o [natura,veleiufdem nature. Cue [enfum confirmat Au-|— pine Japtentia de fapientia e[fentia de effentia: quia boc Lib. 3.con eulime ibidem fubsjciens C quod dixerat quafi expla- eff 0HIVE, quod pater, non tamen pater; quia tjl fius, tra Mani- nans. Dicfoenim: Naturacoeterna efl de Deoaddit:No0| — |ille pater.
tti ofl aliud filius quarn illud de quo efl id eflyvnins eis[demmprins quefablantie efl. Deinde apertius talem intcllecIumex Quare verbum Patris dicatur Filius cepitW. — orediciis verbis fore babendum aperit ineodem libroco- | natura. tra Maximinum dicens: Trinitas bac vnius e[demá, Inde eft quod [olus vnigenitus Dei dicitur satura fe fabflantia ef: quia non de aliqua materia.velde ntbiloe]| — ius, quia eiu(demnature eft chr eadem natura eft cum pa- ljus:fed de quo eff genitus. Item Spiritus [anctus nonde| ^ |rye:upde Hilariustm lib. 1. de Trin. de Chriffo guns aliqua materia,vel denibilo efl, fed inde eflvride procedit. — ait: Natura filius es, quia eandem naturam, quam ili His vttque verbis aperteoflendit earatione dici fiium e[j fe cM ui genuit, babet.
defubflantia patris, quia e! depatre germtus,tta quod c/i | eiu/dem [ubjlantie cum eo: Spiritum fanc lum eje de fub- DISTINCTIO V. cA aids e Midi utroque proceeit, ita qued De comparatione generationisad terminum effen- efl eiufdem fub] anim. | tialem abftra&um, qui eft Effentia Quod nec Filius, nec Spiritus fanctuseft de nihilo: íed dealiquo, nontamen de materia.
Pofl bac queritur vtrum concedendum fit, &c.
Expoficio textus.
Vw lepe| — Offenditur quoqueex tls va bis Fil'um cr Spiritum N przcedenti diftin&:one mouit Magifter quaftioné Diaila emen Mancfurinon ejje de nino fed dc ali quo: nectamen ae 4b- | de comparatione generationis ad terminum effentiaqua materia. Vndectiam Hilariusin 12. Iib. de Trin. ait:| — |lem concretum, qualis eft hoc nomen, Deus. In przíenti Vnuigenitus. Deus cu nate ftt, Patrem teffatur Auciorem:| | mouet quzftionem de comparatione generationis ad cum ex manente natus e]l nonefl natusex nibilo: e eum|— | crminum effentialem abftractum,qui eft cflentia. Et di- 421€ tempus ZA Gs eflopnem enum prauenit » 4 fcen do. D d hzc pats n duas partes. In prine ifa pd Hic aperte dicttur, quod filis i207 efl nts ex nib ho, Si- quaiüonem ex coparatione generationis ad elientiamt 3s m 2: i ratione termini, videlicer vtrum Effentia generetur. In EeLb. de. uiliter Spiritus fancfus non eft dicenduseffevelpratt-!— [cunda in ratione principii: Vtrum eflentia generet, mad dsreex ni btlo:quia F iius de fubflantia P atris natuseffid| — a:c.ibi: Noncfletiam dicendum quod diuina e[Jentia gerit toy. eff. à Patreeff, cumquoeia[dem fubflantiaefl, c" eaderm| — |filium,&c. Item prima pars habet quatuor partes. In ub (lantia. Exquo fenfu ettam accpendum efl ind, Pa- 5. |prima parte proponit problemata, videlicet vtrum effen- ter genuit id quod ipfeeff, id ef filum, qui efH boc quad pa- | — ta genctet, vel generetur. In fecunda adducit rationes ter. Et bocita debere intelligi Auguflinims aperit diens in|. |U65 probante quod Effentia non generatur patte, "i r. lib contra Maximinum: Hoc gerutt pater quoa e[la/ro- dto non eft di.endum quod pater genuit, &c. Intertiaac- : ducit rationes in contrarium, ibi: Huic autem videtur quin mon eft verus filues ft quod e Vater, mom eft fils. Y. | ury mium. 1n quarta & vltima foluit, & cxpohit, ibi: : UCET. ND. a Longam "rn A. n: Item fubftantia Dereenuit fiium, id eff, po febfteni 143 A4 quod re(hondemus. Similiter fecunda pars iftius diftin- Circa med cenuit filium,qui efl eadem fabflantia e eiufdem fnzfha-| | 3ionis, in qua Magifter determinat fecundam partem rie. Qupd fic e[fe intellaendum Auguftinus offendit di-| |quattionis,queeftin comparatione generationis ad Ef- 4 Li. pis cent ad Maximinum: Sicut dicis, Spiritus fpiritum gt lentiamin ratione principii, habet tres pattes. In prima ^o; W[i Ps bap iy. jouit -ita dic:fbiritus eiufdem » ature,velfal; de fpiri- | — Eis psc dicens quod — D j V Len. fs cnerat: fed &c hoc cente «medio, |f euit. ltem " ficut dicis: Deus Deum genuit:ita dic,: oc coniürmat per rationem du à ad impotlibile.In fecunda vero adducit auctoritates que D'esseiu'dezanatureyvelfubffantie Deum genuit. Hos fj funt dire&e contrariz predi&zfolutioni, ibi: Predids crecide icr dixeris, nibilde bacre vlterius accufaberis.