» irc In- Ergonquis, Deus Pater eft p^r DebAb[ut. Tresemim per- B qui Hpectali nopine,ttatria animalia nomine generali di- : 2o deni om, fut Pater ceo Filius, o Spiritus fasncfus: C bitres, | cuntur. Cum ergo tres perfonas mamfateamur effe ef- d quia vuiutfub/lantie funt,vnum [unt ch [umme vnum, |entiam,on vrtsef eftt, cum ires equi Irta AnIma- TE qnt,vbinulla naturarum, nulla efl dierfrtas volunta-|— | adicantur,nonvzum:patét nomine e[Jentie non frani- " tum. Sienimnaturaumum e[Jent, C confen[ione vnum| | |fcari genus, nec montne perfone fpeciem. | " non effent,non [umme vum ejJent. Si vero matura dif-| | ax n. ares e[fent,non (amime vnum ejfet. Flieroo tres, quia v- Hic probat quod non dicitur, vt fpecies us 0 dem jenem fut. propter ineffabilem coniunctionem. deitatis,. de indiuiduis, - Vio [pyisin- qma imeffabiliter copulantur vnus Deuseff.ParserooTri-|. |. m -— Too pes rg, effe noo potefl, quicumque mus eft in tribus. Im - | SI vero dicunt nomine petfüma non fpeciem fiemifia- n ME Trinitateergo qua Deuse[l, c Pater Deusefl, c Filiu| | P» fedaliquidfémeulare, atqueindiiduum, Cy nomine * n Deus eff, ej Spiritus Jantius Deusefl e fmulbi tres v- cjfentia fpeciem intelligi, vt perfona non dicatur ficut bo- , nus Deus. Nec buius Trinitatis tertia pars cfl vnus, nec mo, fed quo modo dicitur bic bomo, velut A braam, faac, M mains aliquid duo quam sme efl ibi: nec ynaius aliquid C|" 4tob, iod quis alins,qui etiam dioito pra[ens demoni "4 E unt omnes quam [rguli: quia [piritalis, man corporali pef id pon illoseademvatio n ' I; w^ Nato) efl magnitudo. Cui potefl capere, captat:qui autem non kis b, isl hi — ] poscoed E: "e E u A-E | oteff.credat, e oret vt qued credit; inteli/cat. Verum eft Fire, L e Cin 5, h: » enim quodper prophetam dicitur: Nifi credideritis, non: P/ ^M M5, fifecun i pena? fpeciem, 2 | ji intelligetzs. Hà verbis aperte offen dit indifferentem "4 IMAHH iffa me » P014 AICHDEuT HE effentia, a nitudinens trium per[onarurm.item in eodem capite: Tu|. |!" esperfone; nempe dixiH vum Deum nonex partibus e[fe compo | itum, q?* boc de Patre tantum vis tntellioi. Ille inquis, virtus efl Vogenita, fimmplex,e? tamen tn bac fimplici vir- tute mtulta videris commemorare,.um dicis: Deus Deum genuit bonus bonum genuit, fapiens apientem, clemens clementem,potens potentem. Nunquid ergo bonitas, c apientia Co clementia ei potentia partes [umt vniusvirutis quam [empiscem effe dixifli? 5i dixeria, partes funt, (gmplex evao virtus ex partibus conflat. Et (implex tía VITTHS, te defimtenteyvnus efl Deus: ergo Deum ex pariibus compofitum e[fe dicis, Non dicoinquis, non funt partes.Siergoin vna perfona Patris, cj illa inuenis queplura videntur, (i partes nazinueneris, quia vna virtus fym- lex eft: Ounapto magia P'ater, Co Filius, ea Sptritus fan- Gus, i propter indiuiduam deitatem vnus Deus efl, e VOpter vnin euin[que propr tatem tres perfona funt, c ropter [imguloruem perfecfionzpartes unius Dei "o (unt? Virtusef Pater,virtus efl Filiusyvirtus efe Spiritus [ancius. Hec verum dicis, fed quad virtutem de virtute genitam, C virtutem de virtute procedentem non vis eandem ba- berenaturam, boc falfum dicis, boc contra fidens rectam C tatholicam dicis. His verbis aperte dacetur quod tres perfone ille non (antpartes Det veldimine e[fentie. N.gl- laque illarum 1rinitatis pars dicenda efl, nec unamator eff alus. | Cum dicimus tres perfonas elfe vnam effentiam, nee vt genus de fpeciebus, nec vt fpeciem de indiuiduis E camus, quia non eft cífentia genus, & períona fpe- cies,velcílentia fpecies,& períona indiuiduum.
P i MEN HERR UNA Hic adgciendum efl quod tanta efl equalitàs trium perfonerum atque indijjerens magnitudo,quod cum dica- | Idem probaturalio modo..."lio quoque modo idem probut. Augu[linns, fcilicet quod ejfentia diuina uon efl genus mecper[one [pectes: effentia non efl Decies,nec perfona indiuidma. Vra, — effentia non babet fpecies, ficut vmm amimal non babet Jfpecies.Pater erco, Filius, cr Spiritus [ancIusnen [unt tres CCles UTAMS dentia: diuina evgoc[Jeniia genus non eii. Sed nec fpecies efl effentia diuina: ch perfona, indiuidua, freut bomo fpecies efl indiuidua autern Abraam,!faac, laceb.Si enim e[fentia fpecies efl, vt bomo, ficut non dici- tuy vnus bomo e[Je Abraam, faac, c) Macob ita non dici- tur vna ejfentia ejfe tres perfone. Non itaque fecundum enus c fpecies.t/ladicmus, —— Nec fecundum materialem caufam dicuntut tres. períonz vna effentia.
