diei dlenfit L.5-4.43. Membro g.. Rich. Sent.diff.0.3.3.— Steph. Brulef-i. Sent.diff.vo.q.y..— Vi R Y M fit neceffe ponere tertiam perfonam pro- cedentem permodum mutuz charitatis. Ecquod [ic videtur per Ioannem: Vt fint vnum, ficut, et nos.Do- minus orat & petit difcipulis vnitatem, non naturz, fed dilectionis per conformitatem ad illam fummam vnita- tem:ícd membra Chrifti vniuntur per amorem mutu- um:ergoin diuinis eft exemplar huius: fic,& cetera.
3. Ir E M Hicronymus füper Pfalmum 17. Spiritus (an&tus eftamor, quem habet paterin filium, & filius in Patrem:ergo eftamor mutuus. JM s | 4. Ire rátione oftenditur hecipfum quia perfeai- oreftdilectio, quando eft mutua: quia fi non eft mutua, ex altera parte claudicat: (ed in illa dilectione eft íüumma perfectio, & nulla claudicatio:ergo,& cetera.
ITEM quinon amat viciffim ámantem fe recte, & feamorem mucüum. s t. CoNrnR A:Sieftamor mutuis: ergo filijin pa- trem & patris infilium: ergo pateraliquid recipit filio, quod abfurdum eft. SX i. lTÉM quiamatamantem, facit quod debet, quia hoceftdebitum quod rependendum efl:ergofi eft in di- uinisamor mutuus:ergo eft debitus: ergo rion eft libera- liffimus, quod abfardum eft.: | 4 icit Damaícenus:| liberaliterauteft iniquus aut ihgratus:cum ergo in diui-]. nisnulla fit iniquitas,nulla ingratitudo,necefle eft ibi e(-| - C s. Ire M nullusamor mutuus eft amor vnicus: hec ver fe nota eft:ergo fi Spiritus fanctus eft amor mutuus, vnicus$ non eftamor. Ir£M fiamor eft mutuus:ergo eft amor patris ad filió: ied ifte,vt dicit Ríchardus,eft amor gratuitus: ergo fimibitus: ergo fi tertia perfona procedit per modum amoris go non eftamor purus.Et iterum cum ifte amor fit filius, videturquod filius fit Spiritus fanétus, quia, vt dicit,in fi- lio eftamor ex vtroque permixtus. |: GUREEIRLMNCOGEEGD oCHPNSIRUR AME DEETNUIIIUO HEU E NEUER UNUM REEMFCRRGAKEENGE" i CouNeérvsióe., Cum amor perfeclionem deleclationis, vnionig, Cv reitudiime babeat ex muttalitate, eil pohendum, vnam perfonam in diuini procedere per modum mu- tue cbaritatü.
Rrs». Adarg. Dicendum quod cum ámor perfectio- | nem delectationis & vnionis & rectitudinis habeat ex mutualitate, aut nó eft perfonam ponere in diuinis pro- cedere per modum amoris, aut fi procedit, procedit per modum mutuz charitatis. E Ap illud ergo quod obiicitur in contrarium quod tüc].
hiliusaliquid dac Patri, dicendum quod ex hoc, quoda mans peramorem tédit in amatum, nihil dat Pdoqih nos daremusaliquid Deo,cum ipfumamamus. — 2. Ap illud quod obiicitur quod amor mutuus eft de- bitus,dicendum quod debitus cft; quia rectus:íed camen. amor non coníiderat debitum. V nde quantumcanque debeatur, dum tamen debitum non attendatur, non minuitur ratio liberalitatis, imrno oftenditur ratio recti- tudinis. s ENMME ;. Ap illud quod obiicitur,fi mutuüs,non vmicüs,di- cendum quod verum eft in amantibus, quorum affe&tus funt diuerfi:nonficeftinDeo. —— 4. Àp illud quod obiicitur quod non eft amor purus, gratuiti, X debiti: ergo eft amor ex vtroq; permixtus: et- 'iter erit filiiad Patrem: & ille, vt ipfe dicit, eftamor dedicendum quod ex vtraque parte liberalis eft: & ideo o- | mnino purus.Et cum dicit quod eftamor debitus & £ra- tuitus, dicendum quod ift coriditiones nori dicunt mo- dumemanandi cireaamorem: fed dicunt modum ema- nandi fiue originis circa perfonas.
ARTICVLVS IL S Ecundo principaliter quzritur de fecunda parte; fci- licet de proprietateSpiritus fandi, & circa hoc que- runtur tría.Primo quaritur vtrum amer, fiue chatitas ftc proprium Spiritus fancti. Secundo vtrumSpiritus fan-, &us fit proprie nexus. Tertio varum Spiritus fanctus pro - QVvV£ESTIO L An mor, vel cheritds fit proprium Spiria ij | d us fand j.
