vna: perfeautem vnum, proprie dicitur vnum, quod eft Te pet omnino diftin&um ab aliis, & in fe indiftindum. Rur- Mio fam,perfona dicitur d perfonando, quafi perfe refonan- ^ 9 do,reíonate autem dicitur quod in fono prxemincr aliis, & idco períona dicitur fuppofitum diftin&um habens naturam vocabuli dici perfona penultima correpta, dici- tur perfona penultima produdta. Similiter ratio huius fi- gnificationisaccipiturab zquipollenti inlingua Graca, quod eftprofopen.Apud Grecos profopon dicebatur, fic- a ut narratBoetius,homo laruatus,qui quidem folebat fie-| De du; ri in tragoediis, & hocfiebat propter duo. Vna ratio erat |busnau- ad diftincte reprzfentandum eum de quo fiebar fermo. i5&va Alia ratio erat ad melius perfonandum, vel refonandum, iem & ifta duo conueniunt pradictis duabus proprietatibus: & ideo ab hocnomine, profepon, apnd Grzcos, tratum eft hoc nómen,perfena,apud Latinos. Et quia in Ecclefiis| maxinic attéditur diftintio dignitatum, tra&tum eft pri- mo ad fignificandum honorem in Ecclefiis: deinde quia indiuiduum rationalis naturz diftinctum eítab aliis, & hoc, propric dignitatis intercreaturas, hinceft q exten: fum eftad fignificandü fuppofitü rationalis natura. De- inde quia inDieo eft repetire fuppoíitum diftin&um pro- prietate nobiliffima,Spiritu (an&o dictante, cranslatum eft ad diuina, quia ibi res nominispropriiffime inuenitur, uamuis ipfum nomen prius aliis (it unpofitum.Conce- lods eft ergo quod in diuinis proprie & conucaien. ternomenperíonzaccipitut. — — | t. Ap illud ergo quod obiicitur qued difum ef?, non vt diceretur, dicendum quod Auguftinus loquitur de tem- poreillo in quo nomen perfona fecundum vfum zqui- ualebat fubftantia:' & ideo dictum eft non vt diceretur quod períona cófucuerat figuificare: (ed didum eft qua- (ittanslatum setaceretur,id eít,ne confcílio fidei diminu- ta e(Íe probaretur. | | 2,ÀD illud quod obiicitur quod perfona nominat par- 39 iinportat parté, & imperfectioné: fed perfona de ratione (urnominisimportat completioné:idceo ponitur in diuimen fpcciei proprie dicitur, &cnomen gencris impropric.
;. Ap. illud quod obiicitur quod perfona nominat có- | pofitiffimum,dicendü g hocaccidir, quia indiuiduá ra- tionalis natura create ít in genere, & ideo multis diffc- rentiis diftat, cü diftinguatur qualitate: fed in diuinis eft diítinétio fola origine, & praterea non eft in genere:&id- €onon oportet quod fit ibi ageregatio differentiarum.
4. Àp illud quod obiiciturquod Grzcinon vtuntur z- MUR profopon,dicendum quod ratio vteniapud Latinos non tam fuit proprietas quam penuria, quianon dignitatem: & ratione huius dignitatis cum deberet pet|, 5,,, Art | de non habebant quod refponderent: & ratio huius| À it, quis fubftantia íccundum communem víüm idem fonat, à wer effentia: Greci autem habebant proprium vocabulum fcilicet hypoftsfis, quo vtuntur:& ideo non funt, vc nos, éoacti transferre.
QV ES TIO IL , 4n indininis wemine fubftantia, cr fubfiflemtia vtendum fit.
Alex Alonfis x.9.3.57-Mewmb.t.- Et de Pot.3.9.art.1.
AKEgidisee Rom. 1. Sent difl. 25.4. [.
Thom. rg 1. Sent.difl.25.0.1.art.3.
Marfilins Inguem. 1. Sent. q.a0.art. 3. V Ium nemen fübftànrix dici debeat in diuinis, vel ctiam fübfiftentiz.Et quod fic,videtur per Augu. Desa). |ib.s. de Trin. Deus abíque vllà dubitatione dicitur füb- "-* |ftantia, vel;fi melius appellatur, effentia.
Ir£x tam Boetius quami Auguft; de Trinit. dicunt .|quod aliorum nominum genera, vc magnitudo,bontitas, n2 4»- &c.tranfeuntin füubftantiamifi ergo. fübftátia nosftranteatin aliud, conftat fübfítantiz nomen proprie dici: nà fi non proprie,cque bene diceretur quod fübítantia trál- eat in alia, (icut econuerfo.
Irzxc ratiofübftantiz fecundum Philofophü eft, quod cítensper fe:fed folus Deuspropriiffime eft per fe.
