimi- liter eft falfum, quia nunquam (citur ex hoc caufa cii fuf- ficienter. | R z s ». Dicendum quod intelligitur fatis quatum ad fcientiam, non quamlibet: fed neceffariam al fa- lutem. i»: d Deus Pater fe alterum genuit. — Dub. V1.
Videtur male iungere illa duo, quia, fe, dicit onni-| modam identitatem, & alterum, diuerfitatem, & (ic fint oppofira,& illa oppofita implicantur. Si dicas quodv- num diminuit de altero quaro quid, & de quo.
R sr. Dicendum quodoppolitio dirccta inrelliri- tur fernpercirca ide:n: quoniam ergoin diuinis fimul:ft identítas in natura, & alietas in fuppofito,& hoc ine o- pofitione, idco nomen identitatis,& alietatis in ferme rie vno, vniuntur fine oppofitione ad fingularis modiex pretfionem.
Pater vt baberet filium de feipfo, non minuit feipfum Dub. VIII. | Videtur dicere falfum, quia illud argumentum valet: Quicunque fic generat vnü filium, vt non poffit amplius generare,minuitur eius potétia: fed fic cft in Patre: ergo- R z s r. Quod illud verum eft, fi generare alterufti Iff: potentiz,íed quod vno genito alterum po(Tit generate,dicit PECSRCREDENESANOTNTOUNTURNEERRE, SUDORE ONERE RR ns Ti re,dicit imperfectionem potentiz in generando quia ex! A hoc oliendicur »quod nontotum dedit vni.
ie. N - Defealterum fe genuit non vtique alterum Deuys, fed ' IM «lieram perfonam, — Dub, 1X. (I s t Quzriturvtrum dicatur magis proprie alterum, vel "n alium: videtur quod alterum,quia minorem dicit diuer- T. [hitatem, quia Sortes dicituralter ac: fed in diuinis mini- a. pyph in c. ma eft diuerfitas, Sed contra: Differentiz accidentales —— leder. |faciunc dici alterum: fed in diuinis nullum eft accidens, iy, ergo non deber dicialterum. | m Jr ITEM videturquod neutrum bene dicatur. Si enim "i differentiz fubftanriales faciunt dicialiud, & accidenta- isl les alterum, cum neutrum cadat in diuinis, neutrum vi- : detur effe dicendum. o RzsP». Dicendurb,quod quia patér differt filio &in » jw, | —— [fuppofito, &in Proprietate:ideo poteft dici alius,& po- n teítdicialter. Sed quoniam proprietas illa non agcidi: "wm períonze: ideo magis proprie dicituralius. Et quia, lit, refpicit fappofitum,a/:ud effentiam:ideo recipitur ibi a- liu 1n maículino,non tamea aliud in neutro, ARTICVLVS IL ud Á D intelligentiam eorum quz tangit Magifter in Art. IL.— przíenti diftinctione quatuor quarruntur. Primo virum hzc locutio fit concedenda in diuinis: Deus gc- nuit Deum. Secundo vtrum vnitas ellentiz-admittat hanc locutionem: Deus genuit alium Deum,velDeus eft aliusa Dco. Tertio quaritur de (ignificatione huius no- minis, Dij, vtrum videlicet grammatice potfimus dice. replures Deos.Quarto & vltimo quzritur dc fu ppofitio- ne illius nominis, Deus:vtrum fü pponat pro perfona, vel pro effentia. | QVESTIO L 4n Dew genuerit Deum, — joe a, | 0o generat hominem, vndc fi in diuinis eft genera- tioproducitur Iimilis in natura:ergo cum pater fit Deus, non generat nifi Deum:erzo haceít vera: Deus generat Deum.: IT£ M quidquid habet filius aut habet fe, aut ab alio. Sed habet dcitatem, & non à fc, quia fic effec ingeni- tus: ergo habet ab alio: fed non habet nifi per gene- |. rtionem,&non habet dcítatem nifi ab habente deitaté: & habens deitatem eft Dcus:ereo, &c.
Mopof| 1. CoN TR A: Hoc nomen, Deus,fignificat effenti, ftue fübftantiam:cum fiz terminus fubftantialis: fed hzc non conceditur, immo eft £il(à: Effentia generat eflenam:ergo fimiliter & ifta: Deus genutDcum. ——— 1. Ir£ hocnomen, Deus, aut fupponit pro omni perfona. aut determinate pro aliqua. Si determinate proaliqua; ergo relítringitur eius hgnficatio ab aliquo. Nec eit dare quod ab alio, nifi ab hoc verbo genuit, velgenerat Scd regula eft, quod terminus pofitus in prz- dicato, non reftrin git terminum parte fübiecti rationc ligniticationis:ertro Itat pro omní perfona. Non ergo vi- detur locutio vera fecundum quod accipitur pro perfo- na Filii:ergo,&c.
Ir£u ifteterminus, Deus,quantum eft de fe, eque bene fupponit p:o filio, ficut pro patre: ergo cum filii fit 3on generare,ficut & patris cí generare, f1 hzc eft vera: Lets Senerat;pro patre:eadem ratione, & hxc:Deus non senerat pro Bilto:fi erco hzc non conceditur, nec prima.
C c!