proprie diciturSpiritusfanctus. - — Qi: Auguftinus tg.de Triri.Sicut inilla Trinitate nó folus Spiritus fanctus eftfpititus, tamen Spiritus fanctüsita, quamuis Pater fit charitas, filius charitas: tameri proprie charitas diciturilla perfona, ficit H j ITrM pue dicitur] ^^ Vod charitas fit proprium Spiritus fan&i,ficoften- | Fanda- [] ^t dere ant dieo. addito oo e mh. 6 ve dp «ended. -- caaiAdim. Dados — Pueque- dile a A. * e eae CUMPuDPD- GU unpan-Imusrtenitm-npe iiu ami iuiamh.. um aD» ' np. 1y. de Miui n inuenire, &ad hocperducicfermonem; quod Spiritus in diuisis |.e accipi,& accipitur neceffario effentialiter,notionali- qnos mO- | rer Sc perfonaliter, Effentialiter, "e Libl Dit X nicam Ioannis,vbi intendit proprietatem Spiritus fancti ft charitas. | —- Pa ied oftenditurillud idem quod illud cft ie proprium perfonz quod dicit modum ema- dide fed a eft huiufmodi, vt probatum eft: E m verbum fe habetad Filium,ita amor adSpi- ritum lan ctum:fed situ ^ proprium Filii:ergo & a- rium Spiritus fancti, E C oNTA A y s 15.lib.de Trinitate:Patereft cha: [ritas & Filius eft charitas, & Spiritus fan&us eft charitas, & (imulomnes vna charitas: ergo charitas non dicitur [proprie deSpiritu fan&to. t14IrzM amor non procedit aliter,quam amando:ergo [cum amorde necetfitate infit amanti, & Pater, & Filius amando producant Spiritum fan&um,impoffibile vide- tur quod ei conueniat propric. Aut ergo S piritus fan&us non eft perfona, non eft amor proprie, fiuc non procedit per igi sds amoris.
3. ITEM ficut fe habet fapientia ad Filium,its amorad Spiritum fandum:fed fapientia non cft Filii proprium,i- mo appropriatum folum: ergo amor fimiliter S piritui lancto:ergo,&c. | 4: Ir£« omneillud quod dicitur propric, im portata- liquam relationem:ergo fi amor proprie dicitur, impor- tat relationem. Siadamantem: ergo amans non eft a- mor.Similiterfiad amatum, tuncergo Spiritus fanctus jaut non amaret;aut non amarctur: hoc autem eft impof- [fibile, Cowcrwvsre.
Charitas perfonaliter «ccepta,eff proprium Spi- rit (andli, DE Rxrspr.Ad arp.Dicendum quod dilectio in diuinis poquia quilibet diligit fe. otionaliter vero,quia Pater & Filius concordantinfpi- [randoSpiritum fan&um,quz concordia amor,fiue dile- Qiocft. Perfonaliter vero quia ille, qui producitur per [modum perfe&z liberalitatis, non poteft effe nifiamor, ](tue dile&io. Vnde effentialiter didum dicit complacé- ]tam: notionaliter vere concordiam in fpirando: perío- [naliter vero, proceffum in illa concordio. Huiusautem exemplum ed poni in amore creato quo fponfus & fpon(afe diligunt. Nam diliguntfe amore (ociali uiuendum, diligüritfe vlterius amore coniugali ad pro- Jlem procreandam:& illa fi produceretur ex fola concor. [diz voluntate amor effet:nunc vero eftamatus, nifi dica- & hypoftafis. Amoris, propter hoc, quia ex voluntate li- : beraliffimaprima utiubi | aci, quia cum diftinguatur producente,& non poffit diftingui effentialiter, diftinguitur peifonali- ter:non fic autem eft in amore creato, 1. 2. Ex hoc patet illud quod obiicitur primo & lecundo,cum dicitur quod eft proprietas amantium fiue profubftantia.
». Ap illud quod obiicitur de fapientia, dicendü quod non eft fimile, quia Gpientia non dicit refpectum ada- lium: & ideo ng dc fe, diciturad (e, & eft efTentiale, nifLapproprietur: cdamor refpe&um dicit àd eos quia- more nedtütut. Vnde ficut verbum eft proprium Filii,& Donappropriatur, quia cónotat refpectum ad dicentem: Icctiamamor fiue charitas non can tum eft appropriatü, —————————MÓ—aumeia ITEM hocidem oftenditurpereundem fuper Cano-| A veiumetiam 5í liusá Patre per modum verbi; ita [nifi fpiritus cius, qui eft Quetlll —— ]- proprium 5pititus fancti. Et [icut procedit Spiritus fanctus per modum amoits: Etex hoceft ficut melius patebitinf.a quod haxcadmittitur: Pater & Filius diligunt fe Spiritu fan&o, non autcin quod Pater fit fapiens fapientia ge- nita. | 4.ÀD illud quod vitimo obiicitur,ad quid dicitrefpe. &um, dicendum quod ad amantes: fed hoc quod cft,;. PANEG cencecuc nodonaliter, (icut practactum eft. Vno e- nim modo d;liverc fedem eft quod concorditer Ípira:e: hoc modoSpiiitus zen cítamans, quia non fpirat: ipfe autem obiici: dc eflentiali, quod non dicit egreflum ab amante: fed folum dicit complacentigm voluntatis Qua quilibet amat, & amatur.
QVAESTIO Il 4n Spiritus fanchu flt nexu, r nitas Patri, e Fil. diesander lenit 19.2.43. Membro j. 4.3. S.Thom.i p.u 7 art. V ad,.