Notandum etiam quod e[fentia diuina none mate. | dem riatrium perfonarumm, vt Auguflinusin eodem libro do | cet,tahquam fecundum communem eandemque materiam tres perfona dicantwr effe vna e[fentia, ficut ex eo- dem auro ft fierent tresflatue, diceremus tres fLatuas «v zu aurum. Non autem frc Trimitatess, ideLtresperfo- nas liemus vnam e[fentiam, e Deum vnum, tan- quam ex vna materiatria quedam fubfiflant. 1m flatuis entm aqualbus plus aurieit tres frmul quam fingule, e minus auriejt vna quam due In illa-vero e[fentia Trim- tatis nulo pedo ei ita. Non ergo[ecundum materialem catifam tres perfonas vnam dicimuseffe fabflan- — | tramyveleffentiam,fetut tresfIatua di- tuntur Unum Au- num.
hend dE ———— 0 o Necitá dicuntur tres perforiz vna effentia; vt tteshomi- , nesvnanatura,vel vnius natura.
Lib. £j Cap: eijdem.
CAU 2DUt tres fTatue vnum aurum,uec ecundum cop- lexiouts fimilitudinem «vt tres homines vmius nAIure, "eroperíone [sot tria paraculariagriaindiutdua numero differentia.V ide Ioan. Darnaf. inter Docfores Grecorum| aou IPraximueinlibro;uem deTrinitate Jeripftt, quem cj Pa- p: P » T MPa Euaeizius Iransferrifecit,ait: Commusia eh vniuer- fica inpr. fAlA pr.edicastur de fabiechts Jfibispfisparticularib. Com- Bin: we ergo fubflantiaefW, particulare verà bypoffafss, id Iure babet; fed particulare numero,vt atümus id eff in- diuidusmi. Numeroenimnon natura differre videntur Eypofle[es. Item in eodem: Subfamtia ftantficat commw- "ey, veneni tete M [pectem bomo ideon, idest, ff Dews,bome:bypoftafis autem indiutduum demon[frat, id el, Patrem, Filium,ch Spiritum [ancfurm.Petrum, Pan- lum c buiufrodi. Ecce aperte dictt fabflantiam efe vni- uerfale, bypo[fafim A C quod Deusest [pectes vt homo:e? quod Pater, c Filius c Sptritus fan- Chus funt indtiuidua, ficut Petrus, cl" Paulus ep quod na- mero differunt Quepremiffe fententie Augufi. penitus contradicere videntur...Quiderga dicimus ad bec? Hoc viique dicere pof/umus,atque debemus, quodeaqua An- Meuftsmus tradidit faperius, fime omni be[statione tenenda| un. - Quod fanc poffunt intelligi quzIoannes dicit, & . quo modo,oftendit.
Hecautem qua bic dicuntur, licet in fermonis fuperfe- | cle Aliquida fide alienum re[onare videantur, fane tamen Iteliioi queunt, piumque ledforem atd, intelledlorem plu- primum efflsattant.. in quorum explanatione mallem Jü lens Alios audire quay loquendo maleuol'a detrabendioc- caftonem p Videntur tamen mibi ita poffe ACCEDI; Cito ait: Subflantia eff commune, efr bypoflafis eff parti- culare.Nam tta bec accipit cum de Deó dicuntur, «vt acci- tuntur inphilofopbica difetplina. Sed per frmilittidinem eorum qua a philofophis dicuntur, locutus eff, vt ficut ibi communeyvelvniuerfale dtciturquod praedicatur de plu- SK ESEsHi utis Ridleviagathi aida! dipipuciat CÓ feme [erupuls loquitur. Quod vere dicit differre numefo; perfona. Particulare autem dicitur mon quod parté na.
nidum (pecte, oypoffafeon, ideft, perfonarum, vVtputa p lénuat atte ndamus.Inquit Auguflinus ip eodem, quo inolib. l1.Sententiarum.— Á | Tibus: particulare vero,"vel indiuidunm quod de um, fo-| lo:ita E effentia diuina dicta efl imiucr[ale, quia deom-| mibusper[onis féemul, eh de finoulis feparatim dicitur. Pay. ticulare-vero frnaula qualibet per(onarum: quia necdea-|' liis commuruter, nec dé aliqua aliarum fineulariter pra- | dicatur. Propter foonilitudimem ergo praedicationis,füb- |.
