qualis,&tamen eft generatusab igne:ergo multo fortius, preffe negat Auguftinus de Trinitate" bizattamen,quia Magifter adducit eam,poteft dici quod Fidetmf di ta. & ita fi vng incipit, & alia, non eft verum in adicctiuis. | pter hocnotandum quod dicta ratio bonaeftcontra hze- j- ue 3 "TE teticum, facta eius füppofitione: quia hareticus dicebat Qui bec dicit, non intelligit, ettam natum patrem, & filium die tentesin (ubftanria, & natura, fic- . e[e: & cetera. utin generatione carnali, pariratione contra eum dicit Hicponit Magifter quatuor rationes demonftrantes |C| Ambrofius, cum ita fit quod pater ifte carnalis mutctur, filium cozternum patti: & ita Argumentum Arrii non| jacceffione generationis, qui generat alium in fubftantia, valere, quod eft cale: Filius eft natus:ergo non aternus. & in diuinis fimiliter pater generat alium in fubftantia, Sicut fplendor. Dub. 111. | ergo acceíTione generationis mutatur & ifte: quocum- que tamen modo dicatur, non eft magnum periculum, quia non omnia argumenta quz fiut ad veritatem, funt neceffaria.
Hic innuitur prima ratío, quz fumpta eft à fimili, & eft calis:Splendor efteiufde durationis cum igne fiue zcum filius fic f| plendor patris: & quamuisab ipfo genere- | - | tur, erit ei coaternus: ergo conclufio di&tz rationis eft| |: * fil(a,& illaconfequentia interimenda: Si natus eft, erat Vex filet won mea tantum.[ed & Angelerum. Dwb. VII.
quando nonerat..Szp C o N T R A:Si emanario proce. Videtut male dicere, Angelorum, quia vox non eft nifi] densà Deo eft ei cozterna, ficut emanatio! reque i| |,ibentiumorgana,& refpirationem:fedAngeli hzc non creatura eft ei cozua:ergo cum resexierint á Deo, vide- habent.Si di a quod t benc voces fr dn ipi pro- — e d eereffüs fplendorisà J|. latas, ficut dicit Damafcenus, quo tradant fibi intelli- E s P. Dicendum quod cgreffus fplendorisà Sole, à | pentias fuas fine voce prolatas, quaro, qua fit neceffitas uce,velig e,eft egreffus connaturalis,& v eftegrefio ci fpiritualis, & quis modus loquendi, & quis modus hilijd patte, non autem egreffus creaturzá Creatore, im- | É audiendi. moeít voluntarius: & argumentum e(t bonum in pro- R x $ p. Breuiter hic dicendum eft ( quia hoc extra [P ofito.; principale propofitum eft, quancum ad partem iftam, tem fi Déifiliur, inquit Auguflimw. qua fit in Angelis neceffiras locutionis) quia ficut vni- Dub. 1ILI. cuique natura rationali data cít voluntas libera, fic con- Vn T (cientia fecreta. V nde ficut non poteftaliquis voluntaté , Heeefifecundarario AuguflinisilinsDeiefvitus,| anecinsin aliud vertere, fed folum inducere, nifi ipa fc P de ernus, aliquando fuit/7eu$| [inclinec, precerfolum Deum, in cuius manu funt corda €— I ient icd ds Bump olfibile,ergo,&c hominum: ita nemo poteft conceptiones alterius co- d Ens Nen ue obiicitur:Si en E gnofcete,fed folum coniicere, prater Deum, nifi ipfa in- T apientiam geniram,non Ct 27]. |rellisentia exprimat: ipfa expre(fio, locutio nuncupa- pe quod fi fap EE fapientia genita; quod ex- tur.Ratio autem huius eft, quia folus Deus format men- I tem & quanti ad intelle&tum, & quantum adaffedü; x Aat. Anfinsiam conem rtrpit e| |i modaroqgenditmiloe modosddsnd Nee : E [nim nos perfenfum addiícimus, ita quod fpecies pet in anosslecnamauivaretficlasrenehii «ft apien- teriorem fenfum peruenit ad intelledum, fic exprimi- ; ap Puer aum Uaprens t/10, qui etZapICn-]. Imusania verbum cogitationisinternz vritur vocrin ex- ur genita:íed use eadem eft fap lentia genita, & ingeni- cogitatione, & poítinodum voci fenübili in pronuncia- tione, &ex hoc j expreflio inactu.A ngelusautem vnica Eidem quoque Arrianice queflioni, Dub. V. cationé fpeciei innata ad ipfum cognofcibile ipfum cognofcit, lic ordinando fpeciem innatam ad alium ange- Haec eft tertía ratio quam adducit, & eft Ambrofij|. |lum cognofcentem, conceptus fuos aperit:fimiliter alius fumpta ab auctoritate Efaiz: Ante menoneftDeus, &| |mutuaco nuerfione recipit, & fie vnusloquitur;alteraus poft me nó erit:ergo nec | esi filium,necfilliuspoft| |dit. Simile eft de duobus fpeculis fibi oppofiris, fi patrem. S & » contra:In diuinis perfonis eft ordo:fed or- voluntarie poflent abícondere aliis,& auferre quain fe do non e(t nifi prioris ad poftcrius:ergo,&c.: relucent. | i | | G 4 Dicaniu laliud;non ficin diuinis, & non eft fimile dealbo, quiaal-| A| ' R 1s». Dicendum quod ficut infra patebit,non eftivirtute facit qj nosplurib. Vnde Angelus ficut per appli-| dhpo-fido oa. | Dicamus yerius, (empor natus.
