contingere alique inflammari ad amandum Deum per alluefactionem, qui corruet peráliquod peccatüm fpiri- tuale, & tamen femperáfhicietur, ficut expreffe patet per beatüm Bernardum in lib. de amore Dei, vbi reprehen- dit füperbientes de deuotione. Tertiaratio eft noftri o- culi lippitudo; quia oculus nofter eft ficit oculus no- Quzad manifeftiffima naturz, ficut dicit Philofophus. V ride ficüt oculus lippus nefcit diftinguere inter lumen diei, & láimenfHammza, vel lunz, ita oculus nofter fpiri- tualis inter lumen gratiz gratis datz,& gratum facionis. Quartá ratio eft diuinorum iudiciorü difpenfatio. Deus enim claudit oculos feruorum fuorum, quantum ad ca quz Ípeclant ad eorum dignitaté, & de quibus poífünt efferri. Vnde gratia cótraria eft fuperbíz. Superbia enim M - nouit que funt in homine,nifi per figna quafallaciafunt. |: aperit |.
noatra. b Fünda- monta. Ecc 1.Ceof'. pl | Cenclu. fiot. Conclu: fio 2.
Bern lih. de amore Det.
Tertia conclu- fto: fuitimiles imagines, que non funt ipf: ergo (imilitudo * rif s. deantma. contex. 14.
T riffs. de 4T. COBLex.
[naacceptatio,n videndum indigentias & defe&us, iuxta illud:Dicis quia diues fum, & locupletatus, & nullius indigco, & necis quia pauper es,& czcus,&c.Sed econtra: Vir fanctus di- citfe nihil effe,quia claudit oculos fuos Deusad bona, & apericad denda mala.Et hac eft ratio quare homo non cognofcat charitatem, quz quamuis per íe non füfficiat, tamen cum aliis bona eft.Crede tamen quod illa eft pra- cipua,quz primo dicta eft. Quamuisautem charitas non poflit certitudinaliter cognoci effe in aliquo eam habé- te: refpectu füi tamen poteft pet figna probabilia cogno- [fci maxime per mortificationem cócupifcentiz, & amoris vani fiue mundani, & per multaalia figna probabilia [quz (an&i dicunt, & ponunt.
certior eft dile&dtio quam frater:dicenduri quod charitas non tantum dicit dilectionem, fed vltra hoc addit quod gratuita eft. Et quantum ad habitum dilectionis certítu- dinaliter eft cognofcibilis, quantum vero ad illud quod dicit gratuitum, non.
;. Àp illud quod obicitur quod charitas eftlumen, dicendum o quamuis de fe charitas fit cognofcibilis, tamen non cognofcitur à nobis, quia oculus nofterlip- puseft. E j. À p illud quodobiicitur quod vnctio docet nos de omnibus neceflariis ad falutem, dicendum quod verum efteo modo quo neceffaria funt: fed fcire (e habere cha- ritarem, non eft neceffarium ad falutem, fed folum ha- bere. | AN 4. Àp illud quod obiücitur de prafentia charitatis, di- cendum quod quamuis fubftantia habitus — men conditio quz concomitatur habitum, fcilicet diui- oneft pralens,immo latensin Dei coguitione, & iudicio. ee j.Apillud quodobiicitur de fide,dicendum quod non eft (imile,quia fides dicit habitum purum, non füperadnomrveít fimile. QVA£ESTIO IV.
An vharitas &cberitatem non babente fit. cogné- fabilis.
Richardus 1. Sera. diff. 17.9.4.
V Trum charitas fit cognofcibilis à non habente: & quod non, videtur, quia omne quod cognofcitur, aut cognofcitur per cffentia, aut per fimilitudinem.Non pereflentiam, quia non eft efTencialiterin anima peccatrice. Si ergo cognofcitur,hoc eft per fimilitudinem. Sed|.- contra dicit Gloíffa: Tertium genus vifionis quo dile&io intelle&iua confpicitur, easres continet qua non habét charitatis non eft aliud quam charitas: ergo 1 catet quis charitate, caret & fimilitudine eius, & ita nunquam co- gnof(cit charitatem. | IrzM íinonhabens charitatem cognoícit eam:aut er- go per fpeciem innatam feu lucem propriam, aut per ac- quilitam,aut pereffedtum.Non per innatam, quia *aní- ma creata e& [1cut cabula raa. Non per fpeciem acquifi- tam,quia omnis T fpecies acquifita acquiritur mediante fenfu, & imaginatione:fed fpecies charitatis non cadit in fenfu, necin imaginatione. - IrrMnonperetfectum,quia nemo cognofcit per ef- fectü aliquid,nifi ciat quod caufa fic illius effectus. V nde nullus cognofcit per eclipán interpofitionem tetre, nifi ciat quod interpofitio eft illius caufa. Si ergo per effe&ü cognofcit,oportet quod fciat prius,quoniá illius eft caufa charitas, & ita przcognolcit charitatem,non ergo per ef- fe&um.$i tu dicas quod cognofcit inilla veritate eterna: aut hocerit effectiue,aut formaliter.Si effectiue, fic om- aia cognofcuntur in ea quz omnia facit fcire quecunque (ciuntur. Si autem formaliter, fiue exemplariter, ergo vi- | libIDitXVIL laperitoculosad videndum pn—— & claudit ad|A |deturquod vel imprimitaliquam fpeciem inintelleàu, 1. ApIllud ergo quod obiiciturin contrarium quod |B dendo acceprationem,ficut charitas, & ideo patet quod| Pars I.