| — | autem videtur contrarium effe. In tertia vero adducit au- Hisen:m verbis aperit quo mode pradicía debeant intel-|— Goritates, ex quibus poeftelici contrarietas, ibi: Dic- ligi. Stmtliterfilins natus ef de [ub/tantia patris vvelpater, — |tur quoque, frequenter &cet. Prima pars habet quatuor enuit filium dé na natura; ftuecfentia4de[ldefenatura| (partcs. In prima patte adducit auctoritates Augufti- c e[fentia ge nuit filium eiufde mfub['antie,ac nature ci». |t - Hem predic folutioni. In (ecunda au -— qui cfl esdem effentia, acnatura.. Similiter expone illyd.| | (6$ adductas exponit ibi: Sed bec ita determin.emus. 1n ue! uu; E tertia vero contra predictas expofitiones adducit au- ' id efl, filius patris (ubilas m qe e ER Filius fab flantia patris ideft, filius patris (etjiatie, id! — | o osieatesalias Hilarii, ià quibus netatur expreffior con efi, qui cj! UMUJFABIA, CUI QUO e fitus eadem fub/Tantia. |trarietas. ibi: Huic vero ettam contrarium videtur effe. 1n tri ^ff: quia confabfl antialis ejl patri filius. Et bic fenfus adiu-*.— quarta veroauttoritates predictas explanar, & expofr- | RM ÀM— à ———XÀ Maa Pe €—— ma a a D er a a a a . tionem oH uai SED E e Qo cR open zx Difün&à. V.
47 —— ib cionem fuam per verba Hilarii confirmat, ibi: $ed quia| A|& fit,& Deus fit. Sed hac ratio nihil videtur valere, quia pi;. ur hec verba fane vult. Similiter "m illadiciturquoque, &| |ratio caufz non cadit in diuinis: caufa enim eft ad cuius ps4: A frequenter in facraScriptura legitur, in qua obiicitur có-| [effe fequituraliud: fed in diuinis non eft aliud:ergo,&c. ts trafolutionem perauctoritates, cx quibus elicitur prz-|, | IrEM non fequitur: Pater genuit fapientiam: ergo eft " di&z folutionis contrarietas(quia in hisnó dicitur quod des fapientia genita:ergo pari ratione, nec predicta M Effentia generet, vel generetur: fed qued de effentia,| [(olutio valer.
vel de fubftantia patris filius generetur ) quatuor habet particulas. Inprima adducit auctoritates in contrarium. Infecunda vero addu&as explanat, ibi: His verbis premifiis Ub innuitur, Vbi vefumit predictam expo[itionem. In tertia ex al predictorum opinione elicit quoddam corollarium,ibi: Offenditur quoque ex illis verbis, Gc. In quarta, & vltima re- ditad propofitum, & oftendit expofitionem fuam bo- | namelle per autoritatem Auguftini, ibi: Et boc ita debere intelligi, Sc.
Rzs». Dicendum quod fumendo nomen caufz pro- prie,non cadit in diuinis,cadit tamen & recipitur ratio principianis, & ratio informantis, & pro his accipitur nomen caufz. Quoniam ergoratio effendi fignatur per hocnomen, Effentia: ideo Effentia fignatur quodá mo- .|do inratiene caufz refpe&uentis. Si ergo us effet genita ab ente, inibi cuetds in ratione effectus, fiue principiati: & idem effet tunc principium, & principiatü refpectu eiufdem,qued eftimpoffibile: & inh ; j B oc funda- ^: turratio Magif(tri. nm | As Idco non efl dicendum quod Pater genuit diuinam Ap illud quod obiicitur de fapientia,dicendum quod n |! $ b buius inr d | T D effentiam. — Dub. 1. tactum eft de ipía in quzftionibus extra litteram, quia P qd m m uu i |nomenita abftractum ficut Effentia, nen fupponit pro | Ifta ratio videtur ducere ad hoc inconueniens, fcilicet| |relatiuo, & itaeft accidens. Patereft fapiens apientia,& quod f Effentia generareturà Patre, Effentia poneretur| lgenuitfapientiam: ergo eft fapiens fapientia quamge- prorelatiuo. Sed hoc nullum videtur inconueniens. Si nuit, vel fapientia genita. In nomineautemE(fentiz non enim magis conuenit e(lentia cum fu ppefito,quam vni-| leftaccidens:quiaidem fignat, & fupponit. *»! uerale cum fingulari, fi non eftinconueniens, cum vni- L uerfale ponitur pro fingulari,nec eft inconueniens quod Ita etiam nonet dicendum,quod diuina Effentia x 1 effentia ponatur pro relatiuo. genwitFilium. — Dub. IV. Kr ds A pam quod fieffe E ens Is i Contrahocobiicit Ioachim tam contra pofitionem, i | Med eso nd pL Ed P E p E tan bie quam contrarationem. Contra po(itionem, quia fi Ef- p fen ib ETE ff Dotaretur VDU]. | (entia non generat, nec generatur,nec procedit: ergo in | MT Hn n s hid as d Nd C diuinis eft res generans, & genita, & procedens:& res nec ücnueno, duis quoc por Ec pro. Tesaso TRgy SBEBEH — |generans, necgenita,nec procedens, & ita eft quaterni- huiufmodi, nó indicat effentiam.S1enim