T Quid autem dicere dubite, quia datus eff Spiritus [uv 1494 |^ Ius. cum feriptum fit: Charitas Dei diffwaefti cordibus tibus.vnicuid, prefens,diuidens de fto fenulis, d ebiqut cens | totus." Imcircum[criptus ergo eji finitus efl Spiritus [at 00 1 4 M [is | LU pw iny..| detur?Vuus efl eroo Spiritus fancfus, qui datus eff omi. ritus [ancha apparebatyut inéTibus Apoftolorum legitur. A.2.4 n bus licet (eparatis Apoffolis. Et bic aper:e dicit Ambroféus |. | Aperte bic offendit que modo ullis Spiritum fancium 4A- LN quod Sptritus [ancfus, quief fubflantia t/emplex, cum iti |pojrolus tribuerit:so viis, tpfum mittendo £n eos Jed pre Has, vnus datur pluribus. Alia quoque » aucforitate boctidem dicando et fidem Chrift: quam ulis recipientibus, quod rgo affruitur, fetlicet quod Spiritus fancius qui eff equalisfr- Spzrttus fané uis t2 eise etsaliquibus fonts vifibibb.smonillc loqui dedst dona bominibus. Ote dona? Spiritum. [an- |. DISTINCTIO XIV.
li is da "qu iiie domom dat, quais ejf Hift dai Ld i Detemporaliproceffione S piritusfancti quantum ey cordia eius:donu» dat fibt e HAle, quia donum eius sprn- B: ad principium à quo 1 ly, tus fancTus eff Premtl[is bis e alii pleribus autforitati- pP dene UAE bus Aperte 2205» YAIAUY quod Spir 7; Aus Jfancfus & qualzs Pa- Praeterea diligenter notandum eff quod gem in 4 ef pro- fUr | trie Filio nobis datur:necideo tamen minor e/f Patre ci ui * (mca Ties — Ron.g-4 |o bormirtbus detur. Azt enim Auguflirus de verbii Do. hw, — smmH45 oii c: Charitas Dei aifjuja eff t cordibus zOfÍr is per Tft t em Spiritym[aniium,qui datus eff nobis. A quo datur? Ab iL.
eefeto Spiritus fandi.
m us quit,minorem Spiritum [arcum quia (eum Paterssi- | Expofitio textus. el: t 6 Filiusarbitrandum a PM B esce parte quzeft de proceffione eterna: hic a Ánviri fancti, & Ecclefiz pralari.dent, ve] dare poffint die i ip cnn yj a PdUe M dep e mi Mi Spiritum fan&um, Et quod non dent,. [| [rdi Ec Jen dde bert cce E M ACODMACHEe hicoflenditur. Ícilicet principi quo procedit Spiritus fan&tus, & mo- 10g: | | S dus fecundum quem,&pro j Hictas per quam aptus natus Hic querit ur, vtri cj virifandh dent velpo frat das. eft procedere:ideo hac pars habet tres partes.In quarum |Diuifio, ui. [o0 alie Spiritum fmtham, Quem alis dant. eias do- | | Prenaagit Magille de proccione temporali per com- ui: A. bei dere Spj.| C| Parationem ad principium à quo. In fecunda agit de ipla o UH natio fupr. afit dicfap recefito,vtdetur OM "e PL fin ceinparatione ad modum fecundum quem,infra:Nitc| o5f.1é. is ritus [aniTus,vel mitti: fed Creatar à ereátura non mitti. de Spirit fanclo videndum efl, & cetcra. In tertia per com- : Bk per velprocediz. Reflatergo vt &ptritum [anctum ipfrnon hi: 9. ddentnec o[ftut dare.Vude 4nug.In Ys lb. de Trin, Non aun " | hm.
Jury [tin&ionis,& habet duas partes. In primá oftendit quod d piat Spiriti [ancl'urn:quia nec fcriptura fuperius dixerat: procedit temporaliter Patre & Filio. In fecunda quari- Wi. Videns ait Sinon quia Apoffolt daret Spiritum fancíugo:, tur, vtrumSpiritus fanus deturá fan&tis hominibus, i- vn | eddixerat: Videns autem Simon quia per impofitionem bi: Hic quaritur, virum ér Jandii viri dent, vel poffint, &c. In Jh PPAPMUPE Aptfielorum daretur Spiritus [ancIu;. Ecce 5i; D pma terum parte tria facit, [ccüdum Partes prr- v lisollend; ]orwicah lefteprelg.| |a oftendit quod gemina eft proceífio Spiritus faricti.In iE verbis offendit "Ing. nec dpoffo htc aHo$ Ecclefta pala fecunda quod vtraque proceflio eft 4 Patre & Filio, ibi: ju | tosdedi Quod non poffint dare $ piritum fanctum. aper P P finlag |fonem Spzritusfancis, jt 1 p aie liguis d feipulori Chrifti dedit Spiritum fanéfu. Orabant du quippe ut veniret ineos quibus manaimponebant n "i Td. pum dabant. C) uem morem in fais prepofitis etiaps sung fernat Ecclefia. Denis, cho Simon magus offerens Apoffolis MP Md MCHPBIAT POP AÍE. Date mihi bancpoteflatem,vt dem Mn. Spiriti [ancfu: fed CHÍCHH d, inquit Ampofueró nianus, aca:; hd - | E; quod plus eff mor poffe etiam dare dicit in eode libro, s Hae fbdem:De Chriftoferiptief acceperit Patrepromif miflrata eff bumana V/eilicet eo diuiza. Accepit quippe-t (mo,cffudit vtDeus, Nos Aute accipere quidem boc donü M/jumus pro modulo vf Vti, poljumus: fed vt boc fat, Deu [per 005,À quo td effr- Ur IBUVOCAPINS, His "Ver bzs expre[je dicit,nos Spiriti fan- | Uum nor poffe "fuper alios effundereid eff alis darc.