vel neceffe eft quod ipía vetitas, vcl exemplar confpicia- tur,quorum alterum eft fupra improbatum, alterum au- tem manifefte falfum eft. | Szp contra:Peccatores defiderant charitatem:fed nul- [Faga,. lus defiderat quod non cognofcit, quia incognita non mena.
poffunt diligi, ficut dicit Auguftinus, ergo ipfi cogno-! [cunt charitatem.
IrEM aliquis habens charitatem poteft habere cogni- ] tionem de illa: fed omne quod cadit in intellectu appre- hendente, poteftin memoria conferuari: ponatur ergo quod imprimatur hzc cognitio memoriz, & quod dcmáü cadat charitate,conitar quod lapfus charitate me-| moríam eius retinuit: ergo adhuc cognofcit eam, ergo charitaspoteft cognefci à non habente.
Ir&M fi charitas cognofcitur ab habente;aut hoc eft per eflentiam,aut per fimilitudinem.Per eflentiam non, có- ftat.Sed probatur quod per fimilitudinem, quia nihil cognoícit intelle&us nifi ab illo infotmetur: fed charitas| habitus eftaffectus, ergo fegondum effentiam illam non egreditur, ergo fi vnitur intellectui & illü informat, hoc cit per (imilitudinem, & hacfíimilitudo poteft haberià non habente charitatem:ergo,&c.
IrEM Auguftinus dicit 11.de Trin.quod ad hocquod | r5,,,; | intellectus intelligat quad eftin memoria, neceffe efta- [ow.;.
cié intelle&us informari:ergo multo fortius ad hoc quod intelligat quod eft in voluntate: ergo fi intelligit charitaritatis,ergo fimilitudine,ergo idem quod prius.
Cowcrivsrio.
Charitae, experientie cognitione mon poteff coghofci preter- quati «b babente; peculetionis vero, ctiam Anon babente.
Pd tiz,non cognoftcitur charitasnifiab habente: cognitione, ftones vero fpeculationis,certumeft cognofci charitatem etiam |* ànon habente.Modusautem hutus cognitionis non poum cIr- plicatio- ne pro teft effe per charitatiseffentiam, nec per fimilitudinemà | rfj 4d Íenfibus acquifitam: ergo neceffe eft qued (it per fimili-|2:g.;n tudinem intu(am, vel innatá: vtraque autem qua fic co- gnoícunturab homine,dicunturab Auguftino cognofci in veritate «terna, aut quia veritas cognitioné infundit, opp. Vide fupra Lib.12. de vti própheris:aut qui conditione imprimitur,fecundü 77» an illud Pfalmiftz:Signatum eft fuper nos lumen vultus tui|;»/e»» Domine, &e. Charitas autem non cognofcitur 4 pecca- toribus per fpeciem infufam, ergo oportet quod per in- natam cognofcatur.Speciesautem innata poteft eífe du- pliciter,aut fimilitudo rantum,ficut fpecies lapidis:aut i- tafimilicudo,quod etiam quedam veritas in (eipfa. Pri- ma Ípecies eit (icut pictura, & ab hac creata eft anima nu- da.Secunda fpecies eft impreffio aliqua fummz veritatis in anima,ficut verbi gratia,anima à conditione fua datü cítlumen quoddam dire&iuum,& quedam directio na- curalis:data eft etiam ci affectio voluntatis:cognofcit ertom 3.
Pfal.4.)
goanima quid fit re&itudo, & quid affectjo, & ita quid].
re&itudo affectionis:& cü charitas fit hoc, cognefcit cha- ritatem pet quandá veritatem, quz tamen veritas eftfi militudo charitatis, & tuncre&e habet rationé fimilitu- dinis, dum accipiturab intellectu, habet tamen ratione veritatis,prout eft inanima. Vnde cum Auguftinus dicat quod huiufmodi habitus cognofcuntut in ipfa veritate, | & perlimilitudines qua func idem quodipfe, non dicit hoc,quia nen fit aliqua fpecies in intellectu cognofcen- tis,fed quia inanima non eft pura fpecies, fed veritas quadam ab ipía veritate inyprella, & fic patet refpon(íio ad obiecta.
