V Trum Immutabilitas fit diuine Effentiz proprie- .W tas,itaquednullicreaturz conueniat. Et quod fic i Tim, G.c| videtur. Quia diciturde Deo quod folus habet immor- 4up. lb. |talitatem. Ec Auguftin. dicircontra Maximinum: In o- c 149.6. |mninatura mutabilinonnulla mors eft ipa mutatio: er- gof folus Deushabet immortalitatem, folus habet im- ]mutabilitatem. | | Ir*Momnevertübile e(t mutabile: fed omnis crea- tura eft vertibilis. Vnde Damaícenus;Omne quodá ver- fione incipit, in vetfionem tendit, &c.
Ir&« omne quod fibireli&um in nihilum cedit, quá- tum eftde fe eft mutabile: fed omnis creatura eft huiuf- modi.V nde Gregorius: Cunctain nihilum tenderent nitob Mer. 4j. | l1 manus Conditoris ea retineret:ergo,&c. Jie. Ire M nullumaccidens de fe habet ftabilitatem:fed ef- [Hilarli.5. fe omni creaturzaccidit, ficut dicit Hilarius, & habetur de.Trin.. in littera,quia ab alio venit:ergo omnis creaturaquantü ad effe eft inftabilis. | Ir £4 Omnevanum eft (übiectum variabilitati: fed omnis creatura vana,cíü fit ex nihilo: (V nde dicitur: Va- Rem.£. dInitaci (abiecta eft creatura, &c. ) ergofi omnis creatura vahanulla immutabilis eft. | EE Ir£M omnemutatum habet in fe mutabilitatem:fed Funda- Desmef. bs. deerthb. fiu. lb, i. e.g.
Grep feper 1. Cour R A: Immutabilitas non dicitur nifi tripli- citer. Dicitur enim immutabilitas,aut inuariabilitas,aut incorruptibilitas,aut inuertibilitas. Oftenditur autem quod inuariabilitas conueniat creaturis, vtpote princi- 4et.c.1. |piis. Nam Aug. oftédit in 12. confef. jas materia infor- ^"; — miseftinuariabilis.Quia quod caret forma,caret ordine: : & quod caret ordine,caret viciffi tudine:ergo variationc. Gilber. — Au&torautem fex principiorü dicit hoc de forma, quod ;|Perret-. leftin fimplici & inuariabili Etfentia confiftens.
2. ITE M videtur quod inuariabilitas conueniat bea- tis:quia vbi perfecta beatitudo,ibi nulla deperditio; & v- ,. Ibi "ps variatio eít.
:|4wpdeGe| — )-. BPEM variatioattenditurficut dicit Aug. fuper Gc- ,Wef.ad iit. |nef. ad litteram,aut fecundum locum,aut (candum te- ; Ib. 4c. 10, | pus;fed aliqua creatura caret determinato loco &tépore, j^ | E nescis quod cft(emper, & vbique, & celum Em- pyreum quod eft extra tempus, &locum:ergo,&c.
4. ITEM fiimmutabilitas dicatur incorruptibilitas, » [idem oftenditur: nam omnis cortuptio naturalis venit ex contratictate ficut dicit Philofophus inlib de morte,& vita:fed multsecreaturz carent Cintrarietate:ergo & cor- ruptibilitate. | j. Ir? M omniscorruptio eft in aliquid prius fe, quia corrüptio naturalis inaliquid ef: fed principia non habentaliquid prius, vtpote materia; ergo (ont incorru- pribilia. 6. Irt onineperpetuum eft incortuptibile: fed a- liqua creatura naturaliter eft perpetua:ergo,&c.. Minor robari poteft fic: Perpetuitas eft de ratione imaginis. nde Auguft. Non effzt anima imago,fi mortis termino clauderecur:cum ergo anima naturalis fit imago:ergo na- curaliter eft immortalitatis fiue perpetua. 7«' ITEM oftenditur quod creatura fit inuertibilis, fic Vertibilitas eft in non effe: fed nihileft quod creatu- ram aliquam poffit vertere in non effe, quiaà fe non ver- titur, cum nihil fe corrumpat:ab alio nó, quía actio crea- turz in id terminaturex quo incipit: fed nulliuscreatu- rz adio incipit ante effe:ergo,&c. Praeterea, diftantia in- finita eft intereffe creatura, & nihil:fed inter extrema in infinitum diftantia non poteft ficri mutatio per virtutem finitam: ergonihil poteft cedere in nihil, ni(i Deo fa- ciente.
Adeppof.
LI - Fi E T 4p. ab. (9. de Tri, otnis creatura factaeft:ergo omnis creatura mutata; er- Diftint. VIII. —— 8. ITEM vertibilitas dicitur per corruptienem n nó! efle omnino: fed nihil quod corrumpitur cedit omri. | noinnonens: ergo nullum corruptibile vertibile (o. lum. S1 Tv n1cAS, quod inuertibilitàtem non h;.! betcreatura per naturam,íed pergratiam. C ox rq 4: iae omnibus ineft, eft naturale, quoniam gratia, fpe- ciale eft:(ed naturale eft quod cít idem apud omnes: (sd fcre omniscreatura eft inucrtibilis, quia nulla redigitur in nihilum:érgo hoc naturale.