Dub. V I I l..&co* Gregorii ratio hac eft, vt Deus aeternus & perfectus valeat defignari.: | -* — SEp contra hoceft, quod inter omnia tempora prz- fens maiorem cóuenientiam habet cum zternitate: quia verius dicitur, e£/, de Deo, quam fuit,aut erit, ficut expo- nit Auguftinus, & habitum eft in precedenti diftindtio- ne. Ratio huius cft, quia przíens dicit ensina&u, alia tempora non.; R Esr.Dicendum quod ficut fupra ta&um eft, quod verba diuerforum temporum dicta de Deo non fignifi- cantaliquos cemporalcs actus: fed important duratione diuini effe, fine initio, vt preteritum:fine intetuallo, vt prefens:fine termino vt futurum:& quia omniaifta eque vere reperiuntur in Deo:ideo omnia zque vere dicuntur deDeo.Sed tamen quia mult errauerunt in generatione quantum ad initium, pauci vel nulli quantum ad inter- uallum vel terminum:ideo facri Doctores, vtora hareti- corum obítruerent, cam per verbum preteriti temporis quod femperfignificat, —, & ita nunquam habere principium expreflerunt. Alia ratio cft, quia nos generationem diuinam manuductione quadam intelli- gimus per generationem, quz circa nos eft,& quia vide- mus in hacgeneratione, quiagenitus dum generatur, eft imperfectus, ne credere poffet aliquis, quod Deifilius ef- fecimperfe&us, ideo decreuerunt dici: Semper genitus, Dicendum ergo quod quantü eft ex parterei, aeque vefw»er ob. |reac proprie dicitur vnum, ficut reliquum. Quod vero ^r. 19. Mtr. | dicit Gregorius dicit quantum ad maiorem fidei expla- P SCA * Inationem, neerror habeatlocum, & ficexponit Magi- Cet Am er. Magis ergo conuenit dicere: Semper genitus, quam fempergeneratur. Nec eft (imile de hoc verbo eff, & fuit, quia hocverbum,ef, fignificat per modum quietis:& id- eo effe, dum eft, perfectum eft: fed hoc verbum generari, penes hac inferiora, per mod fieri: quia in pluribus hoc N verum eft quodaliquid dumfit, non habet effe perfectü,| [ideo noneft fimile fecundum rationem incelligeutix.
* Ego bodie genui te. Dub. IX.
intelligi de die, quo ex matre natus eft: fed hoc nihil vi. detur valere, quia fecundum hanc generationem non habuit patrem: fed tantam matrem.
R 25s ». Dicendum: Verbum illud intelligendum eft caufaliter: fecundum enim generationem ex marre di- Queritur quo modo hocintelligitur. uia hoc ish ci:urgenuiffe,quia fecit generari. Similis expofitio füper| illudMatthei:Potenseft de lapidibus illis fufcitare filios Abraz. Gloff. in huiusteftimonium rei Deus de Sara ge- nuit filium jid eft,fecit generari..
Matt. 3. b Splendor «utem non (esnel. Dub. X. Contra:Si hoc fimilere&um eft, videtur quod filius non femel nafcatur:ergo queritur,quare magis generatio filii affimilatur iplendori,quam aliis rebus, maxime cum| non generetur aluce on ad prefentiam corpo- lius dicitur lux: non ergo fplendor risobiecti? Preterea ; |Iucis.
R5». Dicendum quod generatio filii habet in fe per- fe&tam conformitatem,coazternitatem, & qualitatem: & quia in creatura vna fimul hzc non poffumus inueni- re: ideo capimus ex multis: & idco multas ifti atfimila- mus.Quantum ergo ad conformitatem, fimilis eft genc- rationi verbi quod eft proles perfecte reprefentans illum àquoeft.Quantum i coaternitatem, íituilis eft egreffui fplendorisà luce, in quo eft coxternitas, propter lucis a- &ual tatem.Quantum ad zqualitatem, fimilis eft gene- rationi viuentis ex viuente, quigenerat fibi zquale om- nino,& fic diuerfimode comparaturà San&is. Compa- rat ergo Origenesad egreífum fplendoris, non quancum ad 'terationis affimilationem: (d quantum ad priuatio- né intermiffionis,fiue interpolatrionis.
Lib. I. Sententiarum Etrtota quod dif- À |ferunt fplendor,radius, & Jumeh, cum omnia dicant in- fluentiam à luminofo, quia radius dicit emiffionem fe. cundum diametralem diftantiam:lumen, fecundum cir. cumferentiam: Vtrinq; tamen ín profundum rransferen- tis:fplendor dicit repercuffionem ad corpus tranfparens, teríum,&limitatum:fed camen hicOrigenesnotat fplen- dorem,lumen progrediensà luce. |: Ad illud ergo quod obiicitur quod filius eft lux dica. dum quod lux habet in fe naturam manifeftandi, & ita refpicit cognitionem, & appropriaturfilio. Haber infe vim multiplicandi,fiue generandi (plendorem, & ita ap- propriatur patri. |!