L4 Art. I.
DISTINC. XVIL PARS II.
Ponit defenfiónem fü: opinionis, Huius Partis Texrum fupra vidcre licet.
Hic queritur fi Cbaritar, Spiritus fanclus e[l,cum ipfa augeatur, &c.
Expofitio textus.
$ Vpra egit Magifter de miffione Spiritus fandi inuifi- bil fecundum opinionem fuam. Hic fecundo ponit opinionis fuz defenfionem, & hoc facit refpondendo biectionibus quz poffunt opinionem fuam improbare Et quoniam fua pofitio improbari E & ratione & auctoritàte, vtroque modo,idco habet hac pars tres par- tes. In prima parte per rationem impugnat, & impro- bat hoc quod dixerat, quod Spiritus fanctus eft charitas qua diligimus Deum & proximum. Secundo vero per au&oritaté ibi:supra dictum efl,quod Spiritus [anclus. Ter- tio per auctoritates & rationes ibi:.t/iz queque inducunt, &c. Primaracio coitra Magiftrum fumpta eftex hoc, quod charitas augeatur. Secunda ratio cótra ipfum fum- ptaeft ex hoc quod charitas eftàS ras fancto,ficut dicit Auguft. Tertia ratio fumpta eft ab hoc quod charitas cft animi affectio, & hoc quidem rationi & aucteritati con- fonat. In qualibet autem iftarum partium Magifter pri- moopponit;& fecundo determinar, & partes manifefta funt.
0 Cbriflo autem qui efl Dei Filius nonad men[uram datsa efl Spiritus. — Dub. I.
:; Videtuthocfalfum, quiaomne finitum habet men- furam:ergo fi Chrifto datus eft Spiritus nonad menfurá, Chrifto: jesk eft Spiritus infinitus. Sed contra hoc eft quod omnia creata funt finit capacitatis.
Rrse. hoc infra melius sie. epar tantum fuffi- ciat, quod hocveleft di&um propter gratiam vnionis, quafecit quod omnia quz Deifunt, fintillius hominis vel propter gratiam capitis, quia in Chrifto eft gratia ad adomnesactus non artata, ficut in capite vigent omnes (enfus. V nde illa determinatio non priuat finitatem, fed p" determinationem adaliquem actum,fiue fpeciale onum.
Charites Dei, inquit, dila efl virtw, &c. : Dub e. I I e Videtur male dicere quod charitas eft affectio, quia nullus habitus eft atfectio:charitas eft virtus, & ita habi- tus, ergo non eft affectio.
R £s P. dicendum quodaffectio dicitur quadruplici- te. Vno modo ipfa vis affectiua;alio modo dicitur affe- Gio, patio visattectiuz, vt gaudium & dolor & huiuf- modi:tertio modo dicitur actus potétiz affectiux: quar- to modo dicitur habitusatffectiuus,(icuc intcelle&us vno modo dicitur habitus principiorum, & eft regula inrelle- Qus:& hoc modo accipitur cum dicitur quod chaiitas eltaffectio & fimiliter accipit Bernardus cum dicit quod virtus eftatfectio ordinata.
CoNrTR A:Perhocquod dicit quod charitas intus operatur alios actus,atque motus, mediantibus aliis vir- tutibus:videtur dicere contra illud, quod dicitur ad Ga- laras:Fides per dilectionem operatur.
Rzsr. Dicendum quod quamuisillud poffit faftineri quod charitas operatur mediantibus aliis virtutibus tan- quimminiftris,G& alie nihilominus per charitatem ad- luuantem & dirigentem., tamen Ífolutio Magiftri quam hic facit,non valet,quiaMagifter petit principiumiin fol- ucdo.Supponit enim in folutione oppofitum eius quod "Qui 1 & If 1A probatur. Cum enim Spiritus fanctus non efficiat it B |dit de Spiritu, videtur quo nobisoperaaliarum virtutum (ine habitib? mediis, quo modo efficit in nobis opus dilectionis? Si tu dicas quod ipfe dilectio eft,ttmiliter poffum dicere quodFilius eft (a- pientia & Verbumy,ergo pari ratione fine habitu medio deber illuminare intelledum. Et propter hoc Magiftri opinio non eft ita probabilis,nec quantum ad rationes, nec quantum ádau&toritates. Quod patet. f1 attendan- tur praedicta folutiones, Net ipfe diuiditur. — Dub. 1. Videtur dicere falfum quod Spiritus fan&us non diuidatur,quia dicirur quod Dominus dixit Moyfi:Auferá| Nwitr.d de fpiritu tuo,&c. Item de Tu fuo dedit nobis: fi de-| i108 4.