9. ITEM aliceditur quod nec per gratiam,quia gratia eft perfectio nature:ergo quod repugnat naturz,non da- tur per gratiam:ergo fi inuertibilitas eft contra naturan creatura:ergo nori datur per gratiam.
1o. IrrM obiiciturdeilla gratia,quia fi eft creatura, eft vertibilis: (iergo conueniat ei inuertibiliras » Opottet quod per aliam gratiam, & fic erit abire in infinitum. 5i ergo oportet ftare, patet quod non pergratíam.Sidi- cas quod gratia illa non dicitur habitus: fed Deus gratis coníeruans, hoc nihil eft, quia (inc Deo operante nulla creatura operatur; ergo ficut nulla creatura eft inuerti- bilis nifi pergratiam, fi nulla creatura operaturnifi per gratiam;ergo nulla operatio eft naturalis, quod ftultum eft dicere.
CoNcrvsio. | Anuweriabilitas, Gr immutabilitac per fe efl pre- prium ipfius Dei.
R1 sPow.adarg. Dicendum quod immutabilitasdi- tnu: citur per iskprim mutabilitatis, Mutatio autem di-|oilius citur tripliciter. Vno modo ab ente in ens,& hzceft mu- ls » tatio (ecundum accidens, & dicitur variatio. Alio mo-: T do ab ente fimpliciter in ens potentia,fiue fecandüquid,| & haceít mutatio fecundum formam, & dicitur corru- ptio. Alio modo eft mutatio ab ente in fimpliciter non ens,& hzceft fecundum totam rei fübftantiam, & dici tur verfio.Secundü hoc intelligendum quod immurabi- liras dicitur tripliciter. Vno modo inuariabilitas,alio mo doincorruptibiliras,& tertio modo inuertibilitas. Sier- go immutabilitas dicaturinuariabilitas, (ic dico quodin nulla omnino eft creatura neque per naturam, neq; ps gratíam-nam omne creatum, aut eft accidens,aut habet accidens,& ita variabile. Sic accepta immutabilitas pro- E proprium ipfius Dei eft. Si autem dicaturimmut- D ibilitas, incorruptibilitas, ficdico quod inaliquibus eft creaturis. In quibufdam per naturam, vtputa in fimplici-| sera bus.In quibufdam per gratiam vtputain glorificatis cor-'*. Tm poribus Necfic eft proprie proprium diuina effentiz Sij" ied vero tertio modo dicatur immurabilitas, fic omaibus 7 creaturis ineft per gratiam, nulli autem per naturam nili/;,,, s foliDeo.Inuertibile enim per naturam eft quod ex feipfo|,. i: habet, vt poffit ftare: hocautem eft in quonulla eft vani-|im«6» tas, vcl varietas, & in quo omnino nulla eft effentie mu-|* tatio,necad effe,necad non effe, &hoc eft folum cterná: Ideo hzcinuertibilitas eft in folo Dco, &eft proptie proprium eius. Inuertibilitas autem pergratiam, ineft omnibus,vel pluribus creaturis,quia De? (ua gratuita boni- (ate cztera cótinet,ne in nihil cedanc& loquor de ctearuris quz dicunt quid completum, & per fecxiflens. Concedédum ergo quod immutabilitas prout priuat variationem fecundum accidens, quantum ad naturam nem in non efle fecundum actum & potentiam, quantü i i C eft de natura, folius Dei eft, licet pergratiam conueniat multiscreaturis: & fic Í aim rationesad primam partem,vnde concedendz funt.
1. Apilludergo quod obiicitur in contrarium quod principia rerum funt inuariabilia, dicendum quod verü eft, confiderentur fecundum effentiam abftractam; fed | fi confiderentur fecundum effe naturz, (ic de neceffita- —-—— te babent accidentia coniuncta, & poffunt variari; varia! tio autem accidentalis refpicit effe. | 2. Apillud | : iis obiicitur quod in beatis non potet effe variatio, icendum quod verum eft quantum 2 fubftanriam LLL LLL Jübfanram!
ice dass d M —— MÀ ND REPE PRENNE RN — (| 2 Ar dL Quet ]L—— Pas IL 7 z (übftantiam premii, fiue quantum ad premium fübfti-|A |& fic dicitaliquid denouo creatum:fed gratia predicto i tiale: cadit tamen quantum ad. conuerfionem ad infe-| |modo, non.: rius, tum quantum ad affeGiones,ficut patet in angelis, |: e tum quantum adactiones. Vnde beati erunt agiles, & n poterunt moueri. s ;. Apillud quodobiicitur de vniuerfali, & Empy- reo, dicendum quod vtrumque recipit variationem fed vniuerfale ratione eius in quo eft,quia mouctibus nobis, mouenturea quz in nobis füunt:Empyreum vero ratione contenti.Poteft enim aliquid continere quod not con- tinet, & aliquid non continere quod continet.
