1. CoNTR A:Damafcenus dicit quodSpiritus fanctuseft|r; | dro. imago Filij:ergo non eft Filii proprium,effe imaginem. |tbefdeias 2. IreM hocvidetur per vtramque diffinitionem Hi-! on larij, & príma eft. Imago eft eius reiad quam imaginatur waa (pecies indifferens: fcd hoc conuenit Spiritui fancto, ernod. prop. 1.
Ex Sentex.
3. ITEM hocvideturperrationem,quiaad imaginem;447:- ifta duo fufficiunt, fcilicet imitatio fecundum (imilitu-: nt e nm dinem, & fecüdum zqualitatem: fed hec duo eftreperi-/ ^ re in perfona Spiritus fancti, ergo, &c.
4. Ir£M:Sicut Filiusprocedità Patre, vt exprimens Patrem,ita Spiritus fanctusa Filio, vt exprimens Filium: ergo nsnris uidi ian Filius cft imago Patris, itaSpiritus fanctus eft imago Filij.
Couwcrivsro.
Imago cum dicet expreffionem in (ummo, quiaeff vnim ad ynum cr (ecuyndum omnem modum proprie folum dicitur de Filio.
Rrsr. ApArg.Dicendumquod imagoin diuinisnon tancum dicitexpreffionem períonz,fed etiam expreffio- nem in fummo. Expre(fio autem in fummo duo ponit, Ícilicet quod fit vniusad vnum, & quod fit fecundum omnem modum.Quod (it vniusad vnum ponit per hoc quodillud quod per fuperabundantiam dicitur vni foli conuenit, & (i fit effenciale, effentiz: fi perfonale, perío-] nz. Nam vnum infummo, non poteft exprimere plura, vel plures, vnum inquam, in quo nulla eft diuerfitas. Si- militer vnum fumme non poteft exprimia pluribus, vt Iplures funt, quiatuncomnino diffezentes effent. Ponit etiam aliud, vidcelicet,vt fit expreffio fecundum omnem modum. Nam fi ex aliquo refpedu non habet exprime- re, non exprimeret fumme. Propter primam rationem: Solus Filius eft imago,quia folus ab vno procedit: Spiti- tusautem fanctusá duobus, & idco zqualiter virumque exprimit, & neutrum in íummo. P rOptcr fecundam ra- tionem: Solus Filius eft imago, quia fecundum omnem re(pe&tum habet rationem exprimendi, & inquantum compa-' Lo o- Viste Latt, X XXI.
compararurad illum à quoeft, S inquantum compara- tur ad illum qui ex ipfo eft.Inquantutn comparaturad il- "|lumaquoecft:quiaexit per modum naturz, &ita per modum verbi, & fpecici, & per modum imilitudinis ex- preffz. Inquantum comparatur ad "lum qui eftex eo, quia peromnia, & codem modo fpirat Filius, vt Pater: Spiritus fanétus autem in nullo horum conuemtic, idco ratio imaginis eft in folo Filio, quia ab vno tantum pro- cedit, & quia per modum naturz: quia ctiam coníimili- ter producit fanctum Spiritum. Media ramen ratio, quia per modum naturz eft ratio propria, aliz vero faciunt ad congruitatem. Concedendum igitur quod folus?Filius, proprie loquendo eft iade co quo Filius, ea eftirta go, & eoipfo Verbum: fed & Filtas dicit folum refpe- &um ad Patrem, imago principaliterad Patrem, fedicó- fequenter reípectum ad aliam períonam. Verbum prin- cipaliter refpe&tum ad Pasrem, & confequenter rcípe- Gur ad creaturam. Vnde eadem notio func ipfius Filii, tamenalio,& alio modo fignificata, V nde non cft füper- Huitas.
L.Ap illud ergo quod obiicitur deDamafceno, dicenum quod Damafcenus fuit Grzcus:Graci autem non i- taproprie accipiunt rationem imaginis, vt Latini; quia nec de origine perfonarum fic fane intelligunt. Vel po- teftdici quod fermo Auguftini, & Damafceni caufaliter intelligitur,quia reformat nos ad imaginem Chrifti. 1. Ap illud quod obiicitur quod diffinitio imaginis có- enitSpiritui íancto:dicendum,ficuc infra patebit,quod [pecies,vt vbiaccipitur,conuenitfoli Filio. 3 4.AD illud quod obiicitur de affimilatione.&equa- | litate,dicendum quod Filius non dicitur imago propter allimilationem in fubftantia, fed propter modum ema- nandi, & fecundum hoc non habet Spiritus fanctus ex- preflilliimam fimiliruudinem neccum Filio, nec cum Pa- tre;ideo nullius eft imago.
FEES QVESTIO HL 7 7 Amaeternitat approprietur Patri, ecietimagini, — — (——'ervfw muneri. | 2 Richardus 1. Sent. difl.31.rt.2.4.1.