IrxM ratio fübftantiz und ad fe, & abfolute:fed ibi eft proprie dici ad (e;vbi nulla eft dependentia:ergo (i hoceft in Deo:ergo, &c.
1. CONTR A: per Auguftinum de Trin. Inconueniens eft dicere de Deo quod tubfter bonitati fuz: fed (i de bo- Li&eTsi nitate, eadem ratione & de qualibet proprietate: ergo ^iinjrin (impliciter loquendo; inconueniens eft dicere ipfum cf- »»* — (e fubftantiam. |: 2. Ir&M Boetiusinlib.de Trin Deusnon cft (übftan- tia, fed (upra omnem fubftantiam: ergohoc nomen, fb- flantia, proprie eftin creaturis & non in Deo.
j. Ir£M hocipfum videturratione: Omnequod fub- (tat, habet aliquid inhzrens: fed in Deo non effinhzrés, neque inharentia, ergo nec fubftantia. 4. Irz£M omne quod fübftar, aliquid illi componitur: ibi nec nomen fübftautia: ergo Cum in diuinis non fit compofitio, patet, &c. - CowNcrvstro. Quamuis fub/lentia vi à per (e flando dicirur, in Diuini vere (C proprie dicatur: non tamen, vt dicitur à fibjlandoe. — 7 Rzs». Ad Arg. Dicendum quod nemen fübftantiz à duplici proprietate poteft dici,videlicetá pex (e tando, non per aliud: íi fic, proprie e(t in diuinis, X magis pro- prie quam in creaturis: Velá fubftando alij velaliis. Et hoceít tripliciter. Vel alij inlizrenti:& fic falíe'& impro- prie dicitur in diuinis: quía proprictates ih diuinis non luritaccidentes, nec inhzrentes. Velalij diftinguendi: & lic diciturin diuinis non omhino improprie, necosni- no proprte,quia proprietas illa ion inharét, & ideo non facit tubfiftere fiue fubftare quafi fub alio (tare, (ed exi- ftere, quafiab alio effe: & hinc eft quod Richardus dicit ifilib de Ttin.quod-melius dicitur exiftentia quam füb. Óitettia Vel quia fubftat vrperficienti, & (ic dicitür ces raturz fubftare refpectt efféntie. Bt ifte modus magiseft circa noftrüm intelligere, quam citca diuinum effey &fic- ut patebicin fequenti problemare, exnoftro intel« leu euenit talismodus dicendi, non ek proprietate diuini efle,. c: i E" X S.Bonzu Tom...- B um Auguftinum eftdici| C ergo vbi non eft compofitio,nec nomen compofitionis, D m . nomina écuridum modum intelligendi ficut, Qwo eff, & QVAESTIO IIL Ah in diuinis nomine effentia vtendam fis.. | Trum nomen effentiz dici debeat in diuinis. Et Fundaquod fic,videtur per Auguft.de Tr. effentia vereac, menta. propric dicitur in diuinis, ita vt forte folum Deum dici| 7 wi oporteat per effentiam. | m. d impofuit: ergo fiipfe proprie fe nominat, Deusproprie dicitur, Qui 4j. Scd de quocumque proprie dicitur, Qvi efe, propric poteft dici de ipfo, effentia: ergo & in diuinis dicicur cflentia.
ITEM inter omnia nomina, nomen eflentiz eft abío- lutiffimum; Vnde effentia fecundum Auicennam dici- ;ur rei quidditas nomineabfoluto: cum ergo in diuinis hit omnimodaabfolutio, ergo nomen effentiz.
1. CoNrAA: Nonintelligimus Deum nifi in creatu- ris & per creaturas: fed nominatio Dei eft propter no- ftrum intelligere:ereo nullum abfolutum nomen omni- no debet poni in Deo.
2. ITE M quzroinquo differant nomen fübítan- tiz, & nomen eflentiz. Nam fubftantia aut dicit com- mune, aut fuppofitum. Si fuppofitum: ergo füperfluit nomen pceríonz. Sicommune: ergo füpertluic nomen effentiz:ergo cum debeamus |labia noftra circumcidero inloquendo de Dco, nequaquam debet poni hoc no- men in Deo, ;. Ir£M quazritur gratia huius de neceffitate & faffici- entia, & differentia iftorum quatuor notninum: Effen- tia, Subfiftentia,Subftantia, & Períona.
Ad oppo- fitum.
CowNxcrvsro.