Funda. Von hac locutio:Deus genuit Deum, fit conce- Dcnti. denda, videtur per hoc quod dicitur in [fymbolo: Deum de Dco:fed hoc non eft.nifi pergignitionem:ergo Deusgeneratur de Deo: ergo ifta locutio eft conceden-|D da: Deus genuit Deum. | x ITEM generatio ett ref; pectu fimilis in natura. Vnde nf v. de 4. ITEM contradictoric o ppofitra funt vera de libecfub difiunctione. Quia de quolibet vera eftaffirma- ; [t0 vel negatio:ergo fi Deus genuit Deum, aut Deum qui eft Pater,aut Deum qui non eft Pater, Sed qued im- plicarur contingit fimpliciter inferri, vc fi dicatur homo, qui non currit,difputat:ergo homo non currit:ergo fimi- liter fi genuit Deum, qui non eft Pater: Deus non eft Da- terfed (i non eft Pater,non generat:ergo,&c..- CowNcrvsro.
Dicere, Deum genuiffe Deum, efl fententia, c loquutio catholica.
gulacít quod termino habenti formam refcicantecedensiüib eodem modo fupponendi,fub quo ,antecedens przceflit i pfum relatiuum,nifi faciat relatio- Expluim nem i;mplicem. "E ide fip. 3. L Exprimaregulà patet refponfio ad primum. Cum |4w&. s fin.
ie | LAN Fam generatio non eftformza, fed fü ppofiti: fed hc cft: edu uir dali SO Pe:ro vel Ioane:fi pro illo,eft locutio vera: nec tamen ad illum reitringitur, & hoc patet: quia fi addatur diftii- butio, confundet illum terminum pro omnibus: fed fi ellet reitiictus, noa confunderet niii pro illis ad quos fe extenderet re(trictio. Vnde aliudefi terminum rcítrin- giad vnum, aliud eft reddere locutionem veram pro vno. - 3. Ex tertia regula patet rcíponfio ad tertium. Licet enim hzc fit veia pro patre: Deus generat Deum:tamen hzc: Deus nongenerat Deum: non eft vera pro filio. pts, qe. Cumenim ifte terminus, Dew, dicat formam non mul- (lruitne- tiplicabilem, non differt ei preponere negationem, &'gario; poftponcte: idco cum ncgatio prepofita totaliter,& om-| id pos nino à fubiecto remoucat przdicatum, fic & negatio ni poftpofita remouet totaliter pradicatum ab hoc termi- j | no, Deus, cum dicitur: Deus non gencrat, quia remouct iquolibet (üppofito:& idco alium modum habct füp- ponendiin alàrmatiua, quam in ncgattua; quia in aflir- | matiua crat locutio vera pro patre: 1n ncpgatiua vero non poteft cflc veritas dicatum illud.
4. Ex quartaregula patet quartum. Cum enim rela- düuumomnino habeat fuppofitionem antecedentis, & Mte terminus in przdicato füpponat pro Deo genito, d latiuum refert pro illo, & ita fenfus eft: Deus genuit Deum, qui Deuscenituscít Pater,vel nó eft Pater; & hz eftivera pro negatiua:neclicet inferre: ergo Deusnon cft D 3 Pater:quia ———— ÁÁÉÁÉEÓPIGU AUR: d ERE: » quia ncgatio remouct totaliter przquo- I. Per. £F. 9 n Funda. menta.
Cap.140.j.
—————————————————————— IE mei RNC dE -—- —Ó———À— Á— | Pater: quia mutatur fuppofitio: imo eft ibi figura di-| A|uum habens fubftantiuum coniunctum, in przdicalo-| -— | Qionis, | QV./ESTIO II An Deu genuerit alium Deum.
dienander dlenfis 19.4.50. Memóre y.arf.a. Scotis 1. Sent. dil. 4.4.1.
1N Y J Trum vnitáseffentiz admittat hanc: Deus generat B alium Detm: & quod non, videtut. Aníelmuse- nim inProfol. Cum dicimus Deum de Deo:non incelli- gimus alium Deum:fed eundem defeipfo. " IrxMÍigenuitalium Deum: fed vbi eft vnus,& alius ibifunt duo:ergo fi genuit alium,funt duo Dij. Ir £ Maliusdicicalieratem in generali:ergo cum ge. nerale fpecificeturper adiuntum: hoc nomé,Deus,fpe- cificat ipfum: fed I1 ípecificat, fpecificat ratione formae: ergo notatur alieras in forma: crgo non cft admittenda talis locutio,cum non fit ibi alietas in fofma. ' Ssp contraGeneratio importat diftin&ionem, & diftindioalietatem aliquam: ergo & generatio:ergo fi hzc De qwe fv. prs dob. 1.
PE a— ce capu a. oos aumpaptah Qua DoD, ^. cuui lREoct. uA.
eft vera: Deusgenuit Deum,& hac per confequés: Deus diftinguiturà Deo,vel genuitalium Dcum.
$1 dicas, quod non fequatur: quia generare importat diftin&ionem, vt modum:fed diftingui, vel effe alium, vtrem.
CoNTAR 4: Ád confequentiam vt modum fequitur confecutio, vtres:vnde [1 hecceft vera, fi homo cft, ani- maleft:etiam ad hominem fequitur animal; & praterea conftat quod diftin&io generationis non tantum eftá|.
parte intelligentis, verumetiam à parte rei: ergo illi di- ftin&tioni, vt exercitz,refpondet diftintio realis.