4. $. AD illud quod obiicitur de incorruptibilitate, di- cendum ficut pratractum eft, quod conuenit creaturis: alique enim creaturz funcita fimplices, & ita bona có- iunctione coniuncte quod nulla cadit in eis contrarietas, nec eft in eis maiorratio corruptionis quam in principiis. Vndc ficut principia non funt refolubilia in aliquid, ta- : mé cederent in nihil f fibi relinquerentur, fic intelligen- dumin aliquibus fubftantiis. Vnde non eft dicendum ". |quod fit verum qued omne compofitum fit refolubile jdn. m. e candumrem:fed (icut dicit Anle mus,eft refolubile re, lares. |Velintelle&u. Vnde concedendz funt rationes ad hoc inductz.
6.7.8. Ap illud vero quod obiicitur de vértibilitate, dicendum quod qualibet creatura vertibilis eft per na- .]truram,fifibirelinquatur. Siquaritur caufa huius,dicero. Er exhoc patet vltimo obiectum: quia gratia di- citur adiutorium refpectu eius, quod eft fupra poffe na- turz: & quia conferuatio principiorum eftfupra poffe naturz,nonautem egreffus actionum, immo infra, ideo patet, &c.
DISTINCT. VIII. PARS II.
.De fimplicitate diuine Effentiz: vel Natura. EKadewque fola proprie, ac vere fimplex eff.
Xiuius Parüs Textum fupra viderc licet. v Expofitio textus.
ipn oftendit Magifter duas proprietates diuinze Ef- | Diuifie. fentiz, fcilicet veritatem, & incommurtabilitatem.
Hicoftendit fimplicitatem diuinx Effentiz, vel natura. Ethabethazc parstrespattes. In. prima oftendit quod proprieeft(implex. Iníecunda quod vere, ibi: Hic dili- genter notandum e!, cum dicat Auguflinus, &c.. In tertia quod fumme, ibi: Huite autem Elentie fimpliitas. Prima iterum pars habet tres partes. Primo proponit quod pro- prie efttimplex. Secundo oftendit quod non conuenit naturz corporali, ibi: Vt autem fcias quo modo fimpliciter, t dum quod huius verfionis cum fit defectus purus, non| |&c. Intertia quod non conuenit naturz fpirituali, ibi: eft reddenda caufa cfficiens,vel reducens in non effe: fed| | Creatura quoque fpiritsalis, G cet. Similiter pars in qua (olum deficiens. Propter quod notandum quod natura|c |oftendit quod eft vere fimplex, habet tres partes. In pri-|, ' dicitur naturalis origo. Origo autem creature & eftex| |ua oftendit quodin Deo eft pure multiplicitas nomi- , nihilo,& eft ex (uis principiis: fecundum hoc dupliciter| |num. In fecunda oftendit quod inco non eftdiuerfitas ; — |dicituraliquid ipi creatur naturale, vel quiainefteiex| |predicamentoerum, ibi: Quod autem im natura diuina eo quod et c nihilo, vel quia inefteiex eo quod eftex| — nulla fit accidentium, cc. Intertia concludit quod nomi- ; [uis principiis. Et quia nihiliulliuseft caufa cfficiens,fed| |napredicamentorum in diuinis non poffunt dici proprie ] deficiens,ideo proprietates quz infunt creature, ratione| |& etiam nomen primi predicamenti, ibi: Vnde nec proprie eius qu. eftexnihilo,non funt pofitiones,fed defe&us,| | | dicirur fubflantia. Similiter tertia pars in qua oftendit nec funt à virtute, fed à defe&u virtutis: nec habent| |quod eft fümme fimplex, habet tres. Primo enim often- , caufam efficientem, fed deficientem; & talesfunt,va.| |dit quod tanta eft ibi implicitas, quod nulla eft ibi re- : nitas,inftabilitas,vertibilitas. Siergo quarituràquoeft| |rum diuerfitas. Secundo quod cum hac fimplicitate ftat *. |vertibilis creatura,dico quod non ji aliquo efficiente, perfonarum pluralitas, ibi: Et cum tante frmplicitatis,&c. : (ed pec defe&um in fcipía. Secundum autem quod na-| |Tertio vero, & vltimo epilogat quod oftenfa eft in di- E turale dicitur ineffe rei per propria Scintrinfeca princi-| |uina Effentia ttiplex eft proprietas, ibi: Ecce quanta eff : pia,ficnon dicuntur e nc ineffe priuationes, vcl| |ideutitas. | ; defedtus,fed habilitates: & ideo hoc modo accipiendo|D » b naturale, nulla creatura cft vertibilisin non effe: nec ta- du rM men dicitur inuertibilis naturaliter, quia naturale eftin In patteifta circa litteram incidit hec quaftio de or- : nod poteft natura: (ed principia rei non poffunt in rei dine. Cum enim compoíitio in crcatura fit ratio & cau- " conferuationem,nec coníeruationem (ui, & ideo inuer- fa mutationis, implicitas eft caufa immuctabilitatis:quia : tibilitasnon eft huiufmodi naturalis. Nectameneftcon-| |ü1afirmatio fit caufaatlirmationis, & negatio caufa ne- tra naturam,immo eflLei coníona:quia omnis natura ap- gationis:ergo cum caufa fit ante effectum, debuit primo petit faluari, quamuis ex fe non poffit, & maxime illa| | Magilterponcre proprietatem fimplicitatis. creatura qua appetit beatificari, & hat eítilla quad P.