B Et quod cum Sacramento [cientia fua ex eo nafcitur, Dub. XI. | Videtur enim male dicere, quia fecundum hocquod pater fecandum Sacramentum fcientiz generat filium: ergo fcientia eft ratio generandi. — Rzsr». Dicendum quod Hilarius vocat hecSacramen- tum facrum fecretü: dicit autem filium nafci cum Sacra- mento fcientiz,quia filii generatio non tantum facra,fed etiam fecreta eft: non, inquam, Dcofecreta: fed nobis, quia nos eam non comprehendimus, ipfe autem perfe- &e nouit eam:ideo dicit cum Sacramento, &c.
Qued «utem ex viuo. — Dub. X11.
Videtur hocfalfum,quia puer nafcitur de patre, S&ma- tre viuentibus,& tamen vtrumque habet, ícilicetimper- fectionem & nouitatem. | Rs». Ratio Hilarii (icut patet per literam fequentem intelligenda eft de viuo per effentiam; vbienim eft viués per eflentiam,non fit ex non viuo viuens ficut fitin viué- tc per participationem, vbi non gengratur viuum ex vi- uo,nili per non viuum, vt patet, quia horno non genera- tur ex homine nifi mediante femine, Neque ex deriuatione: fed ex virtutenatiuita eff. Dub. XIII.
Videtur male dicere, quia fecundum * Dionyfutm,& |4 Doy b Anfelmum,Patérfe habetad Filium, & Spiritum fan- i44». &um,vtfons:& illi,vt riuulifed riuus cft à fonte perde- " riuationem. rds Rxsp.Dicendum quod natiuitas quz eft per deriua- amc, tionem, attenditur quantum ad tranímutationem ali-|«7- quam circa illud quod tranfmuratur, & ita dicit paífio- nem quandam:ac per hocinfirmitatem:fed viuens quod eft vita;eftactus purus, & ita vita pura, in qua non elt in- firmitas:fed pura aGtualitas, & idco vult Hilarius dicere quod pater generans eft tota vita,& quod generatnon eft per patfionem, vel demutationem, feu djminutionem, quzattenditrin deriuatione: fed per omnimodam vir- tutem:ergo filius genitus,eft virtus,non per mutationem natus.; | D Vbi autem pater auGlor eff ibi C» matinitu eff. Dub. XIV.
. Vidcturquod improprie dicat, quia auctoritas dicit! pij fare caufalitatenfed hzc non recipitur in diuinis:ergo,&c. R £s, Dicendum quodaudGoritas dicit quandam E principalitatem, fiueau&oritatem in perfona, quenihil habetab alio:íedab ipfo omnes, & ifta auctoritas in pa- tte eft innafcibilitas:vnde non dicit caufalitatem,fed pri- uationem principii: & per hoc fummam principalita- tem. | Qued eb eterne. Dub, XV.
Innuit Hilarius hic taleatgumentum Si filius non eft gencratus,fiue natus ab zterno,generatio eius non eft z- cerna:etíi hoc;pater non generat ab eterno:ergo patet nó eft zternus:ergo qui deroga eternitati filii, derogat ater nitati patris. SED iftaratio non videtur valere, quia fimi- literego arguam ex parte Creatoris, & creatura:ífed cirea- tura non eft eterna,nen enim ab zterno creauit Deus, & ita non eft Crcator zternus, sl Art. l. Quaft. L. 8 2 | R £5». Dicendum quod non cft (imtle,ficut patet ex| A entis in potentiaminor im motu fecündüm locum: ergo É | (equenti eius quod Hilarius fapponit quod cffe patrem cum inDeo non fit -— nec m Lans ur Du ficproprie proprium illius períonz: ergo cütalefemper| [iam illaque minima eft, vtloct mutatio:erg ge " conueniat,autaliter res non habet effe perfe&um,fequi-| ratio. - -—— iE. s turde neceffitate,auc filius eft eternus,aut pater ab ater- 3. IT3M vbieft generatio, ibi eft corruptio. * nce 22 no non habet eífe perfe&tü:creare vero,etfifolius Deifit| | |&ot de caufis ait,quod propter longe ftare à principio re , | ramen arione connotati habetimperfe&ionem cóiun | |liquo modo compleuit efle Deus continua ettam IP his : &am, fecundum quam non tantum impoffibile,feder | |faciensgenerationem:& huiufmodi fignum eft quod fo- bi. iam non intelligibile eft aliquid ab eterno creari. ^| |lacorruptibilia generant, & generantur in creaturis: fed B | in Deo nulla cadit corruptio:ergo nec generatio. "ig | Sed feipfum demuterema[cendo. — Dub. XVT. 4. Irz« vbieftgenerario,ibi nutritio. Vnde ad tot & CoNxTRA: Quiafetundum hoc, cum filius Dei prius pluresfe pui vis buta quam sies - - n! effet, poftea ex virgine natus,fic ergo effet mutatus. Deo nonet vis nutritiua ergo nec gener ges: Hos di- Rs». Dicendum quod Hilarius intelligit fecundum nutriti, nec