Miantiam Dei dixit )niuerfale, eb perfonas particularia, |. velindiidus. Propter bocidern eandem diuinam effen | tiam dixit cffe [Dectem communem, c? ircimplecfiuam (éemilium feci perfonarum,quia ficut bet feciés homo, | de fuis predicaturindiniduis,velut de Petró, e Paulo,ch- | atiis nec Je aen differunt; fed LN | , Dens detribuspraditatur perfonis,qua in diuinitate pop T B difforunt, ed per omnia conueniunt. Hanc ergo fimiktu- |. dinem tnter rei[ernpiternas eh ves Temporales perpenderis |. Iaannesyvnimesfalitatis, ei particularitatie nomina que| v rebus temporalibus proprie »conueniunt, ad ves eternas | tran(Inlr: Aucuflinus vero maiorem videns dilfinilitu-| , |dimemnsqdam fimilitudinem inter res preduas, ab excel. leutia Trinitatis predia nomina vemouit.
Ex quo fenfü dixerit, perfonas differre ;.'' numero.
«Ouod autem Ioanmes dicit bypoffafes differre numero, DOn natura. Ineoquodnon differre natura 4it,veri([ime Y0,CAMCHdur ef) quo modo intellcatur, | Diuerfis enim modis dicuntur aliqua differre nurmero, Quibus modis dicantur differre numero, & fecun- dum quem modum pofhit conue- nire perfonis, Dicuntur enim aliqua dofferre numero, qu&do ita dif- ferunt,vt boc non fet illud nec aliquid quod illudeffivelin| tofo eif-qualiter differunt Socrates,ei" Plato, c buiufmo- dique apud Philofophbos dicuntur mdiuiduayvelparticu- laria: iuxta quem modum mon poffunt dici tres perfone differre numero. Dicuntur quod, differre numero, que in enumeratione, fjue computatione non (ibi adiunquntur, fed à fe inuicem drfzermuntur,vt cum de aliquibus rebw loquentes dicimur, vna, due, tres: C fecundum bunc mo- dum forte dixit Ioannes bypoflafés id eft, perfonas differ- re nuosere. Po[Jurus enim dicere, Patere[] vnus ee Pater Filius funt duo, C» Pater, ch Filius, et» Spiritus fantfus [nzit tres. Et iteon: Hecperfona efl ona e bec ch illa ant due: (tf bec, er illa, ect alia t Junt tres. Conuententius ta- men tresilleperfone proprietatibus taptum diffinoui di- cuntur:de quarum diflincfione fétemdum proprietates tn equentitraclabitur. Nunc-vero ad inceptum redeamus, que diciafunt repetentes,vt f.epius «verfando familiarius innotefcant.
Dift.16...Quod vna perfona non eft maior alia,nec tres fimul quam vna:& hoc,ratione often- ditur Catholica.
ejfe m Trimtate,vt ait Auguffinus 1n 9. lib. de Trinit. £2 vt non foluin Pater non [it maior quam Filius, fed nec Pater ei Filius [ipnul matus aliquid [unt quam Spiri- | Ius (ancius:aut quelibet perfona minus altqutd fit quam ipfa Trimitas. Quid autem ita fit, aliquo modo ft fiertpo- | tff denzonflrandum eft. Quantum erco Creator ipfe ad.
de ir SCIENDVF M eil €70 tantam equalitatem |n prologi.
aliquid, quam vna carum.
Ratione vtitur (ubtiliffima ad oftendendum quod ita fit.
veritatis babet fed trinus.
ci debet, Quod non eftita in rebus corporeis, vtin Trinitate.
Coredo.s, eadem |i, fam oflendionms [ufheie nter, qualiter in Trinitate, d aliqua ee ied pen /vprret syagnitudine o.
lo] $ "Jdeiie bac Ti Piilutedus, veltres perfona non [But pue PA QNA AA: vl dna quus 1rebus corporeis non tantum efl vna, quantumtre; formal: C plus [unt dua quam vnares.In Trinitate vero|E af — fumma tantum cfl vnaper[óna, quantum tres [imul ch Iantum [uni due,quaziti uma Ci tn fe infinite fint, quia [nde finis magnitudinis carum. Acper boc aperitur quod | aperius dicfum efl, quo modo [inamla [unt in finomlss, Cr omnia in fingulis, cir [ingula inommibus, Cl" omnia ino- minibus C unum in omnibus eff, cj vanum ommia. Ecce DISTINCT. XIX. PARS Í.
De proprietatibus, & conditionibus quodam modo ef- fentialibus,& quodam modo perfonalibus Tri- nitatis, & V nitatis.
NM poffquam aternit atem tritum per/ona- rum, ecc.
Expofitio teztus.
Times duabus partibus, in quibus Magifter egit de his que pertinent ad effentig vnitatem, &per- |fonarumpluralitarem figillatim,hic incipit tertia pars in /Diwiáe.
qua determinat perfonarum zqualitatem, quz fimul re- [cipit pluralicatem; & vnitaté. Et hec pars habet cres patves principales.In prima proponit,in quibus confiftat.- DE meer ccalitenibi Nunc tgilur f&- pereft oflendere, &c. 1n tertia, quia in probando, propofi ciones dubias dixerat, in quibus dictio exclufiua generat ambiguitatem, idce determinat qualiter dictiones ex- clufiuzaccipianturin diuinis, infra: Hic oritur queflio tra- Dif. ai. bens otigint ex predictis. Prima pars principalis in qua pro- ponitea in quibus zqualitas confittit habet duas partes. Ín prima parte proponit quod coníiftit in his cribus, a- ternitate, magnitudine, & poteftate. In fecunda necre- derentur hzc tria diuería, oftendit quod hac func idem habet duas. In prima probat per cffentiz indiuifjonem, liue vnitatem. 1n fecunda per illam candem oftendit effe in perfonis circumince(fionem, ibi: Er inde efl qued Pater. dicitur e[fe in Filio. |: Nuncpoffquam, &cc.