£sP ox. Dicendum quod re vera compofitio fe- Deiimaginem fa&ta cft. Ec quia defiderium nature non| |cundumrationemintelligendi,prior eft quam mutatio; eft fruftra, vbi deficit natura, füppletDei gratuitainthoen-| |ied queniá negationes fe habent econuerfo affirmatio-|- : tía. Et fic patet quod vertibilitas ineft pet naturam; fed|— | nibus:hinceit quod immurabilitas eft prior: ita volunt inuettibilitas pergratiam. - Jaliquidicere. Poteft tamenaliter dici, & melius quod eft 9. ÀÁp illud quod obiicitur de comparatione erzi| [prius notius nobis, & prius notius fimpliciter: quia fim- ad naturam, intelli cendunelt quod gratia dicizicadiu: vlicitaseft maxime nobis occulta;propter hocquod fim torium veniensà fuperiori, refpectu cius quod cft fiia E |»iex inquantum fimplex habetrationem principii, & 5d poffe nature. Hocautemadiutorium eft duplex:z2t:c-| |nos venimus à cognitione pofterioris in cognitionem t Ipe&tu effe (impliciter,aut refpectuetle perfecti. Sivefpe-| | [ntioris: ideo prius agit dc immutabilitate,quam fimpli- ^ éueffe fimpliciter, vtpata conferuationiseffe,quianzli| |citate.
: principia cum fint vana defe poffunt feipfa conleruatc. Dub. 1T. : hic noncít mediante aliquo habitu infufo, vel dato. Et Iterum quzritur de hoc quod dicit in littera: Eadeza, quia refpicit efle, quod cfle eítcommuneomnibus,ideo| | |/ola proprie, ac vere fimplex: quianec babet compofitionem " ? hzc gratiacftomnibus communis. Vnde hxc eft gratia| [parum, &c. Videtur fuperílua dicere, quia fimplex eft habens modum nature, & hzc eft gratia qua dátur cetc-| |cuiusparsnon eítficut compofitum dicitur quod habet ra vcrtibilia. Alio modo dicirur gracia adiutorium refpe-| | | artes. | Cu perfccti effe, 8: quia perfectio cffe eft in his quz ad R s sr. Dicendum quod Magifter notificat hic fim- beatitudiuem otdinitur,refiicitbene effe, veleffe quod| | plex fecundum quod ett Dei proprium; & ita opponitur [non ettomnium:idco hzc;eit habitus fpeciaiis aliquorü| | |cópotitioni, & multiplicitati: Quantum ergo 3 riua- noB omnium,& hxc cft gratia per modum gratix.Exhis| tionem cópofitionis, dicit gp non habet mulu dione patet quod obiicitur de vratia. Obiiair enimfecundum| — |partium:quantum vero ad priuationé multiplicitatis exquod gratia eft fpecialis habitus diuifuscontranaturam,| |uanex,dicit non habet varietaté accidentium:quantü : P Pdnssnnns 74 Lib. I Sentent.
Di& VIL veto ad priuarioné mulci plicitatis intrinfec£, dicit quod Á| Alitertamen potett dici quod excluditéáàndem COpononfbet varietateii formarum, vt generis, fpeciei, & . |differentiz:&c hoc modo fimplex eft (implex vere,&pto prie,quod folus Dei eft, Cum enim aliud fit artificifum effe, Cr iner-— ' tem,&c. Dub. Iii. | 4ep.übe| — Probathic Auguft.animam effe compofitam propter de Trim. c multitudinem proprietatum. Sed coria: Nulla fubftan- &t*3. — |tia componiturex proprietatibus; nec perfe,neque cum alio:ergoex hocnon prebatur quod anima fit compo- fita.
R 2sr. Dicendum quod Auguftinus hoc non pro- batnifiápofteriori.Compofitio enim accidenris ad fub- iectum, & diuerfitas, neceffario przfupponit aliam Beet.bb..|compofitionem: quia, vt dicit Boetius: Quod eít pure de Tris. |forma,fübiectum effe non poteft: ergoad hoc Mid ali- quid fit fabiedum accidentium plurium, oportet in illo praexiftere compofitionem intrinfecam: fed anima ca- pitin fe multitudine accidentium: & ideo neceflario infertur pur ipfa fit compofita,licet non ex -— accidentibus. Sine qualitate bonum fine quantitate magnum, cc. Dub. IV. 3 Videtur male dicere: quiaà quocumque remouetur fuperius,& inferius: ergo fi ETUR qualitatem, nec bonitatem. Situ dicas quod bonitasilla non eft fpecies qualitatis, queritur, quare non fimiliter dicitur in diui- nis qualitas diuina,ficut bonitas diuina.