. IT E M affirmatiua elt falfa: Deus genitus eft Deus generans:ergo negatiua eft vera:Deus genitus nó eft De? generans. Sed (icut affirmatiua fignificat identitatem:ita negatiua diuerfitatem:ergo ficut Deum generantem, & genitum contingit adinuicem comparari mediante ne- gatione,ita mediante alietate: ergo heceft vera: Dcus genuit alium Deum. | s. Ire M Pater fiueDeusgenuit alium, hzc eft vero: conftat ergoaut alium Deum,autalium non Deum: fed nonalium non Deum:ergo,&c.. | 4. Ir EMaliw eft terminus maículini generis, qui ftat pro perfonain pattitiuis cerminis: ergo ais dicit alietaté per onalem:fed haceft vcra: Deus genuit Deum alium in perfon&ergo fimiliter hzceft vera:Deus ge nuit alium Dcum. ah Cowcrvsio. ^ Artificialiter loquendo, non eff admittena bec fenten- tia: Deu genuit alium Deum.
1, Res p. adarg Dicédum quod hzc con(üueuit diftin- gui. Deus genuitalium Deum. Quia, aliis potcft te- neriadie&tiue, & fic ponitalietatem circa formamiftius termini, Deus: & ficlocutio eft falfa. Poteíft etiam te- neri fübftantiue, vt fübítantiuetur, & tuncceftappoftti- ua conftructio,ficutanimal homo. & eft (enfus: hoc mo- do Deusgenuitalium Deum, id eft; genuit alium;qui eft Deus: & in hoc fenfu cft locutio vera. Sed licec ifta di- ftin&tioin locutionibus theologicis propter quendam proprium modum loquendilocum habeat, tamen quá- tum eflet de virtute fermonis nó cflet diftingueada: quia adiectiuum adiunctum fubftantiuo,vt homo albus,non dicitur fubftantiuari, nec appofitiua conftructio dicitur ibi effe, maxime cum illafit minus communis, refpectu magis communis. Vndecühocno en, «liifit adiecti- E ww Dift. IV. | cutione ponitalietatem cifca ipfum ratione fuppofiti, & forma. Etpropterca (i velimus artificialiter procedere, | iudicanda eft talis locutio falfa. Propter hoc adintel- | ligentiam di&z locutionis, notanda elt regula commu. ( nis. Non habet locum omnimoda diftinctio,vbi non p.a, eft ex diuerfis caufis vnio,verbi gratia, Pater, & Filius, & | Spiritus ([an&us, vniuntur in hoc nomine, Det, non cx | diueríis caufis, fiue ratione diuerforum: fed ratione vni | deitatis, fiue efTentiz. Vnioex diuertíis caufiscft: vt in | homine vniunturP'etrus, & Ioannes razione diuerfarum humanitatum,quia alia eft humanitas Petri,& alia Ioan-, | nis. Etiuxta hancregulamab oppofito eftaliarevula Ac- | cipienda. Non habetlocum omnimoda vnio,vbi c(t (i- | mul cum vnionc diftin&io, vt Pater,& Filius, & Spiritus fanctus vniunturin vna deitate, fiue eflentia:fed diítin- | &ionem habent ratione pluralitatis perfonarum. Secun- | dum hoc eft attendendum, quod in diuinis quedam vo- | cabulaimportant diftinctionem folum, quzdam omni- | modam vnionem, quzdam medio modo. Quoniam er- | go Deusgenerans, & Deus genitus, & fi fint perfonaliter j diftin&ti,tamenin deitate vniuntur ex eadem caufa,quia! vna deitate: ideo non recipiunt nomina importantia | fimpliciter diftin&ionem. Ideo hec non admittitur] — | Deus diftinguitur à Deo: fimiliter Deus genuit alium | Deum. Itemratione diftin&ionis non recipiuntur vo- | cabula omnimodam importantia vnionem in fuppofito | & forma:vnde hec non recipitur: Dcus genuitfe: fed il- | laquz medio modo fe habent,recipiuntur, qualeefthoc| — | verbum,generat,quia dicit diitin ctionem in perfona ci | vnitatc ellentiz. Similiter hzc conceditur:Pater generat; T alterum fe, Vnde Auguftinusad Maxim. | Pater genuit iiem alterum fe: Et fimiliter fuper Ioannem: Pater mittens:sl. 7. Filium mifit alterum fe, & ex hoc cft,quod non fequitur | st? ad generationem, verbum fimpliciter importans ditin cau &ionem, & ficpatet primum. | | 2. Àp illud quod fecundo obiicitur de negatione. bene concedo quod eft alietas: fed camen: non fequi- | tuc quod poffit dici alietas in cffentia,fiue forma deita- | tis. Vndenonfequitur: Genitus eft alius à generante: | ergo alius Deus, quia mutatur fü ppofito huius termini, PtHs.