^ Quod videturéonitrariuni, "MA : T | G4 | Sed buie "Videtur contrarium quod Apoffolus ad Gal. de f lequés 4it: Ou; tribuit vobis Sptritum;ci operatur vir- Iutesin vobis. Ecce euidenter dicii Jetribuiffe Spéritis. Sed itelicendury eff boc dixiffe ApofTolum:mon quia baberet poteftatem C» aucZoritatem dandi Spiritum faucfune: fed qua miniflerium; babuerit,in quo dabatur 4 Deo Spiritus "ELT fenfus. Vt enis att Augu[linus fuper eundem loci, expo- "m npo siiod iliud Apoflols verbá: Ex operibus Legis Spiritu as- j [ie dDrinas ex anditufidei? Ab Apoflolapredicata efleis fr : n qua praedicatione aduentum ei prefentiam Spiri. ENS di Calls dil i parationem ad proprietatem per quam natus eft tempo- taliter procedere, & hoceft donum,fiue donabilitas, in- fra: Hicqueritur, cum Spiritus [ancius per quem diuiduntur 5ifhig.im dona. Prima pars iterum habet duas.In primá parte often-|; dit,quod $ piritus fanctus téporaliter mittatur, fiue pro-] cedatà Patre & F ilio.Secundo queritur, vcrum mittatur, fiue procedatà fe,infra: pri; confiderandum eff, cum Spiritus | Dif ij.m - [fanétus detur bominibus, &c. Prima pats eft przfentis Dito, oitenditipfe quod S piritus fanctus in propria perío- nadonetur,non tantum in effectu » Ibi:Sunt aitqui qui di- cunt Spiritum [anctum. Similiterfecunda pars, quz inci- pit; ibi: Hic queritur, vtrum c» Janctti viri dent, vel, & c.n qua oftenfo quod S piritus fanctus procedat temporali- ter,ftue doncturá Patre & Filio; querit Magifter, vtrum doneturab aliquo fancto viro.Et hec pars habet tres par- tesfecundum iría, que oftendit.Primo namque declarat, & probat quod Spiritus fanctus non detur ab aliquo fan- Co viro. Securido vero olttendit auctoritate Auguftini quod nó potett dari,ibi:E: quod plus eff; non poffe etiain da ^, «. Intertiaopponitad contráriim,quia videtur da- cusa Daulo, ibi: Sed bic videtur contrarium quod Apoflolns, &c.vbifoluit quod non cft datus àb ipfo; ed ab eius mi- nilicrio.
C effuderit in quo vtrad, natura vo-éffundere vera aper alios no t1 Pretereadiligenter. — Dub. 1.
In parte ifla furit dubitationes circa literam, & primo de fitu huius partis, quia nó videtur quod hic deberer a- gete de proceffione tem porali, quia in hac parte agit de hisquz xternaliter Dco conueniunt.Przterea, cum be- neratio Filii zeterna & tem porálisinalio,&alio libro BE tertineutr, quiá zterrià in primo, fed temporalis in ter- tio:quare nó fimiliter facit de proceffione S piritus fancti.
le ng Lib. I. Sent. REPRE DCREEN EUN.
naab eodem principio funt, ficut dicit Magilter, & ite- rum eft ibi quodam modo modus producendi confor- mis, & ideo vna facit ad declarationem alterius, incidentaliter ponitur hic tractatus deproceffione tem- porali,ad manifeftationem proceffioniszternz. Sed fic non eft de generatione Filii temporali, quia nó eftab eo- dem principio,imo ámatretantum, & refpicit duas na- uiras fcilicet diuinam &humanamidco debuit de ea de- terminari poft diuinam, de qua agitur in primo: & poft humanam naturam,de qua in fecundo. m , Filio «d fanctificandam crea- Dub. 1l.
Et temporali qua à Patre C turam procedit.
Videtur dicete falfum,quia preceffio temporalis eft e- ius miflto:fed Spiritus (an&us cft miffus in columba,&in B linguis ignets quas non fan&ificauit. |; $1 tudicas quod non eft miffus ad linguas: fed iu lin- guis miffus ad Apoftolos quos fan&ificauit.
CourTA A:Miffus eft in columba (uper Chriftum, nec (an&tificauit columbam,nec Chriftum.