In parte ifta funt dubitationes circa literam. Et primo dubitatur de fitu huius parcis:cum enim vnitasin fübfta- tia faciat identitatem, vnitas in quantitate zqualitatem, vnitas in qualitate fimilitudinem, pari ratione videtur quod deberet determinare de identitate, &fimilicudine: Ce«ternitatem trinm perfonarum. Dub. 1i.
Videtur male dicere quod cozqualitas confiftatin z- ternitate;quia ipfe diuidit cogternitarem contra zquali- tatem:ergo fi ab ea diftinguitur quantum ad eternitatem nonattenditurzqualitas. —.
RR s P. Dicendum quod zqualitas perfeta in his tri- bus confiftit, & Magifter condiuidit zqualitatem contra coaternitatem,quantum adalia duo membra,íci- licet magnitudinem,& potentiam, * — |nee Lib.I Sent.
A4 |lam dicit diftin&tionem, nifi fecundum modum intellil Non alio magnus&c. — Dub. 111.
Videtur pariratione, cumalio fit Deus, alio Pater, quodalio fit Deus, alio magnus.Si dicas quod quantitas tranficin fubflantiam, relatio non. Obiicitur quod illud non foluic: Auguítinus enim loquitut de formali przdi- catione, & conftat quod formaliter loquendo quod fic- ut ifta eft falía: Deus eft magnus deitate, vel Deuseft Deus magnitudine, [fc & ifta:Patereft magnus.
Li.7.de T»: Li.7.de T»: ném loquendi, vel intelligendi parte noftra magnitá- do in diüinis dicatur per modum quantitatis, & dei er modum fübftantiz, tameri parte rei nulla eft'omni- no differentia.Nihit enimide miagnitutlihe dicitur qued non dicatur de fubftantía.In tefolutione autempaterni- ratis non eft ita. Aliquid éniri predicàtür de paternitat aW cL ftingui.
Dub. 1V. ^U E plicitas, & impartialitas: ergo non debetet pluraliter di- Ci,annos. x | E d M; — Rzsp.Dicendum quod íuxta modunfnofttz infirmi: tatis, & intelligimus diuinam Trinitatem j vel aternita- tem, & nominamus, quoniam annus dicit completam temporis reuolutionem fecundum decuríum Íolis inzo- diaco, & regreffüum ad idem punctum, & diuina aternieoadipfam rranftulit (criptmra nomen anni. Rurfus quia intermihata & d partearite, & à parte poft, ideo nonangulariter,fed pluraliter emsos,& generationes fimiliter.Ra- tione ergo perfectionis, & intermimationis transfertur, nonratione variationis.; rs EJ! generatio generationum. Dub. V.
Videtur falfum dicere,& innuere quod in generatio- , [DeSanctorum fintanniDei,id eft,zternitas,quia duratio Sandorum cft finitaà parteante:fed aternitas Dei eft in- finitad parte ante & poft:ergo illa non eftSand&is.Ité quo - modo effendi In,eft in illa generationeSanctorum?Sicut menfura, non: quiaDeizternitas folius Dei eft menfura. Siíicut caufà in effectu; fed hoc modo eft in cxteris crea- turs,ergo,&c. | - | - Rzspr. Dicendumillud verbum non effe didum per commenfurationem,neq; perzqualitatem, fed per con- comitantiam, & conformitatem. Quiacnim generatio Sanctorum,à parte pofl, durat ininfinitum, durat etiam (ine variatione:idee illam fummam zternitatem in zter- num comitatur,&ei expreffe coformatur, & ideo fic ex- ponitillud pfalmi B. Auguftinus: In genezatione, & ge- nerattionem anni tui:fiue in generatione interminata que eftgenerarioSanctorum, fiue Sancti func illa generatio: & quiain perpetuum durat, & quia ex multis generatio- nibus funt colle&i.: Aug fuper P/Al. to1. in Pater dicitur effein Filio,c Fil. &c. . Dub. VI.