3. Ápillud quodobiiciturtertio.aut alium Deum, autalium non Deum. dico quod non fufficienter diui- | dit, quia non eft contradictio, nifi accipiatur negatio | refpectu totius. Inhacenim: Genuitalium Deum, duo dicuntur, fcilicet quod Deus Deum, & quod alium in deitate: & idco ad hoc quod fümatur contraditio, ne- ceffe eft quod feratur füpratotum. Vnde ficut non valet, demonflrato monacho nigro qui eftalbus per naturam,! ifte aut eft albus monachus, aut albus non monachus. quia vtraque falfa:fimiliter in telligendum eft in propolt- ati to. Nec valett:Eft Deus, & eftalius:sergo eft Deusalius| js immo eft ibi accidens. Sicut. Hic eft bonus, eft citha-,,, 44 cedus:ergo eft bonus citharedus. wit di 4. Apillud quod vltimoobiicitür, dicendum quod wd | Altus rods fit mafculini generis: tamen quia ponitté pad | circafubiectum, abillo tiahit fuppofitionem:& ideo nó 'reneturperfonalirer,nifi fecundum quod fubítátiuatur. | Sicut ergo.cum dicitur, vnus Deus,hoc nomen, vnus di- | cit vnitatem fubftantialem,ita fi dicatur alius Deus.aliw, | dicicalietatem fuübftanrialem: & ratio huius venit, non | tantum quia adiectiuum: fed quia gencerale,quod fpeci- licatur peradiuncum. | QVESTIO III QVESTIO III Annomen,Deus, congrue pluraliter infleclatur. | * Trum hocnomen, Dest,Pramtnatice figni ficet plu-| «d orf? ralem numerur, fiue an congrue poflit dici, ple | nM Boss oye ete mon | Dj. Quod DUERME S HES UN TRE NEN NER c NE Interp! 6. | intellectus funt idemapud omnes, quamuis voces fint diueríz,(cd modi fignificandi confequuntur modos in- telligendi: ergo cum apud Hebrzos congrue dicatur He- leim, quod xquipollet ei quod eft, Dj: ergo & apud nos.
2. IT E M ftcut vult Philofophus, Verum praíuppo- nit congruum, vnde Catonis eít, vel non eft, necverum necfalium fignificat:fed hzc vera eft: Nó funt plures Dij: ergo congrua: ergo & hzc congrua:Plures funt Dij:quia negatio non remouetincongruiratem.
3. IrE MficutDeusconuenit vni foli: ita principium creaturarum vni foli: (ed quamuis falío dicantur plura principia: tamé dicuntur congrue ergo pari ratione pof (umus dicere: Plures Dij.
4. ITEM hocnemen,Pbeix,non habet nifi vnicum fuppofitum:tamen congrue dicitur:Plures phaenices.Si vie tu dicas.quod fuppofttum plurificatur per cceffioncm ST cemporis,obijcio tibi de hoz nomine $»/,quod nullo té. un E plurificatur, & tamen congrue dicitur; Plures fo- D es:ergo & plures Dij.
ConrTR4:Omne nomen g habet pluralenomen ef! appellatiuum, propria enim nomina non plurificantur. Non enim dicitur,plures Petri,vcl Ioannes:fed hoc no- cm men Deus,non eft nomenappellatiuum:quia nó figaifi- UE cat formam mulciplicabilem:erzo,&c.
; IrEM hoc nomen Deus,eft proprium diuinz natu- rz:fed nullum tale multiplicatur: ergo, &c.
^^ i: |fundamenta.
ES | CoNcrtvsrio. Dei nomen,ecundum artem loquendo,non babct plura- le:net po[jumws dicere plures Deos. M Ad predictorum intelligentiam eft notandum quod hocnemen, Deus,dicitur tripliciter,fcilicet nuncupari- ue,adoptiue, naturaliter. Primis duobus modis plurifi- - (Cerf. catur. Vnde Apoftrolus;Si quidem funt Dii multi, &Do- s mini multi: fed tertio modo non, quia fic hoc nomen, dis t Deus fignificat diuinam naturam, cum conditionibus, vir quará collectionesimpotlibile eft in alio reperire:&ideo v ficut nomen proprium non habet plurale fecundum artem loquendi, ficnec nomenDei.
Heloim 1. Apillad ergo quod obiicitur,quod apud Hebreos ipud He | habet pluralequod eft heloim; dicendum quod modi fi-| bt. con. enificandi non tantum requirunt diuceríos modos intel- dun " lieendi generales, (cd etiam modos exprimendi: quoniá bcdlari crgo ipi habentarticaios, & modos cxprimendi diucr- (os,quos nos non hab mus;ideo illi poflunt dicere: fed nos non. |: x. Ap illud quod obiicitur, quod verum prz- fupponit congruum; dicendum quod dupiex eft incon- : gruitas, vna eltex difcoh xrentiaadiacent'um vt Catonis z- eft: aliaexdifcohxrentia intellectuum, vt cum dicitur, i plures Petri. Prima incongruitas tollit veritatem, & fal- fitatem.Sccunda vero incong:uitas habet falfitatem có- g — Hiunctam,& ideo quia per negationem remouezur falfi- so |^ [tns &fancti maluntloqui vere quam proprietatem fer- i» | monis feruare, & loqui minus vere: idco ncgant pluras i Deos. Porcíttamen dici quod quamuis hzc vox,Dii, nó ro |Antithefis fit vox fignificatiua fccundum artem, & rmpofitionem, en: '"— [tamen eitvox fignificatiua ex accommodatione vfus, vt ollipro illi; & idco generat falfum inzeilccttum affirma- tiua: & negatiua, vcrum,quamuis non crammatice.
y etti 3.4. Adillad quod obiicitur, quod principium vni foli conuenit, fimiliter & phaenix;dicendum quod con- uenire vni folicftrripliciter. Autenim eft, quia imponi- ^ tar nomená forma immultiplicabili, vt in propriis nominibus, & fictollit pluralitatem re. & confignificatio- ne. Aut imponiturà forma quz nata eft communicari, quamuis non communicetur propter determinatio- nem, vtdicitur principium creaturarum. Aut propter defectum materiz, vr phoenix, & tale tollit pluralitatem ABPHEDE com t | |fecundum rem. non fccundum confienificationem: Quaít. 11. & III 4nif v. de p. Quod fic, videtur. Quia fecundum Philofophum, |A| quia poteft confignificari calis forma, vt potelt multipli- 43 cari per fuppofit: QYA£STIO IV.