M zterpitas approprietur Patri, fpecies imagi- ib. ni, & vfus muneri. Videtur quod non fit bona ap- propriatio Hilarii: quia omnes diuinz pgríonz: ti mulaz- terne funt, & cozquales, & eternitas abfttahit ab actu perfonz:ergo non eft appropriabilis. MEME «o tdrbA quariturquare fpeciesappropriarur imagini.| Ei Ei uem,ergo illi debet appropriari. d u ;. Iz Hilariusdicit quod oportet imaginem habe- reeffentiam,& naturam, & fpeciem auctoris: quarc ergo magis diffinit imaginer per fpeciem, quam aliquod à- 4. Ir£M:Noneff vtendumDeo, fed folum créatuta: ergo vfusnulli perfona: eft appropriabilis,ergo necSpiri- tusfanQus. — e Fc m .. ITEM Dionyfiusdicit quod bonum, & pulchrum i- mé; |- emet: ergo cumbonirasfit appropriabilis, —...d s Spiritui fano, ergo & pulchritudo. «XX * e [ krprelzfimilicudo: ideo pulcher eftin comparatione ad Aüt enim fumitur ibi [pecies, vt fpecies dicicurforma,| aut pulchritudo. Siforma fed ficut natura nulla eftap- | propriabilis,'icnec fpecies.Si auté pulchritudo! [ed pulchritudo imaginis refertur ad prototypum: ergo ad pa-| - Quafi. IL. & III CowNerLvsiogo.
Congrue epprepriatur aternisae Patri propter earentjam prin» cipy. Vt vt dicit generaliter adum voluntatis Spiritui [endto, propter modum emanationi, id eil, fecundumvoluntatem.
; Filio autem fpecies, qnia [becies dicit fimrlirudigem,...— so. 3tionem cogno[cendi, € pulcbritudi-— ia.ac c fWemiqueomnia illicongrunusnt, i quie emanat per no- dummatura, — Au ext. wm T ^o Rusrounp£TVAR ÁdArmum.Dicendum m illa apptopriatia Hilarii fuitad explicandum.pet- arum originem, fiue emanationem. Quoniam crgo B |períona Patrisemanatione, & origine caret: ideo id de- buiteiappropriari: quod importat priuationem,pririci- pii. Tale autem eft hoc nomen erernitar. )£ternum enim eft quod principio caret.: Et licet de fno pomine non di- cat nift priuationem initii durationis, per appropriatio- nem amen dicit priuationem omnis principii. Et fic pa- tet prima obiedtio. Spiritus vero fanctus procedit per modum voluntaus,& amoris: & ita debuit ei appropria-| ri nomen quod actum exprimit voluptatis, hocautem efthocnomen vfus. Nam vri eitaffumerealiquid in fa- cultatem voluntatis, fiue ad vtendum, fiue ad fruen- dum. Quoniam ergo affumptioad fruendum eft pera- morem,fimiliterad vcendum, quia amor eft pondus, & ordo: ideo víusrecte appropriatur Spiritui (anco. Et fic patet vltimo quzfitum, fcilicet quod víusaccipitur hic C [non prout diuiditur congafruitionem, fed prout dicic amoris complexum, & actum liberum: Filius vero ema- nat per modum natura: ideo emanat per modum perfe- Qz, & expreífe fimilitudinis. Nam natura producit fibi (imile,& zquale. Etquia habet in ferationem expreffz fimilitudinis, ideo & cognitionis, quia expreffafimilitu-| — deeftratiocognofcendi. Et quia per modum perfecte] fimilitudinis, & rationis, habet infe rationem cogno-]. (cendi, & exemplar omnium: inde eft quod habet ratio- m perfectz pulchritadinis. Quia enim eft perfecta, &| eum quem exprimit, Quia vero rationem cognofcendi habet, & nen vniustantum,fed totius vniuerfitatis:ideo pulchrüm pulchetrimus ipfe mundum mentegerens, vt|— | ait Boetius, pulchritudinem habet in comparatione ad | pora, d, D/omnem pulchritudinem extraneam. Ex his duobus re-| cosfol. li5.,. linquicur perfectiffima pulchritudo. Sicut enim dicit| Merre.s. Auguftinus: Pulchrittido non eftaliud, quam zqualitas numerofa; Quoniam igitüt in comparatione ad Patrem habet pulchritudinem zqtialitatis, quia perfecte expri-| mit ficut pulchra imago: ín comparatione véto ad res| habetomties rationes íecündum quod dicit Auguftinus quod eftars plena omnium rationüm viuentium: ira pa- tet quód in lilio recte reperitur ratio ómnis pulchritudi- nis Eo igitur quo Filius perrhnodum naturzemanat, ha- bet rationem perfecte & expreffe fimilitudinis.Eo quod habet rationem perfectz (imilitudinis, habet rationem cognitioríis: & ratione vtriufque habet rationem pul- chritudiriis; Quoniam igitur nomen fpeciei importat fi- militudinem,& importàtcognofcendi rarionem, & im- portat pulchritudinem, vt fpecies quidem Priami digna eft imperio: ideo elegantilfime appropriatur Filio. 'atet ergo quare illud nomen magisappropriat Hilarius filio quam aliud, quare etiam magis diftinitimaginem peril- , lud nomen quam aliquod aliud.: 2. AD illudergoquod obiicitur quod p maginis refertur ad protorypum, dicendum quod ve- rum eft, fed camen alice: refertur honor, aliter p tudo. Quia honor imaginis, fiue pi&turg ita refertur ad protatypum quod in ipía non cft fecundum fc honor, ficut patet (1i honoretur icona bcati Nicolai. Sed pul- chritudo ita refertur ad protorypum quod nihilominus epulchritudo, honíolum inco cuius eíti-| E eft inimagin mago-' - p» P "MA p 2),0 | Duft. XXXL uis in eo cuius eft, non nifivna inueniatur. Quod patet, m imago dicitur pulchra quando bene protracta eft, icfturedam pulchra, quando reprafentat illunrad qué éft. Etquodifta fitaliarátio pulchritudinis, patet, qui contingit vnam effe finealia: quemadmodum dicitur i- conia beati Ni:olai pulchra, quia decorem illiusréprz- fentat,& tunc placida eft:& imago diaboli pulchra, quá- do bene reprafentar fediratem diaboli, & tuncfeda dinem Filio, magis appropriat füb nomine imaginis qu fub nominc Filii.