Contra: " fi quidquid eft in Deo Deus eft propter fummam fim plicitatem:ergo quidquid eft in Filio eft Fi- lius:ergo fi Patercftin Filio, PatereftFilius. - Rzsr.Dicendum quod non eft fimile, quia cum dici- tur aliquid effe inDeo, hec prapofitio,In;aut dicit diftin- ctione effentialé,& (icnon i per eft in Deo eftDeus, . [quia nos in Deo viuimus, mouemur, & fumus, Aut nul- - Rrzsr. Dicendum quod quamuis fecundumratio- |.
le -] A estem M d quod non poteft dici de effentia, ficut diftinguere, & di-| In generatione, C" generatiópem'iehnitii;" ^:— |. Videtur malédicere,quia in ternitate nulla cadit va-|.
riatio: ergo curiannus variationem babeat, no& debet | transferri ibi. Prem'in illa eternitate eft-omnimoda fim- |: paticquia necDeus, necaliquid Deicft —— C tas perfecta eft; & durationes exteras circumplectens:id-| num dicit quafrtermirium habear, nec generationé fin-| D p |F ilio.Sed non affignatnifi duos modos, quia nonloquigendi; & hzc ponit omnimodam identitatem: & ideg lequitur quod fit Deus quod eft in Deo. Sed cum dicitur de perfona hzc przpofitió;I,dicit diftin&ionem petío- nalem,& vna perfona dealia non przdicatur: & ideo pa-|. tet quod non eft fimile. | Nec exemplum aliquod rebus dixin,&c.. Rx.Dub.. VII.: Videtur falfum, quia imágo eft expreffa fimilitudo,& veftigium eftin omnicreatuta:etgo videtur quod exem-- plttnfitinomnibuss: 7. € "ol .: "Ress Dicendum quodeft exemplum exprimens per-]: fete cófimiliteromnine, & tale nullum eftin creaturis; quiaimago & caterz creature plus habent ditfimilitudi- |: nis quam (imilitudinis: & eft exemplü aliquo modo ma- nuducens;& fic multafünt,& ex multis colligiturvnum, néctamehornninopérfeum. ' ' ^ Z2 Qhéd min inteMgibile ef bomini, Kc. Soc. pae yu 0 s v " e.t r] a Videtur falfum, quía anima noftra quodam modo cft omnia, & intellc&usnofter non tot intelligit quin plura poflitintelligete. — er 2 Rss».Dicendum quod eftloqui de intelleftu comprehendente, & ficnoneft verum quod omnia intelligere dif lib, de anima | €BÍtx.7.
ile fiobis,quia omnino infinitus.E: eft loqui de intelle- cu apprehendente,& hoc dupliciter. Aurín ratione pof-.| ibilitatis & fafcipientis, &ficomne quod e eti, poteft intelligere, quia pofübile eft ad. intelligendum | Autinratione agentis, & quia non habet lumen tantz potentia quod peffir (uper emnia, fcilicet ) sinnispi- futura,quia multa funt fupra eius iudicium, fic non cfto- mnium. | ] pe ua X--Hp wel seY te - (c cNamfi pentem eiujdem qui genuit; &cc. ] . Videturnonfequihoc, quia homo perfectus generat filium perfe&um,& tamen non datei nifi partem. | Rzsr.Dicendum quod eft perfedio fimpliciter & per- fectio in genere.Perfe&tio in genere bene compatitur fe- cum dationem, & receptionem partis, quia in jah fnp- pletur per reftaurationem, in "ir due per augmen- tum,& additionem:Sed perfetio impliciter non pati- tur íecum reftaurationem, necadditionem: & quoniam in Deo perfectio eft fimpliciter: ideo fi daret partem,in dante remaneret defe&us, fimiliter & in acci piente.
Non per duplicem conuenicntium,&c. Dub. X.
Contra:Aut can git modos effendi,auc generandi.Non effendi,quia multo plures fant quam ifti. Non gencran- di, & itain vtroque modo eft infufficiens.
R £s ». Aliquidicunt quod Hilarius affignat hos mo- 'Expofitio dos generationis qui funt in creaturis, vt excludat cosi 'aliorum.
tur nifi de generatione viui;viuens autem generabile di-; uiditur in vcgetabile, & fenfibile, & fecundum illud du- ge plex genus, duplex eft modus generandi, quem tangit L Hilarius Namanimalia generantur per coniunctionem maris,& feminz,& plantz per infertum.Et primum tan- Bit cum dicitur: Non per duplicem conuenientium ge- z nerationem,quia ma(culus & femina funt duplicis gene- tls quantum ad fexum, & tamen conuenientes funt quá- tum ad formam & materiam. Secundum modum tangit cum dicit: Necper infitiuam capacioris fübftantiz na- turam, fed per,&c ficut fürculus inferitur arbori, fed per: naturz vnitam fimilitudinem, id