An bocnomen, Dew, pro perfona [upponat, vel pre natura.
Petrus de T aramtaf. 1. Semt dif. 6.4 6.:. e D E fuppofitione huius nominis, Deus. Et quatitur| Adoppof. vtrum hocnomé, Deus, de fc fupponat perfonam, vel naturam. Quod perfonam, videtur per illud Ambro- 11i: Benedicat nos Deus,Deus nofter:benedicat nos De*. Ambrofius: TrinaDei profeffio Trinitatem indicat per-| 4mb.is fonarum;ergo cum Deus fit ibi fineadiun&o,de fe fup-l Pf«l. 66, ponit perfonam. mE MM IrzMrationcobíjcitur fic: Hoc nomen;homo,fuppo- nit pro omnieo,cui ineft humanitas,ergoà fimili,& hoc nomen, Deus,fupponit pro omni eo,cui ineft Deitas:fed hoc eftperíona: ergo,&c. - Ir zM hocnomen, Deus, fignificat deitatem in coh cretione: fed non nifi in concretione ad füppofitum quod cft perfona,fed terminus concretus proprie fup- ponitproeo, refpectu cuius importat formam,vt album magis proprie Íu pponit pro realba, quam pro forma:cr- co,&ce.: CoNTRA: pronomen rcfert rem pro proprio fup- C pofito. Sed cum dicitur: Benedicat nos Deus, & metuát eum,hocpronomen eum,refert naturam, non perfonam, ergo, &c.
IT EM quiaifte terminus, homo, proprie fupponit pro indiuiduo,ifta eft falfa: homo eft Sor. & Pla. quia idé indiuiduum non recipit illam przxdicationem. Sed hic eft vcra:Deuseft Trinitas,velDeus eft Dater, & Filius:er- cocum illud predicatum non conueniat vni perfonz, patet, &c.
IrEM terminus qui proprie fupponit perfonam, ad- dito fibi termino partitiuo, ftat folum pro vno, vt cum dicitur, vnus homo currit:ergo fimiliter cum dicitur, v- nus Deus; ergo haceft (impliciter fala: Vnus Deus cft Pater, & Filius.
CoNcrvsrio.
Hoc nomen, Dete, fuyponit natwrati C [uppofirum, quia babet naturam termini comms- ntu,C termini difcreti.
Rsr.adarg. Dicendum quodhic confueuit effe du- plexopinio. Vna quidem eft, quod hoc nomen, Deus, fignificat proprie naturam, & fupponit perfonam: a/i- quando vnam, vt cum dicitur: Deus generat: Áliquan- do duas, vt cum dicitur:Deusfpirat. Aliquando trcs, vt cum dicitur: Deus cft Trinitas, Et ratio huius eft, vt di- cunt, quia cum multa fuppofita habeat, habet naturam termini communis:terminusautem communis propric fupponitpro indiuiduo: Pro natura vero, vel pro forma, non fupponit nifi trahatur, vt fi dicamus, homo eft fpe- cies,fic dicunt in propofito. Vlterius dicunt, qued quia füppofita omnia funtin illo vnica fuppofitione: ideo ft- |, mul poteít (upponere pro multis perfonis, licecillud nó poffit ifte terminus homo, vel aliusterminus communis, & ficfolueruntobiecta. Alia opinio eft, ee proprie fupponit naturam ficut fignificat, & non fupponit per- [onam ni(i trahatur ab alio,vt cum dieitur Deus generat, & hidicunt quod cum dicitur:Deus eft Trinitas, ibi ftat pro natura non pro perfona, & vna natura eft tres perío- nz: idco vera cftlocutio. Etratio huius pofitianis eft, quia hoc nomen Deus, habet naturam termini difcreti, cum non habeat plurale: ideo idem fignificat, & fuppo- nit propric:cum ergo fignificet naturam, illam proprie fupponit. Scd melius eftdicere vtrumque, quia habe: naturam termini communis, & termini difcreti. Ter- BN M Me UM AA pp guutqueccdngibsduarcelcen nnd. cai qp aree te tw L4 Opinio S. F hem.
Optmte «t- lexand. 4 lenf.
mini com- — 'À t.de Iris.c.1, enti Sent: quia fBea fapiens eff, o ell: boc enim efl frbie, 7") 4llo modo quifquam dixery Jf ("Em: ipsius MESA iar miquaefeffen-| Page, tpfe lapientia eff; cà digizyy dels fapientia parri, dons. c/heljentiam cenuiz, Nazi i5 (lla Jezmpis Anomf]ippts, quia non eff aliud f. eft ib; fapieu:ta, quae efJentia, ideoque quod xb Milieu mini communis, propter pluralitatem fuppofitorum: termini diícreti, ratione formz non multiplicabilis ideo proprie p ims tam naturam quàm períonam: tamen rationes ad vtramque partem concludunt verum, fuo modo:hocautem non poteft inalio termino inueniri, & ideo nec confimilis modus fupponendi.
HAX LOCV TIONES NON CONCEDVNTVR, PA.