effentia pone-| |: ds en 2: tas, fi funt ibi quatuortes. | a retur pro relatiuo,effentia aliquando nó indicaret eflen- [r£ irridet rationem Magiftri, fi effentia generat nirationi contrarium. |: MR tiam,quod eft omni rationi contrarium effentiam,& effentia eft vna res: ergo vna resgenerat fe- inni DRUT Di | m ipfam. Similiterinquit Ioachim, Potuifti dicere Petre: tem; cum Deis Vater, Us odds Deusgenerat Deum, vnus eft Deus;ergo vna, & eadem Ita ratio videtur ducere ad hoc inconueniens,fcilicet di lee ET e ECT ED ; qued cum Deus Pater fit diuina effentia, fi eius effet ge- ur P dace ab ade be du s ^ nitor vnadeelleteenitorens quod iofc aft & deficit fua ratio: quia res nonaccipitur vniformiter. at C Mora 2: Eni adi d de^ pica Quia cum dicitur res primo modo, p res pro UE ACTAS Deus fed fi d los od Pecris e| [re nature: fed cumaccipitur fecundo modo, accipicur : ein PeeiHeem Seiofen horgoier zo énetielt: pan pro ipfa natura diuina. Preterea deficit ab infufficienti, oC i p o ppc ere HE quia non valet: Si aliquid dicitur de altero, & non dici- n mentumillud nonvalet. Similiter videtur hic:Paterge- | lg. Te JuldeDeumiemo dc atanonenecin própolito tur de alio,quod propter hocilla faciant numerum. V n- ^ R Di 5 2 LE d ar OE d AID denon valet: Petrus eftindiuiduum, homo non eft in- E erre cencuthyques commune eicitur quoc 6&7 (dinidunm rersohomo & Petrus fant duo. Habereenim jd inmultis: fed hoc poteft effe tripliciter. Aut quia plurifi-: o | ym m. n | proprietatem & non habere, non fufficit ad diftinguen- T icaturin multis & quantum ad formam, & quantum ad d dinmondomensdicend od | THEN E h X EP e e um. Adiní(tantiam eius dicendum,quod non recte in- d losa Rd QR QU x PuMCu d ANA INE UU E QU ftat: quia effentia eft res vna quantum ad füppofitum,& pia £6 LAtionis, quz admittit di(tin&tionem, &quantum"* ad ré, en fignificatam: nen enim fupponit perfonas. Sed Deus ai 6,4, quantum ad modum. Vnde benedicitur, homo eft m iü 2. abbom eft res vna quantum ad fignificatum: fed pluresquantü Íy.4f 4 iab homine, & duo homines. Alio modo cft commune dec ione nw dolus ( -| jadfuppofitum. Etideo ignoranter Ioachim reprchen- 17. |quod plurificatur quantum ad fuppofitum, non quantü T e (o tadopy. J dit Magiftrum: & cum effet fimplex, non eft reueritus '|adformain, vcehoc nomen,Dceus, & tale habet vnitatem * | dca d d ; tei fecundum quod res nominat naturam cum multipli- Magiftrum: * & fic iufto Dei iudicio damnatus fuit liis sug py, [e m P bellus eius in Lateranenfi Concilio, & pofitio Magiftri |j. €» babe- catione fuppofitorum:&ideo recipit diftin&iuum,quod AA |; "eus ne e importat diftinctionem,vt modum, non vt rem. Vnde PP FPE bsiectisirdospt eranl di conceditur: Deus de Dco: fed non, Deus eft alius à Nibil nifi natum ba efi iw,id eff nibil abet fecundum fun.tri. 8$ Deo. Tertio modo eft communeífecundü nomen quod quod Deus efl;nifi quod na[cendo accepit. -catb. co. ' etin multis, nec tamen plurificatur quantum ad for- Dub. V Pane mam,quia eft vnum in multis:nec quantum ad fuppofi- uzritur circahzc verba Hilarii de hoc verbo, acce- t, quia pro illis non fupponit, vt hoc nomen eflentia. E |pit, vtrum dicat fübftantiam, vel relationem. Si fubftan- Deralicommuni vetum eftdicere quod non recipit di-| jtiam:ergoPaterfimiliteraccepit. Si relationem,cum ef- [tinCtionem, necquantum ad modum,necquantumad! — |fentiam acceperit filius, eflentia eft accepta: ergo effen- rem,tuncenim notareturidem diftinguiàfe, & ita ar-| tiarcfertur. gumentum Magiftri cft bonum: Si Pater genuit effentià, Rzs». Dicendum quod,aciprre, dicic duo,fcilicetha- : Pater genuitfe: quialoquitur de communi à parte vocis |bere, & effe ab alio: quantum ad habere, refpicit effenfignificantis, nona parte rei:quiaá parterei,eadem com-| tiam:(ed quantum ad hoc quod efteffe ab alio, refpicit munitas eft in hoc quod eft Deus, & in hocquod eft Ef- perfonam: vnde per verbum accipicdi, figuificatur quod| fentia, effentia habetur à perfona qua eft ab alio. Etádeo non refertur ad aliud quodin vno fubfiffit, Et f itaefl non genito gignens,&c. — Dub. 111. (rexyno. — Dub. VI. b | Obiicitur contra tertiam rationem. Si Pater genuit Hocvidetur falfum, quoniam Filius fubfiftit patre, diuinam e(fentiam tunc genitum gignenti caufa eft vt| |tamenreferturad Spiritum. | E Rzsr. Hoc x fup. de Tren.