Opinioa.] Rs». Quidam voluntdicere quodnomen generis liotü quz nontransferturad diuina, tum quia non dicit rei com- "idetutef. | lementum ficut fpecies: tum quia fignat in concre- TP. [tem fpecialia connotant effectum in creatura, & ideo di- Impro- |citurfine qualitate bonus.Sed fi quis velit infpicere, in- bado. — |uenithocnon habere veritatem. Si ergo quaratur,quo modo differt in Deo magnitudo, & bonitas, dicendum quod magnirudo fignificat diuiná Eflentiam per modü| uantitátis, bonitas per modum qualitatis:ergo ifti mo- Ugerpeseueauieer xii d nsi eftDe*. Opinio |Refpon. bonus, & magnus. Et ideo dicendum quod no- proptia. | minagenerumin diuinisreperiuntur:fed non prout ha- Libg.de |bétrationem generis: quia Deusin nullo genere eft, &ad Triw.c.8. |hocfignificandum remeuet Auguft. homina nouem ge- fe.3. nerum quantum funt genera.
Si tamen dignum efl, vt Deus dicatur fubflare. Dub. V.
Videtur fatis dignum: quia fumma nobilitas eft per fe fubfiftere. | . Rzsr. Dicendum quod duplex eft proprietas ipfius fübftantiz, fcilicet -— ftare, & alii (abel:: primum eft perfectionis fccundum imperfedtionis,& ideo ratione prim dicitur digne, non ratione fecunda. Non ex compofitü Dews, qui vita eft, fubfiflit,c«. ub. V1.
Quaritur quz differentia eft inter illas differentias. Quia (inullaeft, videtur facere inculcationem.
Rz s ». dicendum quod quidam voluerunt quod per illa quatuorexcludantur quatuor genera compofitionü. Primaenim eft Eflentia ex principiis effentialibus, ratio- ne cuius dicitur,quod Dews tton efl in compofitis, id eft fi- mul pofitis. Secundáeft fubftantiz ex principiis natu- ralibus, qua funt materia & forma; ratione cuius dicit, neque ex infirmi: quia materia fübiecta eft priuationi,que facit formam mutabilem,& infirmam, & fimiliter ma- teriam: infirmaenim dicuntur inftabilia. Tertia eft có- pofitio mixti ex mifcibilibus: ratione cuius dicit, neque ex obfcurüi quia vbi mixtio, ibi quedam formarum con- fufio, & ita obícuratio. Quarta eft compofitio animati cx partibus difparibus, ex anima videlicet & corpore, ratione cuius dici, nec ex partibus difparibus, quia ipfe eft fpiritus, D C fitionem,ratione diuerfarum conditionuin. Ad hoc e- nim quod principiaaliquid conftituánt, Oportet quod rincir ia fint differentia, fint dependentia, fint imper- fna. int etiam difformia.Si enim effent omnino cófor- mia & perfec, non poflent aliquid conftituere: quia ex duobusentibusactu nihil fit.Quuia ergo differentiajideo funt compofita quafi cum —— Quia dependen- tia,ideo irfirma. Quiaimperfecta, ideo obfcura. Quia diffimilia,ideo difparia. Deus autem non potefteffe ex differentibus,& diuer(is:quia eft vita per ellen, Nó poteft effe ex infirmis,quia virtus perEffentiam.Non po- teft efTe ex imperfectis, & Megoiro y lux eft. Similiter non poteft cid ex difparibus, & diflimilibus, quia fpiri- tus per Effentiam. Summa ergo actualitas, (umma pote- tas, furnma claritas, fumma fpiritualitas,non permittt inDeo cffealiquam compofitionem. Vnde ex his qua- tuorconditionibus,quaruor rationes cliciuntur proban- tes Deumfimpliciffimum.
* ARTIC VLVS I.
Dintelligentiam eorum quz dicit Magifter in lit- "À teraquatuor quzruntur. Primo quzritur, verum inDeo fit fümma fimplicitas. Secundo vtrum fimplici- tas fit Dci proprietas. Tertio propter illud quod dicitur in littera de animarationali,queritur vtrum anima ratio- nalis fit in toto corpore,ita g in qualibet parte. Quarto quaritur, vtrum Deus fit in aliquo detettninato genete, QV.ESTIO I An Des fit (umme fimplex.
VodinDeo fit fumma 79 nra » fic probatur: Omne primum eft fimplicitfimum: quia quanto aliquid prius, tanto fimplicius:fed Deus eft primum in Digenerceentium, eo qiod neceft,neceffe potelt,nec cogi- E tári prius:ergo eftita fimplex quod ipfo nihil implicius effc poteft, nec cogitári prius;ergo eft ita fimplex quodi pfo nihil impliciuseffe poteft, vel cogitari: érgocftim- pliciffimum. m u Ir & « omne quod eft, quidquid haber,eft fimplicif- imum; Deus eft quidquid habet:ergo, &c. Prima we infe. Minor probaturfic:Deus habet potentiam, fapié- tiam,& ficdealiisaut ergo eft fua potentia;aut nó. Silic, habeo propofitum.Si non eft fua potentia,cur fir potes poteritia, habet poffe ab alio:ergo Deus eftabalio,quod tihoceftfalfum:ergo illud ex quo fequitur.