TER GENVIT DIVINAM ESSEN. TIAM: DIVINA ESSENTIA GE- NXYIT FririvM: EssENTIA Gzmnuit effentiam. Quoniam ipfa nec genuit,nec genita eft, A qua faptems eff-ita mec e[fentiam qua efl. Vr enim f'apien- tta faptens eff eh" potentia petens: tta eh effentia tfe eff. Eaderná, fapientia eff, C potentia. que c/Tezstia, Patet ttaque ex predscfas, quia. Pater effentiam diuinam H0" ge. »nuif.
: Huicaduerfari videtur Auguftinus, 7 ned e bid, ty ff.
DISTINCT. v quod ipfeefhid eff) Filium, qui eff tllud quod Pater eff. Nz quod Pater eflc Filius boc eff fed mon qui Pater eft, e ff diuina Effentia. Ad quod catholicis Tracfatoribus confentientes dicimus, quod nec Pater ge- "uit diuinam Elfentiam, nec diuina Ejfent a genuit H- Gum nec Dinina effentia genutt Diutnam E/fentiam. Hic aatem nomtne E/Jentie intellicimus diuinam HATHYAPI, que communs eff tribue perfouis eh» tota in fonaults. Ideo non eft dicendum,quod Pater genuit diuinam effentiam: quia f Pater diceretur genuile diuinam effenttaz, diui- "a Qjentia relatiue diceretur ad Patyepy, velpre relatiuo Alias partes quzftionis exequitur.
Ttaetiam nonefl dicendus, quod Diuina E/fentia £t- "utt Filiusy, quia cum Filings Jtt diliina e[fentia,tam c [Jct Filius res à qua generatur (C ita eadem res fezpfagm gene- raret. Itaetiam dicipius, quod e[Jeutia diutza nog Centut effentiam.* Cum enim vna Cr fumma quedam es fit) uias. | diu:ra e[fentia, [i diuina effeutta e[fenttam Sent, eadap ma m res feiofam £enutt, quod omnino efje non poteft: fed Pater | Pent ibi LESE T E t.de Tii. j Oneretur,. Stantemrelattue diceretur, uel fro relatiuo fe ls er genuit FUium, Cy à Patre cj» Filio procedit Spiritus | ss Fide ca: »- poneretur, non indicaret effentiam Ft entm att 4A fe ncits. thole, Ca Imus o $. libro de Trinitate: Quodrelatine dicitur, noy Que videanturpredictis effz contraria probatur indicat fab/Aamtiap, OrtfrA 0r.
Secundaratio.
m.;, " chim, IT Pradiéfis autem videtur contrarium effe quod dicit ^INT usc. | A uouffinus: Hoc,tnquit, €f! Deo efje, quod l/apere: uude on pater e fílius fomtul[unt uma "fapientia quia vna e[Ventia: i n iis Jenttam. Idem in lib. de Fide Ad Petrum ait; Sic Chrifli "ateperfonam,Detim ve WP CrCde, eo diuinitateg OHUs de natura. patris natam ejje on dubites, Hic videtur dicere, quod zatura fl ffi H4I4 de natura patris, Idess in lib., j. de Trizitateat: Di- citur fibus confilium de confilio, et voluta devolunta- teficit fabflantia defabffantia, Japtentia de faptentia, Et Pic videtur dicere, qued[ubflantia fit cenita de fibflan- Ha, (3 fapientia de fapientia. Sed bocita determina "s tete je qttod f'apere. Quod fi boc e^ febi effe, quod fape- Saprentia de fapientia, e)- fubflantia de Jfubflantia efl,id : 02 per tiam fapientiam quam Cent. Pater, Japrens E left, filins quj ef faptentia,qui est fubflantia, est de farre, Quid enim aL rud QICEERLUS, CHI diciz ie, boc ifi eff ef- qui ejf i x fubflantia e fapientia: e filis aniest. di- dfape Fefyeo cff (140 fapiens 0T? E;eg quecaufat-|— uiritue, natos off deparre, qui c! natura UE Et «t Ut faptens fft, ettaps j fa tl caufa eff vt fit. Si €"Q0 Jexpre[frus dicamus icis filnym Japtentiam effe de pa- APERIA,QUATZ cest iz CAR a cf "Ut fapiens [rt e can[a Mtrefapiestia, et» dicimns; fitum f bf hIantiam efe centtum 4 fit,4 Patre genttam, de Patre, Co a patre fbflaztia. Corved auteni ita intellrgi quid enim eh — debeat. "Itu ] notus offendit 2 [rro 7. de Trias. dicens: Tem fi Pateyeft genttor effentie diuine fentta diuina at, eo Der fit eo qued generat, e). eff, e IA eff nop Reo. eionen;; Jed S'gnentt echitus cana circa f^ "ergo pfamque! oup pp; dicitur lunzcy pa i | S4 e/o ficut lumen delumi. UIAIC, UE dnquit E e Vieraae vmm lump; oe iteliattuy Jeptentia de laptentia: e» UICTOtE BA fapientia, eb» pa e[Jentta. Ite 1deo Chrifhirs dicitur virtus, C fapientia Dei, quta de pa- Bre Utrtute e fapientia etia "fe virtus, C fepichtia cff, UR x eo ficut ipfe COWYSeUeSeex Mure decr C MTM. esci apere qua7n efJe, eadegm de fapientia, H5-SICHE er 20 pj 07 CETHIT fier tia, ^ Cot.t.