in partes, R 1 s P. Dicendum quodSpiritus (anQus eft in femet- ipfo fimplex,& ideo in fe indiuifus: fed in effe&ibus eft multiplex:& ideo quantum ad effectum diuiditur, qui: non datur íingulis ad omnia:& hinc eft quod plenius da- tuseft Moyfi quam aliis,& quod ideo dicit: auferam de Spiritu tuo: & quia non ad omnia datur nobis, ideo di- cit beatus Ioannes: De fpiritu fuo dedit nobis, ARTICVLVS I D intelligentiam buius partis eft quzftio de augmento charitatis, & circa hocquarütur quatuor. Primo quaritur vtrum charitas poffit " fecundum C |fubftantiam. Secundo qu&ritur de modo augment ivel totum dedit, vel diuifit|e pfius charitatis. Tertio queritur de oppofito augraenti|. ipfius. fcilicet de diminutione, vtrum charitas poffit di-|.
minui. Quarto de augmento charitatis quantum ad ter- minum, fiue ad ftatum.
Qv £STIO L An charitas fecundum fubflantiam augeri pofiit, Vantum ad primum oftenditur quod charitas pof- Q fitaugerifecandum fuübftantiam per Auguttinum ad Bonifacium; Charitas meretur augeri, vt aucta me- reatur perfici.
IrEM hocipfum videtur ratione: Charitas viz fecun- dum fubftantiam minor eft charitate patria: fed à chari- tate vie ad charitatem patri conuenit deuenire,ipfa fal- uata ineffe ( quoniam charitas viz: nunquam E idiDied motusa minori ad maius re falua, eft augmenturh: ergo conuenit charitatem augmentari.
Ir: M conftat quod diuerfis maiora & minora pra- mia dabuntur. Vnde Apoftolus: Alia claritas folis, alia claritas lunz,&c. Et conftat quod vni & eidem fecundü diuerfos ftatus debetur diuerfum praemium, fcilicet ma- ius & minus;íed magnitudo przmii fübftantialis refpon- det quantiati charitatis,non fecundum feruorem, fed fecundum fubítantiam:ergo fi contingiy maius premiü alieui deberi:ergo & chariratem fübftanrialiter au geri.
IrEM contingit charitatem meliorari, cum non fit fummum bonum: fed chariraseft bona fubftantialiter: jergo contingit charitatem fecundum füam fübftantiam Funda- menta. Aug epift.
n. Cor. 1j. 6 heri meliorem. Sed vt dicit Auguft.in 7.de Trin. In fpiri- Cab.8.t0.3.
— MÀ uaalibusl - tualibus idem eft maius & melius: ergo cum charitas fit | A honadmittit magnitudinem molisadmittit tamen maquid fpirítuale, poffibile eft fecundum fübftantiam ipsá effici maiorem. | | | Ir£M conítat quod invno & eodem charitas poteft In maiorem effectum & actum: ergo cum maioritas ef- fe&us veniat à magnitudine virtutis, pollibile eft cha- ritatem maiorem eflici fecundum virtuté.Tunc quaro, aut charitas eft fua virtus, aut non. Sific,ergo augmen- tata virtute,neceffe eft augeri effentiá charitauis. S1 non, tunc quaro de illa virtute;aut habet effentiam, aut non. Sific, fimilitet quero dc illa:ergo vel eritabire in infini- cum, vel neceffe eft poni,quod aliquid augeatur fecundü fubftantiam:fed qua ratione alia virtus, &c charitas. Ad oppo-|;, Sp contra: Charitas eft forma: fedomnis forma inuariàbile fecundum effentiam augetur fecundum efentiam:ergo nec charitas. | 2. IrEM vbi augmentum, ibi maius & minus, fed ' [vbi eft (iniplicitas ibi non eftmaius & minus: fi ergo charitas eft forma fimplex & non extenfa, in charitate noncrit augmentum, | | | j: ITEM augmentumiin corporalibus eft fecandum accidens, & non fecundü fübftantiam: ergo pariratione &in fpiritualibus:ergo [i charitas augetur, hoc eft fecun- dum accidens non fecundum füb(tantiam. | 4^ IT&M quod augetur mutatur, & quodaugetur fecundum fübftantiam, mutatur fecundum fübftantis: s. Py. ai. | fcd quod fübftantialiter mutatur, eítaliud nunc quam fex, — |prius: ergo quodaugeturfecundum fübítantiam non manet:fi ergo charitas nunquam excidit, nifi per pecca- tum,fed femper manet: ergo non augetur.