Rzsp.poteftad hoc dici quod Magifter non generali- ter diffinit hic proceffionem temporalem:fed Ípecialiter, prout eff idem quod miffio inuifibilis, in qua pen n titus fan&tus, & fan&ificatur creatura. Vel poteft dici quod generaliterac cipit (an&ificationem.Sanctificate e- nim tripliciteraccipitur. Vno modo fecundum quod eft de non fan&o fanctum facere. Secundo medo iam (an. &um 1n fandtitate confirmare. Tertio modo iam fan- Qum &confirmatum manifeftare:& fecundum aliquem iftorum modorum reperitur fanctificatig in omniSpiri- cus an&ti miffione ratione termini ad quem;& ficaccipit Dift. XIV. | mendandumaffectum dilectionis ad Deum, & fic patet controuerfia. | | Vnum Spiritum potauim. Dub. Y.
uzritur quo tropo dictum e(t. Ex videtur quod con- ueniat magis Filio,quia dieitur: Aqua fapientiz falutaris. Ely,, Venite, bibite vinum, & hoc dicit ipfa íapientiaícilicet Pra. s.s Dei Filius: ergo, &c. mE Rzs». Dicendum quod Spiritus fanctus dicitut po- tius inquantum fzcularis fitis reftinguit ardorem. Hic autem appropriatur Spiritu fan&o: quia ficut dicit Gre- gorius: Guftato Spiritu, defipit omnis caro. Inquantum autem per potum eft delegatio nuurimenti ad íingula membra, ili lenti eharitas Dei diffufa efl in cord)busnofris.. Dub. VI. Videtur improprie dictum, quia quod diffufum eft, difperfum eft & virtus difperfa, minor eft: ergo charitas potenscft,non ergo debet dici diffuía. Rs ».Dicendum quod infundi & diffundi proprie dicitur humoris: ipía autem charitas humori compara: tur,quia ficut arborfomentum, & vitam & viriditatem habetab humore,fi tota fpiritualis machina ab amorel- (te autem amor infunditur, inquantum intra recipitur. | Diffunditur vero inquantum ex intimis procedens dia- tat affectum ad diled&ionem multorü, & mouectomnes animaz vires ad bonas operationes: óperatur enim ma- gna,fieft:fi vero — renuit,amor non eft,ficut dicit — ideo dicit Dominus: Flumina de ventre e- ius fluent aque viuz.Q uod ergo dicitur quod minuitur, Greg, hen.
j HR k Magifter.
i.Cor.t« Ioan. 1.4 ) ' |gratia Etipfe efl virtus que de illo exibat. — Dub 1i.
Videtur hoc de Spiritu fan&o male dicere:quiaaut vir- tusaccipitur proprie, aut appropriate Primo modonon| conftat. Quod non fecundo modo, videtur: Quia dici- mus Chriftum Dei virtutem,& Deifapientiam,&c.
A » hoc poteft diciquod Spiritui fan&o non appro- priatur virtus fim pliciter,fed virtus fanatiua, & hocquia fanitatum eft donum Spiritus fancti, & gratia eius eft ipfiusanime me icina:fedFilio appropriatur virtus o- perandi, quia omnia PS ipfum facta func. Aliterpoteft'D diciquod virtusvelhabet comparationem ad illud quod eft, & fic tenet ratienem principii: vel ad id cuius eft,& fic tenet rationem complementi: velad vtrunque, & fictenet rationem medii.Sicut ergo ex ipfo appropria- tur Patri: per ipfum Filio: in ipfo Spiritui fancto,ita virfra melius dicetur. | Paff Refurredtienem Dominss Yefus lis dedit Spiritum (anum.
ca. 2640.5. infüfficienter enumerat Auguit.
Dub. 1 Es Marfilises Inguen..Sent.q.17.Art.1. :: i. TP -— Gab.Biel.Sent.di[l.14.3.1.47t.k.. Matt. 10.4 Videtur enim quod ter dederit, quià primo dedit eis firprent -— "| ante palfionem,cum dedit eis poteftatem ciiciédi demo- Vod fit ponenda proceffio temporalis, videturpet Fo || b 48 2 nia,& curare languores.Item poft Refurrectionem:* Ac ip Bedam, qui dicit in homilia, & habetur in lirérz: mar | | s de Trin, CipiteSpiritum (an&tum.Item poft» Afcenfionem: Ergo| | Spiritus fan&i mitlio cft proceffio: fed mifbo eft tempo" | - Ideliumconuerfionem.
Rss». Ad prafens, dicendum quod poffunt numerari dationesSpiritus fancti quantum adactum,& effectum, & (ic numerat Rabanus, & fuerunt tres,quia ter dedit, & quía ad tria dedit.Primo ad miraculorum operationem. Secundo ad peccatorum abfolutionem. Tertío ad infi- Poffunt etiarh alio modo nume- rari,quantum ad locum, & fignatum,& fic dedit bis, fci-| licet in terra, & in celo. Item in terra ad commendádum preceptum dile&ionisad proximum. In caelo ad com- |ponereprocetlionem temporalem.
dicendum quod verum eftinhis quz habent ortum ab » id origine deficiendi ficut eft in puteis, in quibus non viuit aqua. Sed charitas habet originem indeficiengem, licit fluuius. | | ARTICVLVS L .ÀA D intelligentiam eorum, que dicuntur in praíetti diftin&ione,duo principaliter quserütur. Primo, quaritur de proceffione temporali Spiritusfandt. Secü- do,de eius datione.Quantum ad primum, querütur duo. Vtrum fit innen proceffioné temporalem Spiritus fan- &i. Secundo vtrum proceffio temporalis ponatin nume rum cum zterna, QVESTIO IL - A Proceffio Spiritus fandlitemporalis ponenda fit.