Richardi Y. Sent dif vO at. 1.4.1. Steph. Brulef. L.Semt.d.1o.g. f.
Y J Trum Spiritus factus a in fit nexus, vel vitas | Funda amborum.Et quod fic, videtur hoc modo. Augy- | ser.
que coniungitur: fed coniungitur Dexu:ergo nexusnon Ir 5 « amoriin creaturis eft nexus:fed (icut probatum eft, Spiritus fan&us eft amor perfectiffimus: ergo, &c. Quod autem amor fit nexus, patet per Dionyfium: A- morem fiue diuinum, fiuc P wo inia: nag mus virtutem.
Irt M Spiritusfan&us fecundum Grzcos, procedit à Patre perFilium:fecundum Latinosà Patre, & Filio. Sed quocunq; iftorum modorum procedit, vniuntur inSpi- rituPater,& Filius:fed ille in quo vniuntur,eft nexus am- borum:erpgo Spiritus fanctus eft nexus. | ITE M autSpiritus Patris eft S piritus Filii aut non.Si non, ergo cum nemo (ciat, qua funt in aliquo homine in illo, ficut dicit Apofto- lus: & paternon nouit voluntatem filii, nec filius pa- tris: ergo fiidem eft fpiritus amborum, in fpiritu vni- untur.
De din. m.
rum. Quz cnim non feparata (unt, non indigentaliquo conneGente: fed Paternon eft Íeparatus à Filio, necce-| conuerío; quiaFiliusin Patre; &PaterinFilio: er- 1.ItEM nexus eft in quo duo aliqui conueniunt:fedPa: ter & Filius non conueniunt in perfona:ergo nulla perfo- nacftnexusPatris& Filii, —— | 5 ITE x ncáidicuntur illa quz conueniunt in 'alique in quo vniuntur. Si crgo Filius & Spiritus fanctus originaliter conueniunt in Patre:ergo Pater eft nexus Fi- jii, & Spiritus fancti: non crgo Spiritus fan&us cft nc- XUs,. h!
4. IT 5 & nexus dicitur, aut quia nectitur, aut quia nectit. Siergo Spiritus (an&us eft nexus, aut Crgo quia nectitur, aut quia nectit. Nó quia nectitur, quiatuc Íitniliter alia períona effet nexus.Similiter pater effet nexus.Si, quia nectit Patrem à: Filium:er- £o dat aliquid Patri & Filio:fed hoc eft inconueniens: ergo, &c.
?
cft aliquis duorum:ergo eft tercia perfona proprie. Í Li ftinus 6 de Trinitate: Non eft aliquis duorum quo vter- | ^41 '**.
1, Cor ad t CoWrmxA: Non eft nexüs nifi (epatato- | Ad oppof.
S rn CoNcrvsto.: Amor cum fit proprüffume nexus, dicitur vnitag Patri C Fily.
R 5 s r.ad arg. Dicendum quod nexus proprie dici- turde fpiritu fan&o, fiue vnitasamborum:Ratio autem huius eft;quia Pater & Filius communicánt in Spiritu: & ideo amborum eft vnitas.Et rurfum ille fpiritus eftamor, & idco communicantin eo vt in vnoamore: & quiaa- mor proprijffime nexus eft: idco Spiritus fan&us proprie nexus éft, quiaamor mutuus efl,amor vnicus,& fubítan- tificus.: i. AD illudergo quod obijciturin contrarium quod non eft nexus nii epararorum, dicendum quod fepara- [tio dicitur tripliciter. Secundum diftantiam, & fic dicicitur feparatio localis: & fecundum differentiam per ef- fentiam, & fic dicitur feparatio fubftantialis: & fecun- dum differentiam propuetatis relatiue, & fic mon dici- cur feparario proprie, fed diftin&io.In quolibetiftorum modorum contingit cfTe nexum: quia ergo Pater & Fi- lius funt diftin&i: 1deo re&e dicuntur conneái.
1. Àp illud quod obiicitur quod nexus eft in quoa- liquiduo conueniunt, dicendum quod eft conuenientia eienciali,& conuenientia originahis, & nexus vtroque modo poteft dici effc: & quamuis Pater & Filius non communicent formaliter in perfona vna:tamen origina- liter conueniunt;quia vna perfona oriturab vtroque, vno & codem modo. | no & codem modo. | 3. Ap illud quod obiicitur quod Filius & Spiritus fan&us conueniunt in Patre,dicendum quod conuenié- tia originis dicitur dupliciter, aut quia oríunturab vno, Aut quia ab eisoritur vnus. Si,quiaab vno, ficnon dici- [tur nexus,quia nexuseft vnio cofcquens diftinctionem, fed vnitasin origine antecedit diftin&ionem. Si vero quiaà duobus,vnius origo fit, cum ibi fit diftin&dtio,& co- Íequens vnio, propriiffime eft nexus:& fie eft in Patre & Filio refpe&u Spiritus fandi. Aliter tamen poteft dici uod no eft (imile,quiaFilius & Spiritusfan&us non co- ji modo producunturaPatre: fed Pater & Filius codé modo fpirantSpiritum fan&tum. Et iterum: Patris& Fi- lii conuenientia eft in Spiritu fan&to vt inamore cuius cft ne&ere, ficnon conueniunt Filius & Spiritus fan&tus in Patre. | 22 4. Ap illud quodobiicitur quod nexus dicitur, aut quia nectit, & cetera, dicendum quod quidam fünt ver- baquz in voce actiua fignificant paffionem, vt verba «d fenfum pertinentia, vt video, audio, & fimilia. Qua- dam in voce actiua fignificant actionem, vt facio, & per- cutio, fimiliter in patliua.. Dicendum igitur quod hoc quod eft nedtere, cum neGtere dicatur Spíritus, quia ab vtroque procedit,& rede in voceactiua paffionem fi. enificat, & in paffiua actionem: & ideo non fignifica- cur quod aliquid det Patri & Filio: fed quod magis recipiat.