«s Lib. I. Sentent.
Rrs». Hoc poteft intelligi B eri Vno modo| Á|generationis filii eit primum, & ett pure actuaie: ideo quod filiusnon habet refpe&tum niít ad vnam perfoná | & hocintelligiturin quantum filius: quia in quantum pirans eft, referturad alium: vel quod perfona filii non habet refpectum nifiad vnam naturam, &hoc verum eft: quia filius non habet in fe nifi naturam patris.
Ef nateram [aem ( vt itadicam ) fequitur inde- mutabilu Deu,&o..—.
Cow rx A:Indiuinisnon eft prius, nec pofterius, & ita nec precedere, necíequi. Situ dicas quod eft fecüdum rationem intelligendi, hoc nihil eft, quia Deus gi-| gene fecundum rem, nec fecundum intellectum quitur aliud.
R.E s ». QuodHilarius improprieloquitur, & ideo addit determinationem, vt ita dicam,& tantum vult di- cere, fequi, quantum infeparabiliter communicare, & gonfonare, & ab illo nonrecedere, & per hoc patet fe- quens, Semel, Cy cetera, Gennitfilium. | Dub. VII.
Videtur male dicere, femel: Quia, femel, dicit viciffi- tudinem: fed in generatione aterna, nulla cadit viciffi- , |mdo:ergo,&c. B R 5 s». Dicendum quod, femel, poteft dicere.vel nüc temporis, vel nunc eternitatis. Et fidicat nunctempo- ris,cum tempus habeat diuerfa nunc, denotat intercifio- nem. Siautem nuncaternitatis, cum illud nunc femper e(t,& et inuariabile,& vnum; femel, dicit omnimodam inuarietatem, perfectionem, & vnitatem.
Fily charitatis [u4, — Dub. V1.
Queritur, vtrum charitas accipiatur ibi effentialiter, autnotionaliter. Sieffentialiter: ergo Chriftus filius eft eflentiz, quod non conceditur. Situdicasquod eftim- propria locutio, & eft fenfus,filij e(fentiz,id eft qui eft ef- "P fentia, cunc nullus videtur fenfus, & pro nihilo additum is. c. | t hoc, quod eft, cbaritatu. Ec rurfus Auguftinus expo- 10.303. Init, Filá charitatu, id eft dile&ti: (ed Pater diligit Filium de Tris.
Spiritufandto:ergo,&c. Si propter hoc dicas quod te- netur notionaliter,tunc ergo filius Dei eft FiliusS piritus fancti, quod omnino eft abfurdum.
R 25r. quod propter hocdicunt aliqui quod ille ge- nitiuus, nec proprie effentialiter, nec proprie notionali- ter: fed medio modo tenetur, id eft appropriate. Licete- [nim charitas fit omnibus communis, & proprium Spiri- tusfancti,yno tamen modoappropriate conuenit patri, quia charitasamor gratuitus eft, qui tantum dat, & non accipit, & hoc eftin perfona patris; ideo appropriatur patri. Alío modo dici poteft quod charitas ibi tenetur effentialiter,ficut dicit Auguftinus: quia nihil aliud eft &l15 | dicere, filij charitatis, quam filii fübftantiz.Sed genitiuus " [non conftruitur in ratione principii: fed ex vi declaratio- nis effentiz, & eft fenfus, & filij cbaritaru, id cft filii chari, & filiifubftantiz, vel etiam natura: hoceft filii confüb- ftantialis,& naturalis.