eft, fimilitudinem non p n EE RNENGSE VIRA Cr cuiNUM ev oUc np te Dd in nad | l'ars I. Art. I.. Quzft. L &IL — 15 "wd; mI NE C —PÀ "P EC aes fo t ni Expolitio! in natura differentem. Aliter poteft dici quod Hilarius| À jzquálitatem:fed vnirasà qua eftomnis multitudo, eft v- 4| [Doa?ns |nonloquiturde modo generandi.fed loquitur quo mo-| — |nitasíncreata: ergo & equalitasad quam reduciturom- uw doPaterfit in Filio, & excludit modüefsédi,Is,quocrea-| nis inqualitaseft equalitasincreata;ergo,&c. o | cura dicitur effe in creatura fecüdum modü vfitatum, ad Ir£« omne quod perfe&tionis eft, transferendum eft 2 quem modum concurdtduplex conditio ereaturarum.| | lad diuipa:fed zqualitas eft perfectionis in creatura, er- Prima cft quo ad naturam diueríitas. Secunda eftconti-| |go,&c. | nentis capacitas: & has excludit abillo modo exiftendi, IT&M vnum iníübftantia facit identitatem vnum quieftin diuinis,per illa duo qua dicit quod Filiuseftin| [in quantitate zqualitatem, vnum in qualitare facit fifhi- Patre non per coniunctionem duorum generum, neque litudinem: fed in diuinis non tancum eft vniras in fub- | pet infitiuam capacioris fubftantiz naturam, hocpatet|— |ftantia:ted étiam in quantitate, alioquin no eífet ibi per- zu per literam Hilarii: quoniam immediate fubiungit ino-] |éccta vnitas:ergo non tantum eft ibi identitas fubftantiz, uo | riginali,& Magifter omirtit. Quia inquit Hilanus,perj |fed & x qualitas. corporalem necetlitatem exteriora fieri his quibus con- t. ConTR A: Vbizqualitasibi diuifibilitas,quia fim- | Ad oppoxd tinentur interiora non poffunt. Vult quod illud et im-| |plex fimplici non equatur: fedin diuinis non eft ponere fitim, ua offibile in creaturis corperalibus, quod mutuo fintin| | | diuifibilitatem:ergo neczqualitatem.— » feipfs, ficut Pater eft in Fllio. Quia propter corporalem| B €. Ir: vbizquaálitasibiquantitas,quia pro- 2 neceffiratem & imperfectionem interiora non poffunt| |prium eft quantitacis fecundum eam zquale, vel inz- Ad fieri exteriora his quibus continentur:vt fi aqua c inva-| [qualedici: ted. in diuinis non eftponere quantitatem, Dum naturam Dei non decenerat natinitar. furapto,etgo vbi eft meníura.ibi cft finitas: fed in diuinis Dub. Xl. cftinfnitasergo,]e. — ^ —M x | 4-Irgw;Vbi zqualitas;ibi diuerfitas,quoniam nhiil eft es ] "RM |.» | [fibizquale:fed in diuinis eftomnimoda vnitas:ergo nori e Quzritur quid hoc fit dicere,quía nontanturg inDeo,| | eft ibi zqualitas.! 7 Ícd in creaturis pluribusnon degenerat. | 7 — meme | Rasp.Dicendum quod degenerare eft extra genusge- Cowcrvsro.
—^ — [m4 [nerantis exire. Exireautem extra genus generantis hoc et,aut quantum ad formam communem & naturam, & Cum in diuinis, virtutis quantitas teperiarur ponenda liceft degeneratio in xquiuocis, ficut equus ex afina ge- | eíl ibi equalitas. | 3 nerat burdonem: & ainus ex equa mulum, vnde mulus degenerat.Alio modo degenerare eft proprietates gene- Aside Res». Ad Arg. Dicendum quod qualitas poniturin Ang lib. ranis relinquere, retenta natura, ficutfilius quigenera-|. | dininis. fccundum quod dicitur in fymbolo, & dicit Au- contra Ma- - ratur ex patre nobili &pulchro eft rufticus & turpis. Ter- guftinus.Ad hoc intelligendum, notandum qiiod zqüa- aximin.c. ro.
tio eft degenerare, naturam generantis relinquere, non | tom.6. Et li.
le,& inzquale eft propria paffio confequens quantita- E dia c E |: i EN e pea 74e lrim.
per diffimilitudinem,fe dper diuer fitatem, & hoc modo| |tem,* Quantitas autem dicitur dupliciter, proprie fcili- - pin omnis natiuitas creata degenerat, quia in omni creatura] |, quantitas molis, & translatiue quantitas virtutis: & * Ey 4ug.
ra eft aliud agenerante, & in fola diuina &cnet4-| [auiaillaeft propria paffio quantitatis, qualitas eonfe- 4b. de tione degeneratio non eft,quia nihil nafcitur nouum, ni- quitur vtramque quantitatem: ergo vbieft ponere quan- Seant.- hiladditur alienum:& ideo generans à generante in fub- nime capa.
