SigPhi · Bonaventure

Commentaria in quatuor libros Sententiarum (Opera, tomus IV, ed. 1609)

Page 26 of 82

xt Irs« Auguftinus: doin Filius velSpiritus fanctus Varitur cuius fit miffio, vt milTi, Et videtur, quod,, oppo- TS bain] ro Cx tempore cisuiquam menre percipitur.? (itcotius Trinitatis. Auguftin. in 4. de Trinitat.! (irum. x oni Ire omnis niflio cítaliquid pofteriusmittentefed! || Micciturfilius,cum ex tempore cuíufquam mente perci-! Cap.1o. E J"** — |vbicadit pofterius neceffario imteruenit c Pac pitur.Sed tota Trinitas ex tempore mente percipitur: entered. " & temporis,ergo, SM propofitio per ie eft vera, ergo tota Trinitas mittitur:ergo Pater. iiis z quia mittens per prius nabet ipfum quod mittit, quam 2. IreM mitti perfonam, eft ipfam denouo venire A haber illead quem mittit.: 0 ad habitandum: fed tora Trinitas de nouo venitad ha- - | IrzM omnis miffio vel eft ratione mutationis,velra-| |bitandumin peccatore, cum gratia daturci: ergo, &c. a tienc operationis:fed in diuinis non cft mutatio:ergoad| Minorpatet: Ad eum veniemus, &c. | Img : hoc,quod miffio fit, neceffe cft quod Interueniat opera- 3.V T £ M miffio connotat effectum in creatura:fed ita Du tio:& fi operatio, & effe&us:& fi effetus,& tempus:er-| 'eft quod omne connorans effectum dicitur eflentiali- go milio eftex tempore.? p teriergo miffio paffiue dicta, dicitur etfentialiter: fed : | quod effentialiter dicitur, conuenit tori Trinitati; er- ^ CowNcrvsro. go,&c. n P sc d c 28 - z Cum termin 4d quem mifrionis diuine fit creatus, Miffio ^ n unen de ae gast Fx vi rs E ei de necefitate temporali. mne quod infeparabiliter eft coniun&tü:fed pater eftin-] T Ícparabiliter coniunctus cum filio: ergo quando mitti- * jos VAS. tu: filius, mittitur & patcr. | : Ras». adarg Dicendum ad przdicia quod miffioin Ir: M ined mitti, aut funt equalis nobilita- e diuinis nllo modo dicitur nili ex tempore. Et ratio tis Am non Si xqualis,cergo ua zitonc dictatore 4 1 P^ [huius eft: quia dicit comparationem, non tantum ad: ME Edo ie vp io s GÉML | s:.| |depatrc, cadem ratione & mitti. Si eftinzqualis: ergo " principium,ncc tantumad miífum:fed etiam ad termi- | E bin | | d! rm aei: mittens eft maior miffo: ergo filius cft inxqualis patri. » nü:fed terminusille de neceffitate creatus eft:quia mit- - Fund 2 is ue e Cou rn A: Auguft.in 2.de Trin.Pater nufquam legi- | Funéa- * fioin Deo cum non dicat mutationem, dicit aliquam s menta. m! 2 Moo tur miílus: fed non debemus aliquod aflerere de Dco M circaterminum operationem, & ita aliquem effectum; s ^ [Cap.s-to.g. us ur quod non debemus; ex fcriptura:ergo mitti non conuc- & quia omne quod recipiteffe&tum,eft creatum & tem-| 3...le:ideo miil?1o deneccetlitate eft temporalis DOMUS | d- poe e pu t ns Ir£M Auguftinus dicit quod pater abfurdiffime dici - | /54.c.11- " t. Ap illud ergo g dicit Grcgorius:Eo mittiturfilius, |C n. hd: PM 4 fine. np | tur mifTus:fed fermones veri non func abfurdiffimi, fed; s. quo generatur, dicendum quod ipfe loquitur prafup- Pw" e Mp liz iege ps ) potius falfi:ergo mitti non vcre dicitur de patre. pofita manifeftatione in creaturis:pater enim manifefta- gp sg ] ap ke - Irt x Auguftinus dicit quod mittieft cognofci effe urin creatura, (ed non mittitur, fed filius mittiur. Et m 2 hone ab alio: tcd pater non cognoftcitur effe ab alio:crgo pater Gregorius reddit rationem, quia nuHaalia caufa eftnii! | ^ 5r uodille generatur:ille non,id eft,Pater, ': " ' 1 » Ar ln dagodobi CR de B ed diossiue d IrE£« omne mobilereduciturad immobile:ergo miffi- 5. 55/2- j d ed bilead immillibile:ergo in diuinis eft alia pfona ummiffi- 7ex-54- Beda loquitur de proceffione Spiritus fancti, prouteft| |.;; WE: bilis:fed non nifi pater: ergo, &c. increatura, & ita lemper eft temporalis vt miílio. ;. Ap illud quod obiicitur quod omne quod actiue, EE TT TIT & paffiuc inDco ponitur,zternum eft, dicendum quod: verum eft, nifi habeat vlteriorem refpe&tum ad creatu-:! "V ft, n | d ins Miffio pasiue, non efl ipfius Patris,quia miffio emana- ram: fed miffio prater refpectum, quieft mittentis ad | |: ij v pt! tionem connotat in fuo fignifi:atu. miffum,impertat aliquem effectum in creatura. 4. Ap illud quod obiicitur quod miffio actiue,&paf- D R x s p. ad arg. Dicendum quod miffio ficut patet ex: Li. 4. de fite eft Deus,dicendü quod eft quedam atio. quz folü D | rione Auguft. & meliusinfra patebit femper duo ha-' Trin. c. 10. » refpicit paffum, vt percuto te: quzdam que palfum,& betex fuo intellectu,fcilicetemanationem,& manifefta-,/?7-3- M alium ECL gue — &| [tionem pereftedum. Quia ergo importat emanationem! Gods mitto tead alium.Et quod obiicitur, verum eft in actio-; TM odd a m im vnd aue uoa Mrs paffiue miffio di&a, hinc eft, quod cum pateromniRo; s r5,;. d.Jne,« panone,qua nir anm repiciunt nbi principi». |carear principio, quod de ipfo nullo modo poteft dici p. 4. 4;. ur & obicdtum: fed non i aliis, qua requiruntalium (Ct^| Imiffio paffiua, vnde nó inuenitur, & fi inucntretur,cffec 7. ; minum,& ideo habet inftantiam in propofito. Similiter tamquam falfa, & velut impropria exponenda.