Filium cut Patre bomoufion confiere. Dub. 1X. | Cowtxa A:Quiacum filius naturalis partem fubfta- tiz trahatá patre, partem d matre, in his inferioribus: & in Deo totam fübftantiam trahat à patre, videtur quod pater nontantü deberet dicipater, (à & mater, & mul- tofortius mater, quia mater plus dat quam pater, Item filius Dei vocat fe fapientiam,& fapientia eft que conci- Prou.g.b |pitur, & parturitur. Ergo cum hocfit proprium matris, 4» f mevidetur quod pater proprius deberet dici mater, quam pater. — | | Rssrow. Dicendum quod nomen matris nontranfnolog.c. 4s | fertur ad diuina.Et vnam rationem affignat Anfelmusin Monologio: quia principium maternum praexigit aliud 4nf.2. del ormcipium prius. Ratio huius eft, quia mater eft princigener. ami.
€, pium paffiuumn,& omne tale moueturab alio: ergoante ipfum eft principium aliud: quoniam ergo principium D Diftin&. V.
nullo modo transfertur maternum principium. Trans- fertur tamen actus maternus vt concipere, & partu. rire, pro co quod ibi agit vnum principium, & hic duo, Videturhocfalíum, quia id quod de nulla praíacen- te materia cít, de nihilo eft: fed Filius, & Spiritus (an. &us fünt. huiufmodi: ergo, &c. Situ dicas quod Filiu; S Spiritusfanctus funt de aliquo vt de Patre: Quaritur cunc vtrum Pater fit de nihilo: & videtur quod fic: quia nonaliquod, & nihil, conuertuntur:fed Pater non eftex | aliquo: ergo eft ex nihilo. Item quia pater non haber | principium effe&tiuum: ideo dicitur effeà nullo. Simili | modo cum non habeat materiam, debet dici denihilo | Si concedatur de patre: Contra, omne quod habe: effe | de nihilo, eft creatura:ergo, &c. Item quod eft ex nihilo, eft vertibile in nihilum:ctgo,& c.
R. £ s. Dicendum,quod cum dicitur aliquid effe de nihilo fecundum Aníelmumin Monol. tripliciter poteft, ciue, vel negatiue, vt cum dicitur de tacente, ille loqui-[p447. ' tur de nihilo. Alio modo pofitiue, vt fi ità dicaturautin |*e 4f. telligaturaliquid fieri ex nihilo, ficut cultellus de ferro. Tertio modo partim pofitiue, partim prituatiue, vt ( di- catur aliquid feri ex nihilo, quia poft nihil eft aliquid, (icut dicitur de paupere fit diues. Ratio autem huius muültiplicitatis, eft hzc. Nam primo diftinguendum eft, | 4nf-r quia negatio cius quod eft nihil poteft fifiere intra, vcl i "m extra ad verbum ferri, Si feratur ad verbum, tunc fieride |, 7. nihilo, eftnon fieri de aliquo,ficutloqui de nihilo,id eft Metapby denullare. Siautem nonferaturad verbum, tuncaffie- |cérens maturfieri, & cunc duplex eft: quia, de, poteft intelligi | ^*te* materialiter, & cuncfignificatur quod nihil fit materia alicuius, & habeturfecundus fenfus. Item poteftteneri ordinaliter, & tunc habeturtertius fenfus, & fic creatura dicitur fieri de nihilo. Dicendum ergo quod fecundum primum fenfum: Deus poteft dici de nihilo effe, fiue a- ter,fiue diuina Effentia tamen hic modus non eft vfita tus. — adfecundum modum, omnino fit nihil ex nihilo. Quantum ad tertium modum fecundum qué loquitur Auguftinus quod fola creatura fit de nihilo, vcl | sp.d.; eft ex nihilo, quia, de. notatibiorditiem, vt effe habeat estre p |poftnon effe: hocquod eft de nihilo, priuat materiam raum P, preiacentem. Quamuis ergo Pater, & Filius, & Spiritus d fan&us non habeant materiam preiacentem:quia tamen non habent effe poft non effe: ideo non dicuntur effeex nihilo:&ideo nen valet primum argumentum:quia pro- cedit ab infufficienti. ) Secundum vero, & tertium argumentum de Patre - &um, procedit fecundum quod negatio eius quod cft nihil, ferturextraad verbum, & facit orationem negati- uam. Aliterenim non zquipollet effe non dealiquo; & de nihilo: & fecundum hunc fenfum ficut conceditur uod Pater à nullofit: ita quod fit de nihilo, tamen ficut didum eft,fenfus ille non eft vfitatus: communiterenim vtimurhac locutione, fecundum quod negatio denihilos aftit ingra, & hoceft quod de, accipitur ordinaliter.
ARTICVLV S I.