(int vnumratione; Sed quodíint vnum re: fed quoniam cüi nonapproprietur alterum, &c.: ARTICVLVS II f Oníequenter eft quaftio principalis de appropria C tione Augiftini quzeft in Patre vnitas, in Filio qualitas, inSpiritu fancto vnitatis zqualitatifq; concor: dia. Et ita hic quzrunturtria. Primo quaritur vtrü Deus poffit dici effe vnum cum creatura.Secundo vtrum crea- [tura poffic dici vnum cum alia creatura. Tertio deratio- ne appropriationis illorum trium. Foto 3 QVESTIO I . As Deus vnum cum creatara effe, dici poffit.
Ad eppo- fitum.
Q Vod. Deus poffit dicieffe vnum cum ereatura, o-| t. Cer.ó d [iéditur per auctoritatem Apoftoli ad Corinthios: Quiadharet Dco vnus ips eft:Si vnusSpiritus, ergo vnum ens,& vna res:& fi hoc:ergo vnum.; 1 rg «:Homo quiadhatet Deo, vnus Spiritus eft: aut] ergo creatus, aut increatus. Noncreatus, quia Deus non eít crcatura:ergo ad minus increatus: fcd Vm inctea- tuseítomnino vnus:ergo homo adharendoDeo eft fim- 4 pliciter vnum cum Deo.
[T EM: Mn extremo:ledS piritus fan&us eft medium vniens vi- ros iuftos, & viri iufti per ipfum vniti unt. V ndeloannes: Vtfnt vnum,ficut & nos vnuni fumus: ergo iuftus vir cü Spiritu fancto poteft dici vnum. $0 4. ITEM: Magisvuitur membrum capiti, quam mem- brum cum membro: ergo cum Chrifti membra fint v- num inChriíto,multo fortius membrum eft idem Capi- ti, fed Chriftus eft capuc non santum fecundum huma- nitatem,, fed etiam fecundum diuinitatem: crgo, &c.
Ioan. 17.d Funda- CowrRA: Exilloverbo quod dicitur inIoann. D 2 Ego & Pater vnum Íumus, impugnaat (andi hzrefim e dr...(245 El Arrianam, & maxime Auguftinus, ex hec concludens contra Ma-| Arrium errare qui dicit Filium aliam habere naturam. Si ximin.li. 5. ergoratioÁn guftiui bona eft,vnum dicitvnitatem in nac40.1.6. |tura:fedtalimodo non eft vnum Crearor cum creatura: | ergo, &c. CHE, I mh; IrrA hocvideturalia ratione, quia qui maxi- me diftant,minime funt vnum: fed Creator & creatura maxime diftant: ergo non poffunt (impliciter dici. v- num. - | Tm IrzM:Sifunt vnum, ergo aliquid vnum:fed fi aliquid vnum fünt:ergo Deus,& creatura habent aliquod com- mune:& fi hzc,vniuocantur in aliquo: ergo cum vniuo- eumfimplicius fit quam que vninocantur in ipfo,aliquid eft implicius Deo. i de Irr:Si Deus & croacura fünt vnum,cut ininfinitum jditt età qualibet, qua ratione dicitut vnum cum vna, & Et poteft ibirepeririduplex ratio pulchritudinis, quam-| icum pnt S Mp vni,& eidem funt eadem, eft.Et idco Hilarius approprians fpeciem, fiue pulchritu- | j.Adillud quod obiiciturquodidemeftborum,kpul-[ chrum, dicédum quod Dionylius non vult dicere quod| ratione differüt,ideo alicui poteft ita appropriari vnum, | B Magis vnitur medium extremo, quam extre- | p Quat DL 7 interíe funt eadem: crgo fecundum hoc omnia (unt v. um, | CoNcrvsro.
Dewr.mon potef! abolute dici vnura cum creatura quas- jtrmnmis in voluntate cum eo conformata: enm determinatione, vau ipi- ritw,petefi dici.