d foluendum eft ad fequens quod verum eft, h actio illa 1.1. Ápillud ergo quod obiicitur primo, & fecundo omnino ierminaretur in Deum. Sed quod obicit quod A miffio eft perceptio ab intellecta, vel inhabitatio à miflio refpicit Deum, vtterminum ad quem, dicendum! |de nouo, dicendum quod non dicit totam rationem " quod fi terminus ad quem eft iyifTio, effer folum inra-| |miffionis:fed foluma parte termini in quem, vnde debet aonc finientis,fic verum effet: nunc autem non cá fic: addi cum illis emanatio ab alio, & tunc non valet. i led magis inrationc fufcipientis. " j. Àp illud quod tertio obicitur quod connotat ef- | coorro- ; j. Àp vltimum obiectum; dicendum quod ibieft fectum; ergo eft effentiale,dicendum quod nomen con- |werfía ta- , bis paralogifmus accidentis, ficut hic: Omneaseftnatura-| |noranseffectum,aut dicit folum refpectum ad effectum, |e" cf iz- j e flatuaeftas: ergo, &c.quia quod erat materia, at-| p. |& runceft pure effentiale, vt cteare: aut dicit etiam cum d Dil ftatuxrauone artificii. Similiterhic,quod erat| [hoc refpeétum ad perfonam, & fic porefteffe notionale, m Hs 1 iuinz effentiz attribuitur miffioni ratione conno-| |ücutcreare per hiliü,folius eft pattis,ficeft de hoc, quod a» iz fir , |tau. eft mitti: quia non dicit tanrum comparationem miffi |»iztere T ad fufcipientem effe&um: fed etiam ad principium. je i V p b -IOnM "mn i1: ]: " ICH pyri'tfi i Q' ^ sc ipfum effe ab alio, & inalium, & fic pa Dole iA, cola [ete annmittti fit An Patru jut mittt.. x. " / 4. Apilludquodobiicitur quod infeparabilia fimul Jermalaer AMexand. Alenfis v.5.3.73.Mernbro 2.art.x. mittuntur,dicendum quodillad eft verum de illa mi(-|^"$'"^"* S. Tbornts 1.5.4.43 Art. 4. | |(tone quz eft períeparationem: fed de illa mitlione qu angu io prid Lo eftperdiftinctionem non eft dicere quod fic mittantur Agi yin opis Ripug v o neceffario illi qui diftinguuntur, ficut necinalia miffio- 5 Richardus 1. Sentent. dífl.15.4.1.8rt.2, ne;illa qux eparantur X quoniam PME diftinguitur à T Deerandus 1.Sent. diff 16. q1. | hilio, & miffio in diuinis dicit diftinctioné, ideo non o- Thonu Argent A Sentem diff. vs.q. art...pottet quod cum mittatur filius, mittatur pater. ) p ——Á— M M M—— —nüÓ—— à sát aaa €—À——À e M A il fj. Ap illud —À —À Áo bilitatis eft mitti, vt mittere, dicctidum quod mitti non remotieturà patre,quia dicit igriobilitatem,fed quia di- cic emananionem,& fübauctoritaté, quz quamuis non| hitignobilitatis,tamen non conuenit patri.