$eparátio criplez.
QV.ESTIO III. Am Spiritus anclus preprie. Spiritus fit.
AT Spiritus fan&us proprie fit Spiritus. Et quod dpiipg | fic videtur hoc modo N Los perfona Spiritus fan- . |& ifto nomine propriiffime defignatur, quod dicitur Spiritus fan&us: fed hoc nomen, S«n&w, non coartat hocquodeftSpiritus,cum fit zque commune; ergo Spiritus proprie dicitur illa perfona.
ITEM Spiritus dicitur quod fpiratur: fed j'vus fpira- tur,nongeneratur,nec econuerío: ergo cum pirari non conueniatPatri nec Filiojergo conuenit Spiritui fanéto.
Irz Mhomineseoncordesin vno malo dicuntur con- piratores,non quia idem cogitent, fed quiaidem malü , Funda.
À B C D — Quat. III. 91 'appecunt,& adidem malum vnus omnium eft colliga- itus affectus:ergo cum fpiratio d piratione veniat,non dicitur fpirari niflamor; ergo nee Spiritus fan&tus dici Itut nifi amor: ergo,&c.
1. Con rn a: Spirituseft Deus, & eos i adorant, | Ad oppof. cum,in fpiritu & veritate oportet adorare: fed cota Tri-| Ie. s.c nitas eft adoranda:ergo tota Trinitas eftSpiritus:hoc idé | dicit Auguftinus.
1. Ir£ M ratione oftenditurlioc idem fic:S piritus di- uiditur contra corpus: ergo quod non eft corpus, cft fpi- ritus:ergo eft nomen abtolutum, non relatiuum;. er- go,&c.
x Irs*x 2 dicitur, aut fpiritualitate, auc [piratione. S1à ípiritualitate, fic djuiditur contra Corpus, & conítat quod conueniat Trinitati. Sid fpiratione, Contra: Spirate actiue dictum, conuenit toti Trinitati, quia tota Trinitas dicitur infpirare: ergo a&iue dictum non dicitur relatiue:ergo nec pafhue. 4. IT EM fecundum quod dicitura fpiratione, vide- tur quod magis preprie conueniat Filio,& hoc patet per | auctoritatem Iob: Infpiratio Omnipotentis dat intelle- Dobgn. Cum:fed hoc appropriatur Filio:ergo,&c. Parm f. ITEM fpiratio eft actus naturalis;fed folus Filius vefdmratio procedit per modum naturz: ergo folus Filius fpi- js ratur.
CowNcrvst:oa.
Spiritus pro vt a [piratione dicitur, efl proprinm Spiritus fancti: licet prout dicitur à [birit&alitate, fit proprium ipfius Dei.
R zs». adarg. Dicendum quod hocnomen,Spiritm, reperitur in corporibus, in fubftantiis rationalibus, & in Deo: & licet in Dco fit proprütfime, quia propriiffime eft inco fpiritualitas & fpiratio, tamen ratio cognofcen- di & dicendi tamquam à pofteriori incipit à fubftantia corporali. In fubftantia autem corporali fpiritus dicitur dupliciter,aut à fpiritualitate, contra corpulentiam, & fic dicitur ab(olute,& vocatur fpiritus corpus fubrile,fic- ut accipiturin lib. de differentia fpiritus, & anima. Aut àfpiratione, & fic dicitur fpiritus flatus, ficit accipit Chryfoftomus in homilia fuper Ioannem: Spiritus vbi vult fpirat, &c. Ecin Pfalmo: Ignis,grando/fpiritus,&c. Secundum modum hunc duplicem, accipitur in fübftá- tia fpirituali, fiuerationali. Áut à fpiritualitate contra corporeitatem, & fic fubftantia rationalis, vel eius po-| « rentia interior dicitur fpiritus: Quis nouit fi fpiritus fi- Ecc: d liorum, &c. Autàa fpiratione, & lic affe&us vel amor di- citur fpiritus. Etratio huius eft, quia actus fpitationis in corpore eft actus internus, aCtus continuus, aus viuifi- cus, & habet originemá calore; quia ergo egreffus amo- tis, vt amor eft,venitab intrinícco, & amor efta&us vi- uificus, quia amor eft vita. Etiterum, amor eft actus continuus, quia continue debet reddi amor, & tunc eft perfe&us, quando homo fic amat. Rurfus, eft calor fpi- ritualis, ideo folus amor dicitur, [piritualiter fpirari, & fic accipiturillud ad Thef. Vt integer fpiritus, &c. Se- 'Tbeff.s.