Effentie momen, quad vfie Graco vecabulo correfpondet, ficut vfiofis (ubflantia, bypoflfis fubfiflentie, cr profepeu — | 20 perfena, congrue in diuinis dicitur, Rss. Ad Arg. Adintelligentiam prezdi&orumeftnos| gud,: tandum quod ifta quatuor nomina,íiue vocabula reípó-; mentum: dent quatuor vocabulis in Grzco,quz fünt V fia, V fiofis, | tcípon: Hypoftafis, & Profopon, vt víia refpondeat effcatiz: ve &onis. fiofis fübftantia:hypoftafis,fubüftentiz: profopon,per- Íonz.Ratio autem X (ufficientia iftorum quatuor nomi-| num aliquando accipitur ficIn diuinis eft accipere com- municabile &incommunicabile,& hoc ex veritate &ne- ceflitate fidci, qua dicit Déum Trinüm & Vnum:& cum debeamus intelligere in Deo, quod vere eftper illud g videmus in'his inferioribus, maxime fecundum nortabi- les & primas & przcipuas conditiones, cum in commu- niin inferioribus inueniatur, Qued tf! & Que, ratione cu- ius fignificatür in coricretione & in abítractione, vt dica- turhomo,& humanitas;fic in diuinis intelligimus, quá- uisnon intelligamus indifferentia illa duo:ideo & in abf- tractione fignificatut pér hoc nomen, Deifas, & in con- 'eretione per hoc nomen, Deiu:& ideoimpofüimus eiino-] men quofignificaremus ipfuni, Quo eff, & hoceft effen- tia, & ipfum; Quod eff, & hoc eft fubftantia, & ita bzc duo inomiria accipiuntur ex parte communis. Et cft in diuinis 'accipere, quod eft incommunicabile & lioc eft quid diftin&tum, fiue quis diftin&us. Echoc quidem dupliciter conthigit intelligifiue fignificari. V.el inquantum diftin- ;guibile,& hoc pertiomen fübfiftétie fiue hypoftafis. Vel itiquaricumi diftiriuim,X lioc per nomen perforiz. Et li-.
. cetin Dcomihil differat dittinguibile & diftin&um, quia potrentiáiiíco (emper actuieft coniüridta,tamncen contin- git duplici noraine (ignificari. Vnde differüt ifta quatuor i176 Lab. Ll Sent.
Quo tfl, & Quod eft ex vna parte, & diítinguibile & diftin- &um, exalia fecundum rem, San&i accipiunt & fub- ftantiam & eflentiam pro codem: fimiliter & hypoftafis nomine vtuntur Graci pro füppofito actu diftináto. V n- de diftin&tio per, Qwó, & Quod efl, & perdiftinguibile & dütinctum, in omnibus diuinis nó facit diuer(itatem nifi Íccundum rationem intelligendi. Fuerunt etiam alii vo- lentes dicere quod fubftantia & effentia accipiuntur ex parte communis: fed differenter, quiaillud commune contingit intelligi fub duplici rationc. Vnaeft quod o- mnia indigent co vt fint. Alia eft quod ipfum non eget a- liis.Primo modo dicitur effentiaa qua, & pet quam om- nia (unt.Secundo modo fubftantia, quoniam per fe ftat, aliis circumfcriptis, Subfiftentia vero fiue hypoftafis, & eifona accipiuntur ex parte incommunicabilis, & dif- runt: quamuisenim vtrunq; nomen dicat quid diftin- Gum, tamen hypoftaíis dicit (appoficum fubftantiz di- . [ftin&um:fed períona dicit diftindum proprietate nobi- li. Fuerütalii qui voluerunt dicere quod ifta quatuor no- mina diftinguuntur per communicabile &áincommuni- cabile, fecundum quod poteft vnumquodque dupliciter fignificari,fcilicet vel in abftratione, vel in concretione. Nam communicabile poteft fignihcare in abíftractione, & fic djcitureffentia: vel in concretioncad fuppofitum, & ficdicitur fubftantia. Similiter incommunicabile po- teft lignificari in abítratione, & fic dicitur fubfiftentia fiuc hypoftalis: vel in concretione, & fic dicitur perfona. - |Sedtamen omnesifti modi habent calumniam. Primus uidem qui (umitur per diftinguibile &diftin&tum,quia Graci vtuntur vocabulo hypoitaíis, vbi nos vtimur per- Damaf.li). | Íona,X ita pro fuppofito dittincto.Et Damaícenus dicit, r.cap. 10e quod hypoftafiscit fübftancia cum proprietatibus, & ita «ie Orth..