QVESTIO IV. An mi[sio fit totius Trinitatis Vt mittentite- ; Ltimo quzritur cuius fit miffio,vt mittentis.Et dh id. V quod fit totius Trinitatis, oftenditur fic: Miffio Lib s. de idem eft quod temporalis donatio, fed temporaliter da- Trin.c. v. |re conuenit toti Trinitati,quia tota Trinitas dat Spiri- 4d fin.te.. | um fanctum, vt dicit Augultinus,&c. | L1€$. | IrEM Auguftinus de Trinit. Mitti à patre Filius (ine "P3 ^ JSpintufainctononpotuit;ergo milfio filii conuenit Spi- ritüt fancto:ergo eadem ratione. milio fui,Sr Dicas ficut dicunt quids quod illud intelligitur de miffione lecundum humanam naturam,qua milfus eft ad predi- Ifa. 61. a|candum,fecundumillud: Ad annunciandum manfuetis| c milit me: non autem de miffione fecundü diuinam na- turam. CoNrR A:Miffiofecundum diuinam naturam, | dug. lib.a. | c[t milio in mentem, vel in carnem: fed Auguft. intelli-|. deTrin-c. oit demiffione incarné,vnde ftatim fubditut,quia pater ^"" 3 antelligitureum mififfe cum fecit ex femina:ergo conftat quodloquitur de miffione fecundü diuinam naturam. Ir£M Magifter facit rale argumentum:Si pater poteft dare, vel mittere Spiritum fan&tum,& hoc non facit Spi- titus anctus, aliquid facit Pater quod non facit Spiritus fan&tus:ergo diuifa funt opera Trinitátis. Adoppofi!.;. Cow T & A:Datumdicitur telatiuead danté,ficut Pi ii dicit AugufLin 15.de Trinit. ergo Spiritus fanctus non daturnihiab his ad quosrelatiue dicitur:fed non dícitur telatiue ad fe:ergo non dat (e:ergo nec mittit fc. | 1. Ir£M ficut pater eft prima perfona in Trinitate,ante| D quam non eft;lia, ita Spiritus fanctus poft quem non eítalia.Sed pater quianó habet perfonam ex qua fit, nulllo modo dicitur miffus: ergo cum Spiritus fan&us non habeat perfonam exfe emanantem, nullo modo dici- tur mittere.

3. IrzM vbicumque elt miífio paífiua, ibieft (ub- auctoritas rcfpe&u alicuius principitin milío ficut dici- turab Aug.& Magiftro:ergo vbi eft miffio adtiuajibi no- tatur anctoritas refpe&u perfona: fed Spiritus fanctus non habct auctoritatem refpeQtu (ui, necalterius per- (ona:ergo, &c. NN | 4. Ir M vbicumque eft miffio, ibi vere notatur di- ftin&tio,ficutin creaturis feparatio:fed perfona Spiritus fandi non diftinguitut àfe: ergo àfé non mittitur, nec Filium mittit, cum non habeatauctoritatem in ipfum:|E ergo non mittit, x | . $. Ir M omnis actus fecundum quem perfona re- fle&itur fupra fe,eft effentialis,& effentialiter dictus:fi [ergo filius mittit fe, vel Spiritus fanctus fe,ergo mittere, vel mitti effencialiter dicitur: fed omnis talis actus dici- tur de tribus:ergo pater mittit fe.

CeuNcrLvVvsIiO.

Impropria eft locutio quod Pater fiue Trinitas mittat fe:Pro- pria quod. perfone, procedentes mittant fe. Pro- priiffima quod producens mittat pro- ducentem. ———— R £s r. Ad Arg, Dicendum quod in hacquaftione, no lilIbüxVv j. Av illulquod obiiciturvltimó quod equalis no-|A|fapientes opinantur contrarie fapientibus, Nam Magi- | oysuy, Auguftinum qui dicit quod pater nullo modomitti- Steph. Brulef-1.Sent.difl. 15.4. 4. | D & de hoc,quod eft mittere. Quia dare vno modo cft ex Pars Il.