Francifcus de Mayr 1.Sent dift. 14.9.4. JI born. Arg.x.Sent.difl.va.q.1.r8.1. P. | Stepb.Brulef.x.Sent diff. v4..q.1.
Petesis de Taranta[.x.Sent.difl. 11.4.1.
ralis: ergo cft ponere proccífionem Spiritus (fancti cca oralem. | IrEM hoc ipfurn oftenditurratione fic:Procederecft » vnoinalium,cum ergo Spiritus fanctus firàDeo,& fin creatura,à Deo procedit in creaturam.hocautem non«eft antequam creatura fit,fed hoc eft ex tempore: ergo» &c. It£M donum fiue datumá dante proceditin accipien- tem cum datur:fed Spiritus fan&tus ex tempore datur:er- go ex tempore procedit à dante in recipientem: ergo eft e 1. CoXi] Mw L] NNNM S LL tus inquátum tenetrationem principii;appropriatur Da- Alex. Alenf-t.p.q.71. Membro a. tri: inquantum tenet rationem medii, Filiozinquantum S.Tbom.r p.q-43.art.2. " rationem completionis, S piritui anco: quia completio Et 1.Sent difl 14.4.1.art.1. " eft inbonitate,& delectationeSpiritus fancti,fed hocin- VEDO RUM mE AE FERT P , P bis Richard.1.Sent diff. 4.3.1. | " o.
Art. L.
eo pna upuUup-G, ume S-am^-Duupr—— 1 ppoL| 1. CoN 1n A: Spiritus fatti proceflio idem eft quod A |cedit,íncipit effe, dicendum quod hizcelt duplex,quia cius fpiratio fed non dicitureius fpiratio aliqua tttipo- ralis; ergo nec proceffio.
2. ITEM Íicutprocelfio fc habet ad Spiritum fan- &um,fic generatio ad Filium: & quemadmodum Spici- cus fan&us mittitur in menté,ita Filius,& vtrumq; ex t£- pore:íed generatio Filii ratione ralis mitlionis nullo mo- do dicitur cemporalis:ergo nec proceffio Spiritus fandi.
3. ITE proceffio Spiritus fancti non dicítur wm- poralis, nifi fecundum quod cft proceffio ab aliquo in aliquid,vt pote in creaturam: fed proceffio abaliquo in aliquid non eft nifi dupliciter,aut fecundü proceflum ab agente in fufcipiens, aut fecundü proceffüm à locoin lo- cum. Sed primo modo nó eft cemporalis proce(To,quia Spiritus fanctus eft perfona in fe fixa, & flans:ergo non produciturin prn. wise fed in íe. Secundo modo non, quia quod rali modo procedic,á principio recedit, & ad terminum accedit, hoc autem non conuenit Spiritui íancto.
4- Ir&M omne quod temporaliter proceditab alio, habet initium effendi ex temporce:fi ergo Spiritus fan&tus temporaliter procedicergo effeincipit.
f. Irz M proceffio temporalis;aut dicitur tempora- lis ratione Spititus fancti aut gratiz. Non rationeSpiri tus fan&ti:quia perfoná eterna eft.Similiter videtur quod :| necrationegratiz,quia Auguftinus dicicSecundü quod ' aliquid zternum mente capimus nó fumus in hoc mun do:ergo fi gratia eleuat ad capiendum zternum effe cius & proceffio non eft cemporalis:ergo nec proceíDio Spiri- tus fancti ratione gratiae.
6. IrswinprocefboneSpiritus fancti in creaturam eftproceffio doni incteati,quod eft Spiritus fan&us:& doni creati, quod eft gratia: fed donum increatum eft nobilius: ergo cá à nobiliori uebeat fieri denominatio, proceffioSpiritusSá&ti in creaturam debet dici proceffio increata;fed omnis calis eft terna non. temporalis: er- CoNcrivsro.
Spiritus (anctus procedit ex tempore, cum in creaturis fit eius receptioper influentiam boni gratuiti. R £s r.Ap arg.Dicendum quod proceffio, fecundü B C quod communiter accipitur de filio,& de Spiritu fan-|py é&o, dicitur emanatio ab hoc fcilicecrà Patre.Secundum quod dicitur de Spiritu fancto, dicitur proceffio ab vno in alium: fed procedereab vno in alium eft dupliciter, autficut in obie&um in quod protenditur, aut ficut in fufceptiuum,in quo recipitur,& primus quidem modus cfítin proceffione aterna: quia enim Spiritus fan&us procedit vc amor mutuus: ideo procedit à duobus,ita quodab vnoin aliü.Spiritus enim fandus vt dicit Hic- .|ronymus, & Auguftinus amor eft, quo pater amar Fili- .[um,& Filius amat patrem, Secundus modusin illa effe non potuit,quamuis ita intellexerintGreci,quod in Filio "recipitur Spiritus fanctus & à Patre producitur: fed penes fecundum modum(cumreceptio Spiritus fanc fit per influentiam boni gratuiti aem ex tempore eft)at- tenditur proceffio temporalis,fecundum quod Spititus hzc determinatio temporaliter poteft poni circaactum procedendi per comparationem ad principium d quo, vel in coparatione ad terminü,in qué primo inodo verá cft propofitio;fed fic nó dicirur Spiritus procedere tem- poraliter,eo quod ex cempore producatur. Alio modo er comparationem ad rerminum in quem, fic non ha- et veritatem,fi procedit in hocex tépore quod habeat initium:fed folum quod íncipiat efe in hoc.