I^ parte ifta ad intelligentiam duarum principalium partium huius Diftin&tionis, duo principaliter qu- runtur. Primo quzritur de comparatione generationis ad fübftantiam, fiue effentiam in ratione principii, Se- cundo quzritur de comparatione eiufdem ad effentiam in ratione termini. Et duo quiruntur, quantum ad pri- mum. Duo veto quantumad fecundum. Quantum ad primum, quzritur primo, vtrum Subftantia, vcl Effentia generet. Secundo vtrum de Subftan- tiagenererur aliquis.
e5:Se Li vue uenenum ac REN UR RUNE inia buliaie QV £STIO px iuge go 1 np rp 20.0 PP miei Y intelligi. Vno modo vtnihil accipiatur fimpliciter mu Debe E.
dlexandor diens V.p.9.43. Memáóro 3.art.1. Scottm Y. Semt. dsff.g. o.1.
Egidio Rom. I.$et.diff..9. 2.71.1 Rachardus r.Semt diff. g Jl V o nSubflantianon generet, oftenditur fic:Gene- Q.: dicit relationem: ergo cui conuenit generare, conuenit referri: fed effentiz non conuenit referri: ergo nec conuenit generare. | Ir 4 generare importat diftin&ionem,ergo cui con- uenit generare, & per confequensctiam diftingui: fed eífentia cum fit vna, non diftinguitur:ergo,&c. Aut ífige- nctat, plures funteffentiz: & ad hzc duo in conuenien- tia ducir Magifter.
Ir£Mgencraredicitactionem lofolo dicitur, quod fignificat perfonam, vel fupponit perfonam: fed e(Tentia non fupponit perfonam, cum fit communis; nec perfonam fignificat,cum fit omnino ab- ftractum;ergo &c. 2 | ITEM generare cft proprietas ign, commünica- : bilitas eflentiz: ergo ficut fe habet communicabilitas ad pesonam, ita proprietas perforialis ad effentiam: ftd communicabilitas nunquam eft petfona, quia hzc eft fal(a: Pater eft communicabilis; crgo nec proprie- tasperfonalis erit effentiz: ergo nec generare, cum fit perfona.: | I. Cou TR A: Quzcumque ficfe habent quod vnü eft idem alii, & non habent diuerías proptietates, quid- quid dicitur de vno,& de altero: fed per(ona & effentia funt huiufmodi: quia perfona v SP Mm » hec habent diuerfas proprietates: P ae proprietas in diuinis eft rela- tio diftinguens:fed fi effentia haberet aliquam proprieta- tem, tanc diftingueretur, & referretur:ergo, &c. Sidi- cas,quod quamuis perfona, & effentia non habeant di- uerfas proprietates,tamen differunt perhabere proprie- tatem,& non habere. Contra: Summa oppofitio eft contradictio: fed talis diuerfitas eft per contradi&ioné: ergo magis differunte(fentia, & perfona, quam perío- na,& perfona:fed petens nó przdicaturde perfona:ergo nec perfona de effentia, hocautem eft falfum:ergo &c. 1. IrEM quecumque fic fe habent quod vnum prz- l | dicaturde altero, vnum fupponit pro altero, qtia fübie- Qum vere fuübiicitur predicato: fed effentia vere predi- catur de Patre. Vnde hzc eft vera: Pater eft effentia: er- go& füpponit:ergo ficut Deus Pater generat, fic poteft dici,effentia generat. | » IT £ x dequocumque praedicatur (übie&um, & propria paffio:fcd generare eft (icut propria paffio Patris; led die eft vera: Diuina effentia eft Pater: ergo & fimiliter illa e(t vera: Diuina effentia generat. 4, |, 4 ITEM dequocunqueprzdicaturdiflinitio,& dif- Ty, |hinitum:fed diffinitio Patris eft Filii Pater. Cum ergo fit hzc vera: Diuina efTentia eft Pater,& hzcerít vera, diui- na eífentia eft Filii Pater: ergoa conucertibili,Filius eft Fi- lius e(fentia.
I.
Faadamé. Mel TE leg.
i d.
: Ct, 2 (5 pos " | Pur ^ aum wi DE mi "MEE i afta. hex; ter; entr, " 4inpfian.
Coucrvsro. Dicere quod Effentia generet, eft fermo improprius, C ne- ganidu: qui [icubi legatur. pieinter- pretandus eff.
Rzsp. ad arg. Ad przdidorum intelligentiam eft notandum, quod fides vera dicit quafi fundamentum, Deum effe trinum, & vnum: & ita trinum quod Trini- ts non confunditur: & ita vnum quod vnitas non mul- üplicatur.Si ero quod credimus oportuit fignificare, JOpportune inuentafunt nomina in diuinis:immoà Deo nobis manifeftata, qua fignificet Trinitatem füb diftin- ione, & vnitatem fine omni multiplicatione.Sicut er- S.Bonau.Tom. 4.
— Quaft. I.