Diftin&. V.
icuz tpfe lumen de patre lumine eft, ci tpfe fons vite eff a-|A Quodlegitur, Pater de (ua fubftantia genuiffe Fiud Deumpatrem fontem vite. Filius ergo fapientia de atre fapientia eff, ftcut filius lumende patre lumine, c Deus filius de Deapatre, vvt e? ffngulus fit lumen, c finulus Deus, C femoulws fapientia, c fimul vnum lu- men, unus Deus, vnafapientia. Eccemanifefle bis ver. bis aperit Augu[linus: ex quo fenfu accipienda fimt predi- éapverba, er bis fimilia, feilicet cum dicitur [abflantia de fabflantiayvelfubflantia genuit fubflantiam.
Quod videtur przdictz expofitioni contrarium.
Huic vero etiamtd contrarium videtur, quod Htla- rius ait tna, lib. de Trinit. Nibil, quit, ntf natum a- bet filius si geniti bonoris adrmtrat:o in bonore generan. tiseff. Cum ergo filius ejfentiam babeat ( tota enim ineo eff diuina effetta ) videtur quod ipfa diuina efentia na- tn fit. Item in 5. lib. ait: Natiuitas Dei nonpotefl eam, ex quaprouecia efl, non tenere naturam,necenim aliud qua Detis fabfiflit quad mon aliunde quam de Deo f(ub/flit. Ecte bic dicit natiuitate Det proueciam ex natura, et ta videtur ex bis verbis, atqueprediéfis natura Dei, e enita, (i genuifee. OQ uod apertius dicit in lib. p. dc zin. Nos inquit unigenitum Deum in forma Dei mancztem innatura bominis snanife profitemur, nec vitatem err e feruilis in naturam diuine vntatu refiendinur: mus» fedex eo eiufdem generis genitam naturam, natura- liter in fe giqnentem babuilfe naturam,que in forma va- ture fe gtqnentis manens formam natume, e infirmita- tis corporalis accepit.Non enim defecerat Dei natura, ne effet: fed infe humilitatem terrena natiuitatis manens fi- bi Deinatu a fafceperat, generis feti poteflatem im babttu affumpte bumanttatis exercens. Ecce hic aperte dicit, et naturam genuife, C naturam genitam, ci maturam af- ümpfi]fe naturam: quad à pleri[q, negatur. Iter» ii eode; Nunquid vntgenito Deo contumelia efl, Patrem 5: 'n- safe Deum e[fe, cum ex innafcibili Deo natin:tas Vnigenila fn naturam vnigenitam fubfiflat? Ecce et bic diat vntgenitam naturam.
: Quomodofint intelligenda premiffa verba Hilarii.
Sedquia bec verba fane vult intelliai, tpfe tdem d'cit in 4. lib. Intelligentia diclorum ex caufis efl al]umenda dicendi,quia non emori tes, [ed rei fermo [ubiecfus eff. Hacergo verba ita istell'ei poffunt: Nibil babet frlinus ni- lfFnatum id efl nibil babet fecundum, quod Deu: eff nifi quod nafcendo - C ipfe nafcendo Patris in fe fnbi- [lentem naturam babutt. Vnde Hilarius add:t in glbro: Eandem naturam habet genitusquam tlle qui genutt:tta tamen, vt natus non [it tlle qui genuit. Nan quo moda e- Hil etrta sel. iib...dt Trim.
Ctra fine.
rit pater ipfe, cum genitus fit? Sed in bis tpfos fc falhrt ille E, |reaufion confitere. Idem in eodem: Confiteor Deum paqui genitus efl im quibus totus efl ipfe qui genuit:qu'a mon efl aliunde qui genitus efl: eir ideo nonrefertur ad aliud, quod in vno [ubfi Hit, et ex vna. Ac fte fm generatione fig Ce naturam fuam,'ut ita dicam, fequitur indemutabilzs Dem indemutabilem Deum I gnens, necnaturam (uam deferit ex indemutabili Deo tndemutabilis Dei perfecía nttiuitas. Subfiflentem evao ineo Det naturam intelltga- mustum n Deo Deustmfit.necprater eum quii Deus ef, qu/quam Deus alszue fit: quta ipfe Dens, eor 122 eo Deus. Natura ego Dei patris veritas, in Deo filio effe docetur. Cum in eo Deus intelimitur effe qui Deus ef]. Eft enim v- Wus 1n vymo, co vnius ab vao.
x c —— UR SAGT INC abb DM, p - E ENORUSRE QUE AL GMUES DOR HMM —— UA T RET nez rurfum corporali in[imuationepatrem tm filio predica- C lium,& Filium fubftantiz Patris.
Cap. 1.90ff primcipium Dicitur quoque, c frequenter in. fcriptura legitur Patrem de fua fubflantia genuilfe Filium. Vnde Augufli- nus tn lib. defide ad Petrum ait: Pater Deus denullo geni- tus Deo, femelde fua natura fine initio genutt filum Dei fibi equal£, c cadem qua tpfe naturalter eternus efc ds- uinttatecoeternum. Ecce bic dicit Auguflinus, Filrum enitumgdenatura Patris. Efl autem vna natura Patris,|- c Fil cr Spiritus fancfi. Siergo de natura Patris geni- tus eft Filius, genitus efl denatura Fily, C Spiritus [an B iino de natura triumperfonarum. Idern quoque Au- u[linus tn lib. r$. de Trin. dicit. Chriflum W. "filturm fab- |: Colof.i.b. |: C.194w fris. |.