CoNcrvsro. v Charitas fecundum fubflantiam augeri potefl, cum yirtus que augetur, fit fub/lan-. lia cbaritatis, R5 s r.adarg. Dicendum quod fecundum commu- nem opinionem verum eft charitatem fubftantialiter]. augeri. Àp intelligentiam autem obiectorum, diftin- guunt quidam augmentum fecundum duplicem diffe- rentiam. Augmentumenim eft quando minori fuccc- ^ dit maius,hocautem poteft effe duplicitet, velita quod |p) illud idem quod prius fuit minus, poftea fiat maius,ficut homo dicituraugeri,velaliquid;liud quantum, & hoc modo charitas nonaugetut, vtdicunt. Vel idco quod minori fuccedat maius, non idem in numero, fed con- fimile in forma,ficut dies dicuntur augeri, non quia idé dies primo fit minor, & poftea maior, (éd quia minori fuccedit maior, fic dicunt augeri charitatem,ac perhoc tio. prim; PoHle euadere oppofitiones. Sed pofitio ifta » vt fupra uu!: probatum eft,non potcft ftare.Oftenfum eftenim quod inoppo- |charitate manente eadern R — circa eadem fieri nendo. |crementum, & perfectionem. Et ideo aliter dicendum quod augmentum fequitur To auté Improba- "Auguft. de quantttate anim: c. 3. | pric dicitur quantitas molis, & haceft in corporalibus.
crfeq.to.1.| Metaphorice, quantitas virtutis, & hac in fpiritualibus.| r Sic & augmentum dicitur du liciter,proprie, fcilicet fe- cundum magnitudinem su. & metaphorice fecun- dum quantitatem virtutis: cü ergo in charitate fit quan- titàs virtutis, & non in fümmo: conftans eft charitatem augeri poffe.R urfus,cum virtus fit idem quod fubftantia charitatis, & fit quantitas virtutis, hinc eft quod de ne- ceffitate fequitur charitatem augeri fecundum tubftan- tiam:cum enim fit virtus, cius fubftantia non eft alia à virtutà —— E Hecef ci-|. 1. ÀD illud'ergo quod obiicitür in contrarium qued ^ Ser. leffentia formz eft inuatiabilis, dicendum Finds verum vp "eft deforma vhiuerfali:fi autém dicatur de ormá fingurene; opp. lari, verum eft infe confiderata fed non prout in alio, 2. Apillud quodobiicitur quod fimplicitas non ad- mittit magnitüdinem,dicendum quod verum eft quod / Lib I Dift XVII.
confiftit in effentia inuariabili: ergo & charitas: fed nihil|g 3. Apillud quodobiicitur quod in corperalibus eft motusaugmenti fecundum accidens, patet refponfio. Nam quantitas molis cft accidens, effentialiter differens à quanto:non aute fic eft in quantis quátitáte virtutis, immo quantitas virtutis effentialis eft,vcin opponendo probarum eft. Poteft tamen dici quod cum dicitur: Mo- tusaugmenti in eorporalibus eft motus fecundum acci- cidens dupliciter poteftaccipi hoc, quod eft fecundum. Aut quod dicat habitudinem termini per fe;fiue termini formalis,& fic vtique terminus augmenti eft quartitas erfecta, Áutíta quod dicat terminum per accidens, & - modo augmentum refpicit fübftantiaim;quod patet. | Cum enim additur quantitas maior minori, nifi fiat per rarefactionem, vel per protenfienem, oportet quod ad- datur fubftantia in qua fit illa quantitas; & iraaugmen- cum plus habet de fubítantia, & ita per confequens ad (ubftantiam terminatur etiam in corporalibus. Et per hocpatet quod obiicitur quod nonaugetur fecundum fubítantiam: verum eft fi dicat terminum formalem:fed non fi dicitterminum peraccidens.
4. Ap illud quod obiicitur qupd augmentarur fe- cundum fübftantiam, & mutatur fecundum fübftantis, dicendum quia rei non tantum cft effc fübftantiale, fed ctiam perfectum effe. Mutari ergo fecundum (übftantiá hoc poteft effe dupliciter, vel reípe&tu effe fimpliciter, & fic mutatü eft aliud, & aliud:vel refípecu effe perfedii, uiacum de imperfe&o fit imperfectum, non eftaliud, ed idem. Ethinceft quia charitas quamuis fübftantia- liter augeatur,.non eft alia, fed e n fecundum fuüb- ftantiam, vnde non valet obicQio. | | QVAESTIO IL An charitas (ip(a, vel aliunde «ugeatur; Thom. Arg. 1. Sent.difl. 17.4. 2.art.1. Greger. Arim. 1. Sent dif. 17.4.6. Gab. Biel 1.Sent.difl.17.4.7.
D E modo augmenti ipfius charigatis. Et quod au- funds. gmentum cius fit aliunde, oftenditur per Áugufti- |menta. num quidicir quod charitas meretur augeri: (ed quod 44 wi aliquis meretur, habet ab alio quam fe: ergo fi charitas 2f i mereturaugmentum, habet ipfum aliunde.