fter dicic exprelfe, & nititur probare auGtoritate, & reri- (fri oua one quod Spiritus anctus mittat fe, & det fe; necopor- 4lberi, tet fecundum ipfum quod inter mittenté & ámiffüm ca- Pint, dat perfonalis diftin&io, fed folum quantum ad rationc TIN intelligendi, vt ipfe fit mitteris inquántum Deus,& idem alitt em, ipfe fit miffus inquantum denum. Aliorum magiítro. rum;&antiquorum fuit pofitio;quod mittere & mitti de ratione fui nominis importanrfubauctoritatem, & au- Goritatem, & diftin&ionem; & idco nullo modo po- teft dici quod vna períona mittat fe, vel mittaturà fe. Vn- de locutiones iftz funt impropriz, & exponeridz; que hoc dicere videntur. Ec pofitiónem fuam conftrmát per Alia oi || | 4uphl.z| VÀ tur, neclegitur miffus: hoc nó eft ob aliud,nifi quia hoc, - V à quod eft miffus importat fubauctoriratem: ergo perop-icsis | - pofitum mittere importat auctoritatem, & vna perfona fa; |.. non habet auctoritatem fupra fe. Et refpondent ratio- nibus Magiftri quod non eft firnile de hoc, quod eft Zr, liberalitate, fiue amore communicare,& fic eft effenria- leomnino,& nullam connotat diftin&ionem, & fic có. ceditur quod tota Trinitas dat feipfam, & pater fimili- ter. Alio modo dare eftalicui donum communicare,non tantum ex liberalitate, fed eriam ex auctoritate, &fic da- re dicit notionem, fiue tenetur riotionaliter,& hoc mo- do non valentillz rationes, fi pater dat Spiritum fandi, & Spiritus fan&us nó dat fe:ergo aliquidfacit pater quod non Spititus fan&tus,quià dicit notionem,& in hoc fen: fü zquipolletei,quod eft mittere:fimiliter donatio paffi- ua,ci quod eft procedere. Similiter ad fimile quodin- ducit Magiftér de filio,dicunt quod non eft fimile, quia in filio duplex eft natura,fcilicet diuina, & humana, & quantum ad humanam poteft mitti, & mittitur à tota Trinitate, quia minor cft Deo, & inferior, & non tantü fübauctoritatern habet,fedetiam feruituté, quia eft fer- uus Dei, quamuis per vnionem fit Deus. Quantum ad diuinam autem mittitur à folo patre, quia à folo patre reducitur. Quia ergo Spiritus fanctus producitur &á Patre & Filio, & nonáfeipfo,hinceft quod non mitti- turnifià patre,&à filio,& propter hoc rationes Magiftri Improb non valent,quia omnes auctoritates, quz dicunt filium |t!o 9P* mittidSpiritu fancto, velà fe, fecundum humanam na- nie turamintelliguntur. Sed licet hzc pofitio rationabilior videatur, & faciliorad fuftinendum,tameri quia non de- bemusaudcoritates Sanctorum ad noftram trahére ra- |j tionem,fed magis econüerfo,rationem noftram auctori- tatibus Sanctorum fubiicere, vbinori contineri expref- (am abfurditatem:& Sancti dicunt, & Magifter dicit, &|,,; maxime Auguftinus qui plus fuper hac materia locutus eft,filium mittiàSpiritufané&to,& à fe, quod non poffunt exponere fecundum liumanam naturam. Ideo alia po-| fitio tum ob reuerentiam Saridtorum, tum ob reucren- tiam Magiftri, videtur magis effe tenenda. Illud enim verbum Auguftini, quod dicit quod filius eft miffus iri carnem à Spiritu fan&to, fecundum humanam naturam nullo inodo poteft intelligi vt videtur; quia miffio hzc fuit ad humanitatis,fiue carnis affümptioném:ergo fecü- dum rationemiintelligédi przcedit humanam naturam; vtiam vnitam: ergo fi filius hoc modo dicitur miffus; o- portet quod atéribuatur diuing natura: & ita ratione di- uinz natutz miffuseft à Spiritu fanito, multo fortius ér- goáfe,ac per hoc & Spiritus fanctüsa fe. | Et propterea ad intelligentiam obiectorum iri con- trarium notandum eft quod miffio de fe,duo importat: Ícilicet ernanationem, & manifeftationem, & principa- liter de ratione fux fignificationis importat mari- p feftationem. Et hoc patct per Aug, in lib.de Triu.qui di- ud cit quod mittieft cognofci effc ab alio, & habetur iri prz" |; Sui fenti diftin&tione, quiá turc Filius rhictitur,curn ex tem" pore cuiufquam mente percipitur. Quiaergo princi- paliterimportat manifeítationem,& connotat in millo emanationem; ideo manifeítatio fignificatur per hoc quod eft mittere pér modum actionis, & per hoc quod eft nutti | .A4 ar FR md Quzit. l V. » vniformiter. Vnde fenfus eft: Pater mittit Filiü, id eft de- clarat,fiue manifeftat Filii emanàátionem, fiuc filià ema- nare. In paffiua vero fenfus eft: Filius,(tue Spiritus (an- &us mittitur, id eft,manifeftatur ab alio emanare. Et quotiiam ablatiuus refpectu paffiui, & nominatiuus reuo huius verbi mittere, & mitti, eít manifeftatio, & emanatio, ideo illaeft propriiffima, quando ablatiuus vel nominatiuus importat habitudinem principii re- (pe&u vtriufque, vt cum dicitur:Pater mittit filium, & (lius mittitura patre;quia filius emanatá patre, & mani- feftaturápatre. Quia vero principale fignificatum ho- rum verborum eft manifeftatio non emanatio,quoniam nominatiuus, vel ablatiuus eft principium manifeftatio- nis, quamuis non emanationis propria eft: fed minus przdicta,& in hocfenfu conceduntur ift, Filius mittit fe,& Spiritus fanctus mittit fe. Quia vero tam smirtere, quam tiri important emanationem circa miffum, & perfona patris non emanat ab aliquo, (militer nec Tri- pitas:ideo períona Patris nufquam legitur miíTà,nec ipfa Trinitas. Ex hoc patet,quod haceft fimpliciter,& om- nino impropria.Pater mittit fe fiue ipfaTrinitas:quia re- ceditur à proprietate perfonarü, & T rinitatis.Illa vero cft fimpliciter, & omnino propria: Pater mittit Filiü;cum ànullius proprietate recedatur.

uod diciturrelariue,dicendum quod verum eftfecun- dum quod dare dicit per quandam auctoritatem com- munícare,hoc modo nonaccipit Magifter: fed inquan- tumdareidem eft quod liberaliter, & voluntarie com- municare. — € 1. Ap illud quod obiicitur quod paternon mittitur, quia non ab alio,dicendum quod nó eft fimile,quia tam mittere, quam mitti important emanationem in miflo, vt patet exponenti: fenfus enim eft: Hzc perfona mittit illam,id eft manifeftat eius emanationem: & hzcmitti- turab illa, id eft eius emanatio manifeftatur ab illa:fed perfona: mittentis, quia ab aliquo poteft effe manifefta- tioemanationis, à quo tamen non eft ipfa emanatio, & ideo ficnon ponitur produ&io in mittente, ficut ema- natioin millo, & ideo non fequitur, quod fiPater non mittitur, quod Spiritus fanctus non mittatur.