titatem virtutis,ibieft ponerezqualitatem vel inzquali-: C » |flantia non feparatur,& ideo fola illa generatio eftnobi-] | vitem. Hecautem quantitas virtutis ponitur in fpiritua- |o quen T, liffima,&c. (7 libus, & fumme reperitur in diuinis: quia hecquantitas jg ides non repugnat fimplicitati fed confonat: fimiliter nec z-! renes 5. i3 ARTICYyLVS I. qualitas confequens iftá quantitatem. Et quia altera pars, T^e. t.p. zt | D|contradictionis compleuor attribuenda eft Deo, & e-,14^ ^'^! x D intelligentiam huius partis querunturquatuor.| |quálitas przit inzqualitateni: ideo ponenda eft z-|. ii Primo quzritur,vtrum in diuinis firponere aqua- qualitas in diuinis, & concedendz furit rationes ad i litatem. Secundo dato quod fit, vtrum fit ibi fummaa-| |hoc. — | N qualitas Tertio, vtrum in diuinis fit qualitas cum con- TÀD illud ergo quod obiiciturin contrarium quod v- ae ucrfione. Quarto, vtrum fit ibi equalitas cum circumin- bizqualitas,ibi diuifibilitas: dicendum quod verum eft ceffione, E | de xqualitate que confequitur quantitatem molis. | | 1. Àp illud quod fecundo obiicitur: Vbi zqualitasibi QV£ESTIO IL quantitas: dicendum quod verum eft fecundum genus, vel fecundum fpeciem: & quamuis nomen quantitatis ] | E Alitae fit poneuda. | - o i cransfertur tamennomen fpeciei, vt] ^ : p» P T pns js a 0 EE illud quod obiicitur, vbi zqualitas,ibi finitas:di- | Pieds eem. | cendum quod zqualitas in creaturis duo importat, (cili- er Ett. Set Aiflig.q.tart 6] 4o | cet cóterminationem, & exceflus priuationem Primum i Sottst-Sentent dift 9.1.7;eftincompletionis ratione limitationis. Secundumper- i JEcidius Rom. 1.Senz difl.ig.q.£/^ 7 E E fectionis:ideo transfertur ratione fecundi,nó primi.Pof- 2: iiis) 1. Sent. pos 19.4.1. fet tamen dici quod infinitum quod eft incomprehenfi- li poire it NR " 'bile.fecundum veritatem ab infinito eft comprehenfibi- ; | Sh Bruder 1.Sent dift. We i le t & ideo commenfürabile infinito: & ex hoc non fe- 2 Gregér. Arim. 1. Sent.difl.19..à. quitur:eft commenífurabile infinito,ergo finitum:immo Petrus de Taranta[.1.Sent daff.19.q.1.
magis infinitum eftibi quid & fimpliciter. Gab. Biel 1.Sent.difl.19.4.1.
4.Apillud quodobiicitur, vbi qualitas, ibidiuerfi- tas, dicendum quod eft diuéifitas füppofitorum, & di- uerfitas forma. Ad zqualitatem & fimilitudinem rcqui- ritur diuerfitas fuppofitorum,nonautem forma diucr(- tas, fed vnitas. Quod autem confequitur in inferioribus ad diuerfitatem fuppofitorb,numeratio forme vel quan- titatís, hoccít, imperfedtionis: & ideo cotum quod eft Vod fit ibizqualítas, oftenditur prime pet illud i | quod dicitur in fymbolo: Tota tres períonz CozÉ- jd terna fibi func, & cogquales.
- iin Ir£« hoc ipfum oftenditur ratione fic:Omnis multi ime reducinir ad vnitatem: ergo omnis inzqualitas ad Podec cal c MPO TR CRERREREAA.—. perfe- 58 Lib. L Dift. XIX.
pofitis,proprie loquendo, diuerfitas,fed diftindtio. QV.ESTIO IL An in diuinis fit [Jumma «qualitas.
Alex. Alenf.1.p.4-47. Mem. 5.
ZEgid. Rom.1.Sent dif. 19.3.5.
Francifcms de MAyr.1. Sentent difl.20.q.1. Steph.Brulef-1.Sent.difl.19.4.2.
Fufida- menta.
dens in diuinis fit fumma zqualitas. Et quod fic Hug defih. videtur hoc modo ficut dicitur ab Auguft.in lib. de ^d Petrum | ide ad Petrum: Non dicitur aliquis maior alio, nib aut ca.t. tom.3. | quia praecedit atate, aut quia excedit magnitudine, aut Lib6de quia fuperat poteftate: fed nihil horum ett in diuinis, vt Tr.ca.4.cy probat Auguft. & Magifter: ergo nihil eft ibi incquali- ia: '' | tatis: ergo elt ibi fumma aequalitas. Ir£M non poteft maior zqualitas excogitari, quam vbi vnum zquatur vni,& vnum pluribus, & vnum om- piene nibus. Sed in diuinis tantus eft Filius, quantus cft Pater: nn ^" |& tantus eft Filius quantus Pater & Spiritus fanctus: & 1 tantusetiam Filius quantus omnestres, ergo,&c. Ir£M vnitasin quantirate,ficut dictum clt,tacit equa- litatem: ergo vbifumma vnitas, ibi (umma zqualitas, (ed hoc eftin diuinis, ergo, &c. ITEM ftatus non eft nili in fummo: fed ftatus eft in illa : aqualitate per reductionem omnium ad ipfam,ergo &c. AE LORPe- t. CoNTRA: Augullinusin lib. 8j. q. $i omnia effent esuefl ar. zqualia, non effent omnia ergo omnimoda zqualitas| iom. «cr. |'ollit perfetionem in diuinis. Siergo nihil eft ponendà . lib. 1.con-. |inDeo quod repugnet perfe&tioni in diuinis, non eftibi tex. aduerf. omnimoda qualitas. e 2:: 2.11 EM maior cít equalitas quz attenditur fecundum quantitatem continuam & difcretam quam fecundum continuam tantum: fed in diuinis non cftzqualitas fecundum quantitatem difcretam, quia ibi eft Trinitas, & ita imparüitas:ergo in diuinis non eft omnimoda zqua- litas. — /;. ITEM maior eft zqualitasquz attenditur fecundü potentiam, & fapientiam, & bonitatem, quam quz íe- cundum fapientiam, & potentiam tantum: fed in diui- nis non eft zqualitas fecundum bonitatem: ergo non eft ibi fumma a qualitas. Probatio minoris: bonum eft dif- fufiuum (ui, fed magis diffundit fe Filius quam Spiritus (inctus: quia producit fibi xqualem, & etiam Pater quá De fide /4Eilius,erco,&c.Qusriturergo, quare Auguft.non often.