Ir £ « quod augmenteturper appofitionem,videtur| — perrationem: Augmentü enitn eft przexiftentis quan- Arif de títatis additamentum: ergo vbi ef augmentum, ibieft de gen.con- appofirió alicuius eiufdé generis, & vbi appofitio, ibil/exa:. additio:ergo,&c, | Ir&M hoc videtür poffe oftendi per fimile, quod cha- ritas eftanima, ficut lux ínaerc:fed lux in aere non au- ger peradditionem noui luminis, vt patet íi vni can- dele illuminatz fuperuenit alia: ergo & ia charitate erit fimiliter refpectu animz.: Ir£ M hoc videturper principium augmenti,quia €x | 4p. ». de eifdem vnàmquodque &nutritur, & augetur: ergo per |ani.citex. confimilem modum haber charitas augeri, generari, & 14. Gdein- conferuari:fed generatur in nobis per diuinam influen- |"?* tlam:ergo & per eadem maiorem augetur:fed vbi maior influentia,aliquid plus inuit, quam prius: & vbi hoc, ibi eft additío,ergo,&c, | 1. Co Nr R 4: Maioris virtutis eft calor amoris fpi-!4 4 opgo. ricualis, quam ignis materialis: (ed ignis feipfo augetur: fitus, ergo charitas, qua eft ignis fpirirualis. | 2 [T & M quod non perappolitionem, videtur, quia| fi umplex (implici àddatur,nihil maius efficitur,nec mo- le,nec virtute, vt fi punctus puncto: ergo nec fi charitas addatur charitati,erit maior.
j. IrzM fiaddituraliquid, cum additionem fequa- ESSERE Nido dirait bnta cii titmhden d o uif tur com- Arr.
RM EDEN..
- MM M— uxít. Il.
tur compolitio,& ad maiorem compofitionem virtutis | A! virture,charitas autem nulla eít (impliciffima in gcnere ' diminutio:ergo quanto maior fit additio, tanto efficitur charitasimpotentior,& quante impotentior, tanto mi- nor:crgo cum augmentum charitatis fit quantum ad vir- cutem,charitas non augetur per additionem.
4. Ir£M fialiquid addatur priori charitati, aut addi- tum eft charitas, aut non. Sinon: ergo non auget cha- ritatem. Sivero eft charitas: fed charitas non eft mate- rialis refpectu charitatis: ergo cum ex aliquibus duobus non fiat vnum,;nifi vnum fit materiale refpetu alterius, ex charitate przexiftente, & fuperaddita non fit vnum: fedad augtnentum necefle eft fieri vnum ex augente, & aucto: ergo nullo modo poteft per, additionem au- geri.
CoNcrvYvsro.
tionem, yel impermijlionem: augetur tamcn dinin virtuté,ficut ab ea creatur.
R 2s». adarg. Adpraedictorum intelligentiam no- tádum quod circa hocfuit duplex opínio. Vna eft quod| augmencum charitatis eft per depurationem, fiue per impermiftionem cum contrario. Contrarium autem a- moris Chrifti eft amor concupifcentiz: vnde quanto magis in nobis extitguitur concupifcentia, tanto magis depuratur charitas: & quanto magis depuratur, tanto magisaffimilatur Deo,& accedit adterminum: & quan- to magis accedit, tanto mapis augetur: & ift pofüerunt pits 7, Claritatem per fe poffe augeri peraffuefadionem in bo- AME debilirationem € autem quz ks. Pbyf iftos mouit, fuit auctoritas Philofophi, qui dicit formas «xt. 1j. intendi peracceflum ad rerminum, & im permiftionem L/544.|cum contrario.Fuitetiam cum hoc auctoritasAuguftini, jo.Etin | A CC E inii » maj, |quidicirinlibro 85. quaft. quod ficut minuitur concu poa.