RaissadArg. Dicendum quod ficut dicit Auguftinus, | vi,,,5. ad hocquodaliqua int vnum, non füfhcit contormitas os. 6.7 volunratis, fed neceffe eft prxfupponi conuenientianiin ^4». natura, Cum ergo Dcus, & creatura fumme differant in natura,ideo non dcbentdici vnum, ficut probantratio-| nesad hoc indu&tz.Quia vero viriuftusconformatur per charitatem voluntati diuina, & ei adharet magis quam alicuialiiredte diciturvynum cum determinatione, vtpu- ta vnus Spiritus.Spiritus enim voluntas dicitur, & amor: vndequiadhzret Deó vnusSpiritus eft,quia vnius, &có- formis voluntaciseft. — | t.Ao illud quod obiicitur, eft vnusSpiritus: ergo vna res, dicendum quod ibi eft fallacia fecundumquid, &| Áimpliciter. Nam wie, diftrahitur à ratione fua perhec quod eft spiritiu,& dicitibi vnitatem non per indiuifio- nem fiue vnitatem natura, cd per conformitatem vo- luntatis., 2. Ap illud quadobiicitur, aut vnusSpiritus creatus, autincreatus, &c. Dicendum quod nec creatus, necin- cpeatus.Nam Spiritus non ftat ibi pro fubftantia, fed pro 1&&u voluntatis: & vnusnon importat nili conformita- tem affectus humani ad diuinam voluntatem, fiuc ad di- numamorem,quia amor transformat amantem in ama- tum.
j. Ap illud quod obiicitur quod Spiritus eft medium vniens, dicendum quod vnit quantumad yoluntaté, fed nonquantum ad conformitatem naturz: & non dicun- tur vnum ratione conformitatis voluntatis folum, ideo non valct,quia ligamen Spiritus non eft tota caufa quod fint vnum. . 4-Apillud quod obiicitur quod membra Chrifüfunt vnum,dici poteft quod membra Chrifti non dicuntur v- num impliciter,fedvnum corpus:&ficetiamChriftuscft vnum commembrum: fed hoceft ratione humanitatis] - affumpta, &c. | QVAESTIO IL Ancredhura éum creatura fimplicitet vnum ^7. didpefit. —— Stéph.Brulef's.Sent diff. 51. q.3." Trum vna creatura poffit dici vnum cumalia, &|A eP* V quodficoftéditur hoc modo.A poftolus dicit: Qui plantat, & Um rigat vnum fünt: fed lius erat plantans, vt Paulus: aliusrigans, vt Apollo: ergo ecundum hocpatet quod omnis creatura poteft dici vnum cum a- lia. - aD mu 2. Ir 2 « Auguftinus dicit, & Magifter ponitin litera jiquod rededicuntur vnum, quz conueniunt in natura, j& voluntate: fed hoc habet vna natura cum alia: er- go&c s EE | 1. [rEw:Dominusait:Itaque iam non duo, fed vnaca- to, hzc dicit de viro, & vxore:fed fi funt, & non (unt due:| ergo funt vnum:ergo vir cum vxore poteft dici vnum, & l. 4. ITEM: Ábvnitate principii materialis venit vnitas fimpliciter, quz eft vnitas numero: fed.corpus cft mate riale principium in homine: qui autem adharet meretri ci, vnum corpus efficitur,ficur dicitur:ergo vnum fimpli- citer, & fic, &c. CowTRA: Idem fimpliciter didum, ftat pro codem, iuri " numcto: mU TM NC T — RE 2» M i numero:ergo vnum firipliciter didtum.ftat pro vno,nu* mero:fed dux creátürz tion funt vnum numero quan- cumcurique conueniant:ergo non debent dici vnum.
IrzM: Si aliqua dicutitur vnum propter conuenien- tiam 1n natura, tunc ergo cum homo, & aíinus conueni ant ip naturá, funt vnum: quod non conceditur. Si dicas quod vltra requiritur conformitas voluntatis.
CoNTRA: Cum érgó viri peccatores conueniant & innatura,& in voluntate, ergo debent dici vnum:quod cum non dicantur, non fufficit ergo conformitas nature, & voluntatis.! mE Ir£M: Sihomo ex coniunctione meretricis fit vnum, cum omnis vuitas fit à prima vnitate, hac vnitas erità prima vnitate:fed talis vnitas eft deteftabilis: ergo prima vnitas facit vnitatem deteftabilem; ergo ipfa cft vitupe- rabilis.
CoNcrvsro.
Il4 quanatura, voluntatis, C» operationis conformitatem rc- tinent, vnum poffunt commode dici fimpliciter; aliqua tamen iflarum conditionum deficiente, wequaquam.