generatio: ergo generatio no - eandem naturam, fecundum quam prius erat: fi enim fe-| ^ |Uni$» s cundum eandem naturam prius erat, & poftea natus eft, iai neceffe eft quod fecundü illam naturam mutatus fit: fed Cou crvito. fi(ecundum aliam naturam, oportet mutationem fieri in " JEN: i illa natura:fed non in perfona, cum illanatura non dicat Cum p Pui fit pps, eril UH aliquid in perfona, fed magisaliquid curn perfona. V nde NO MIII CONINRUM (18 PHASE PETUES fa nulla firmutatio ini illa natura. Ga generatiu. Mo wb ARTICFLFS L R x s ». Ádarg. Dicendum quod generatio ponenda u—— " T eftin diuinis. Huiusratio potiflima eft, vt credo quia o- AP intelligentiam corum qua dicit Magifter degc| mnisnatura eft communicabilis: & quia in Deo propter AA ncratione aterna, In prafenti diftinctione quatuor| |(iinobiliratem eftaptitudo actui coniuncta, imo ipfea-. principaliter quaruntur.P rimo quritur, vtrum in diui- &us,oportet quod natura fit pluribus communicata: fed]: js nis fit ponenda generatio.Secundo,dato quod fit, vtrum| 1o poffunt ellc pluresab vna natura, quin vnus fit ab ageneratio in diuinis fit ponenda, períonarum diftindti- lio,vel ambo tertio: ergo cum ante diuinas perfonasni- ua Tertio queritur, vtrum illa generatio fit eterna.Quar-| C i] fit,oportet quod vna fitabalia: & quoniam fünt con- to & vltimo quaritur, vtrum illa generatio fit termi-| | |formesin natura, & generatio eft emanatio fecutidum l | conformitatem natura: ideo credo quod neceffe eft in diuinis porieré generationem. Vtautem intelligatur per quem modum: notandum quod genere dt fui propria QV£ESTIO An in diuinis generatio ponenda fit. ratione eft fimilem fibi in fubftantia & natura produce- MT re, Sibivero fimilem in natura prodticere cvipliciter cft. gricucale A nt — 6$ 1. | Autperimpreffionem fuz fimilitudinis in alio, & fic gc- gt duni (din NP | |neratur characterá figillo, lumen àluminofo, fpecies ab: $eot. t. Semt.diff. 1.4.0. | obiecto. Alio modo per edu&tionem fpeciei coníimilis J gid. Romi. Sent. diff. 4.4.1. ab alio,& ficgeneratur elementum ab elemento. Tertio]., New mummaatiao mh modo per productionem fimilis de fimili, fiue de feipfo,] Rich 1. Sent.diff. 9.3.1. ' & fic generatur animatum ab animato, & ifte certius mo- dus eit perfectior. Vnde non reperitur nifi in fubflantiis p habentibus formam nobilem quz eít vita. Et ifte "nodus Vod generatio fitin diuinis, oftenditur primo i| |enerationiscft fecundum nafícentiam, & eft in Deo, & minori. Multo fortius debet effe generatio ineo| | |creaturis,fed differenter:quia producere alium ex feipfo, qu generationem aliis tribuit, quat in his quz — poteft effe dupliciter, vel ex fe toto, vel ex patte füi. Ex fe edgeneratio eft in creaturis: ergo & in Deo quitribuit| jtoto, non poteít producere, nifi ille cuius effettia poceft Hv, d Ethoceft quod dicitur in Efaia:Si ego qui generationem| | effe inpluribus vna, & tota. Náfi nó poteft effein pluri ; aliistribuo,fterilis ero?dicicDominus,quafidicat non. | |vna,& totafi generans dattotáfüam fübftantia genera ITz M oftenditurillud idemá pofteriori.Perpriuse-| |to,turicfübftantia tora tranfit iri gerieratum, & generans nimeft paternitas in Deo quamiin creatura:fed paterni-| |perdit fübftantiam cotam generarido,quod effe non po- tas,&generatio vere eft in creatura:ergo & inDeo.Quod| |teft.Ideoadhuc neceffe eft quod t&lem habeat fubitan- priusíitibi, dicit Apoftolus ad Ephetios: Ex quoomnis| | |tiam,qua vna, & tota fit in pluribus:talis autem fubftan- paternitas in ccelo, & in terra nominatur. tia non eft nifi fubítantia fabens fummam fimplicita- Ir£M oftenditur hocipfumá fimili. Quiaomnequod| | |rem, hecautemeftíola diuina Effentia, in qua propter perfedtioniseft,attribuendum eft Dco,in quoe(tfumma| '(ümimam fimplicitatem fuppofitum non addit ad Effen- 4nifet, 1. | omnis perfe&tionis:ícdeeneratio eit perfcCtionis in ctrca | tiam. Vndenecipfam coartat,, neclimitát, necfórmam & ema, tura vt vultPhilofophus, quia perfectum ef quod poteft] | multiplicat: & d inco poteft effe generatio cornmu- Francifcus de Mayr i. íent. 45), 4.4.7. Thom. dip. y. Samt.dif. 4.q.1.ert.1.