Irex ineffe nobiliffimo debet omnis conditio tobi- litatis poni in fummo:fed Deus eft ens nobiliffimum. & fimplicitas eft conditio nobilitatis, ergo ponenda eft in Deoinfummo:ergo Deus eft fümme fimplex.
Ir £M quanto aliquid fimplicius, tanto potentiusin virtute, & econuerío:quia virtus vnita plus poceft quam multiplicata; fed Deus eft infinitus, & iminenfus virtute: ergo cít infini? fimplicitate; ergo in Deo eft íummaitn- plicicás. mE | BEEN t. Cou TR A:Simplicius cogitatüraliquid cum có* gitatur vtabítractumá pluribus, quam quód cogtratur vt contentum in pluribus: ergo cum fides noftra cogitet Déum vt in pluribus, non cogirát eum vt fimplicifimu: ergo fi fides vere cogitat,Deusnon eft fimplicillimus.
1. Ire M maioreft fimplicitas vbi eft idenritas (ine di- uerfitate quam cum diuerfitate:fed in Deo eft identiaas cum ERA SUA fuppofitorum:ergo in Deo nonet Íum- ma fumplicitas.
j IrzAma Funds. mehr Ad opp T í , zo, ^ i od s "s - Het bene 4 probet.
—drandmw.
-.
He fupyo. Wt fem. qvem pro- batum — Wfwdif. 2. qt — Pars II. Arr. I.
;..I T x M maior eft fimplicitas, vbi eft vnitas fine pluralitate, quia numerus dicit aliquo módo compofi- tionem reípedtu cuius vnitas eft fimplex: érgo cum in Deo fit vnitascum pluralitate períoharum, patet, &c.
. 4. IrzM maioreftfimplicitas vbi non rantur fubie- ctum, fed etiam proprietas cft cadem cum proprietate: quia quando proprietas differtà proprietate in vno, funt plura differentia: ergo non eft (implex: fed in diuinis perfonisin eadem perforia differt proprietas à proprietate, vnde innafcibilitas differt à paternitate:ergo, c.
CoNcrvsro.
Summa fimplicitas efl in Deo.cum fit effentia in tribus communicat.
R x sr. adarg. Dicendum quod ficut primzrationes probant,in Deo ponenda eft fumma fimplicitas.
t Ap illud ergo quod obiicitur, quod fidesnon in- telligit ipfum vt iimplicitffimum, dicendum quod fides intelligit eum vt fimpliciffimum, & quialiter intelligit, nonintelligit, vt fumme fimplex, quod patet fic: quo- niam eft intelligere vnum in vno, & vnum in pluribus multiplicatum, & vnum in pluribus non multiplica- tum. Simpliciusantem intelligitur vnum in pluribus ef- (e multiplicatum,quam vnum in vno:quod patet, quia vniueríale eft fimplicius fingulari, & adhuc multo fim- plicius intelligitur, quod eft vnum in pluribus non mul- tiplicatum.Hoc modo intelligitfides noftraDeü Et ideo A * * A * * fimplicior eftDeus quia eftin omnibus non — [c tus, quá f effet in vno folo, velin pluribus multiplicat?. f.
Hinceft quod Deus fimpliciffimus eft, & fides noftra eü vtfimpliciffimum intelligit. Et qui intelligit Deum plu- tificatum in effentia, vel vnüin fuppofito, derogat fum- mz fimplicitati eius,derogat etiam nobilitati eius.Quo- niam vbi fumma fimplicitasintelligitur,oportet fammá , |tur,& inomnitali eft compofitio, & differentia: actualitatem intelligi, fumme nobilis eft.Et vbi eft fam ma actualitas,fümma diffufio, & communicatio debet], poni,& ifta non poteft effe ni(i in fempiterna produdtio-| nereiomnino infinite, & zquaiis in virtute: & hocnon potefteífeinalietate cflentiz: ergo non — diuina effentia impliciffima,nifi in tribus perfonis inzel-[ ligatur tota effe, quarum vna fitab alia.
Quando ergo obiicitur quod fimplicius eft abftra&ü ápluribus quam in pluribus,verum eft,fi inillis pluribus Modiens Siautem non plurificatur;non eft verum.