cundum hunc duplicem modum accipitur in diuinis. 4 avid.in hé. de pe. Iob.3, b conuenit toti Trinitati. Nam tota Trinitas caret corpo- reitate, & materialitate. Etficeftnomenabíolutum,vt in Ioanne: Spiritus eft Deus. Secundum autem quod di-|I9-4:6 citutd fpiratione,fic conuenit illi (oli perfonz, quz pro- cedit vtamor rationc iam dicla. Spirare enim in Spiritua- libus folius eft amoris, & quoniam amor poteft fpirari re- Ce & ordinate, &fic eft purus: vel indirecte &immunde, & fic eft libidinofus:ideo perfona illa quz eft amor non tantum diciturfpiritus,fed Spititus fatus: non fic filius dicitur Spiritus fanctus: quia generatio Eft motus natu- ralis,circà quem nonattenditurfandtitas, vel puritas, fic- ut attenditur cireaamorem voluntatis. | | 1.2.3.4. À D illud quod obiicitur quod fpirare eft A, totius 02 rouus Tiinirads,dicendum quod fpirare dicitur dupli- citer, Vno modo eft fpirare idemquod S piritum fanctü producere, & fic non conuenit toti Trinitati. Alio mo- do eft fpirare, idem quod infpirare, & illa conuenitto- ti Trinitati. quia infpirare diciteffectum fpiritus, qui eft àtota Trinitate:dicitur enim infpirari quod in n noftro fpititualiter immittitur, fiue affectio fiue cogni- tio. | j. Ap illud quod obiicitur quod motus eft naturalis, dicendü quod fic eft in corporalibus, quz infpirant pro- pter nature indigentiam:fed non fic in fpiritualibus fub- ftantiis quz fpirant ex liberalitate voluntatis. Vnde ra- done huiusnon transferuntur, fed rationc aliarum pro- prietatum.
QVOD SPIRITVS SAN- CTVS PROCEDIT A PA-. TRE ET FILIO.
DISTINCTIO IX.
dup s. d. IC dicendum eff, Spiritum VancTuom à Patre ] du oa RRLERR [52 effe s C Filio.C procedere à Patre, c Filio, urs ad 2 quod multi beretici negauerunt. Quod anidem ad. | Rei? tera de-vtroqueprocedat, multis diuimorum eloquiorum teffimontis comprobatur. Dicit enirn Apoflof Ie. 14. d loco:f Quem mittet Pater in nomine meo.Et alibi ipfe File. 15. figs de Spiritu [anéfo ait: De Patreprocedit. His e aliis auctoritatibus pluribus offenditur, quod Spiritus ancius 4 Patre, e Filtoprocedit.
Quod Graci non conceduntSpiritum fan&dtum procedere à Filio.
Gracitamen dicunt Sptritum (anciInm procedere tana. um Patre, nona Filto. Quodideo dicunt, quia veri- tas tn Euangelto fidemintegram conttnente, de proceffto- T Io. ig, d ne fparitua loquens, folum Patremcommemorat dicens: b s E aSymrttus qii a Patre procedit, Et etiarn ideo, quia tn prin- DESC cipalibus Conciliis que apudeos celebrata funt, tta fyen- ^ Confla bolt eorusm v fubiuncfis anathematibus fenctta. funt, vt "PL nulsge Trumtattizfide aliud docere, vel aliter predicare quam ibi continetur, liceat. 1m quibus quide:fymbolts Cum à Filio: Quicumque, inquiunt, A Filio eum procedere ad- dunt, anathema incurrunt unde c nos araumnt anatbe- matis reos. Addunt etia ad affertionem fua opinionis c in teffimonium noflra damnationis de (ymbolo fidei, quod fecundum traditionempradicfori Conciliorum Leo 111. Rome trajcriptum in tabula argétea pof! altare beatiPaul tHae ver | pofita poflerzs reliquit.pro amore("vt pfe ait) Cy cautela fi justo un! desortbodoxe. 1n quo quidem fymbolo in procefGone $pi- vuano i, |Pi£ts v folus commeroratur Pater bis-verbis: Et in Spiri- jecs.fed. |tupa fancfuna Dominum,T c viutficatore ex Patye pyo- 2 am eenflan cedentem: cum Patre C Filio coaderandum, c? glurifica- b o« |dum,tc. Illudefi (bolum quod in Mijja cantatur, maíro P«- editus ip» Niceno Concilio:tn fne CMEUS Jfubiuncfum eff: l o diet Qurialiud docuerit,vel aliter pradiuauerit, anatberna fit.
t1n0pol. 1.
( C€ onte; die did Ideoque Greci nos anatbematizatos dicunt,quia dicimus Lib. 14. Sententiarum À Spiritum [ancTum à Filioprocedere, quod ibinon contine- Spiritui fancius commemoretur procedere a Patre, et no| E B |ceret.fibi ipff, -vt ait AugulHixrus, preiudicaret: qui cupie- Mitre mea, c Patris arbitrio, quia infeparabilster eff à me tur. Ouod enim (écundum nosibidicitur: Quja Patre Filioque procedit: alterum à Latinis eft additur, [Gili set Filioo, Refponfio vbi determinantur przdicta.