baa ne M. [generare quale ipfum eft:e:go, Gc.; E|nicanis eandem fubftantiam totart, & ralis generatio eft IrzM illud idem oftenditurilla rationc. Divina ratu-| |omnimodzperfectionis,& in folo Deo reperitur, ratio-- raeft(umme bona, & actualiffima:ergo fum poteft, &| |neiam dicta. Alio modo coritingit aliquem ex fe produvult fe commuinicate:fed prima & fummara::o commu-| |cere quantumad partem fui. Sic pater riaturális generat nicandi eft in generatione: ergo neceffe eftin diuinis po-| |filium, partem (ebftancix tran(mitterido & defícinden- TE nert generationem. T | do.Et hecgeneratio neceflario eft cam rranfmutatione, n 1. CourRa: Generatio in creaturisaut eft perfectio- quia enia pats deciía non habct actum totius, neceíle nis, autimperfectionis. Si perfe&ionis, tuncetgo cum fubftantiz fpirituales & incorporales fint nobiliffimz, debet incis generatio effezergo cum rion fit in eis,non eft nobilitatis: ed quod non eft nobilitatis, non eftin Deo: ergo, &e. 1 IreM vbieftgeneratio,ibi eft variatio: generatio e- . Jim eft fpecies motus,& interomnes fpecies motus ma lor eft variatio in motu fecundum fübftantiam, quia eft 4 4 eft quod per mutationem acquirat: fed quod acquirit quod nah habet, variatur: idco lixc generatio e(t muta- tio, & habet variationem coniunctam. Eft étiam cum corrtiptione adnexa: quia enim aliqua párs generaritis deperditur, generanseítà quo potett heri ablatio, & ita corruptio. Eft etiam cum conuerfione adiuncta: quia e. nim fit depetditio, rieceffe eft quod per nutrimen- tum fiat reftauratio, & ideo generatio in creatura P. up am an c e 82 Lib. I. Sent. & perfe&ionis & imperfedionis eft. Perfe&tionis à parte virtutis producentis, imperfetionis 4 parte fubiecti diuifibilis: & ideo eft in folisanimatis que habent formam perfectionis, id eft, animam, & ipfüm fcilicet corpus demnimodz perfectionis.Quod enim non eft ex parte, id- co cít,quia habetactü fpeciem. Et ideo,nec ibi eft in na- tura imperfectio,nec variatio,quia nihil nouum acquiti-| tur. Neccorruptio, quia nihil adimitur. Nec nutritio, quia nihil reftituitur. Ec ex hoc patet folutio obiedtorü, quia generatio de toto eft tanta perfectionis, quod non potefteffein creatura aliqua: generatio vero ex parte tan- tam habetimperfe&ionem adiunctam,vt non poflit effe circa fubftantiam inuariabilem, & pccnpdiden,& fimplicem,non folum in nature increata,verumetiam in eftex parte, &c.
QVASTIO II.
Anin diuinis generatio diflinguat inter gignen-. tem,Ó" genitum, Stepb. Brulef. 1.Semt.di/]. 9.4.1.
Petrum de Taranta(.1.Sent.di9 9.4.1.
Fun da- Y Jr&v M generatio in diuinis fitperfonarum diftinuen [ &iua.Etquod ficoftenditur hoc modo:Auguftinus pus PR - dicitcirca principium de Trin. Nullareseíft qua feipfam Jom. 3. Et Big at » Vt fit:fi ergo gignit aliam gignit: fed interaliam lbr.deim |rem & aliam eft diftin&tio:ergo,&c.
mortehte.|— |rEM generatio eftemanatio:fed vbi eft emanatio, ibi t6 animác. e(C multiplicatio,fiue plurificatio: vbiautem multiplica- V droes (tioibi & diftindtio:ergo vbi generatio, ibi neceffario eft IB4 có»ttx. diftinctio. - «$.Et dw. | [EM generatioin diuinis eft relatio:fed relatio impor- fel. Mim. tac refpectum, & ordinem:fed vbi refpectus & ordo, ibi €4LIe9 $. ('yppofitorum & relatorum fiue ordinatorum diftindtio, IrcM maior diuerfitas fuftineturà fuppofito, vel in fup- pofito com pofito & multiplici quam in fubftantia fim- plici & vniformi:fed relatiua oppofita non ftant (imul in eodem indiuiduo creato:ergo necin fimplici hypoftafi. Probatio medix. Bene fequitur:Sortes eft paterPlatonis: crgo non cftfilius eius,vel eft diftin&tus ab eo:ergo mul- to fortius in diuinis. | Adeppo| 1. CoNTR A: Patergenerando filium dateitotum uodhabet:fed habet Effentiam & perfonam: ergo dat ei Effentiam & | view ra ergo ficut filius non diftintut.