;». Ap illud quod obiicitur: Vbicft miflio paffiuajibi eft fübauctoritas, dicédum quod verum eft non rationc qua pailiuum, fed ea ratione quatam paffiuum, quam actiuum notat emanationem in millo, ficut patuit in ex- pofitione.Et quia emanatio non femper eft refpectu mit- tentis, ideo non oportet quod femper importetur au- Goritas in mittente:fed ratio ifta valeret bene,fiita effet, vt principale fignificatum cius quod eft miffio, effec eftindionem,dicendum quod mittere vno modo impor- tat differentiam fubftantialem, vt cum importat domi- nium,vt cum dicitur: Deus mittit Angelum. Alio modo ell mitti per modurn paffionis,fed emanatio vtrobique | A Ipectu actiui,important rationem principii, & fignificar. Án illud quod obiicitur in contrarium de dat, hzc emanatio non femper importat refpectum omnis| 4. Apilludquod obiicitur quod mittere importat di- | " Diftinet. XV.

DISTINCT. XV. PARS II.

Demiffionc Filii, & Spiritus fancti quantum ad mo- dum:qui duplex eft, vifibilis (cilicet & inuifibilis.

Huius Partis Textum fupra videre licet.

Hic queritur vtrum femel tantum mi[fis fit Filius.— Expofitio textus, :. Pom.. «» |Diuifig, D Q p egit Magifter de miffione quantum ad princi-] pium, hicagit de miffione quantum ad modum. qui duplex eft,fcilicet vifibilis,& inuifibilis. Et quoniam ifti | [modi conueniunt miffioni Filii, & Spiritus fancti, ideo Magifter primo aífignat eos circa miffioném Filii. Secü- do circa miffionem Spiritus fancti in principio: r6. dift. Nunc de Spiritu fandlo videndum eff, &c. Prima pars habet quatuor partes. In prima, preemiffa quzftione, oftendit auctoritate Auguftini quod filius duobus modis miffus [eft, fcilicet vifibiliter & inuifibiliter,ibi: 4d quod dicimus. In fecunda affignat duplicem differentiam iftorum duo- rum modorum, vnam ibi; Ecce diffinclhi funt duo medi mif- fionis Fil. Aliam ibi: Preterea notandum. In tertia veto mouet dubium quoddam, quod habet ortum ex predc- terminatis;ibi: Hic queritur, cur Pater non dicitur rnif[u. ln C quarta vero remouct,fiue docet errorem cauere, proce- dentem ex illius dubii folurione,ibi: Ideoque putauerunt quidam beretici.. Exhocenim quod dixerat Patrem non mitti, poffet quis credere in diuinis non effe zqualiraté. Ad hocrefpondens Magifter dicit quod hoc non eft pro- pter inzqualitatem,fed propter principii auctoritatem; liue connotationem.

Hic queritur vtrum femel tantum miffu fit Fi- liw,«n,&c. Dub. I. | In parte ifta funt dubitationes circa litteram,& primo dubitatur de fitu cap. 1. huius partis. Videturenim quod Magilfternon debeathic penere Tractatum de milione Filii,quia miffio Filiieft incarnatio: fed de eius incarna- tione agitur in Tertio: ergo ibi deberet agere de miffio- ne,non hic, REs»r. Tractatum de miffionc Filii propter explicationem mif- (tonis Spiritus fancti. Poffet tamen dici quod Magifter hicagit de miffionc Filii in mentem principaliter, (ed de miflione Filiiin carnem peraccidens,vt diftinguat à mif- fione Filiiin mentem. Deillaautem miffione quz eft in carnem, fpecialiter & principaliter agit in Tertio,& ideo aliteribi,quam hic. | uod Magifter incidenter introducit hunc Non eoipfo quod de Patrenatus efl milfms dicitur Filius. ] Dub. 1I.

m Videtur dicere falfum,& contra Gregorium qui dicit: Gregór.ho.

ditin&ionem perfonalem,vt cum importar auctoritate Eo modo mittitur Filius quo generatur. | 26.nEná-| in mittente, & fubauctoritatem in millo refpectu mitté- R £s». Dicendum quod Auguftinus loquitur cum |ge-1e.2. üs,vt cum dicitur:Pater mittit Filium. Tertio modo im-|E |przciftone,vt intelligatur not eo ipfo tantum:Gregorius pora: diftin&ionem folum quantum ad modum intel-| |autem cum DCCUEPOUdoe manifeftationis. Vel aliter; igendi.Sicut cum dicitur, voluntas eft inftrumentum| | | Auguftinus loquitur de generatione terna, Gregorius i ed mouens,quia idem cft mouens, & motum. Si- de temporali:vnde nulla eft omnino contradictio. militer cum dicitur:Spiritus fanctus mittit fe, idem cft.; T - mittens, & miffum,ratione differens. Mittens,inquam, Miffu efl etiem ante incarnationem C ad omnes Sanclos, fecundum quod Deus, fed miffum fecundum quod do- Dub, III. » | | num,ficut predictum eft. | | Quaritur vtrum poft incarnationem plenius fit datus 5 f. Ap illud quod obiicitur vltimo de reflexionea-| |Filius,& Spiritus fanctus. Etquodficvideturquiaftatus| — e us dicendum quod verum eftquo ad principale figni-| |legis fuit (tatus imperfedionis, ftatus Euangelii, ftatus | Hel. 7. « | fcatum:fed non oportet quantum ad connoratum,. perfectionis.Lex enim neminem ducit ad perfectionem: & ratione principalis fignificati eft reflexio led Euangelium dici& Eftote perfecti: ergo, &c. Ir » «|, att. € perfona mittentis füpra fe, vt di- deSpiritu fancto videtur hoc fpecialiter, quia fcribitur de catur: mittens eít per loannem:Spiritus nondum erat datüs,quia Iefus nó- | Ioan. 7. f miffus. dum erat glorificatus; hoc non dicitur quod nullo mo- » | S. Bonau. Tom.4. | L doante | i 1 Lib I. Dift XV.