Rzsr. Áp Árg. Dicendum quod duz creatura diftin- &z non póflunt habere vnitatem nifi per conformita- tem: quzlibec autem conformitas non facit dici vnum [impliciter, fed illa quz ett conformitas fimpliciter, nou lecundum quid. Ad plenam autem conformitatem re | quiritur triplex conformitas, fcilicet in natura, in volun- tate, & in operatione: & quando illa tria concurrunt ad| C aliqua duo, dicuntur vnum. Sicut Paulus, & Apollo in natura erant conformes, quia vterque homo: in volun- tate fimiliter, quia vterque falutem fidelium cupiebat, aQione fimiliter, quia vterque ad eam procurandam ie exercebat, ille plantaado, & hicrigando: & vtraq; actio conformis, quia vtraque erat per diuini Verbi predica- tionem Verbum enim diuinum primo ia&atum, eft (c- men,deinde accipit irrigationem pluuia.Si autem fit có- formitasin natura folum, non debet dici vnum nili fc- cundum quid,fcilicetcum determinatione diminuente, vtvnum genere, vel fpecie Sifolum in voluntate, tunc funt vnus S piritus qui dicitamorem. Si vnum in natura &voluntate, tunc vnum corpus & vnaanima.Si vnum in natura & actione, poffunt dici vnum cum dcterminatio- ne,vtfornicator cum meretrice poteft dicivnum corpus, tamen non poteft dici vnum fimpliciter,ficut vir& vxor. Nec viti mali ita vnum,ficut viri boni,quia difconucniüt in volitisprincipaliter inten tis. Quilibet enim malusbo- num proprium quarit;& non commune.
Róada-| Exhispatentquafita.Concedendum enim cft;aliqua june. |duodici vnum fimpliciter,(i habeant conformitaté, fic- utdidtum eft, ficut probant primz rationcs tres.
Ap illud quod quarto obiicitur,dicendum quod non concludit,quia fornicator, & meretrix non dicuntur vnü corpus tatione fubftantiz corporalis: fed ratione operis carnalis in quo vniuntur: & dcs noníequitur quod dc- beant dici vnum fimpliciter. | Repada| Apillud quod obiicitur devno in numero,dicendum joeFund. | quod duplex eft vnitas,(cilicet indiuifionis,& conformi- tatis. Vnitas indiuifionis attéditur in vno numero, & hec vnitas eft fimpliciter. Vnitas vero conformitatis non eft invno numere: fed in his quibus contingit aliis confor- mari,vt dictum eft.
Ap illud quod obiicitur,fi propter conformitatem in natura dicuntur vnum, &c. dicédum quod propter cori- formitatem in natura, & voluntate, & in natura non fo- lum fecundum quod eft rei effentia, fed ex qua pullulat pullulans,hoc eitinquátum e(t operationis principium, ficpatet quod homo & a(inus non dicuntur vnum.Patet euam quod mali homincs non dicuntur vnum: quia etfi concordant in fine propinquo & in opere, ditferuntta- men in remoto, quia quilibet quarit quod fuum eft:Du- [fiautem econuerfo: fi enim aliquando diflentiant vo- nes Plena có- formitas uo modofit.
D - Qual.
- Eosdem e A iluntates eorüm in fine propinquo, conueniunt in remoto. A» illud quod obiicitur quod vnitas meretricis nullo modo eftà Dco,ftueà prirtia vnitate, dicédum quod ficjut in peccato eft fubftantia actionis, & hzceftà Deo: & deformitas,& hacnon eftà Deo:ficin vnicate cali intel- ligendum eft, &c.
QVAESTIO III.
4n ynites approprietur Patri, equalitae Filio, Con- cordia Spiritui [andlo.
Petrus de Tarantaf.1. Sent.difl.25.4.7. D E rationeapproptiatienis trium nominum przdi- |Ad eppo- ctorum,& primo de vnitate. Et quod nó fit appro- ficum.
priabilis, videtur, quia vnum, & ens conuertuntur:ergo vnitas, & effentia:led effentia nulli eft appropriabilis: ergo nec vnitas. 2. ITEM fi appropriatur,cum Spiritus fan&us fit amborum vnitas,vt dicic Auguftinus, videtur quod debeat ap- | Lis. de T» proptíari per(ona S |n fancti. £. 3410.3. ;.IrEM obiicitur de zqualitate quz appropriatur Filio.
Nihil enim magis eft indifferens inrebus a qualibus quá ipla aqualitas:ted indifferens non eft appropriabile:ergo necazqualitas eft appropriabilis.
4. IT E M fiappropriatur,debet patri appropria- ri, quia &qualitas non e£ aliud quam.vnum, fiue. vnitas in quantitate:fed vnitas appropriatur Patri: ergo zquali- tàs.
j.Ir£M obiicitur de concordia quz appropriatur Spi ritui fancto. Sienim concordia plures teducit ad vnita tem, videtur potius de proprio facere commune quam de communi proprium: ergo ' appropriari efítde com- n facere proprium, concordia nulli et appropriabi- G. Ir & M videtur quod debeat appropriari Fi- lio, quoniam Filius eft paxnoftra, qui fecit vtraque v- num. | 7.IrgAtPacificansper fanguinem crucis eius,(iue quc Colof-1. € in terris funt, fiue quz in ccelis funt.
8.IrEM obiicitur contra rahonem Auguftini: Omnia a:qualia propter Filium, &c. ergo Pater eft z qualis pro- prer Filium: ergo habet aliquid à Filio quod taltum cit.
9.Irem quaro quam caufam dicit,propter,vtrum cff- ciencem:aut finalem, quamcunque harum dicat, cum tota Trinitas fícefficieris, & finis omnisrei, tam vnitas, quam zqualitas, quam concordia eft propter Patrem, (i- militer propter Filium: ergo nulla eit rauo approprian- i.