2, ITEM pater communicat Blio Effentiam fuam pro- pter fummam (uam fimplicitatem: fed zque fimplex eft perfona & Effentia:ergo qua ratione communicat Effen- tiam,communicat & perfonam.
Ir&M in patreidem eft natura,& períona'ergo impof- fbile eft quod communicet vnum, quin communicet a- liud:ergo fi dat naturam,& perfonam..
4. ITEM videtur quod relatio non diftínguat aliqua ra- tione, quia vnus & idem punctus eft Sii darin & finis refpeétu diuerfarum linearum:ergo fi ifte relationes non (unt diftin&iuz, videtur fimiliter quod nec paterriitas & | filiatio. | IM $1Dp1cASs quod nonomnes relationes diftinguunt; fed folum muruz, vt principium & principiatum, finis & finitum, m CowTR A:Dater & filiusfe habent,vt intelligens, & pn PR intellectum, vt dicit Anfelmus:fed idem poteft efle intelligens,& intelle&um:ergo,&c. ——! | j.IrE M maioreftrepugnantia in contrariis quam in relatiuis:fed albedo, & nigredo qua funt cótraria non fafectibile & reftaurabile, Generatio vero in diuinis eft o- |.
natura creata. Aliz rationes probant de generatione quz B I guiturà patre c entialiter, itanec perfonaliter, vt vide- Diftin&. IX. | ciunt diftin&ionem circa Pecrrum,quia idem poteft mo. do effealbus,modo niger: ergo multo fortius vnusin di- uinis modo erit pater,modo filius; G.IrEM quaritur,quate potius relationes faciunt diftin- Gionem perfonz quam Eflentie, cum eque benepolfint Pee naturz in vna períona,ficut econ- — CewuNucrLVvsto.
Generatio im diuinis facit realem diflindtionem inter generan- tem," genitum contra Sabellium,non ramen e[fen- tialem contra Arrium.
R £s». Adarg. Dicendum quod generatio in diuinis ficut oftenfüm eft, facit realem diftin&tionem inter gene- tantem & generatum, non rationalem vel intellectua- lem folum,fticut dixit Sabellius: fed realem quantum ad perfonam,non quantum ad Effentiam,ficut dicitArrius. Quod fic patet: Generatio in creaturis, dicit emanatio- nem per modum actionis fiue mutationis, in Deo ema- nationem per modum relationis. In quantum enim e: manatio dicit diftinctionem ratione emanationis, eft di- ftin&io:quia ficut dicit Anfelmus: Nec intellectus capit, | agg 4 necnatura permittit;illum qui eftab alio, effe illü à quo|prefom eft, riah ss quod pofitiue dicituraliquis effe ab alio. |5^* Nam pater prinatiue dicitur e(feà fe, id eft, non abalio: rs in quátum autem talis emanatio ponit diftin&ionemin),, 4, perfona. Generatio enim eft etéducho conuenientis ini c52.4mJ. hatura: rationeigitur naturz non poteft effe diftindtio: Ergo vel erit ratione fuppofiti, vcl proprietatis. Si pro- priecatis,aut abfolute;aut refpectiue. Non abfolute,quia tunceffec diftin&io in natura.Nec refpetiue, vtputa re- lationis, quia in relatione fecundum fe noneftmotusin creaturis:necorigo in diuinis. Vnde filiatio noh genera- turnifi in alie: ergo neceffe eft quod fit diftin&io infup- ofito.Similiter ratione relationis eft diftintio, quia ni- f ilad ferefertur,necordinatur. Ratione verotalis rela tioniseft diftinctio perfonalis, quia generare & generari cum dicantrelationem per modum actionis & paflionis, dicunteam in fuppofito, & refpe&tu füppofiti. Et ideo, quia relatio inter extrema notat diftin&tioné, pater quod diftin&io eftibi fuppofitorum. His vifis patet facileíol- uere ad obiecta. Qvo p ergoobiiciturtPater communicat filiototum quod habet, verum eft przter generationem, & gencra- tionis diftinctionem. Ipfa enim ratio comrnunicardi dat intelligere diftin&ionem, quia nullus communicat Íibi, fed alii: & ideo id in quo diftinguit non communicat. 2, Àp illud quod cbcirar qued zque fimplex eft per- fona, vcEffentia,dicendum quod fimplicitas Effentizeft quod fit in pluribus: fed fimplicitas (uppofiti eft quod noníit inpluribus. Nam füppofitum iue indiuidum quantum eft de fe,dicitureffe quod eftin vno olo: idco non eft fimile. | 3. Àp illud quodobiicitur quod idem efteffentia, & perfona, dicendum quod quamuis int idem, non tare" funt ad idem:quia perfona eftadalium, ideo generat. & refertur: effentia vero non:ideo effentia communicatur, & perfona diftinguitur. Sicut ergo, quamuis idemfitin patre effentia & perfona, tamert períoma generat, ci €D- tia non:ficeconuerío: Effentia cotrmmunicatur, & perio" 4. À n illud quod obiicitur de principio & fine in puncto, patet refponfio, quia ills non funt mutuzrela- tiones: quod propric requiritur ad diftinctionem, vnde non valet. | Qvop obiiciturde intelligéte, & intellecto,dico quod]. ibi non eft relatio fecundum effe, fed (ecundunrdia. A hocautem quod relatio diftinguat,oportet quod int re- lationes mutuz, quia aliter rion diftinguunt: oportet et^ iam quod dicant relationem fecundum effe, f. Ap illud quodobiicitur de albedine, & nigredi- ne, dicendum quod nulla eft oppofitio formarum, n! confiderentur refpe&tu eiufdem temporis:& impoffi: eít quod F D E US ote; Tus Intdii P Dos ICüt etre fh^g.