id - €t dit xqualitatem iu fapientia, & bonitate: & iterum qua- re non ex patte loci,ficut magnitudinis,& etiam aliarum differentiarum quantitatis:quod cum non faciat, nó videtur aífignare omnimodá aequalitatem, fed folum in partem: aut fi omnimodam oftendit, infuficienter pro: cedi. — Comscrivsro.
Cum in per(onis diuinis reperiatur eternitatin, potentie, C giagnitudinis quantitas (umma,eriam [umma «qualitas ibidem ponenda eft.
Rss». Àd arg. Dicendum quodin diuiniseft (umma zqualitas, 8 fumma etiam aflignatur ab Augull. quoni- am fufficienter oftrenditur remotio omuis iuzqualitatis per illatría qua funt zternitas, & m agnitudo, & poten- tia. Horum trium diftinctio, & lufficientia ab aliquibus accipitur fic. Quia enim in diuinis non eft extenfio mo- lis, hec aggregatio multitudinis: idco non eft ibi quanc- tas continua exteníiua,necdifcreta:fed loco eius cft qua- titas virtutis, qua tangitur per hoc membrum quod eft potentia. Quia vero Deus fuo ambitu complectitur emnem durationem: ideo eftibi quantitas acternitaus cor- refpódens cempori. Quia vero ambitu fuz immenfitatis Maro. m Menramen eltinfüp- | A comiplectiturl EDU DU MERE RET TUR RR perfectionis transfertur in Deum. Non tamen etin (üp- | A|complectiturlocum omné & locatum: ideo eft ibi quá Quaft. IL&IlIL titas magnitudinis correfpódens loco.Et fic patet quod cum non fit aliam quantitatem accipere ibi, quod fuf-| ficientet in illis oftenditur qualitas & confiftit. Sed hec npreb;. diftin&io non eít conueniens, tum quia non eftin Deo jio expli quantitas virtutis, & ita non deberet ibi effe nifi vnum dido membrum, nec debet illa diftingui contra alias: tum et-! iam, quia magnitudoin diuinis non tantum attenditur| quantum ad ambitum localitatis,fed etiam quantum ad intenfionem bonitatis. Vnde diciturin 6. lib. de Trin. quod in fpiritualibus idé eft maius & melius: & propter hoc quantitas virtutis non tantum attenditur in opera- tione, fed etiam vt res coníiderata in omnimoda abfolu- tione. ldeo poffumus alitet horum trium diftin&ionem & fufficientiam affignare:zin omni enim quod eft,conue- nit hanctriplicem confiderationem habere. Poteft enim aliquid confiderari in comparatione ad fuam originem, fiueá parte ante, & fic vnum maius cft altero,quando o- rigo cius eft prior,& contra hoc eft zqualitas zternitatis. Poteftiterum conlderari in fe, & fic dicitur vnum altero maius: quia maioris extenfíionis, vel quia maioris va- loris. Contra hanc eft in Deo zqualitas magnitudi- nis, vt hec zqualitas non tantum dicatur per com- paraionem ad localitatem, fed ctiam Ey fapien- tiam & bonitatem, & ad omne quod facicalterum alte- ro dici maius, quia melius. Vnde Auguftinus & Magifter in hac diftin&ione probant iir. uem magnitudinis perequalitatem virtutis, fiue in virtute.Pote(t etiam ter- tio confiderari per comparationem ad effedtum, & fic dicitur maius, quia potentius. Et contra hoceft zquali- tas potentiz. Quoniam ergo ratio zqualiratis non con: tingit pluribus modis confiderari, fi 2'qualicas eft in iftis, fumma eft: & cum oftenditurin iftis, fumma oftenditur, & perfe&a indu&tione proceditur, & fic patet quod vlti- mo quzrebatur. d t. Án illud quodobiicitur primo quod equalitas re- pugnat perfectioni, dicendum quod verum eft, perfe- Ctioni vniuer(i, quz ageregata eft ex diuerfitate, non fic ftinDeo. 1. AD illud quod obiicitur quod maior eftequalitas (ecundum vrramque quantitatem, &c. Dicendum quod fumma zqualitas non eft in quantitate continua nec dif- creta, quia ibi vnum non zquatur pluribus: fed hac cft perfectiffima:zqualitas, ideo folum fecundum quanti- tatem virtutis attenditur, | ;. Ap illud quod obiicitur de bonitate, quia diffufi. | uum, &c. Dicendum quod cmanatio perfona nonaatté- ditur (ecundum rationem bonitatis effentia, ed magis Íccunditatis perfonz, vel in períona: & ideo non fequi- tur quod fi Spiritus fan&tus non producit quod Lern hochabeat minus de bonitate, Vnde notandunt quod|