- 49 ;, h URMP DENN QEON PRIMA SNR MUERTO A|go nomina impofitaperfonis omnino funt incomrmunicabilia, & quantum ad fuppofitum, & quantum ad fi- gnificatum: vnde hzcoracio eft falía: Pater eft Filius,vel Patereft communicabilis:ita ex parte Effentie vel Natu: rZ, oportuit nomi naimponi,quz non diftinguerentur; nec quantum ad fignificatum, nec quantum ad fuppofi- cum. Notandum autem quod triplex eft genus nominü lignificantium effentiam. Quzdam enim fignificant in concretione, vthocnomen Dew. Quzdam in omnimo- da abftractione, vt hoc nomen, Effentia; Quazdam me- dio modo vtlumen,fapientia, voluntas, & confimilia | & ifta dicuntur medio modo hgnificare, quia non con-|- cernunt füppofitum per modum inhzrentiz,fed concer- nunt fuppolitum ratione eius quod dicunt aliquam B |rationem adus, vel originis quz funt ipforum fuppofito- ' [rum. Cum igiturtres fint nominum differentiz nomen concretum fupponit pro perfona proprie: norhen me- dium fupponit partim propric, partim improprie: no- men abítra&um &abfolutum, non fupponit omnino, nifi improprie, vnde hzc eft propria: Deus generat, & in| víum adducenda. Hacautem: Sapientia generat de fa- pientia,partim propria,partim improptia: ideo eft füfti- nenda, Hzcautem:E ffentia generat,omhino impropria: & ideo negandaeft. Et fi legarur alicubi, eft exponen- da. SanQienim quandoque ad confundendas harefes: expreffius loquuntur, quam proptietas fermonis fufti- neat, 1. Àp illud ergo quod primoobiicitur, Ua & perfona non habent i C |quoddiuerfiras rationis du modo pcr habere diuerfas proprietates, & illud indu- cit diftinctionem, & fic differunt ratione, nec pradi- cantur de eodem, vt Pater, & Filius. Alio modo eft per habere Proptietatem, & non habere, & illud non in- dacit diftin&ionem, nec facit quod vnum non przdice- tur dealtero: facit tamen quod aliquid dicitur devno quod non dicitur de altero, vt patet in Petro, & homine: Petrus eft indiuiduum, homo non,& tamen homo ve- rc prz dicatur dc Petro. Ad illud quod fumma oppofitio, eft afirmationis, & negationis; dedu quod verum eft, vbinegatio nihil ponit, ficut interaliquid, & nihil: (ed vbiponitextrema, minima poteft ci. & furgit ex quantulacumque parua differentia (iue rei, fiue rationis, vnde non fufficit ad diftinguendum.
1 ÁDiLLVYD quod fecundo obiicitur, quod pri- dicatum Íupponit pro fübie&o, dici poteft vno modo quod ficut in inferioribus eft Buedicao fecundum fubftantiam, vt homo eft animal » & eft predicatio fe- cundum rationem, vt animal eft genus, & prezdicatam fupponit pro eo dc quo przdicatur fecundum fübftanti- am:íed mutata praedicatione fecundum fübftantiam in pradicatione que eft fecundum rationem,eft ibi accidés, Vnde nonfequitur: Animal eft genus, homo eftanimal, ergo homo cít genus. Similiter dicunt in diuinis, quod cum finc ibires,& ratio,eft ibi predicatio fecundum füb- ftantiam: & illa faluata, quidquid dicitur de praedicato, & defubiecto: (ed mutata przdicatione fecundum füb- ftantiam, in przdicationem fecundum rationem, eftibi accides, & talis eft hac: Pater generat: fed diuina Effen- tia eft Pater: ergo diuina Effentia generat. Sediftafimi- litudo non videtur.&conueniens,quia in diuinis ratio pra-- dicatur de Effentia, vnde hzc eft vera: Effentia eft pater- nitas & generatio: quod quidem in inferioribus non re- peritur. Propterea aliter dicendum, quod in diuinis eft duplex modus praedicandi, per identitaté, & per inhze- rentiam. Per identitatem,vt cum dicitur: EfTentia eft Da- ter. Perinlizrentiam, fiue denominationem ficut faci- untadiectiua, & verba. Pradicatio per identitatem eft in diuinisratione fummz fim plicitatis, qua non patitur perfonam minus effe fimplicem, quam Effenziam, Quz quia non eftin creaturis; ideo in eis non reperi tur przdicatio per identitatem omnimodam, nifi idem enuncie-l tur defe, vt cum dicitur, humanitas eft humanitas. Sed omnis propria pradicatio eft per inharentiam, quia E nihil cft c m quod effen-| ri4ejur iuerías proprietates;dicendü Scot refra pliciter eft in diuinis. Vno|£«4r* 1. ns refol. q. cce med, E Infra Dsff.
Dsff. s.
/ D nihil eftomnino fim plex, eftanimalitas. In przdicatione vero per inharentiam, terminus aliud fignificat, & aliud fupponit: quia fignifi- catformam communem, & fu pponit pro inferiori, & intali verum e(t, quod illud quod przdicatur de alteto, fupponit proillo. Sed in przdicatione per identitatem, idem fignificat, & füpponit. Vndetunceftlenfus,quod lignificatum per huncterminum, Pater, eft idem quod fignificatum per huncterminum, Effentia:& ideo pater- nitas eft effentia:& quia hoc nomen, Effentia,non figni- ficat perfonam: ideo pro ipfa non füpponit, cum nullo modo de ipía przdicetur;nifi predicatione per identita- cem.