4go,&c. ITEM maior cognitio & dilectio cft tempore legis R £s r.Dicendum quod plenius dari, poteft duplici- ter intelligi: aut intenfiue,aut excen(ine.Si excenfiue,fic plutibus datus eft Spiritus (an&us tempore legis gratiz, quia in omné terram exiuit fonus eorum, &c.non tan- tum ad vnam gentem.Si intenfiue, hoc cft dupliciter, aut quantum ad generalem ftatum, aut quantum ad ipeciales perfonas. Quantum ad generalem ftatum in nouo T'e(tamento. Quantum ad fpeciales I subsp in ceffa, quia in veteri Teftamento fuerunt aliqui viri Euangelici,& fic procedunt rationes ad vtramque par- tem.In veteri Teftamento fuerunt aliquiabundantes in fapientia,vt Salomon.Aliqui in patientia,vt Iob. Aliqui in manfuetudine,vt Moyfes. Aliqui in fide, vt Abraam, Aliqui in deuotione, vc Dauid. Aliquiin miraculorum opere,vt Helias. — Et etiam ad Angelos.— Dub. IV. .| Videtur falfum, quia Angelus dicitur nuncius, feu miffus:fed ad miflum non eft miffio:ergo,& c.S1 rv p1- cAs quod alio modo mittitur. CoNrRA: quifemper cit przfens non indiget miffione: fed Angelus femper contemplatur Deum vt przfentem:ergo,&c. Rzsp.Dicendum quod milio fapientiz fiue Filii eft ad créaturam fanctificandam. Et quoniam Angeli nec ex fe fuerunt fapientes, necex fefuerunt fancti, ideo o- portuit quod à principio mittereturcis fapientia, qua eft Aug. lib. n. | Filius,& Spiritus fanctus:V nde Auguftinusloquitur pro de Trin. c. (itu glorificatíonis. proprie autem non dicitur. mitti nunc,nifi dicatur large mittiad manifcftationem alicuius occulti.

Nam c nos fecundum quod mente aliquid eterne capimus, non in hoctHundo fumus. — Dub. V.

Videtur falfüm dicere. Quia aut dicit fecundum ani- mamy,aut fecundum carnem. Non fecundum carnem hocconftat:ergo fecundum animam:ergo videtur quod anima quando Deum cognoícit fit in celo, fiue extra mundum. Ir£M hoc videturratione, quia capere ater- numy,eft magis capi:ergo frquad capitur à capienteloca- tur:ergo anima locatur in xternitate;ergo extra tempus. Preterea, quod cognofcit & amat, aut trahiturd cog- noícente & amante, aut. econuerío: fed dum Deum — Dtony.4.de diu. nom, ]cd nosad Deum ficut diciturà Dionylio.

R£sPoN. Dicendum quod locus habet naturam continentis & quierantis. Effe ergo in hoc mundo eft dupliciter. Aut quantum ad veriratem, & continen- tiam, aut quantum ad quietem: Auguftinus autem lo- quitur tio proprio modo, quod anima & corpus vere egrediatur hunc mundum dum mente capit Deum:fed intelligit quantum ad quietem: quia affectus anima nonrequieícit in temporalibus, quibus füperfertur: fed in zternis:& quantum ad hoc intelligitur Dionyfius, & intelligitur fecunda ratio, quod amatum trahit; non lo- caliter mutando, fed fibi conformando: quia amans transformatur in amatum, & cognofcens conformatu? cogüito.

Pater enim eff, Sc c.principiam totius diuiitatis, vel fi i fuelius diitur, deitatis..- Dub. VI.

Videtur male dicere, quia aut hoc eft per generatio- nem;aut per fpirationem. Sed fihoc:ergo pater generat vel fpirat deitatem. quod eft contra Magillrum füpra: Dif: — bidicit quod effentia necgenerat, necgeneratur.Pra- tercaquaritur quare dicit:vel fi melius dicitur,deitatis. "Ang ibid. Rzsr.Dicendum quod Augufinus non ftm pliciter dicit, quod fit principium diuinitatis, fed cum hac de- terminatione totius. Ecquoniam in fimpliciffimo non cadit aliqua toralicas, nifi extenfo nomine toralitatis D doante fucrit datus, fed quia non itaabundanter: er-| A |ad perfonarum pluralitatem, ideo deitas (iue diuinitas veteri Teftamento, & lic fe habent, vtexcedentia, & ex- B ad creaturam illuftrandam, ficut millio Spiritus fancti m amamus & ccgnoícimus, non trahimus Deum ad nos,| / Pars L1.