. Nosautem illa verba ita determinamus: Quialiud docuerit, velaliterpradicauerit,id efl contrarium docue- rit vel cotrario modo predicauerit,anathema fir. Aliud ergo pojuit, pro oppo[ito,qualiter e Apoflolus m epiflola 4d Gl. $i quis aliud euangelizauerit idefl contrarium, c.l, p anatbema fet. Non dicit, fi quis addiderit. Nam fi illud dibat venire ad quo(dam,quibus feribebat, fiut ad T beffa-vhef.;. lonicenfes ut uppleret,que illorum fidei deerant. Sed qui Mpplet quad minus erat addit:mo quod inerat,tollit. du Autem pretergreditur fidei regulam, non incedit inia: fed recedit Avia. Ad illud autem quod de Euangelio oppo-! punt,re[pondemus ita:quia cum dicat im eo Veritas,Spi- ritum [anifum à Patreprocedere,non addit folo e? tdeo . Jetiam à fe protedere Hor negat: [ed ideo Patrem tantum Horinatquia ad eum (olet referre etiam quod ipfius eff, quia ab illo babet.
X Quod Gracciin fenfu nobifcum conueniunt, & fi verbis differant.
Sciendumefl tamen quod Greci confitentur Spiritum Janctum effe Ftly: ficut C Patris:quia et Apoffolus dicit: Spiritum Fily, Et Veritas in Euanaelio:Spiritum verita- tis. Sed cum no [it alind Spiritum [ancfus e[fe Patris, vel Fily,quam effe à Patre ef» Filio, etiam in boc in candem nobt/cym fidei fententiam connenire videntur, licet in|. verbis dilfentiant.
Audoritatibus Grecorum oftendit Spiritum fan- cum ctiam procederea Filio.
rocederea Filio. Pnde Atbanafis in fmmbolo fidei: Spi- ritus [anis à. Patre et Filio, non faéfus, nec creatus, fed procedens. Ecce Spiritum fantium aperte dixit pro- cederea Patre (f Filio. Didymus etiam eorum maxime Doctor in libro de Spiritu [antfo,. Spiritum fanctum à Filio procedere dicit: Saluator inquit qui eff. Veritas: Non entm loquetur A fernetipfe, bocefl, non [ine me, c?
d 4 Patris voluntate: quiaex fe mon efl fed ex Patre D meeff. Hoc enim ipfum quod [ubfifhit eb loquitur,à Patrect Ameilleefl. | Item Spiritus ariéfus,qui efl Spi- VIUMS "Veritatis, Sptritusque faptentie, "non potefl amdire à Filio loquente, que nefcit cum boc tpfum frt quod pro- ferra Fito, d eft procedens Dem de Deo, Spiriti veritatis procedens à veritate,. confolator manans ex confolatore ». Nam Cyrillus epi[copus im. Epiflola iNe- flori direifaatt: Sptritus intellteitur perfefecmndum qued Spiritus 0ff, i mon Filius: fed tamen non eff alte- nusabeo, Spiritus enim «veritatis nominatur, e pre- wit beo ficut ex Deo Patre». loannes quoque Chry- Joflomus in bomilia quadam de. expo[itione fyrmbodt fie 4H: dfleefh Spiritus procedens de Patre C Filio, qui, cog ya. diuidit dora propria prout vult. Idem tm sia bomilia: b Credendum efl Spiritum [ancium Patris efe c FiM.| lf/um NE teg * —, pit XLAr. l1 Quit L — » 17 EP SS ET | ^ Ifum Spiritum fancfun dicismus Patri ef Filo coequa- À Sed cum nonfit aliud. — Dub. 111. ij. lem, é? rocedentem deP Maii e Filo. Ho eredtte diti Contra: Aliud eftdicere, cappa Sortis quam cappa colloquia mala corrumpent bonos smores.. Ecce a doctori |. aa à Sorterergo fimiliter videtur in propofito. Autíi pus Grecorum aperta babensus teflinsonia quibus Spi- | * |non, quaritur ratio. | ritu /amilua à Patre, Co Filio precedere ofi editur...O- R zs». Dicendum quod genitiuus, quamuis deno- " muli erqo fingua confiteatur. Spiritum fancium proce- tnineturab habitudine | geni tamen aliàm habirudi- m dere à Patre c» Filie. nem importat, vt poffeffionas: (ed cumin diuinis non ca- d | | dat diuerfitas,nec habitudo nifi originis, ratione mate, i DISTINCTIO XI riz in diuinis determinaturad habitudinem principii & d ideoin Deo idem eft dicere: Spiritus Filii, quod Spiritus "M Deatetna proceffione Spiritus fancti quantum ad procedit a Filio. Pratereaalia eft ratio, quia Spiritus fe-| s principium quo procedit. cundum quod eft nomen abfolutum icut hoc ncmen,| : - Deus, non habet proprie conftrui cum genitiuo, quia ii | Hic dicendum efl, Spiritum [antium 4 Patre p |tuncidem effet dicere: Spiritus Filii, quod Deus Filii:| vy effc, € Filio. ergo oportet,quod acciptatur Spiritus fecundum quod aho: dicitura fpiratione, & ficeft nomen importans origi- H | Expofitio textus. nem:ergo ficut fequicur:Filius Patris,ergo Filius qui ett al * Dioifie. 