lr; Hisl Ni uta | amo Sd dT td tec;.— [Punda.
menta, u. Mta- f. cm tif.
Ad oppef. Anfat, s.
Py tn.
LI LI mum peratur quam citius poteft, & de perfe&tione agentis eft, T aeg. tn principio erat Verbum.
Am l — Qugft. III - e(t quod idem fubiectum eodem tempore fit album &[A | | nigrum:relationes autem in diuinis fimul funt. A» illud quod vltimo quzritur, quare magis relatio- nes faciunt diftinCtionem in perfonis, quam ín effentia, patetexiam dictis refponfio. Poteft ctiam alia ratio red- di,quia pluralitas naturarum impedit fimplicitatem per- food nen ficeconuerío,quod patet fic:Plures nature (untin vna perfona. Aut ergoper gratiam, aut per natu- ram.Sipet gratiam vnionis, fic: quia natura vnita confe- quitur vnitatem períonz, non impedit. Sed (i naturali- ter,vtin Petro,eftpluralitaseffentiarum,fiue naturarum, tunccum intelleGus naturz przcedit perfonam, & non natura ex períonis, fed períona ex natura fit: neceffe e(t perfonam effe compofitam, & indeeft quod in diuinis magis eft vnitas naturz cum pluralitate perfonarum, quam econucrío.: CowNecrwvsioa.
Generatio im dininia eff eterna propter fummam generantis fe» cunditatem, C geniti (ummam equalitetem, cy v« iriu(que [fummam aclua- litatem.
* Rusr. Ad arg.Dicendum quod generatio filii eft zter- QVESTIO III An in diuinu generatio fit eterna. non effe, & idco ponitterminum finalem. Sed generatio aliquando dicit mutationem, vt in creaturis » & ficponit cerminum initialem:fed in diuinisnon dicit mutationem ex honente,fed emanationem ab ente.
2. Ap illud quod obiicitur quod effentia nihil produ- cit nifi ex tempore,dicendum quod ficuc períona produ- cit aliam Uu ars effentia aliam effentiam. Aliam au- tem naturam effentia ex feipfa non producit, cum ipfa fit immutabilis:nec ex alía,quia fimiliter cfletquerere,vnde producit illá aliá: & fic neceffe eft in productione prima C [creature quod producat ex nihilo, & omne ficprodu- Cum habet effe poft non effe, & ita initium. Períana au- tem non de nihilo producit perfonam, & ideo non facit de nonenteens, & ideo nullum ponit initium ralis pro- ductio.
dlesender 4tlenfis 1.5.4.41. Membro (.art.1. Guill. aitrfiodoremfis bb.t. Bent. Ca). 1.
Trum diuina generatio fit aterna.Q uod fic,often- diturhoc modo:In creaturis operans naturaliter oquod citiflime poflit operari: ergo cum produáio filia atrefit per naturam & fummam potentiam, quam cito fui pater,genuit:fed fuit ab «terno:ergo,&c.
IrzM de perfe&ione generationis eft,vt quod genera- turzquecur generanti:ergo cum diuina gener atio fit per- fe&tiffima, filius erit patri per omnia zqualis, fed pater eft infnitus duratione:ergo & filius.
ITEM intelligerefe, coecernum eft menti diuinz. Nunquamenim eft ponere quod dc non intelligente fit Deus factus intelligens: fed verbum e(t coeternum men- d intelligenti, ex hoc enim quod mens Íc intelligit, ver- bum gignit.Si ergo propriiffime filius eft verbum; eft co- zternum patri, & hoc eft quod dicit beatus loannes: In pium effendi,dicédum quod principium dicitur duplex, | 4/15. Ícilicet originale,& initiale.Secundum quod principium dicitur originaliter, fic filius tam quantum sj effe quam quantü ad durationem habeat principium:quia verum q; habetab alio. Si autem principium dicatur initium, fic dico quod nec habet principium effendi nec durádi. Pri- mum qm non aufert rationem &terni,fecundum| ' verofic.