4. Ap illud qued obiiciturquod gratia non m cedic temporaliter, quia eleuat ad eternam, dicendum quod temporale dicitur tripliciter. Vno modo dicitur temporale quod habet initium & variationem & actum intempore;& hoc raodo dicitur temporale,quod fubia- cet tempori, & eft corruptibile & variabile. Secundo modo dicitur remporale quod habet initium in tempo- re cífendi,fed non rationem,vt anima. Tertio modo di- citur temporale quod habet initium in tempore, fed acum extra tempus & füpra cémpus eleuarum, & hoc tertio modo dicitur cemporalis proceffio,vel gratiz do- natio.Potefttamen dici quod E" habet ele tempo- rale ratione efus in quo eft, fcilicet Jiberü arbitrium uod mutatur & variatur:& verbum Auguftini quod ine quod non fumus in hoc modo, eft intelligendum quantum ad conformitatem.
fj. Apillud quod obiicitur quod denominatio de- beteíleadigniori, dicendum quod totum copulatum, quia deflruitur deftru&ione cuiuflibet partis, habet de- nominationem à parce imperfectiori, Vndefivna | à copulationis eft falfa,cotum copulatumi dicitur falfum. Si vna contingens, totum iudicatur contingens.Si vna temporalis & totum cemporale. Quiaergo proceffio té- poralis includit emanationem aternam períonz & emanationem grátiz,que cemporalis cfl,ideo dicitur té- poralis,& non terna.
6. Erquod dicitur quod denominatio debet fieri àdigniori, dicendum quod non eft verum niíi inco in quoillud quod minus dignum eft conformatur dignio- ri.
QV.ESTIO II An Procvefito temporalis Spiritw [ancli in nume- rum ponat cum eterna.
Trum proce(Tio cemporalis ponat innumerü cum V zterna.Ecquod fic videtur per hoc,quod dicit Magifter quod gemina eft proceífio Spiritus tancti,aterna, & temporalis. Ir ratione videturfimiliter, quia plus diftat épo- taleab zterno,quam aternum ab aterno,illud conttat: fed proceffio eterna facit numerum cum zterna, quia gpeetbo &Filii proceffio Spiritus sácti fant due:ergo, c; | ' Ir£« quzcumque habent ordinem, habent numerü & diftinctionem:fed proceffio aeterna, & temporalis,hafan&us dicitur procedere ab aliquo inaliquem,nó tan-|g |bent ordinem,quiaaterna ante temporalé:ergo habent cum ficut in obiectum,fed ficut in habitaculü.Et fic «on- cedendü eft quod eft proceflio temporalisSpiritus fan- &inon ratione eiusd quo,fed ratione cius,in quod pro- cedit.
1 Apilludergo quodobiicitur de fpiratione & ge- neratione,iam patet refponíio:quia neutrum horü mno- minum refpe&um dicit in terminum, in quem fit pro- ceffio. | z. Apillud quod obiicitut quod proceffioSpiritus fan&inon potefteffe ab aliquo, vt in receptiuü, dicendü quod verü eftratione ipfius perfotiz:fed tamen ratione connotati,qued eft gratia, in qua datur Spiritus fanctus fuícipitur,quia gratia eft in sliquo ficut in fufceptiue.
;. ADillud quod obiicitur: Quod temporaliter pro- S. Bonau. Tom.4.
diftin&ionem, ergofaciunt numerum: ergo proceilio temporalis, & eterna funt duz.
1. Con rA A: Numerata proceffione, numeratur pro- cedens,quia vnum & idem non procedit bis:ergo fi funt duz procefliones,funt duo procedétes:ergoSpiricus fan- &us unt duo:fed loc eft falsü,quia vnus eftSpiritus fan- &us procedens:ergo & primum.
2; Ir&M proceílio temporalis & zteríia fi differunt, aut hoc eít ex hoc quod funt diueríz emanationes, aut quia diuerfus modus emanandi.Non quia diueríz ema- nationes,quia tune effent diueríi emanantes. Necquia diueríus modts, quia Pater & Filius femper vno moda Ípirans: ergo Spiritus fanctus vno modo procedit er- go,Xc.
203. IrgMho- Ád oppo- (itum; —— Explica- Itio termi- DL mince homines,non enim numeratur nifi vniuoca, & quod di- citur de duobus fecundum vnam naturam:fed tempora- .|le,& eternum minus communicant quá homo pictus, ;|& homo verus:ergo proceílio temporalis,& eternanon eft dicenda gemina. | 4. Ir EM proceffio temporalis non addit fuper z- ternam nifi refpectum. vel effe&um in creatura:fed re- fpectus vel effe&us cau( additus, ipfam non numerat. Vnde Sollucens, & Solilluftrans jm illuminans. non funt duo.Similiter Deusens, & Deus creans: ergo nec proceffio zterna,& temporalis erit dupliciter.
CoNcrvsrio.
Temporalis proce[sio Spiritus fancti licet non geminet [ubic- Gum;ponit tamen in numerum cuni etera.