9 Vpra cgit Magifter de proceílione Spiritus fancti in pu & ita eft dicere, Spiritus Flo espinas que ái | ud comparatione ad Per procedentem:haceft fecun- | jl dapars,in qua agitur de cadem in comparatione ad prin- Non fine me, & fine meo, & Patrü arbitrio, &c. li cpiumáquo. Et diuiditur hzc pars in duas. In prima Dub. IV. z ' oftendit gSpiritus fanctus procedit à Patre &Filio In fe- | ( cáda determinat qualiter procedit ab cis. infra Diftinà. Videtur male dicere, quia qui habet arbitrium fuper ^, 12. Irem queritur cum Spiritus (andius procedat Pare, Q" Fi-| aliquid,habet dominium (uper illud;ergo videtur fecun- lie. Prima pars habetquatuor. In prima oftendit Magi-| |dumhoc,quodSpiritus fanctusfit inferior Filio. S1 Tv fter per multas auctoritates quod procedita Patre &Fi-| Ipn1cas quodarbicrium dicat voluntatem,hoc nihil eft, | lio. Infecunda vero econtra per rationes Graecorum o-| |quia fimiliter cum vna voluntas fit trium, fimiliter Filius ftendicquodá folo Patre, ibi: Greci teen dicunt Spiritum C |nonloquitur fine arbitrio 5 piricus fanQti, & Pater fimili- * | Anci tanti procedere aPatre.In tettia,auctoritates&ratio-| |ter: quod non diciturproprie. — nes Grecorum foluit & determinat, ibi: Nos autem illa Rrspox. Dicendum quod Spiritus fanctus eft Patri ui & Filio confubftancialis,ita quo APatre & Filio proceverba ita determinamw. lInquatrta oftendit confeffionem fideiGrecorum implicite conuenire cum noftra,ibi:Sae- dum temen quod Greci confitentur.
In principalibus Conciljs. Dub. I.
Quazritur quz funt illa quatuor principalia concilia, & dicendum quod fuerunt quatuor concilia -— quatuof dicit quedam glofla fuper Apoftolo- rum in Eccle(ta primitiua, vt dumad ele&ionem feptem diaconorum A&. 6. Tertiü fuitad nonimponenda legalia gentibus Adj. Quar- tum ad tolerandum legalia ad tempus Ad. 21. Concilia Concilia | vero Patrum principalia apud Grzcos fimilicer fucrunt quatuor, Ícil;cet Nicznum,E phefinum, Calcedonenfe & Conftaninopolitanum. |!
Qui «liud docuerit, vel aliter predicauerit, &c. Dub. 1I.
Exponit ifta verba, ideft,contrarium docuerit, vel có- trario modo, &c. Non videtur ifta expofitio probabilis, co quod ille qui contradicit articulis excommunicatus efipfo iure: ergo non oportebat pro contrario dare fen- tentíam; ergo videtur quod pro diuerío tulerunt fenten- tiam. Przterea, vnde venit ifta expofitio? & quzritur quare non dixcrunt:Quiíquis contradixerit?
Rs ».Dicendumquod ficut dicit Anfelmus:O mnis qua facra Scriptura noncontradicit, propter fuam generalitatem & igni- .- maluerunt dicere aliud, quamuis intellexerüt contrarium, vt magis compefcerent ora przfümptuoforum, ne adinnil tradicentes, quia non fuit corum intentio przcludendi viamad explanationem fidei faciendam maiorem, fiDe?
tima Có- liahe. alios magis illuminaret: fi hoc dixiffent, f conftat quod iuímodi errare nó poffunt.
yt. " lenda eflct.
la&us. Primum fuit ad ele&ionem Matthiz AG. 1. Secü-| nonbene moti fuiffent, & fententiaeorum merito abo- MEME NNNM nO it: operatio ergo Spiritus (anti communis eft Patri & Filio,& fimiliter zque habet effe à Patre &Filio,ita quod nó eft dicere quod habeat locutioné propriam,nec qn» habearlocutionem à fe,& hac duo voluit excludere Do- minus cum dixit:Non loquetura femetipfo, vt exclu da- tur rario proprii, &ratio primi principii: hocexponens Didymus contra proprium dicit, Ne» fine me. Contra ra- tionem primi principii dicit: Sine meo C Patri arbitrio, & arbitrium non importat dominium, fiue caufalitatem: (zd folum auctoritatem in Patre &Filio refpe&tuSpiritus (an&i,vel eius operationis.
ARTICVLVS Iobi&h L D intelligentiam huius partis duo principaliter queruntur. Primo quaritur de proceffione Spiri- cus fancti quantum ad principium, & quaritur vtrum Spiritus fan&us procedat Patre & Filio. Secundo vtrü procedat à Patre & Filio inquantum funt vnutn, aut 1n- quantum funt differentes, QVESTIO I An Spiritus [anciw à Patre, C 4 Filio procedat.
Von folum à Patre procedx, probant Graci radone, & auctoritate. Ratione fic: Emanatio| p aciones Spiritus fancti cft proceflio, — eft motus ab pro parte |vRO in alium:ergo fi recte proceffio eft in diuinis,Spiritus negatiua.