Cum Patris per[ona ea fit, antequam non efl alia, C i- "d pj4 non ex alia producatur, earatione preprie [ibi appropriatur ynitas.
Rzsp.ad arg.Intelligendum eft quod ficutappropria- tio Hilarii fuitad explicandam perfonarum originem fic ifta cftad explicandum ordinem. Quoniam igitur perfo- na Patris elt prima;antequam non cit alia, & qua non eft ex alia:ideo appropriaturei vnitas, qua eft prima in u- mcero,& antequam nibil eft in numero.
1.2.3.4. 5 6.7. Ex hoc pateticlpontio ad duo prima quia accipitur hicvnitas fecundum rationem qua dicit primi- . tatem, non eflenciz indiuilionem, quia lic conuertitur cum ente,aut volunrzatis conformiratem,quia fic appro- Irt P ordre m pia. u: | P4 Lib. 1.
priaturSpiritui f(an&to.Vt prira autem, Patriappropria- A cur. Similiter quia perfona Filii fecundum rationem in- tclligendi eft fecunda, & perfecte exprimens Patrem, & hoc facit zquálitatem: 1deo zqualitas rationc ordinis primo reperiturin Filio. Tuncenim primo intelligitur, cum Filius intelligitur nafci, & ex hoc patet obiectum. Quod enim zqualitas approprietür, hoc non eft ratione perito Ícd ratione prime aílociationis,& perfecta. E- qualitas enim tunc primo intelligitur, quando intelligi- tur allociatio: & hzcintelligitur primo in Filio, qui ett fecunda perfona. Similiter quia períona Spiritus fancti fecundum rationemintelligendi cft tertia:concordia autem ponit duos concordabiles, & etiam concordantem, idco primo incipit concerdia,vbi primo intelligitur oriri perfona tertia. Et fic paterillud quod concordia appropriaturalicui [non quia de communialiquid faciat pro- | B prium,fed quia diftin&os cónectit, & hoc fecundum ra- rionem fuz emanationis,quod non conuenit Filio ratio- ne emanationis, fed ratione mediationis,qui1 mediator Dci, & hominis.Ex bis patent emnia obiecta.
8.9. Ap illud vero quod vltimo quaritur, omnia funt aequalia propter Filium, dicendum quod fi omnia, dittri- buat pro creatis, tunc,pripter, dicit caufam formalem ex- em plarem Íecundum rem, & appropriationem, quia o- mniszqualitas habet exemplar in zqualitate Filii, & fic dealiis.Siautem diitribuit pro creatis, & incrcatis: tunc, propter, dicit caufam formalem exemplarem fecundü ra- tionem inteliizeadi appropriatam, quia intellectus no- fter non intelligit equaliratem in Patre,nifi propter hoc, quod habet Filium per omnia exprimentem cius natu- ram, & potentiam, fimiliter, & dc aliis, & cunc propter, non dicit caufam exemplaritatis fecundum rem, fed fe- cundum rationem intelligendi. Et fic non notatur quod Pater habet aliquid à Filio,fed quod intellectus nofter a- liquid cognouit de Patre, per hoc, quod coguo(cit Fi- lium.
] DISTINCT. XXXII.
i: PATER VEL FILIVS PER SPRIRITVM SANCTVM DILIGAT, ET SIT SA.
PIENS GENITA SAPIENTIA, SIMI- LESQVE ALIJE QV £- STIONES, Icoritur quef!to expredictis deducta. Disu 3 um eit emm fupra, atq, fancforum aucfo- t^ RD f ui ": S. vitatibus offenfum, quod Spiritus fantfus ROUMEGed eft communio Patris C Fil, efr amorquo Pater c Filiusfe inuicem diligunt.Ideoquerituryvtrum Pater vel Filtusper S piritum fanctum diligat. Quod vti- que videtur oportere dici fecundum aucforitates fupra po- fitas:qu ibus offenditur, Spiritum Janétum e[fe, quo geni- | tyi à gignente diligatur, geritoremque "fuum diligat. Sed contra:Si Pater vel Filius dicatur dilteere per Spiritii fan- Hum videtur effe per Spiritum fanétum: quia non e$t a- Id Deo ejfe ci aliud diligere fed idem: quia vt ait 4- gafhinustu i. lib. de Trin. Quidquid fecundum qualita- d Us 2^ o tes im illa pmplici natura dii videtur, fecundum e[Jeutia ei ttellieendum, vt bonus magnus,Unmortalis, (api- en; diligens e huit(znodi.!deoque fi Pater vel Filius di- ligit per Spiritum faucium, pe ipfum Spiritum effe vi- detur:neque tantum cjjent 'afuadib- git, fed etiam dono. tem effe relinquitur t faptentta genita fit faptens de 'fapi- liiis 55e entia ingenita. Non ergo Filius dicitur fapientta Det, fA pu :: pud DAICUE L) quam tpfe folus intellicens fit, velJaptens fibi ci Patri 1 Spiriti has ctc. am ap cal rai T ge i, Pati Sententiarum, D zifietanendo eum, aut faciendo: fed nec genitricem, wt E Hxc quazfítio infolubilis eft humarium füperans fen: fum: in qua auctoritates fibi oc- currunt.