R 1 s ».ad arg. Dicendum quodad predidorum in- telligentiam eft notandum quod proccelfio dicitur ge- minare aut ratione procedentium, vt puta cum proce- duntduofFiliiaut ratione modi,vt amor & verbum du- I pliciter procedunt: vel ratione modi dicendi,vt dicatur proceffio gemina,id eft dupliciter di &a:fed attendendü c(t quod modus dicendielt triplex fcilicet vniuocus,- quiuocus, & analogus. Cum eft modus xquiuocus, ibi eft ceminatio circa dici & non circa effe. Vnde homo pictus,& homo vetus dupliciter dicitur homo.fed non cit duplexhomo, vel duo homines.Cum eft modus di- cendi vniuocus, eft geminatio circa effc,& non circa di- cere. Vnde homo verus in Sorte & Platone numeratur, quia funt duo homines:fed nó multipliciter dicitur. Vbi tio in effendo,& dicendo. Secundü hunc ergo modum, dicendum quod proceflio íccundum quod dicta efe proceffione temporali &aterna non elt vniuoce,nec x- quiuoce:fedanalogice;quia vn* modus clauditurin alio. Procedere enim ab hocin hoc, vt in obiectü, eft eternü. Sed procedere ab hoc in hoc, vt in habitaculum, eft so aden S ei ergo analogum eft ficut didum eft,ideo elt ibi duplex dici, & vna proceflio dicitur du- pliciter, & ita per confequens dupliciter cífe,vt non in- conuenienter dicatur proceffio Spiritus fancti efle du- r. Ap illud ergo quod obiicitur in contrarium quod multiplicata proceffione, multiplicatur procedens, di- cendum quod verü eft, fi accipiatur de multiplicatione fecundum vnum modum dicendi.V nde fi gemina effet proceílio, fecundum quod procellio dicitur exitus ab a- liquo, vtiq; duo eflent procedéres,nunc nó fic,fed eft gc- mina:quia vno modo eft ab aliquo in aliquem, vt in ob- iecum,alio modo ab aliquo inaliquem, vt in habita- culum. | 2. »» Apillud quod obiicitur fecundo:aut eft duplex . |proceffio,quia duplex emanatio, vel duplex modus,di- cendum quod non fufhcienter diuidit:debet enim ter- tium membrum addere, fcilicet aut quia duplex mo- dus dicendi non zquiuocus.Et per hoc patet fequens de homine pi&to,& vero, quiaibinon eft analogia,fed e. quiuocatio pura.
4. Apillud quod obiicitur vltimo, quod re(pectus additus non numerat, &c dicendum quod refpectus ad- ditus fubiecto non numerat fübiectum. V nde non dici- uc Spiritus fanctus dupliciter, quia fpiratur, & infpira- tur:fed quando refpectus additur fignificationi termini, runcnecefle eft aliter, & aliter illü dici, & ftfit refpeGtus non diftrahens, íra quod non faciat omnino diuerfam 'ignificationem, fed adillam ordinatus facit analogiam in termino,& numerum fecundum dici,& etiam nume- rum fecundü effe. Vndefihoc nomen, Lutminatio,(ipni- ficareta&um lucédi abfolutum, & actá lucendi compa- ratum, Sol dupliciter diceretur illuminare, & effer illu- I2 Libl Dif XiV.
3. Ir £ «homo pi&us & homo verus non funr due |À |minatio S (od ins (ed tamen magis proprie ibieffe; cft modus dicendianalogus, quia partem tenet de natu-| ra vniuoci, Lern de natura zquiuoci,ibi eft enumera-| Quit. ILgeminatio in dicendo quam in effendo. Vnde Magifer magis proprie loqueretur, fi diceret: ProceffioSprritu fancti dicitur dupliciter, quà cum dicit quod eft gemina, quia non cadit ibi proprie geminatto.
ARTICVLVS 1l. Onfequenter eft fecundo loco quzftio principali de datione Spiritus fancti. Etcirca hoc quaruntur duo. Primo quaritur,vtrü Spiritus fanctus detur in pro- pria perfona hominibus, Antantum dicatur idco Td quia daturciuseffectus.Secundo, vtrum Spiritus fan&tu; deturab aliquo fandto viro. | | .QV£STIO Ll An Spiritus fanclus in propria perfona,vel in ef- fecu mittatur.
Voddeturin propria perfona,fic oftenditur:Cha-|rgsa. ritas Dei diffufa eft in cordibus noftris per Spiritü meu fan&tum, qui datus eft nobis:fed nihil diffundit charita-| Reti 4 Ir £ M Auguftinus dicit quod Spiritus fanus ef do- num, & eo dicitur donum,quia datur; ergo fi perfonali- i ter eft donum,perfonaliter dur 2 ITEM hocipfum oftendiur rationc. Spiritus fanus eftamor, & primusamor:fed amor eft donum primum, in quo alia dona donantur,ergo fi non eft pofterius fine priori, non eft ponere dona Spiritus fancti dari, quin deturproprieSpiritusfan&us. — — | IrEM Spiritus fan&us datur ad vniendum, & colli- gandum membra corporis myftici;fed membra corporis myftici fünt membra inuicem vnita,ficut ipfe Domi-|I4 ^ i nus petit: Vt fint confummatiin vnum:féd perfecta vtio noneft nifi in vno fimplici: ergo membra vniuntur per aliquod quod eft vnum & idem in omnibus:hocautem non poteft effe donum creatum, fed increatum:ergo ne- ceffe eft cum dono creato dari increatum.? d I. CONTRA; Gratia eft ars recte viuendi, &gratia eft donum fufficienter dirigens animam in finem: ergo vi- 4sj. ll. Tre: 4sj. ll. Tre: detur quod aliud donum quam donum gratiz creatz Adopt non fitanimz opportunü:ergo fi non eft in operibus Dei ponendum fuperfluum,patet quod non eft neceffe dan Spiritum fanctum.