. fanctus Àd oppofi cum fan&us zterna procellione preceditab vno in alium. Si ergo procedità Filio;aut preceditin Patrem,autin aliam perlonam:non in latrem,quia Pater nihil accipit à Filio, necinaliam perfonam, cum non fit dare quartam: ergo non proceditàFilio. — 2v | 1. Ir £ valía ratione fie, quia Spiritus (an&tus proceditper modum fpirationis,ficut verbum per modum lo- cutionis: fed ita videmus in creaturis quod exitus locu- tionis non przcedit fpirationem,nec egre(fus Spiritus eft là Verbo:ergo nec in diuinis Spititus fan&us à Filio..
j. ITE M Spiritüs (an&us, vc omnes dicunt, procedit per modum nexus:fed nexus tenet rationem medij:fed fi procederetà Filio, teneret rationem tertii; & extremi, non medij:ergo non procedit à Patre & Filio: fed à Patre in Filium. | 4: Ir £M Spiritus fanQus proceditá Patre, aut fuffi- 4nift1. |cienter,aut non. Si non füfficienter & plene, ergo Pater pbycm. [imperfectus in fpirando.Si füfficienter: ergo fuperfluum Top. ca.: cft heri per duo; quod poteft fieri per vnum fulicienter ergo (1à Filio procedit, cum procedat plene à Patre, in illa fumma Trinitate eft (üperfluitas, quod abíur- dum eft | j. Ir£ M hocipfüm nitunturGraci oftendere perau- Ctoritatem: fed non poffunt per facra Scriptura indu- &ionem,ideo arguunt per priuationem in Euangeliis,& maxime in Euangclio Ioannis,'& Epiftolis, vbiintegre traditur noftra fides: fed in nullo dicitur quod Spiritus 1.15.4 fanctus procedat nifià Patretantum. Ioannes:S pirictum Veritatis quia Patre procedit:ergo aut Euangelia infuffi- cienter fidem docent,aut Spiritus fan&us rantum proce- dit à Patre, | | 6. Ir Minquatuor Conciliisapud Grzcoscelebra- tis, vbifidesá Patribus fufficientereft explicata, dicitur quodSpiritus fanctus procedatà Patre,& nihil diciturde Filio:ergo fi Deus illis fuficienterfidem reuelauit, ergo, óc | uox 2 Adeppo., ITEM hunc errorem tutari nituntur per Dodcofium. — |res,quinonfolumapud cos,fed etiam apud nos celebres Audorta| T, Er primo perGregorium Nazianzenum qui dici- Di dis tur Theologus: Filius & Spiritus fanctus geminus Patris suns * |radius, víq; ad nos miferunt claritatem fuam: ergo exeüt à Patre, vt duo radij. 1. ET Dionyftusctiam dicitinlib de diuin.nom. Ex immateriali, & impartibili bono, cordialia exorta funt lumina,!equitur de Paire: ergo exeunt, vtlumina: fed taliaficfe habent quod vnum non eftab altero:ergo, c. Libydef.| 3 1TEM Damafcenus expretfhius; Spiritum fan&tum erthe.u;. | CxDatredicimus, & Spiritum Patris nominamus: S piritum vero fan&tum ex Filio non dicimus, & tamen Spiri- tum Filij nominamus. | 4. 1T E M fiLatini hoc cognouerunt, tamen Graci non cognouerunt:aut fuit hoc sat auctoritate, aut przdicacione;aut ratione, aut reue ationc.Scripturz au- '&oritate non, quia eandem peromniafcripturam habet Grzci.Similiter nec predicatione, quiaidem eft Do&or n: Gracorum, qui eft & Latinorum, quieis fidem perfecte Dedit nom d ud AME lad tradidit,fcilicec Paulus Apoftolus.Si ratione, fed ratione D«mef — |non fufficitaliquidaffirmari in his quz funt fidei. Vnde ' Dionyfius & Damafcenus dicunt quod nihil eft dicen- de fs.orib..
dum,nec cogitandum de illa fumma Trinitate;przter id quod nos facra eloquia docuerunt.
j. Ex Hieronymus: Nil credatur mihi nifi confirma uero per Nouum & Vetus Teftamentum.Si reuclatione, :quzritur cui fueric reuelatum: & cum Deus velit omnes homines faluos fieriquare hoc non reuelauit Grxcis? Et iterum quo modo conftat quod hocfueritàDeo? — CoNTRARIV warguiturratione oftenfiua fic:Spi- ritus fan&tus fecundum omnes fideles procedit vt donü, ficut ex multislocisScripture probatur,S& iterum omnes tam Grzci,quam Latini dicunt Spiritum fan&umá Filio nobis donari:ergo omnes concedunt procedere ab vtro- que,cum non detur nifi à quo procedit.
fmenta. —- : Rationes : ua.
E [ritus fan&tus procedit à Patre & Filio. Ad intelligentiam Difürà. XI.
Á|pra oftenfum eft, procedit vtamor, fed amatenon uu cft Patris, fed etiara Filij, vnde & peromnia amatFili, | ficut & Pater:ergo fià Patté amante amor procedit cadi