Huicqueflioni, cum altitudinem nimie profundittis contincat,id folum re[pondernus, quod Aucuflinusfj- gnificare videtur, fcilicet quod Pater ef Filius (e diligant, e vnitatem feruent non (olum e[fentia fua, fed [uodam Mroprio: quod lieet [upra pofttusm [st gterave tamen nonpi- getsquia [ic expedit. Ait ergo Aug in 8. Db. de Tr.ita: Ma- nifcflum efl quod non aliquis duorum eft, quo Vterá, coninmgitur,quo genitus à gignente diligatur, genitoremqu unm diligat, [rmtd, non participatione, fed elJentia fua, que dono füperiaris alicuius, fed fuo proprio eruantes vii-. tatem pacis. Ecce» bic dicit quod effentia fua, c dono fo feruant vnitatezn. Idem tn 1 Aib.de Ts. att: In illa Trim. tate quis audeat dicere, Patrem nec fe nec Filium, nc Spi- ritum [anctum diligere, nift per Spiritum (antium? Hu aperte o/lendit, Patrem non tantum per Spiritum fantta diligere, non autem fimpliciter dictt Patrem non diligere Ani per Spiritum [ancium. 1 Cito; Vtrum Pater fit fipiens fapientia quam genuit, fic- | dcum, d ut diligit amore qui ab ipfo E procedit, rd It 2n A Praeterea diloenter tnuefligari oportet vtrum paterfa ull H 4 C|piens fet fapientta qua genuit, qua tantiá Filius eit. Quid, s...videtur à ftmilipo[fe probari. Si enirn pater diligit amt moii qui ab ipfo procedit,cur non e? fapientia vel intelligentia, imi p quam ip(e genuit, fapit,vel tntelitgit? Flame queajuone vr- nd " gere videtur yt ait Aug.in 7.lib.de Tr.quod (cripfit Api- iai. olus dicens Cbriflum Dei virtutem c Deifapientum 7 Vbiqueritur;vtrum ita fit pater fapictie ci virtuti fut, eg e v vt bac fapientia fapiens [it quam genuit, d bac vire du potens,quam genuit. Sed ab[rt «vt ita fft: qnia fi beceil ii " iii effe quad [apere,mom per illam fapient:am quam getinit am van ioi piens dicttur pater: alioquin non tpfa ab illo fed ille ab inf jn " eif. Si ento fapientia quam genuit, caufa efl ilv apri gos ens fit,ettam vi fit,ipfa Ll caufa est quod fieri mon poteit, [^ [ I» Ammiai- werte lec, patri dts conditricem patris vlfo modo quifquam dixerit fapientia. Quiderim eft infanius? Ergo c pater ip(a [apientiaei h qua fapiens eff. Filius vero dicitur faptenttia patris, uir tus patris: non quia pater per eun [it fapiens velpetés, fe quia filins fapiemtia C? virtus esl depatre fapittia. C vir- tute.Ex bis ergo patet quod pater nonet fapiens fapientia genita, fed fesp[ofapteutta ingenita.
Vtrum Filius fit fapiens fapientia genita vfum s Verum i dne. ar velingenita. pitt Poft becquerifolet à quibu/dam vtrum film [rt apr- I don illius rtatuve fémplicitate est effentia: ey tamen fm nm Jantum eft fapientia genita, ci pater tantum 5i /fapiestu AME 4ngenita:c? fapientta genita eff de fapientia Ingenta vtl le: "o a fapientta ingenita. Et eymidem fit ibi ejfe, quod | fapien- P7 Qo 7 HACEE mE je Ht. 7s Diftinct. ni Tr. Spiritui famcfo: quia, vt ast AugufIinus tn 15. lib.de Tri- HO Mutage Sp folus ibt Filimeintellicit cf fibi et Patri c Spivitui (ancfo: ad illam reditur abfurdttatem, vtpaternon fft fapiens de fetbfo, fed de filio: nec fapientia faprentiam lgemuerit [ed ea fapientia pater dicatur fapiens tjJe quam leenuit. Vbi epim nones tntelligentia vec fapientia poteft Je[fe. Ideoque [6 Pater nón intelligit tpfe fb, [ed Frlius in- - |tellgit Patri, profecfo filius patrern faptentermn facit. Ftfi beceif Deo ef sed cert C cailli eit effentia que fapi- entiaynonfilsses a patre, qued verum eii, fed Afilio potius ater babet efentiam:quod abfurdiffimum atquefalfi[fi mumefe. Est ergo Deus pater fapteus ea, qtue Jr es, fua dMapientta:cor filins [apientia patris, ef faptens de (apientia que eii pater de quo eH gemttsue filins. Ita Cir patereit inint pater ei? Deusingenitus, eb filiusei? Deus genitus, neque Deus genitus,esl Deus tngenitus, nonideo tamen altus Dess efl pater, altus Deus filtus:fed vnus Deus terque non autem unu. Alius est enim genitus, alius tn- eritus, fed non alius Deus immo vterque vium,ftue ^ vnus Deus.Ita non efi [apientia qentta, [apientiaingeni atre P 4 patre.