1. IrEM cumaliquis fanctificatur pergratiam, nihil eftin co quod non effet prius nifi gratia, ergo cum dare it facere quod aliquid i inifto quod no erat prius,non datur nifi ingratia S1D1cAs quod Spiritus fan&us eftin eo vtSanctus,prius erat vt Spiritus: ergo nihil aliud eft quam Spiritus fan&us faciens gratiam fanctificantem in hoc. | 3. Ir£« quod datur, poft donationem eft inpo- teftate accipientis: fed Spiritusfanctus füb nulla pote redigi poteltate:ergo non poteft dari. | 4. Ir&M quod datur alicui differenti per effentiam aut de nouo creatür aut multiplicatür,aut eius offetlio transfertur, vt patet, cum do alicui cappam: fe perfona Spiritus fancti non creatur, nec mu tiplicatur,nee poffeifio eius transfertur: quia Deus fem- per habetSpiritum fan&um:ergo$ pis ritus fanctus non datur.
L) Spiritus [aucta detur in propria perfona, c in dono crea- ^ to,quod efl gratia.
Rzsr.Adarg.Dicendum quod dare eft adaliquid hài. bendum vel poffidendü:habere autem aliquid vel poffidere eft cum aliquid eft in facultate habentis vel pollidé- tis Efle autem infacultate habentis vel poflidentis, eft ef- . fepreftoad fruendum vel vtendum. Perfecta aute poffetlio eft cà homo habet illud quo poffet vti,& quo pof '"|fecfrui.Sed re&tefrui non eft niiDeo,& recte vti nó conuenit nifi pergratiágratum facientem:ergo perfecta pof- feffio eft ià qua Deus habetur, & eius gratia.Sed perfectü [donum eftad perfe&tam poffetfionem:ergo non eft datü — optimü,& donum perfectum, nifi detur denum increa. tum quod eftSpiritus fanctus, & donum creatum quod eft gtatia. Concedendum ergo vtrunque dari.
1. Ap illud ergó quod obiicitur de gratia, quod eftars bene viuendi, patet refponfio: quamuis enim fit ars qua vtimur,non tamen eft poffeffio qua fruimur, vt obiecto & ideo non eftperfe&um donum fine ilfo.
2. Ap illud quod obiicitur: Nihil plus eft in ifto quam rius,dicendum quod dári non oxdinaturad effe, (d ad abere:licet enimSpiritus fan&useffet prius in peccatore,)non tamen ci inim ab eo,quia peccator non habe- bat facultatem fruendi ipfo.
;. Ap illud quod obiücitur quod datum eft in potcfta- te scciiemie dicendi quod aliquid datur alicui vt fi- niens,ficut premiü merenti. Aliquid vt perficiens, vt gra- tia confenuenti. Aliquid vr fübferuiens, vt equus militi. Quod autem dicitur quod datum cft in poteftate accipi- enüs,verum eft de dotarionetertio modo dica, nó pri- mo, & fecundo: quia illi fant modi habendi, in quibus habens, & habet & habetur. Vnde homo habetur à gra- tia:& habeturáà dono quo fruitur. i | 4. Ex hoc patet vltimum, quod illud verum eftdeco quod datur vt poffeffio limitata. Sed de eo quod datur vt finiens,nontquiatale fimul poteft dari multis &habe- uà multis,quiaadidemtendunt,& ideo cum datur,non cansfextur, | QV ESTIO Ii An Spiritus (anus a f(anclis Viris detur.
V TrumSpiritus fanctus detur ab aliqua viro fan&o. V Etquedficprobaturhoc rnodo,Spiritum (an&tum dati non eft aliud'quam gratiam gratum facientem dari. Sed oftéditur quod gratiam gratum facientem ab homi- nedári fiuc infindisft polffibile, & conueniens, & verü. Et quod fit potlibile,videtut à miriori. Quia maioris vir- tutis eft produceré formam fübftantialem, quam acci- dentalem,&pratia eft forma accidentalis:cum ergo crea: tura habeat virtutem producendi formani fübítántia- lem, rhulto fortius videtur de gratiá que e(t forma acci- dentalis. — B "EMEN 1.Irz M hocipfíum videtur poffe oftendià fimili, quia gratia e(t lumen fpirituale:fed ita videmus in lumine cor- porali quod aliquid eft luminis datiuum,& aliquid dati uum,& receptiuum:aliquid tantum receptiuum: eigo fi [lumen Less eft eequé potens, pari ratione videtur de ipfo.Sed datiuum curii fit Deus, non poteft eife recepriuum, quia nihil recipit ab aliquo: ergo hoc eft reperiri in creaturá, quod ^is oun lumen fpirituale quod eít gratia, & detiplum,& (ic de aliis. uU 3. Ir M duofuntquz faciunt creamram habere poffe " B p |pulo: ergoaliqua virtus eratin Apoftolis; quz non erat E [tuin falutis:ergoiuftü effet [perare in homine: fed homo eft vánitas: erga donatio talis daret fiduciam vanitaris.