|fyonificat actu diftindtum.Sccundus modus fimiliter ha- bet calumniam, quia effentia non videtur aliquo modo fignificari vtin ratione cauíz reípe&tualiorum, cum fit nomen abíolutiffimum.Tcttius modus habet calumniá, quia fubftantia fignificatur in abftratione ficut effentia: [&pratercacft dubium, vtrum fit intelligere hypoftates, abítractis proprietatibus:& idco (1 nó eft intelligere, quo modo contingit fignificare? Et propterea quartus modus dicendi eft quod cum fides dicac Deum elfe Trinum & Vpnum:inquantum dicit vnum,non poffumusintelligere vnum quin intelligamus, Quod efl, & Quocfl, vnum: & 1Qrnoe[l vnum, cítid, Quo eff:& Quod efl, vnum, eft illud, . |Quedefi. Primum cftEflentia: fecundum Subftanria.Si intelligamus Trinum,neceffe eft quod intelligam" eum, [quidittinguitur, & quo diftinguitur. Quo dittinguitur, Ieit preprietas:illeautem qui diftinguitur (emper lignifi- catur vt diftin&us.Et hoc poteft elle dupliciter, vel vt di ftin&us proprietate quacunq;, vel vt diftinctus proprie- [tate nobili.: Primum fignificatur nomine fubhftentiz, quz dicitur prima fübilantia: & non tantum conuenit indiuiduo hominis,fed etiam afini. Secundum fignifica- turperhocnomen,perfona,quod importat nobilem pro- prietatem,&non conuenit nifi fuppofito rationalis crea. tura: Proqua Graci vtuntur hypoltaíis nornine,ficut nos nominc perfonasvt dicit Boetius qui air quod Gtae vtü- turnomine hypoftafis pro fuppolito rationalis creatura. His vifispatent obiecta. Zr PINE 55 1243-Quod autem obiicitur quod non debemus Deü| p nominare abíolute,dicendü quod quamuis nomtnemus Deum per cicaturas, rameti etiam per creaturas cogno- Ícimus eum habere effeabfolutum. Alia patent. | (VAR TICVEVS IL...C Onfequentet eft quaftió de numeratione nominü predictorá: & füppofito quod numeretur hoc no- men, Perfon, queritur vtrum in diuinis numeretur hoc nomen,Sub/lantia.S ecundo,quaritur, fi numeretur, Ef- fttitia. Teitio,fi hoc nomen,Dew;vtrum fcilicet Ca- thelice poffimus dicere plu- res Deos. Ibo Quod efl, & Qui efl & Quu efl, & quoniam inDco idem eft, |A Chrifti: Dicimus vnam effentiam, & tres fubftanias.
C dem. modo diftinguitur fubfiftentia, & fecundum al- Ifecundum alterum vero minime, Et quia fubftantia Dift. XXI11.
arbe EE NÉREINEKR C QVZESTIO I. An nomen fubflantia in diuini numeretur.
*« Vod numeretur hoc nomen, Sub/fentia, oftenditur (ic. Hilarius de Synodis:Sunt quidem pet fubftan. Funds. tiam Tria:fed Vnum per confonantiam. 23 "CS Ir£x per Anfelmumin fine Monoleg. Áptius tres di-| cuntur fubftantiz.
IrzA Boeriusin lib. de duabus natutis & vna perfona] IreA hoc ipfum videtur ratione, quia fub(tantia eft B medium inter effentiam & petlonam:ted medium fapit naturam extremorum: ergo pari ratione qua dicitur vna (übftantiaab vnitate effentiz,porerit dici, plures, à pluza- litate perfonarum.
IrEM omnis numerusad fubftantiam reducitur origi- naliter, nunquam enim accidentia vel proprietates nu- merantur nili per fübítantiam: fed a&us numerantur, & plugaliter dicuntur in diuinis: ergo necefle cft ponere numerum fecundum fuübflantiam, quod autem plurali- ter dicantur, patet: dicitur enim: Pater & Filius & Spiri tus fan&us creant.
IrzM idem eft relatiuum fuübftantiz,ficuttalis 8: qua- lis qualitatis: fed hec cít falía: Pater eftidem cum filio, quia dicit Hilarius quod non poffumus dicere Deum cundem:ergo necefle cft quod cadat difünctio in fubi- tia: fi ergo propter diftindionem perfonarum dicamus plures perfonas; ergo & plures fubttantias."
1. CowTRA.Nihil magis dicitur fecundum fubftan- tiam quam hoc nomen Subflemia: fi ergo nomina fub- ftantialia dicuntur de omnibus fingulariter, ficut patet ex regula Auguftini fupra pofita:ergo,&c. Lib. At 2. [TEM interquzcumque cadicdiftindio fecundum!;s5,, | fubftantiam,cadit vera diuerfitas: fed inter Pattem & F;- | lium non eft confitenda diueríiras: ergo nec numerus fe- cundum fübftantiam: ergo non eft dicere plures fubili- tias, | c 3. IrEM per Auguftinum dicitur quodidemeftDeo|,,,...(üb(ftere & effe: ergo cum vnum fit efle, vnum fubüifte- |; jos a. re eft:ergo ficut ab vno efle dicitur vna effentia vel econ- $3. | ueiío, ita & ab vnofubfiftere debet dici vna fubftantia, Ad oppo- fitum.