3. Ap illud quodobiiciturtertio depaffione,& füb- ieco,& confimilibus; dicendum, quod quzdam (unt vocabula in diuinis fubftaritialia, quz claudunt intra fe rem, circa quam ponunt formam importatam pcr ipía, | vthoc nomen Pater, &talia poffunt predicari per identi- tatem,vt cum dicitur; Effentia eft Pater, id eft, ille qui e(t Pater. Quzdam funt qua funt omnino inadiacentia, vtgenerat, & genitus, & natus,& talia ponunt rem fuam circa ea de quibus predicantur: ideo tantum per inha- rentiam przdicantur: & idco generare ponit diftin&io- nem quam importatcirca effentiam, cum de ea dicitur: & ideo hac eft fal(a:EfTentia generat, hzctamen vera Ef- fentia eft generatio. Et quando à predicatione per iden- titatem, iturad predicationem per inharentiam, poteft effeibiaccidens. Quod ergo dicitur: De quocumque pradicatur fubiectum, & propria paffio; iftud habet in-| ftantiam, vbi proprietas eft extranea ei de quo pradica- tur fübiectum, vt hzc intentio, fpecies, quamuis fit proprietas hominis, & homo dicatur de Petro, non tamen dicitur de eo hoc quod eft fpecies. Et f1 obiicias: In diuínis non caditratio extranei, quia non cadit ibi acci- dens;dicendum quod fi non fit extraneitas, nec diuerfi- tasquátutm ad rem, efttamen quo ad rationem, fiue quo ad modum predicandi:qui triplex eft in diuinis, (icut in- fra patebit. vnde ficut hiceft accidens: Effentia eft perío- aid perfona diftinguitur:ergo & cffentia, ita in proofito. i 4. Àp illud quod vltimoobiicitur de hac: Effentia diuina eft Filii Pater, diftinguiturà Prepofitiuo, quod Paterpoteft ponere fuam rem,fiue refpe&um per ipfum importatum circa ipfum fubiedtum quod eft effentia, & tunc eftlocutio £l Eftenim fenfus, quod cífentia re- fertur ad Filium. Vel poteft claudere intra fe rem fui fubftantiui, vt fit fenfus: Effentia eft Pater Filii, id eft Ef- fentia eft ille qui referturad filium, & hoc modo vera eftlocutio,& non valetargumentum: ergo Filius eft Fi- lius c(lentiz, immo eftibiaccidens. Sicut enim non fe- quitur: Filius referturad illum qui eft Pater, & ille cft e£ fentia;ergo refertur, vel diftinguitur ab Effentia, fic & in propofito.
QVESTIO IL.
An Filiw generetur de fab[lantia Patris.
V Trum fit cencedendum quodaliquis generetur de ' V. fübftantia Patris, vt Filius. Et quod fic, videtur per multas auctoritates in littera,&& maxime perillam; D&ci- tur queque, & frequenter in (criptura legitur:Pater de fua (ub- lantia genwiffe Filium: fed (criptura non dicit nifi verum, necfrequentat nifi proprium: ergo przdictus fermo eft verus & proprius. | ITEM rationeoftenditur fic: Quicunque eftab alio, vnde hzc eft falfa: humanitas|À |& eftei contubftantialis, eft ac cius tubttantia; 16a rius!
B C Pd POSEEN CENSURE D . CCCII ECT rcED C CN "pilin& Vv. —| cftà Patre, & eftci confubflanrialis:ergo eft de eius (ub- ftantia.
Ir E « Patergenerat Filium: aut ergo dealiquo, aut de nihilo: non de nihilo, quia tunc effet creatura: er- gode aliquo, & non dealiquo alio áfe;ergo de (ui (ub. (tantia.
ITEM in inferioribus: Filius qui habet partem fub. ftantiz à patre, dicitur effe de fubftantia patris:ergo mul. to fortius, qui habettotam fubftantiam, dicitur effe de fubftantia gencrantis; ergo hzc eft vera: Filius eft de (ub. ftantia Patris. | | 1. CoNT n 4: Prepofitiones funt tranfitiuz, & vbi tranfitio, ibictiam eft diftinctio, & diuerfitas: ergo cum dicitur filius de fubftantia patris, hze przpofitio deno- tat diftin&ionem inter fubftantiam Patris, & Filium: er- go cum nulla fit diftinctio, quia Filius eft fubftantia pa- ttis, propofitio predicta eft falfa. Si dicas quod hac pra- pofitio, de, cadit generali fignificato prepofitionum, retinens fpeciale: ergo eft ibi folecifmus, ficut fidica-| cur, fublime volat; pro fublimiter, quod ftultum eft di- cere.