antie patris, c de (ab[lantiapatris genitum, tracíans illud verbum Apoftoli loquentis de Deopatre fic: Qui e- vuit nos de poteflate tenebrarum, cb tran[lulit regnum fil charitatis fue. Quod dicium ef, inquit, fili) charita- tis fue, sibilaliud intelligitur, quam fil fus dilecii, qus|. fig fabfatia fie. Caritas quippe patrisg im matura eius eff ineffabiliter fnmpliti nibil efl altud, quam ipa natura atá, fbflantiayut fepe diximus,e7 fepe tterarenon pitt, acper boc fla charitatis etus nullus alins efl, quam qui de fahílastia eius eft genitus. Ecce hie aperte dicit Augu- fines, Filium effe gemitum de fublamtia patris, e filum fubflantie patris. Idem quoque rcd in lib. 3. con- fra hereticum Maximinum, fubflantiam Dei genuiffe Ulum, ci fitum genitum de [abflantia patris afferit, di- cens: Carnalibns cogitationibus pleni, fub[lantiam Dei def ipfa gianierefiltum mon putatiesmili bocpatiatur quod Vs ge fabflantza carmiepatitur quando gjonit. Erratis non[cit- re, p qirtutem Dei. Nulloenim modo-ve- Cap. 3. fo. 6.
Cap. 3. fo. 6.
^O0Nfrd «fr rum Deifilium cogitatis, fieum natum effe de fabffantia nid ipatris negatis. Nonenim iam erat bominis filius e" Deo donante facTus eft Deifilius ex Deonatusgratia uon na tura, An forteetfinon bominis filius erat, tameniam a- Miquaerat qualicumque creatura, coto Dei filium Deo outanteconuer[a ejt?Sed nibil borum efl ergo aut demi- 5 filo, att de aliqua fab[lantia matiseft.. Sed ne credere- Ies vos putare de nibilo effe Der fili affrrmatis non vos dicere denibiloe[fe Dei filium, De aliqua eroo fubflan- - Mtiaeff: c fi mon defubflantia patris de qua fit, dicite: fed pon inutuietis. Iamergovnigenitum Deifilium iefum Chriflur de patris effe fubflantia,non-vos nobiftum pi ceat corfizeri.. Idem tn eodem: Vtrique legimus, vt fr- suus iro uero filio eius Iefu Chriflo.. Dicite ergo nobis,V- trum tle verus Deifilius.abeis quigratiafily funt, qua- dam pyaprietate difcretus, denulla fubflantia fit, an de a- rau? Non dico (inquis) denulla, nec dicam de mibilo: Lgo de aliqua fubflantiaeft.. Quero, dequa: Si non de yen b[lanziae[l, aliam quere». Si aliam non inueisis, patris agnofce fabflantiam, C filium cure patre bo- Pelo i» fe (tp, trem omnino intorruptibiliter eenuiffe: fed quod eff ipfe enuilje ». Ttemdico quod/epe dicendum efl: Aut de a- quafublhantia efl natus Deifilius, aut denulla. Si denul- la: ergo de utbilo,quod vos iam non dicitis: fi vero de a- qua, nec tamen de patri fabflantia, non efl verus Fi- lites: fi vero de patris fab[lantia, vnius eiufdem, fub- Vfantia v Just Pater qo» Filius. Vos autezm ec filium lei de febfeantia patris genitum vultis, tamen eum, nec ex nibilo,necex aliquamateria; fed ex patre elfe couceditis: nec videtis quam neceffe fitt qui ton efl ex mibilo, wec ex aliqua alia re,fedex Deo, niff ex Dei fubflantia effe nonpo[fit, c boce[fe quad Deus eff, de quo efl ideft Deus det Dto de Deonatus:quianon alius prins fuit: féd natura coa- | A uaturex bisverbis Auguflimi qui in lib. 7.de Trinitan|Co. c« Jerna de Dod | " Ait: Tresperfonas eiu[dem effentie, "vel tres perfonas «. ed. | d "nam e[fentiam dicimus. Tres autem perfonae ex eadem | Celligens fummam E dc CMM le(fentia.non dicimus quafi aliud ibi fat quod ejfentia efl. | E scu ME Jiud quod perfona. His verbis offenditur non e[e direndi, — His verbis pyamilfts inni videtur, quod diuina fub. perfonam effe ex effentia, ntf ex fenfu predicto. €ui fen- antiafilium genuerit:crquod filtus fit genitus defubfi a-| fus confirmatur etiam exeo quod inlib.rs. de Trinitatei 69 flapatris/ quod de Deo e! natura coeterna, Zi quodpa-|.— dem ait: Sicut noftra fcientia feientte Dei, fte co noftra [terid pipfeefl cenuit.Id autern quod ipfe efl.diwinaeffen |— verbum quod nafcitur de nofira [cientia, dt|fmile eff ili tia cfl er itaputani P diuinam e[Jentiam genuilJe. Ve-| verbo Dei,quod natum efl de patris ejfentia. Taleefl an- bementer mouent nos hec-verba, qua quo modo intelli V— tem, ac ff dicerem: de patris feientia, de patris [apieriia enda fint, mallem ab alijs audire,quam spfe tradere. Vt| | yel ( quodeff expre[]sus ) depatre effentia, de patre [aen-| xeu.
famen fine preiudicio At [A temeritate loquar,ex boc feni B fia, de patre fapientia: Ex boc itaque tmteliecfu, dicta poffunt accipi. Natura coeterna de Deoeft ideff, f- V. verbum Dei patris vaigenitus filiusper omia patri: fi ljus coeternus patri depatre efl ita quod efl eademeumeo| — milis e equalis recfe dicitur Deus de Deo, lumen de lu.