[iue fubüiftentia. E 4. I1 £M Hieronymusad Damafum Papam: Quis vmquam nifi ore faculego cres fübítantias pradica- ucrit..
Cowcrivsio.
Subflantia, vt dicit naturam ve! v[iam, numerari eam, ncn e dicendum: quod [i ad proprietatem babeat ve[peGut, — £um tantundem valeat bypoflafis, numeratur C7 ib A plurifcetur.: Ruxsr.Ad Arg. Dicendum quod cam nomen fubftan- dequam fubfiftentie dupliciteraccipiturin diuinis: quia quodlibet iftorum habet in fe intellectum actus, & prc- pofttionis, poteft ergo dici fubítantia, quafi perfe ítans, & quafi ftans fub alio, fiue fub proprietate. Primo modo, *natantum eft, fiuc non numctatur, quia vnum eit ibi quod eft. Alio modo pront dicit refpectum ad pto- prieratem,, tunc numeratur fue pluriticatur.. Puiiio modo tantum valet quantum víiofis: fecundo mo- do tantum valet, quantum hypoftaíis, Omnino eoceram intellectum zquipollet víiofi, & fecundum al- rerum hypoftafi. Et fecundum alterum plurificatur,].
dicitur dupliciter, & fub(ftentia: ideo venit diuer- | fitas modi loquendi inter Doctores: Nam Tul- lius & l d o t a M is (e - bitan-| À | potita &e|lius & Bectius dicunt quod fübfiftentia & fu dudbw 9^1 tia zquipollent DP & idco dicit ipfe Boetius Mc: cam plurificari, & fecandum hunc modum loquiturHi- larius, Anfelmus,Gc Bo&tius. fed Hieronymus, & Augu- Lb.r.ds. |(tinus volunt quod fubftantia zquipolleat vfiofi: & e Tr»44. |dicunteam non plurificati: & (ipf tentia hypoftafi: & ideo dicunt eam plurificari. Ex his patet refponfio ad v- - [tramque partem. Patet etiath quare Graci nor tranftulerunt nomen, Profopos, eut Lanni quia oportuit nos transferre nomen, Perfone; ropterambiguitatem:& id-1 co maluit Ecclefia etiam refpondere, Tres perfonas, quam Tres f(abfiflentias, iue fub/Lantias. | TAMEN ad Argumentum quod facit quod fubftantia tenet medium, dicendum quod fubftantia prout zqui- pollet hypoftafi,plusfe tenet cum perfona, & ideo nu- meratur (icut perfona fiue plurificatur: prout tamé zqui- pollet vfiofi;plus fe tenet cum effentia, & ideo non nu- meratur, nec plutificatur, ficut nec effentia. Omnes au- cem illz rationes precedentes &íequentes loquuntur de (ubftantia,prout zquipollet hypoftafi,fiue fuppofito, & hoc modo plurificatur. | RATIONES autem ad oppofitam partem currunt fe- cundumaliam acceptionem huius nominis, Subflantia. Similiter iudicandum eft de hoc nomine Subfiffentia.Sed quoniam Auguftini au&oritas, & mos vtentium nomi- neillo Subflatia fcilicet,accipitur magisin illaacceptione inqua dicit ipfum, Qued eff, (iue vfiofim,fiue ipfum com- Ae. ad mune:ideo communiter nonrecipitur,vt dicantur Tre; /ubflantie in diuinis. QV.ESTIO IL Annomen effentie in diuini mumeretur.
Eenumeratione illius nominis, Effentia. Et quod non numeretur oftenditur fic,quia in diuinis eft v- nitas abfolutiffima quz non idu ipid: ergo cum nullum nomen fitadeo abfolutum ficut nomen effentic, ergo per illud fignificatur vnitas non multiplicata: ergo nomen effentix non numeratur, & hoc eft quod dicit Auguftinus quod ratio repugnat. 2n lIrsM hocipfum videturd minori. Hoc enim nomen Deus e(t nomen effentiz in comparatione ad perfonam: Det. 6.4 (ed (cundum fcripturam in lege, fcilicet Deus dicitur vnus & non plures, & fecundum fymbolum, non tres diifed vnus eft Deus:ergo hocnomen Effcntia minus plurificatur,cum dicatur abíolutius. n Ir £M natura diuina non multiplicatur in tribus: fed hoc notnen Effentia eft nomen naturz diuinz, vt hoc nomen Sul/lantià: ergo nec effentia, nec fubftantia multiplicaturfub propriisnominibus,vtvidetur., — — tL, CoNTAR A: perAuguítinumlib. de Trinit. Cur hzctriznon dicantur vna perfona,& loquitur de tribus petfonissfed Tria in neutro gencre,refpicit effentiam pro- püe:ergocum dicanturtria:rgo treseflentie, ——— 2. ITEM ratione videtur: Aug. in eod. lib. dicit quod Pater & Filius & Spiritus fanctus dicunturtres perfonz, quia cominune cft eis hoc quod eft Perfon, fed hoc no- men Effentia eft commune: ergo pote(t dici, Trei effentie. *». [r£M Ibidem dicit & habeturinlitteraquod ideo dicunznr tres perfonz,quia Pater eft vna perfona, & Fi- lius vna perfona, & Spiritusfanctus vna perfona. Similiter tres e(lentiz (unt, quia pater eft effentia,&c. | 4. IrzA Pater & Filius funtentes; ergo plures ha- bententitates.. Sequitur enim: Sunt plures dii: ergo plures deitates. Similiter: Pater & Filius funt: anda. menta.