An Filius fit fapiens feipfo, vel un t perfeipfum.
Queriautem folet vtrum filius fet fapiens feipfo, «vel er feipfurn. Quidam dicunt multiplicem bicfieri intelli- . gentiam, C ideo diflinguendum fore: ita vt cum dicis ff- Mium effe fapiértems feipfo"velper feipfum; fi fui natnra e effentia (apiemtern intelligas, verus (t intellecus: fi vero Aferpfà vel de fespfo fapientem effe intelligas,fal[rtati fub- ieclam babes intelligentiam. Alt vero [empliciter ci ab[. que determinatione concedunt buiufnods locutiones: Fi- lius eit fapiens per fe, fed non afe, veldefe: e filiuseit » |Deueper fe ct eff per fe, fed non 4 (e, vel deje. Hoc confrr- D 2 . ) — mantesverbis Hilari, quifiltum non fe, fed per fe agcroit lib o.de Trinitate att: Nature inquit,cn contradi- Ga beretice bec unitas eit,vut itaper fe agat filius, ne à fe Agat. Cr SA ron 4 (e agat,vt per (e agat.Intelltae filiu agen- teri e pereum patrem agentem. Non à (e agit.cum pater "meo manere mon[Iatur.Per fe acit curm fecundum nati- uitatem filii agit tpfe que placita funt.Infirmus [jt non a fe Agendo nifi à Deo ipfe agat:non (rt vero n 'vnitate natura, ique aett C inquibus placet non perfe agit. Sicut eo! Inquit, filius perfe agit, fed nona ff fta o filins debet E dict fapiens per fe, fed won 4 fe. Sic ch ipfe per fe Deus eif, vele[je dicenda est, «vt «iunt, fed non a fe vel de fe.
J Ánvnatantum fit fapientia Patris.
Poff bec à quibufdam [olet queri,utrum vna tantum 't fapi£tia patris. Ouod no effe mituntur probare boc smo- do: Filius, inquiumt,e(l fapientia patris getita, qua pater lepiens non eff:efl igtur aliqua fapientia patris, qua fapiés "en c. Eft autem ct [apientia patris ingenita, C ca pater S.Bonau. Tom. 4 | n— E À Vapiensefl. Efe ergo quedam fapientia patris, qa fapies eff: Jeff-non es? ergo vna tantum [apientia patris. Item [apien- XXXIL MAD C ipfa non est illa fapientia patris, quapater fapiens non fia ingenita eff (apientia patris:ei faptentia geiita eff (api- entia patris,non ek autem (apientia ingemla »fapietia ge- mita,non ef! igitur vna tantum patris (apientia. Hac hi« fimilia, tanquarm Sophiflica e à veritate longinqua; leunciisa in T beologtaperitis patentia icem jo indigna aduertentes. Id tamen adticientes, quia vba eit tantum fapientia patris, fed "05 vno modo; edi Nam aptentia patris diciturilla quam genuit ch [apiztia patris| dicttur ea qua faptens efl dtmer[a ef ergo ratto dicfs. Hla e- nir dicitur patris, quia eam genuit: (i ea dicitur (apittia atris quia ea fapit.Vnà eft tamé fapientiapatris, quia fa- pientia genita efl eadem fapientla, C ea qua [apiens eft, ff té &a qtia fapiens eff imtellicatur perfona patris, [iue e[fer- tía patrisquia per[ona patris qua intelligitur cum dicitur (fapientia ingenita, c perfona filii que fignificatur cit di- citur fapientia genita, vnaeademá, faptentia eff, qua ef- fentia diuina intelligitur communs tribus peronis. — TE Quod in Trinitate eft dilectio quiz eft Trinitás:& tamen Spiritus fancus eft dilectio que non eft Trinitas: necideo dua funt dilectiones, itá & de fapientia.
Et ficut in Trinitate dilecfio efl, que eft Pater, Filiua, C" Spiritus fancfus, que ef ipfa e[Jemtta deitatis, eo amen Spiritus [anctus dilecito efl, qua non eff Pater vel Filius, necideo dua dilecfiones nmt im Trimitatequia dilecfeo qua proprie Spiritus fancfus efl,efl dilecfio qua Trimtas efl n0 tanen tpfa Trinitasest: (icut Spiritus [ancius ef efentia qu& Trinitas efl non tamen ip(a Trimitas efl tta sm Tri- |. nitate (api entia efl qua efl Pater Co Filius C Spiritus [an- cIns,que eft effentia diutna:ci tamen. Filius eff fapientia, que nonet Pater vel Spiritus [ancius. Nec wdeo dite (a- pientia ibi funt: quia fapientia, que proprieefl Filius esi faptentia que efl Trittbas, ipfatamennon eff Trinitas, |. ficut Filtus efl effentia qua est Trinitge, ipfe tamen non eft Trinitas.: Quaratione Paternon dicitur fapiensea fapientia quam genuit.cadem videtur debere dici quod non fit di- ligens Pater vel Filius dilectione quz ab vtreque procedit.