T Ier à: -- ftat vt in perfonis: tamen quia non poteft trahi ad per- Íonas, cum fit nomen abítractum, predictus fermo ex- ponendus eft ficut fupra exponit Magifter locutiones confimiles, Quod quaritur,quare dicitur deitatis meli- us, dicendum quod diuinum poteft dici de creaturis, Íecundum quod dicitur homo diuinus: fed Deus folius poteft di Deicft proprium: ideo deitas magis proprie dicit for-|cidc ce mam Dei quam diuinitas, ideo melius dicitur deitaris|curis quam diuinitatis, Diuinum ARTICVLVS FL.

A D intelligentiam eorum que dicuntur ir parte ifla, tria queruntur de miffionc Filii inuifibili, quia de vifibili ageturin Tertio, Et quia milfio inuifibilis Fi- lii, fimilis eft miffioni inuifibili Spiritus fancti: ideo imu] quaritur de vtraque. Primo queritur vtrum hzcmiffio fit fecundum dona grati c gratum facientis, vel pe gratis darz. Secundo quazritur. vrrumfe- cundum eadem dona gratiz, dicatur mitti Filius, & Spiritus fanctus. Tertio vtrum vtraque miífio fic fe- cundum eadem dona gratiz augmentata.

QVESTIO I An miffio Spirits [encli fit fecundum dona gratie grati date, vel gratumfacientu.

Vod hzc miffio fit fecundum dona gratiz gratis|Ad oppodatz oftenditur ficRabanus dicit de Spiritu fan-|fitum. &o quod ter datus e(tSpirítusfanctus, Et primo dicit i- píum effe datum ad miraculorum operationem, conftat autem quod miraculorum operatio cít gratia gratis da- ti:ergo,&c.

1. IrEM Spiritus fanctus datur cum datur donum I. Regal prophetia. Vnde: Factus eft Spiritus Domini fuper Saul, ', & poo donum prophetiz datur frequen- ter his qui non habentgratiam gratum facientem, ficut patet de Saul per textum: ergo, &c.

;. Ire M quod filius mittatur fecundum dona gratiz gratis datz, videtur. Tunc enim filius dicitur mitti, quando fit reuclatio occultorum:fed reuelatio occulto rum poteft fieri fine dono gratiz gratum facientis: er- go,&c.

4. IrEM Auernuftinus dicit, & habetur in przfenti difinctione quod tuncfapiétia mittitur. cumà cuiufquá|,5;,,. inente percipitur, fiue cum alicui innotcefcit:fi ergo per-| 2o. cipitur & innotefcit per dona gratiz, gratis datz, vt per med.tosj fidem inforinem:ergo videturin illis dari:ergo, &c.

CoNTR A;per Augu(tinum dicitur quod tunc da- randi. tur Spiritus fanctus alicui, cum fic datur vt eum faciat; renta.

Dei & proximi dile&orcm. hoc eft dicere,quando datur D 9yin.C.17« tum facientis:ergo,&c. Ir£A hocipfum vidctur de filio, quia dicitur in lib. 45.7.4 E |Sapientiz: In animas fanctas fe transfert, & amicos Dei conftituit: fed amici Dei non dicütur (inc gratia gra- tum faciente:ergo:&c.

Ir£x rationc oflenditur: Tunc datur vcl mittitur Spiritus fanctus quando habitar in homine: fed nó dici- tur babitarcin homine fine gratia gratum faciente: er- go &c.

Ir£M cum mittitur Filius vel Spiritus fanus ad Jaliquem,non mittítur vt fit ibi, vbi pritisnon crac: fed vt | fit incoaliter quam prius,fed nouus moduseffen- — | di, addens fupra effe per naturam non | cft nifi per gratiam gratum faci&- (en; ergo, &c.

* CowNcrv- — —— m eee am EEEReete —o aep dite E hominibus charitas: fed charitas non eft nifi gratie gra-' ' in fín.to. 3 tS.

LRgatub libro Regum,quod Spiritus fan&us fit miffus ad Saul, habet miffio vifibilis Filii ad miffioné vifibilem S piritus Art. 1.

Coucruvsro.

spiritus [anctus fi datur fimpliciter videlicet. quo ad vfum, quo ad frud wm, fic datur (eeundum. dona gratie gra- tum facientis:ft vero datur quo ad boc,tunc —. daturfecundum dona gratie (0 gnetis date.

liter fapientia, vel filius poteft mitti,vel prout faciens fapofitumiftius folutionis eftpotlibile adhuc foluere, & quzrere de Spiritu, & verbo, quo modo dicatur dari & non inhabitare.Propter hocaliter dicendü tam de Filio, ter:vel fimpliciter, vel ad hoc. Tunc datur fimpliciter, quando fimopliciter habetur videlicet non tantum ad tie gratum facientis, & ideo in illa folum datur fimplici- ter vel Filius,vel Spiritus fan&tus. Alio modo dicitur da- riad hoc quando non ad fructum, fed ad auxilium fiue adaliquem vfum aliqua dona donantur, & hoc fit cum feflatur Filius vel Spiritusfan&tus,& fic proceduntratio- nesad primam partem. | | | 1 Sic intelligendum eft verbum Rabani: Ipfe enim communiter lequitur demiffione. Vnde dicit: Spiri- tus anctuster datur. Auguftinus autem loquitur dc da- tione vel miffione qua. eftad habitandum, vel (implia- ter habendum. (0 | 2, Apillud quod obiicitur de prophetia, dicendum quod vno modo datür inea Spiritus fanus fimpliciter, proutipfa dicit cognitionem fecundum idoneitatem fut- cipientis, &fecundum pietatem exequentis. Alio modo prout eft reuelatio, & fic non datur inea Spiritus fimpli- citer,fiue non mittitur niftad hoc, Vnde non dicitur in velfactus in Saul,fed fuper Saul.