Ad oppo- (itum.
Ac ————— ÓáÓ Mà PD o RU PO (Duties mueren studi dcum qma, Cowcrvsro muis in creaturis plurificati babentibus eandem naturam, ipa queque effentta multiplicetur: in diuinis semen propter fummam fimplicitatem, multiplicatis perfonis, efentie non multiplicetur neque Bumerature R. x5 P. ad arg. Dicendum quod in omni fubftantia cuius eft effc, & operari, necelfario intelligimus natu-| ram, & habentem naturam. Cum ergo hocfitin Dco, intelligimus in Deo naturam, & habentem naturam. Et naturam dicimus eflentiam vel fübftantiam: habentem 'naturam, dicimus perfonam. Quo modo ergo in crea- B |tura rationali centingit, vnam perfonam habere plures naturas. fcilicet corporalem & fpiritualem: fic & à con- trario fenfu, contingit in Deo propter fummam fimpli- citatem vnam naturam haberi à pluribus;quia cóntin- git eam haberialio & alio modo, & hoc non poteft effe abeodem. Quiaergo cadem eft natura tantum habita & non numerata,ideo cantum dicitur vna fubftantia & effentia:Quia vero plures habentes,ideo plures perfona, nulla omnino repugnantia exiftente.
I.2. ÁD illud. ergo quod obiicitur de effentia perhoc quod Auguftinus dicit: Hec rri«, dicendum quod minus expreffe loquitur & improprie: & ideo verbum eius eft exponendum. | 3. Ap illud quod obiicitur quod ideo Tres, quia per- fona eftcommune & qualibet eft períona, &c, dicen- C|dum quod non dicittotam rationem, fed partem quan- tumad verbum exterius: ideo oportet intelligere quod ibiadditur, quia eft commune quod diftinguitur. Vn- de Pater eft perfona, & Filius eft perfona,non ceadem,fed alia & alia.
4. Ap vltimumquodobiücitur, dicédum quod ens aliquando dicitur fübftantiue, & (ic non. trahit nume- rumaliunde. Aliquando tenetur adiectiue,& fic trahit numerum füppofito, & fic non numeratur forma: & hoc modo non fequitur quod fint plures entitates, nec dehoc verbo,quod plura effe.
QVAESTIO IIl. -. |^ An catholice dicereplurrs Deos pofimme. * Alex. Alenfs 1.0.4.14..Memnb.s.
Vos catholice poffimus dicere plures Deos, &|Aq oppo- quod fic, oftenditur hoc modo.Hoc nomen,Dew, |ürum. recipi: diftin&tiuum terminum ratione fuppofitionis, vt. cum dicitur, Deus generat Deum: ergo cum eadem di- ftin&io importetur per hocquod eft Generat, & per hoc quod eft Tres, quia perfonalis: ergo hzc pari ratione cft CatholiczTresDüfunt, -.————, RUN 1. lreM idemeft Deus quod habens deitatem: fed plures funt habentes Deitatem, hoc dicitur Catholice: ergo (imilicer pe Diifunt..: « in (3e Tri hocnomen, Dew,quamuis fit fubftantíale, | tamen impofitum eft ab operatione. Sed contingit ope- rationem pluralitet dici de perfonis, vt patet: Faciámus hominem,&c.ergohocnomen,; D$. — '*. | 4. lr EM ad numerationem alicuius veram, non| plura requiruntur quam vera multiplicatio fuppofitorü | & forma: ed hzc cít in Deo, quia tres funt perfonzdi- uinz, Perfona, dicit füppofitum, Disine,dicit formam: 5. Ir& M cumomne generale contingat fpecificari, l& perfona fit nomen generale,videtur quod poffit fpeci- Q 4 ficarí Gem t. € IS8: Lib. I. Sententiarum, - « / ficari cum dicitur: Tres perfonz; vt dicatur adhuc fpe-|À| - cialius, qui tres fed hoc non poteft effe nifi addatur no- mcn commune tribus, nec eít aliud dare quam hoc no- men,Deu,ergo, &c. | | Funda. | CoNTRA: Quodcum dicatur Catholice patet. ex menta. | mandatis: Audi Ifrael, Deusruus Deus vnus eft. Vnde in Deut; 64 Symbolo: Non tres Dii, fed vnuseft Deus. - IrEM hocipíum videtur ratione, quia hec nomen, Deus,dicit diuinam naturam: fed diuina natura nonnu- meraturíiue [pecificaturiergo nechocnomen,Dew.