2. Àp illud quodobiicitür quod maioreft fimplici- tas,vbi nulla diuerfitas, dicendum quod diuerfitas du- pliciter poteft venire; vel ex additione, vel ex origine.Ex . |additione,cum eft diuerfitas in proprietatibusabfolutis, quz diueríz (unt in diuerfis, yt albedo in Petro; Paulo, & Gregorio, & hac priuat fimplicitatem, quia ponit có- pofitionem.Eftalia diuerfitas veniensex fola origine, vt- uta,quia vna perfona emanansab alia,differt ab ea: & as non repugnat fimplicitati, quianullam ponit com- pofitionem,fed folum ordinem & refpectum ad alium: &hocnon proprie dicitur diuerfitas,fed diftin&tio,&dif- cretio:& hoc manifeftum efti intelligamus patrém fei- pfo generare filium,& intelligamus eum generare, & ite- rum non generare, nulla cft hic compofitio, quia nulla additio. 0l | uu ;. Ap illud quod obiicitur quod maior eft fimpli- citas, vbi nulla pluralitas, dicendum quod duplex eft pluralitas.Q uadam, in quaplus eft in duobus quam in vno:vt in duobushominibus plus eft de bonitate quá in vno:& ifta pluralitas repugriat fumplicitati, quia vnitas addit fupra vnitatem. Quadam autern eft pluralitas in qua tantum in pluribus eft quantum iti vno,& hec eft in diuinis;quia tantum de effe & bonitate & virtute eft in vna perfora,quantum in plüribus, & ifta pluralitas nihil additad vnitatem:;&ideo nullam oranino ponit compo- Íitionem,necpriuatfimplicitarem. ^ — 4. Àn illud quod obiicitur quod in parte differt D E Quzít. I. & IL. - 73 fpe&u fui,aut refpectu obiecti. Si refpe&tu (übiecti, quia| piss) caufanturex diuerfis naturis inipfo repertis, fic ponit | sess. i. compofitionem, quia ponit fabie&um effe ini pluribus. pax. Sireípectu fui,fic differt mufica,& grammgatica in Petro, P ja & fic ponit fimiliter cempofitionem, Lt ponit fubie-|,, genet &um fübeffe pluribus. Si refpedu obiecti, fic ponit| P oripas e. fübiectum comparari pluribus, & hoc modo non poni- | dew per turcompofitio, fed diftindtio. Exemplum eftin pun- Ana &o, quod eft principium, & finis refpectu diuerfarum |" linearum. Hoc modo eft differentia proprietatum in di: ns uinis,&c. o QV ESTIO ]$- An foli Deo conueniat [umme fimplicem efft.
à fiere fimplicitas fit Dei proprietas. Et quod fic vi- Fanda: n.|Funda- deturhoc modo. Nulla creatura eft actus purus: | menta. quia in omni creatura; vt dicit Boetius, differt quo eít;| De bebd. & quod eft,ergo in ornni creatura efta&us cum poffibili:| &de7r:s. fed omnistalis habet in fe multifermitatem,& caret fum plicitate;ergo,&c. ^ ^ 2 IrEMomniscreatura habet effe finitum & limitatum: ergo habet efle artatü: fed vbicunque eft effe limitatum, eftibialiquid quod contrahit,&aliquid quod contrahi-] — mnis creatura eft compofita: ergo nuJlafimplex, J. Irz M omniscreatura habeteffe datum aliunde» i- go habet effe aliundéacceptum; ergo nulla creatura eft [uum effe:ergo in omni creatura eft dependentia, fiue differentia: fed nullum tale eft fimplex fimpliciter: er-] go, «c. MEM IrEM omne quod eft poft primam vnitatem deficit abilla: ergo ftatim cadit in dualitatem, ficut dicit Dio-! nyfius,quod poft monadern, dias eft:ergo omnis creatu- | Dvn3/- de tura eftà prima vnitate:ergo emniscteatura eftab illa de- | * 99 ficiens. pups 1. CoN TR A: Ábvno nonprocedit nifi vnum, & à vero nonprocedit nifi verum:fed vnitas, & fimplicitas eandem rationem habent in Deo; ergo ficutab vno vnü, itaà fimplici fimplex. - | ,. à. Irz£ M videtur fpecialiter quod fimpliciras fit in creaturis: quia fimplexeft quod non habet partem: fed pun&us non habet partem, quiaita diffinitur:Pun&us| —— eft,cuiusparsnoneft;ergo,&c, — | Penétu$ 5. Ir£ M omneilludante quod non eftaliud,eft (im- que plex:quiafi compofitü eft,neceffario habet ante fe aliud: led ens eft primum, ficut dicit Au&or de caufis: fed pri- mum rterurh creatarum eft effe:ergo, &c. 4. Ire M omne illudeít fimplex, in quo flat refolu- tio:fed refolutio ftat in principiis, qua funt materia & forma » quia materia vlterius non refoluitur, cum fit fta- tus in caufis, alioquin effet ire in infinitum:ergo cum re- folutio ftet in creato, aliquid creatum eft fimplex.S1 Tv DICAS, quod principia non habent omnimodatu fim- plicitatem, quia quamuis non co mponantur exaliis, ta- men componuntur cx aliis. CoxrR A: Hoc non videtur facere contra fimplicitatem, quod componatur alii, Nà Ád eppof. Ex 2. de tener. corrupt. conten $6.