Quat. I. 1i j producendittibi (mile, fcilicet corruptibilitas, ob quam indiget conferuari inalio,& perfectio in natura,ob quam peelt inadtum perfectum, qui cft producere fibi fimile. Perfectum enim dicitur vnumquodque quod poteft ge- | 40/.. 4» nerare tale quale ipfum eft.Si autem gratia eft forma qua f^: cirilfime corrumpitur, & forma magnz perfectionis: er- |^?* go debet habere virtutem producendi fibi fimile; fed! gonin fubiecto in quo eft:ergo in alio.
4. Ir£M quod poteft perfecte expellere contrariü, po- :eft pexfe&te generare habitum contrarium:quia contra- rium non expellicur perfedte nifi per contrarium:fed gra- tia poteft pertecte expelleze culpam,ergo gratia in homi- ne potelLex (e generaic gratiam, fed non in habente, er- goinálio. Ottediturautem quod fit congruum, quod gratia procedat ab vno homine inalium. Et fic oftendi- tur.Ratio fapérbiendi,fuir ratio amittendi gratiam:ergo ab oppofitis,humiliatio eft ratio recu perandi. Sed f1gra- tiadaturab hominé,plus humiliatur homo quam fi tan- rum à Deo: quiali ditur ab homine, humiliatur homo fub Deo,& fub homine. Nonautem fià folo Deo datur; humiliatur fub vtroque: ergo videtur quod ille modus conueniat magis. EE y. 1r EMÍi cumactuiuftitiz,qui cft punitio, fübiicitur anima peccatrix creature corporali, vt ordinetur in vni- uerfo:ergo in actu HEBES deber fubiicialicui crea- turz vt reordinetur:ergo ficut ab aliqua creatura recipit poenam,fic videtur congruum vt recipiat & gratiam.
G.IrxM perfectum agens non tantü dat fuícipienti for- mam:fed ctiam dat potentiam con(íimilem: & hoceft in 4riffet. f.
manifeftationem fuz ass wi fiDcus eft agens no- biliffimum,& qui maxime debet audariin fua actione, congruunt efl,vt nori tantum det formam gratia: fed er- iampotentiam dandi. — | 7. I1 £M ficut áDeo e(t effe, ita & bene effe, fed in nul- lo deregatur Deo,cum dar potentiam creaturz dandi ef |. fe:ergo 1n nullo derogatur,cur dat poreniiam dandi be- neeíle;ergo & effe gratuitum. Oftenditur autem quod | i6oG lit verum,quia per loannem dixit Dominus: t Accipité|(ol. in | Spiritum fanum, quorum remif(eritis peccata, remit- |corp. tuntur cis,&c. | queft — 8. Ir&M dicitürquod perimpofitionem manuü Apo- T Io. 20.e ftolorü, dabatur Spiritus fan&tus, non perimpofitionem AUS. manuum aliorum, v: dicit glofibidenm dePhilippo diíciin aliis:fed perillam dabaturSpiritus fanctus:ergo ab ho- mine dabatürSpiritusfanctus, — | EcoNvzRso oftenditur quod donum Spiritus fancti| Funda- dari ab homine ficfalfum,fit bns etiá impof- | nenta. fibile.Quod fit fal(umi,videtur per Augüftinum: Non aliquis ditcipulorurit dabatSpiritum fanctum:fed orabant "d - d vt veniret in hominem. Hips A6 ITEM quicurique dat vel donat aliquid,habet poffe a- liquod actiuum fupra illud: fed fupra donum Spiritus faticti nullus homo habet poffe:ergo, &c.
r£M quod fit inconueniens videtur,quia fi animà ab alio quànià Deo gratificatur;alius quam Deus cadit me- dium interanimam & Deum. Sed quandocunq; aliquid cadit interanimam & Deum:anima hominis cit peruer- fa:ergo fecundum hoc dum daretur animz gratia, per- ucrteretur, - | | Ir£M gratia poteft fuper liberum arbitriü:ergo fi poffe homo darc gratiá, homo haberet poffe fuper alterius ac- bitrium:fed arbitrium quod eft alii íübiectum,non ett li- berum:ergo talis donatio tollitarbicriüliberratem. — IrzM maxima eft gloria Dei de impii íiuftificatione:fed maxima gloria Dei non debetalii commuhicari: ergo fi comunicatut,diuiriz glorix derogatur: fed fi alius quam Deus dat gratiam: allus quam Deus iuftificat: ergo ralis donatio minuit Dei gloriam.
Ire iuftüm eftiii co fperare,qui poteft dare meritum falutis:fed fi homo potlet dare gratiam, poffet dare meri- Ex liis quatuor tnediis patet quod donatio Spiritus fan- 0 | K 3j Giab' DAE — z H Ho Lib. I. Sententiarum iab homine;tollitordinem animzad Deum, tollit ar- bitrii libertatem, minuit gloriam Dei, & inducit in va- nam confidentiam, quz omnia funt inconuenientia. O-