Cowcrvsrio.
. [Catholice, plures Deos non po[Tumw dicere, tametfi vnaque: que perfona fit Deu, cum forma smportata per boenomen, Dcus, non multiplicetur. RzsP. adarg.Dicendü quod non eft dicere plures Deos catholice, quia numerus pluralis fignificat plurificationé termini fecundum fuppofitum: & formam in nomine fubftantiuo,cum pluralegeminet fuum fingulaze: & id- eo,cum forma importata per hoc nomen, Det, noníit multiplicata,non debet dici: PluresDii.
1. Àp illud quod obiicitur quod catholice dicitur: Deus generat,dicendum quod non eft (imile,quia Gene- rat, imulimportatdiftinctionem cum conueniétia: fed, plures Deos,impliciter importat diftin&ionem quantum ad (üppo(íitum & formam.
. à. Áp illudquod obiicitur quod idem eft Deus, & habens deitatem: Refpon. quod ifta locutio eft duplex, & fic eft vnum folü, & zquipolletei,quod eft Dew,quod quidem dicit, quod eft. Alio modo mafculine,& fic non habet zquipollens, & fic multiplicatur. Poteft tamen a- liter dici, quod Dew non fignificat habentem, fed figuifi- . |Cat deitatem 1n comparatione ad habentem, & idco nori niultiplicatur. | 3. Ap illud quoddiciturde operatione, dicendum .[|quod nomen, vel poteft fignificare operationem per mo- [modum fubftantiui,& fic non multiplicatur, & taliter (i- gnificat hoc nomen,Demw.
4. Àp illud quod obiicitur quod ibi eft multiplica- tiofüppofitomum & formz,dicendum quod hoc nomen diuinum eft quafi poffeffiuum: vnde imponitur à dudiuinitatis eft in ratione poffe(Toris, & forma.poffeflo- ris, exiftente indiuifa,numeratur forma poffeffionis, vt oués Socraticz, & ficin propofito. Vnde non numera- türforma habita. mE DEM f. Ap illud quod obücitur quod generale contingit fpecificari,dicendum quod petíona cum nominat indi- uiduum intellectualis natu rz, dupliciter poteft fpecifica- ri fcilicet per propria perfonarum, vt cum dicitur: Tres perfonze,id eft Pater, Filius, &Spiricas(arictus, poteft etiam fpecificati pernaturz determinationem, vi fi dica- tur;Perfona diuinz; vel abgelicz,vcl hümanz. Ex fi u quaris, quare non fpecificatur per, Vnum, nomer, ficut eft in creaturis vbi txes períonzangelicz dicütur tres anumani eloquii: qua laborat tasn lingua Graeca quam Latina,fed magis Latina. Vel poteft dici quod hoc non permittit natura ipforü nomitium,quoniam nomen fpe- cialeà [peciali forma imponitur. Aut igicur impofitü cft à natura communi, dut proprietate perfónz, Si eft im- pofitum natura communi,cum illa nori multiplicetur, non potuit pervnum nomen fpecíficari Siautem eftim- politum proprietate perfonié, tunc cum illà ndn con- ucpiat ttbus,non poteft per illud fpecificarii& ideo Ec- cléfia, compulfa neceffitate,iriponit nomen generale, fiue quod importat communitatem nominis, quod eft commune & multiplicabile: & ideo non eft quarenda (pecificatio per aliud nomen nifi per nomé adiediuum; | & per nomina perfonarum., Tti E EIER at optant riesige tuac) 5 quia habens deitatem vno modo poteft dici neutraliter, | C dum adiacentis, & fic crahit numerum aliunde: vel per| plici forma fcilicet poffeffionis & poffeffotis. Et forma D |/emquam [i diceretur, Deus eff, nec multi fent, vel pha.
pi REsPoNDERI poteft quod hoceft propier inopiam | | gffatem ibi ponimus, quafi diceretur: Sine folitudine, ac DISTINCT. XXXIV.