i2 d -- Charitas «ugetur per appofitionem, & non per depuralorem depurationem fimplici,non repugnat.Sed ifta po- itio non eft conueniens, quia conftans eft, charitatem maiorem & minorem effe,omni fublata concupifcentia, ficut in primo homine, & ctiam in Angelis i ergo cum o- mino fit ibiimpermifta: in quolibet Angelo,& etiam in ftatu innocenuz effet infummo, quod ftultum eft dice- Ire. Vnde non eft dicendum quantum ad remitlfionem concupifcentiz augeri fccundum fübftantiam: concedé- dum efttamen quantum ad remiffionem concupifcen- " 2H tiz intendi per feruorem. Et hoc modo intelligit Augu- 5j; tinus. Echoc modo loquitur etiam Philofophus de for- 121a fg; | ls quantum ad intenfionem, non quantum ad augmé- [ema |tum. Alia pofitio eft quod charitas augetur per appofi- so [Wove-itionem, & huius (imile habeturin lumine quod expref- : s::: (e charitati afiumilacur. V nde ficut maius lumen additum ZH TH" minori,i pum auget, fic charitas fuperaddita auget mi- t4rif.;, |norem. Et hec pofitio ponit charitatem non augeti vir- & anim. |tute propria,fed diuina.T Idem enim eft principium au- 985.34. gendi X generandi. V nde ficutà folo Deo habet ortum, - ita& augmentum. | i. Ex hocpatetillud quod obiicitur pet fimile in igne. Ignisenim habet poteftacem fe faciendi in alio, & augédi,non fic charitas, | 1 Apillud quodobiicitur fecundo quod charitasfit limplex,quia non habet partes quantitamtuas quantitate molis,habet tamen quantitate virtutis, && quantum ad illam poteft augeri. Siobiiciatur dé puncto quod habet quantitatem virtutis, & tamen non augetur, dicendum quod ad hoc quod aliquid fit natum augeri per appofi- tienem con(imilis quantitatis, duo funt neceffaria, cili- et quantitas, & vnibilitas.V nibilitas autem venit ex im- perfedione: perfecto enim inquantum huiufmodi, non et poffibilisadditio:ideo puncto non poteft fieri addi- uo. Licet ergo punctus habeat quantitatem virtutis,non tamen habet vnibilitatem,quiaeft quoddam perfectum In uo genere. Aliter poteft dici quod punctus eft fimpliciffimum ingenere quanti,molis: & ideo eft infinitum i — án Lo cud pilcentia, fic crefcit charitas, & taleaugmentum per ma-| D E Iqu&i virtualis,nifi diuina:& ideo illa e(t infinita; & quo- niam illa non poteft augeri per additionem, ita nec vir- tus puncti Ec ft obiicias mihi quod virtus puncti eft cceata:ergo non eft infinita dicendum quod quia pun&us eft |. quid (impliciffl mum in genere,non fimpliciter; ideo no | habetintinitam virtutem fimpliciter,fed in genere refpe-|: &ulinearum Preterea punctus nó eft omnino actus: fed actiuam infinitam,fed paffiuam: quia non proprie diciur punctus pofle lineas producere, fed poteft ftatui ter- minus linez:&hoc non cft inconueniens ponere in crea- tura:ideo virtus puncti non eft augmentabilis, vt virtus charitatis.
;. Ap illud quod obiiciturquod quanto aliquid eft magis compofitum, tanto efítimpotentius, dicendum quod illud generaliter intellectum eft falfum. Propter hocdiftinguendum quod funt partes materiales, & tunt partes formales,que dant a&um, & virtutem toti. Sim- plex igitur magis poteft dici per priuationem partiü ma- terialium:& tunc habet propofitio veritatem, quia tales pattes potius dant pati quam agere. V nde quanto aliquid magis elongaturá materia;zanto eft poteiicius. Siautem dicatur magis fimplex, quia pauciores habet partes for- males,fiue actiuas, falfum eft:quia tunc ignis minor, po- tentioreífet quam maior. Sirupus compofitusex paucis virtuofior effet quam ille quiconftat ex multis: quorum vtrurhque falfum eit: & ideo predicta propofido eft fi- militerfalfa,quoniam cm chatitas pteexiftens quam ad- ueniens, vtiaque habec rationem actiui. Poteft tamen & aliter relponderi fccundum veritatem quod charitas au- gmentata non eft magis compofita, immo magis fim- plex:& hoc (ic patec, quia Contratio modo efLin quanto molis,& quanto virtutis. In quanto molis. fimplicitfimü eft minimum,vt punctus: & ideo in hoc gencre quanti acceffusad fimplicitatem eft per diminutionem, recef- fus e(t econtrario peradditionem: in quanto vero virtu- tis, fimplicifliinü eft maximum: & ideo acceffus ad fim- plicitatem cit peradditionem, & hinceft quod charitas augmenta:a elt pürior, & fimplicior,&Deo fimilior.Nec videatur hocinconueniens, quia addere puritatem, & implititatem,& fpiritualitatem alicui, non facit recet-].
fum à (implicitate;fed magis acceffüm.: 4. Ap illud quod obiicitur, vtrum ex eis fiat vnüm: dicunt quidam quod icut diuerfa lumina funt inaeie di- [tincta & inconfuía, attamen vnum maius lumen red- dunt propter concurfum in vnum fafcepribile: ficinlu- mine fpirituali, quod eft gratia, vei charitas, dicendum quod diftin&ta tunt cffencialiter:tamen vnum maius cfficiuntin mouendovirtutem liberiaibitrii. Sed tamen il-1.
lud non eftfimile:quia diftinctioluminarium in aerz,ve- nitá parteorig:num diueríarum, vtpura quando plura (unt lucencia;hon fic eft in gratia. Et ideo, dicendü quod exeisfitvnum. | f. Apillud quod obiicitur quodfe non habet in raitione material;s,dicendum quod augmentationem da- pliciter contingit fieri. Aut per victutem ipfius augmen-[.