j.Ap illud quod obiicitur quod mittitur filius cum htreuelatio occultorum,dicendum quod hoc non eft in quacumque reuelatione, nam aliqua fit reuclatio, non permiffionem filii, fed per mitfioné angeli:multaenim reuelantur ab Angelis,fed intelligitur de illa reuelatione inqua eftanimz illuftratio per gratiam: & fiper gratis datam, non fimpliciter mittitur:fed fi per gratum facien- tem,tuncíimpliciter mittitur & habetur.

4. Apilludquod vltimo obiicitur quod tuncmitti- tár quando percipitur,dicendum quod non fufficit ceg- nofcete filià quod fitab alio, immo oportet quod cog- nofcat quod fit in ipfo vt in fuo habitaculo. Hecautem dico non cognitione neceffitatis,fed conie&ura: nec de cognitione aQuali,fed de habituali. | QV ESTIO IL An Filius, c Spiritus [anclus fecundum eadem doma gratia mitti dicantur.

J Vim fecundum eadem dona grati dicantur mit- ti Filius,& Spiritus fandus: Etquod non, videtur hocmodo: Miffio S piritus fancti efteius donatio, & hmiliter Filii: fed alia eft miffio Filii & Spiritus fan&i:er- goaliadonatio:ergo fecundum aliud donum.

2 IrrMhoc ipfum videtur per fimile: quia ficut S.Bonau.Tom.4.

A fancti, ita etiam & inuifibilis: fed miffio vifibilisFilii & R £ s r.adarg. Ad hoc diftinguunt aliqui, quod Spi- ritum fanctü dari vel mitti inuifibiliter poteft effc vel inquantum S piritus,vel inquantum fanctus.Inquantum | Spiritusdatur perdonum gratie gratis datz.Inquantum (an&tificás datur per dona gratiz gratum facientis.Simipere; & fic perdona gratia gratis datx:vel prout fapien- tia dicta eft à Ee, & ficperdona gratiz gratum faci- entis. Sed iftud non videtur foluere,quia dantem opquam de Spiritu fan&to quod dari vel mitti eft duplici-| víum,fed ad fructum,hocaurem eft folum pet dona gra-|.

danturaliqua dona grati gratis date in quibus mani- |c A Quaft. L & LI.

Spiritus fan&ieft fecundum alium & alium effectum; & fignum in creaturá:ergo inuifibilis fesundum aliud & aliud donum. | (7 3. IrE M miffio eft ad cognofcendam emanationem & difcernendá:fi ergo filius difcernitur ab effectu in quo mittiur,& Spiritus fanctus,& huiufmodi funt dona gra- tiz:ergo quantum ad aliud donü mittitur Filius, quan- tum adaliud Spiritus fanctus. i 4. ITEM non eftidem appropriatum Filio & Spiri- tui fancto.fed aliud in creatura:ergo cum Filius dicatur mitti in effe&u (ibi appropriato, inalio effe&tu vel dono mittitur Filius quam Spiritus fanctus.

CoNrARA: Omnis donorum diftributio tam gratiz gratis datz, quam gratie gratü facientis attribuitur Spi- tui fan&o,maxime dona gratiz gratum facientis, ficut patct: Ergo cum Spiritus fanctus mittatur in donis fibi Viae nie inomnibus donis mittitur: ergo in eifdem in quibus Filius. |: IrgM Filius mittiur,cum fapientia datur, & fimiliter Spiritus fanctus:quia precipaum donum Spiritus fandi eft fapientia:ergo, &c. a Ir£M quandocumque datur cognitio, dicitur mitti Filius: (cd in hoc dono datur vel mittitur Spiritus fan Ctus:Cum venerit ille docebit vos omnem veritatem,er- IrEM quandocumque charitas darut,mittitur Spiri- tus fanctus: fed in hoc modo datur Filius:In animas fan- Cas fetransfert, & amicos Deiconftituit,& Auguft.in lib.4.de Trinit.exponit illud de miflione Filii: ergo, &c.

Funda» menta.

CoNcrvsro.

Misio Filii, Spiritus [andli quo ad radicem gratie sadem eff: quo ad babitus aliqua e[l indiflindio: quo ad a- —.. &usefl alia,C* alia, femper ta-. | men funt indiuife.

Rrsr.adargu. Dicendum quod in miffione inuifibili eft donorum collatio: in quibus eft manifeftatio & in- habitatio. Et fecundum hoc intelligendum eft quod eft loqui de donis fgei quantum ad radicem, vel quantum ad habitum, vel quantum ad actum confequentem.Lo-|