QVID SIGNIFICETVR HIS NOMINIBVS VNVS VEL YNAÀ, DVO VEL.DV E, TRES VEL TRIA, TRINVS VEL TRINITAS, Privnaszs Vszt PrvrALITAS, DisriN- étio veldiftin&z,cum his vtimur deDco loquentes, Ojosg! C dicemter inquiri opertet, um in Tri à ES] aeeutate non [it dimerfitae, "vel finouleritas, ERU oe nec multiplicitaeyvel olitudo, quid [igwifue- G7 259Be tur i; nominibus, [cilicet Vnus "vel vna, Duo-veldue, Tresveltria, TrinusvelTi YII, Plyrej | velpluralitae, Diffinécle vel diffincfio, cum dicturum | Deus, due per[omeyveltres per[one,plmres perfone diftin- | Cle funt perfona. Vel cum dicitur, diflinélio perfona- TUI, qe nion Trinitas perfonarum, c buinrodi. Videmur enim boc dicestes, mamerorum quantitates, Gv rerum multitudinem, ch multiplicitatt In Deo ponere). Cotd ereo ifla fibi fienificent ipfóde quo loquimur aperiente,infinsarecuremus, — Magis illa dicuntur ad excludendum ca quz non Íunt in Deo, quam ad ponen- dum aliqua.
Si diligenter pramilTis aucforitatem verbis intendi- mus,"vt dtclorum intelhgentiam CADIAPSUU Mi a gia vide. | tur borum verborum vue introduéfue ratione reynouen- m. di,etqueexcludendia fimplicitate deitatis, que ibmo| — E util quam ponendi aliqua.: Quid per vnum fignificetur cum dicitur, l vnus Deus. | | , Cumenimdicitur, vnus Dew Wiultitude Deorum excluditur, nec numeriquamtitas in diuinitate penttur: res Dy. Vnde Ambreofinsin lb.defide ait. Cum-vnam| ubica. dicimus Deumz»vnitas excludit numerum Deorum nec iim quantitatens i Deo ponit qnia nec numerus, nec quanti- ando. tue Dicit,: HE Quo fenfu dicirur, vnus eft Pater, vel v- Bc Y. Rusefiflius —, Quid va'j Siosibter cam dicitur, unus ef Pater, vel mmu eff hcm ACCL.
Filttes, hr buiufsnmodi: ratio dicli bec efl, qued non funt multi Patres, vel multi Fily ita (b de fomilibus. Item Quid pla cum dicimus plures effe perfonas, fingularitatem atque | res pone. Ostudinem exeludimm: nec diuerfttatem,nec sultiph-| ingwlaritateperfóras confitemnr. Vnde Hilarius inljb. 4. de Trin. frc átt: Dixit Deus: Faciamis beminemi ad Unaginem, Cy [pmilitudinemne[lram. Cuero nunc, as but Dewnr fibi locntura exiflmes, am bmc fermonem eins intelligas ad alteyuim extibilfé. ». Sé [ola fuiffe lici tp[Hát vece avgueris, dicentis, Faciamus, e? Noftram.! Suffülit enim fingularitalis, acfolitudinis intellentiam preofejfioconfartg, quia aliquod con[ortium e[fczron potef? ipft falstarto,neque foltudo folitarg rectpit, Faciamus, tec alieno à fé diceret, N oftram: Arrende lector bi M I) odio. | "- — CMEb miens cte SER, EE NER TER Er REDE CREER Deco io PRÉ De roe mili lm RR mn — m Dess REDE EE RR mam m mm c - "——— E n LC — - Mim ——————— ——— ag - "OM...ou xu pc E i- "a.
AMOR utt. Pro — "aft ja PCs " - 9 ak NP finr Eras E Hoc videtur contrarium effe prediis. | der enim vtrumque dicitur. Sed bac profe(fione pluraL- Hic non eff pretermittendam quod cum fupra diclum d an [gatis onn diner iate, vel multitudinem pofust, fed foli-|V — fée Deum nec fimgularem, nec symultiplicem effe confiten- un dift. | tudinem, e$ fs atem negauit. Sic ereo cemdici-| | dum, idque Sancforum acloritatis fit confirmatum, 1nlib. 1. E- mus plures car am vel plaralttatem perfonarum, (in-| | incontrarium videtur fentire Ifidor. dicens: Diffinamen- |?" "inde wlaritatis, C folitudinis intelligentiam excludimus. dum ei? inter Trinitatem, Cx Vnitatem. Efl enim Vmi- tas fimplex Cb fimaularis, Trinitas vero multiplex, cfr pumerabilie, quia Trinitas eH trium V nitas. Ecce vvni- tatem dicit effe finaularem, e Trinitatem multiplicem, Qr numerabilem. Sed ad boc dicimus, quia (inaularem Accepit, ficut ir al accipiunt unum: multiplicem vere Qr numeralem,ficut dicunt Trinum. | Quid per ternarium fignificetur cum dicitur : Ttes perfona.