tabilis,vt patet inanimali,& tuncau gmentabile habetíe in ratione formalis, & actiui au gmentans in ratione ma- terialis,& patfiui. C ontingit & augmentum fieri per vir- cutem extrinfecam, poflibilitate fola, & vnibilitateexi- (tente in augmentabili, & cunc augmencabile, quia im- perfe&um (e habet in ratione paffiui;augmentans, quia perficiens,in ratione fozmalis & completiui, quia dat quantitatem perfe&am: Qv op ergo obiicitür quod vnü non eft in potentia ad aliud,dicendum quod non eft in potentia ad conuerfionem,fed eft &in potentia ad vnio- nem:& potentia iftacft in charitate ratione fuz imperfe- Gioriis:quia enim imperfecta eft, ideo poffibilis perfici, &ideo vnibilisrei perficienti. V nde nó habet pofibilita- tem ad illud, quod additur inquantum charitas: fed inquantum im eedisa: fic patet. illud. x x * QV ESTIO terminus refpectu linearum: ideo non habet potentiam].
Dift. XVII.
A | fiipliciter, vel fecundum partem eft pena zterna:trgo QVESTIO 9 lI.
4n Charitas wingi pofiit, Ad oppo fitum. Lug lib. zo. Confef.c.
à ies charitas poffit diminui. Et quod fic, vide- tur per naturam fui oppofiti, fic, ficut dixit Augu- ftinus:Venenü charitaris eft cupiditas: vnde dicit quod vbi magna cupiditas, ibi parua charitas, &inlib.Con- fcf. Minuste amat, qui aliquid pecum amat quod non propterte amat.Siergo contingit cupiditatem non tan- cum remitti,fed eciam augeri:per contrarium contingit charitatem diminui.
2, ITEM venialeeft malum: fed noneft malum, nifi quodadimit aliquid de bono;ergo veniale adimit ali- quid.Sed naturalis habilitas eft multo maioris inhzren- tie quam charitas:ergo cum veniale adimat de bonitate naturali:ergo & de charitate:ergo,S&c.
3. IrEM hoc ipfum offenditur per naturam (ui füb- iccti.Quiaficuthominem contingit proficere, ita retro- cedere:fed per profectum liberi arbitrii contingit in no- bis charitatem augeri,dum afcenditurad perfe&ionem: ergo cum conueniat eifdem gradibus rediread imper- fc&tionem,conuenit charitatem diminui.
4. IT£E M Omne illud quod tui dehabilitatione in termino eft caufa corruptionis,perfui dchabilitationem citra terminum e(t cauía diminutjonis: fed liberum arbitrium dehabilitatum per auerfonem eft caufa cor- ruptionis charitatis: ergo dehabilitatio eius fub Deo eft caufa diminutionis.
y. I T £M hoc ipfumoftenditur pernaturam ipfius charitatis (ic: Oppefita nata (unt fieri circa idemícd au. gmentum,& diminutio funt oppofita:ergo (i conuenit charitatem augeri,conuenit & diminui.
. 6. Ir&M qued poteft faluari (ine coniunctione fui ad &liquid, poteft illud ab illo poft coniunctionem fepa- rari:fed charitas ante additionem haber effe (ine addita- mento, ergo poteft feparari:& fi hoc: ergo & diminui: crgo, &c.
CoNIRA: Charitas eft forma fimplex, & vniformis pertotum: ergo quodadimit de charitate, quaratiene adimit vnam partem, adimit & totum: & íi hoc, ergo humquam diminuitur.
,. Ir e x magnitudo charitatis eft (ecundum magnitudinem diuinz influentiz: ergo diminutio eius eft per diminution influentiz,fed Deus non fübtrahitinfluentiam fuam nifi offenfüs, & non offenditur nifi perauerfionemab ipfo & contemptum: ergo non diminuitur charitas nifi per peccatum mortale; fed hoc non eft aliud quam charitatem Rams uina Ire« omneillud quod diminuit alterum, ef illi op- pofitum: fed veniale, vel cupiditas, fiue concupiícentia circa Deum,non opponitur charitati,immo e(t omnino illi contingens:ergo non diminuitur.
IrEM quod diminuitalterum,habet pofle fuper illud: fed venialenon habet poffe fupra charitatem, quia plus diligit charitas Deum quam cupiditas creaturam, er- go, Xc. | ] IrEMhocipfumoftenditur perimpoflibile hoc mo- 1do:Si veniale diminuit charitatem: ergoaliquid dimi- [nuitab ipía:ergo (1 charitas non eft infinite magnitu- ]dinis: ergo veniale aliquotiens iteratum totam adimit charitatem,quod falfum eft. Ir £ « fidiminuit charitatem fecundum fübftantii: ergo tninuit premium fübftantiale ci debitum:fed prz- Ímium fubftantiale eft boná eternum, ergo veniale ali- um aufert de bono zxterno:íed ablatio boni zterni, vel AdÉdang.s. Me tAph.cotex. fo.
C