4- A» illud quod obiicitur vltimo, quare pater com. D imunica: filio carentiam initii,non principii, patet iam refponfio:quia temporale & zternum differunt de neceff;- |. tatc per effentiam:princi pium & principiatur nó fic, id- cononeftfimiledc hoc & illo:quia ergo quod habet ini- uum eft temporale:quod caret, eft eternum: idco cü pa- ter& filius fint vnius cflétiz, patet, cc Rurfüm cum a bere principium, & non habere dicat differen tiam pero nz,& hazceft inter patrem & filium, idco ficut pater non communicat filio perfonam,fed rantum haturam fiue ef: Íentiam, fic communicauit einon habere initium: fed non communicauit non habere principium, QVAESTIO Ivy. An generatio Fil terminatafíg, ITEM idemoftenditur perimpoffi bile: Qmne quod cepit effe,eft mutatum fecundum fübftátiam: fed omne quod incipitgenerari, incipit effe; ergo omne quod inci- Pit generari,eft mutatum fecundum fubftantiam: fcd go- aerauo eftde fübftantia generantis: ergo vbi incipit effe generatio, fubftantia gencrantis mutatur: fed fubftantia Deipatrisfecundum effe eft immutabilis: ergo generatio| nonincipitindiuinis. — I. CoN TR A: Sicutfc habet cotrüptio ad non effe ex partefinis,fic eeneratio ex parte principii:fedomne quod corrumpitur definiteffe ergo omne quod generatur in- cipiteffe fed mullum tale eft eternum:ergo, &c.
2] rEM quidaui ucit diuina Eíflentia, eft ipfi po- (lerius ie i n: ram ioi à O pari mii " pispats did mig "HPOIE;: uratione; ergo par i qui. JEptdsms Rom. I. Sout.di/T. 9. p.1.9, 5, quid eu diuina perfona, cum ellentia & períona | Richardut 1.501 ufi 9 rr. 1.4.1.
(imtidem,: | | 3 Ir£w inDeo idem eft (aum effe, & fua duratio:fed V Trumgeneratio filii (it terminata. Et quod fic vide-| Ad oppo.
filius habet principium effendi: ergo habet principium y tur per Auguftinum:Qui ring nafcitur, nüquam| fitum.
durationis:fed quod habet principium cílen incipit ef- eft natus, ac per hocnun quam eft filius. Nullus Ergo per up br.
ergo, Cc, generationem dicendus eft fili us, quoufque generatio fi;] ^ f: 2f* 4. ITEM pater caret rincipio,& caretinitio:ergoqua| |terminata: fed verbum Patris recte dicitur perfe&us fi.
"tione communicat filio nonhabereinitium,eadem ra-| |lius:ergo generatio eius eft terminata, tione communicat einonhabere tincipium:aut 2. ITEM ratione oftenditurfic: Produci termipaturad finon hoc,necillud, Ee e effe: ergo generariad generatum effe: (ed 6 * ox ius Deicft generatus & natus: ergo eius produdio, fiue generatio efl cerminata. | j. IT M nobiliusefteffe generatum quam generari, Dc cL M e EP. M 3. Àp illud quod obiicitur quod filius habeat princi- Vide fufrak.- B4 — Lib. L Sent. quia generati e(t viaad generatum effe, & ton econuer- |/ Ío:fed quod nobilius eft,Deo eftattribuédum: ergo ma- gis debct eiattribui generatum effe quam generari: ergo generatio filii dicitur ig terminatione.
4. IrEMgeneratione quz fempereft in generando,fem- per aliquid vel aliquis producitur:fed &on produciturid quod produ&um eft fecundum id quod eft produ&um: ergo oportet vel quod iteretur, vel quod fuccedat gene- ratumin tali generatione:fed in filioDei nec eft íucceffio, nec ibi iteratio:ergo nec continuagencracio;ergo filiiDei generatio eft terminata.
CowTR A per Damaícenum:Deus infinite & fine tem- pore ens, infinite & inquiefcibilicer generat: ergo gene- 7 |ratio nunquam terminatur.
IrzMratione videtur hoc idem poffe monftrari:Eter- num non habere aliter nunc quam prius: fed femper o- mnino vniformiter: ergo fi fempcr patera principio ge- neratadhuc generataalioquinaliter fe haberet nüc quam prius,& ita generatio eterna mutaretur. | IrrM fimplex & infinitum caret omni termino:fed ge- neratio filii eft fimplex & infinita: ergo generatio filii ca- ret omni termino. Quod fit infinita, patet, quia filius eft infinitus, & iterum ipfa generatio eft etecna, & aeternum eft duratione infinitum.
ITr£M perfectiorcítpotentia femperactui coniuncta quam quz non femper: ergo perfectior eft fecunditas (emper actui generationis coniuncta, maxime cum fe- cunditas generandi non perditur, fed perficitur: fi ergo in Deo eft fecunditas perfecta, íemperergo generat; fed non generat alium nifi filium: ergo filius fempergence- IStur., Cencrvsro.
Generatio Filij in dimimis efl terminata, fi perfelionem eius ve- fpiciam; quod fi durationem intueamur, cum femper duret interminata dici debet.
R sr. Adarg. Adpredidorumintelligentiam, no- tandum quod quzdam fint in quibus idem efteffe & fa- Cum effe, differttamen fieri & effe, vt füuntilla quorum effe cft permanés,nec dependet omninoà pinctid pro- ducente,& hoc proximo producente in facto efle immo [habent rationem fubfiftendi aliquam intra fe, fiue per principia ps fui fubiecti, vtfubftantia & accidentia