Propofi- tlo quar« ta.
quodaaliquid non fit componibilealii,nen facitaliquam implicitatem,cum ifta proprietas fit in indiuiduis coma- pletis, quz maxime funt compofita:ergo hoc quod . dicocomponibilealiis,non tollit aL eis (un- plicitatem, & fic, &c. | 74 CoNctivsio. Simplicitas efl in folo Deo effentialiter, cum in co nulla fit : tompo[itio, nec differentia multi- - plidta. Prirhus R15». ad arg. Dicendum quod fimplicitas effentiz Ee eh priuat compofitionem, & priuat effentialem differentiam, fiue multiplicitatem. Vnde fim plex eft quod non habet compofitionem partium, necmultiplicitatem a- Cionum, (oie formarum. In folo autem Deo eft priuatio compofitionis,& diffcrentiz, fiue multiplicitatis: ideo (implicitas infolo Dco efteffentialiter. Vnde notandum quod multiplex cft compofitio. Vna compofitio eft ex artibus elfentialibus, & haceftin omnibus per feenti- bus, Aliaeftex partibus inteprantibus,& hzc eft in om- nibus corporibus.Tertia eft ex partibus diffimilibus,fiue repugnantibus, & hzceft in omnibusanimatis, & viuc- Cóclufo |tibus. Vndeinomai fubftantia perfe ente, qua dicitur dmn "p Ureatura, eft com pofitio, Quia orunis creatura,aut eft ecundug |€Otporalis, aut fpiritualis, aut compofita ex vtroque. Si- iprimum |militereft confiderare triplicem differentiá in creaturis. modum |Prima eft fübftantiz,virtutis;&o erationis,fiue fübítan- dicendi, tiz, & accidentis. Secunda eft diercnria fuppofiti,& éf- fentiz. Tertia eft differentia entis.& cífe.Prima diffcren- tia eft rei prout eft agens. Secunda prout eft ens in gene- re. Tertia prout eft ens in fe.Prima differentia eft in omni fubiecte,quoniam effe (übic&tum habet effe mixtum:id- co nonagit exíetoto: & ideo differt in eo, quo agit, & quodagit,& actio, (iue fübiedti proprietas. Secunda dif. ferentiaeft in omni indiuiduo:quia omne indiuiduiü ha- bet effe limitatum: & idco in aliquo conuenit, in aliquo differt cum alio:& ideo in omni indiuiduo differt clon tia, & fuppofitum, multiplicatur enim effentia in fup- pofitis. Differentia tertia eft in omni creato, & cócreato: quia omne quod i nias Deum, accipit effe aliunde, fiue principium fit,ftue principiatum:ideo nihil eft (aum elle, ficut lux non eft fuum lucere. S; ergo dicatur fimpli- citasperpriuationem cópofitionis, fic roprii eft (olius Dei in ratione fübftantiz, quía nulla dlia eft fubftantia, uz non habet compofitionem ex poffibili, & actuali diem. lautem fimplicitas dicat priuationem effentia- lis differentia, & dependentiz,ita quod in effentia nulla fit diuetfitas, nec dependentia eft proprium Dei in ra- tione entis,quia nullum aliud ens eft, in quo non cadat . [aliqua diuerfitas, vel dependentia. Concedendum ergo eft quod (implicitas eft Dei proprium, vt vifum eft:crea- turz autem compofitz funt nec vere fim plices: quia ha- benteffe mixtum ex aQtu,& potentis, quia habent effe limitatum,& ita in genere, & fpecie peradditionem con- tra&um: quia habent effe aliunde ion » quia habent effe poft Deum vnum,à quo deficiunt: & ita caduntin compófitionem. | | Aliter poteft dici, & verius quod fimplex dicitar per priuationem compofitionis.Et notandum quod cópofitio dicitur dupliciter. Vno modo alicuius ex aliquibus. Alio medo quo aliquid dicitur cóponi alii. Si ergo fim- plicitas priuet compofitionem ex aliis,.fic conuenit ctiá creatis, vtpote primis quz non componuntur ex aliis. Si autem priuet compofitionem cum aliis, & ex aliis, fic [olius eft Dei. Omnis enim creatura,aut eft ens períe,& infe, & ita compofitaex aliis. Autcít ens'cumalio, & inalio,& itaalii compofita. Et iterum effe creatum, aut eft principium, & ita cemponibile alii. Aut eft dai d uum,& fic compofitum ex aliis, & (ic accipitur fimplici- Secundus modus dicendi breulot, facilior, &yerior.- triufquecompofitionis. | t. Ar illudergo quodobiicitur,quod ab vno non eft hifi vnum,&c. dicendum quod fimplex non eft condi- cio generalis entis,(icut vnum. Ná fimplicitas dicit mocat creaturz:quia creatura non poteft eum ap rig [effe eius fit limitatum, & mixturm:fic etiam e dens, & aliunde datiim.
dum vitatis nobiliffimum,quem Deus nulli communi-l e depen-| Lib L Sent Di VIIL A B C partibusfecundum effentiam:quia forma per fui effen- D E tasptout eft rei proprietas per priuationem, videlicet v-[.
2.3. 4. ÀD illud qued obiicitur de fimplicitate pun- | — Pars Il.