SigPhi · Bonaventure

Commentaria in quatuor libros Sententiarum (Opera, tomus IV, ed. 1609)

Page 61 of 82

Cum repetitione fuperiorum confirmat au&oritati- bus Deum cífe vbique áne lo- cali motu. $p.Lg | —Fateamuritaquediuinam naturam pro immen[itate fee nufquam dee/je, eamá, folam optimo tllocaleyn, e^ o- mnino tncircumferiptibilem, mullo concludi oco, fed 4 fi- Mudine, nec locali motu, ed immenfitate, atq, immobil- des 9i | fate fue e[fentia. Vnde Augu[l. ad Dardanum ait: Nn pow quafi [patiofa magnitudine opinemur Deus per cuncia m4 — diffundi ficut fumus, aut lux tla diffunditur: ed potius (eut 165 duobus fapientibus quoram alter alterocorpore » randior est fed/apienttor non efl: na fapientia eJ, nec ejl tn maiore maior,nec vn PNHnore vinor nec Phinor tn v- noquam tn duobus:ita Deus (ine labore egent, conti- "ens mundum, in calo totus eF,im tervatotus, C inv- troquetotus c nullo contentus loco: fed in (eio ubique Tom3.in. Motus. Idem quoque uper Pal. ait: Ad verbum Deiper- iii - (inet mone[fe im parte:fed vbique efe per fetpfum.. Hece- jigerilud: nim eff fapientia Dei, que attingit a fine vque ad finem fiiia Ortiter,non tamen motu locahi: fed imrnobilitate (ui-ve« " qa. VPE moles aliqua (axea impleat aliquem lotum, dicitur quod attingit a fine illius loci u[que ad finem, cum tamen alternm node[erat alter ocupando. Nonergo babet mo- tum localem verbum illud:ch fapientia ida folida efl, c vbtque: Exprediciis innotefatt, quod Deus efl ita vbique er effentia,quod non [patiofa magnitudine diffunditur, necuno deferto loco alium occupat,quia localem motum, nom babet. Ideoque Augu[linus volens pre(cindere a Dei puritate omnem localem motum, ei localem ctr- cum(criptionem potius dicit omnia effe sn ills quam ipfum effe alicubi, mec tamen 1pfum ejfe locum,quinon htom.s. jeff irsloco yia lib.45-quA[l. ita inquiens: Deus monalicubi p) pubs ef. Ouod enim alicubi eff continetur loco, quod contincturloco,corpus eff: Deus auté non est corpue:non ergo a- cubi eff. Ez tarnen quia efl ei in loco non eff in illo funt po- tius omnia quam ille alicubi nectamenita inillo, vt ipfe jt [ocus. Locus enim in [patio efl quod longitudine cr la- titudine, altitudine corporis occupatur sec Deus talea- liquidest. Et omnia ergo trtp(o funt cb locus non eff:lo- cue tamen Dei, fed improprie dicitur templum Dei, quod eocontineatur. Id autem nibil melius quam anima mun da intellioitur? Ecce bic dicit Deui non e[fe in loco. Sed in- tellicendums efl eum non e[fe im loco locatter, fcilicet. quia necciraem[eriptionem, nec localem motum babet.

Oppofitio quia videtur probari quod Deus mutetur loco.

"Ad boc autem folet opponi fic: C uotidie fimt creature, que ante non erant, qc? ineis Deus esf,curm ante non e[jet (eis: efl ergo vbi ante non eratsideod, mutabilis effe vi- detur Sed licet quotidie incipiat effe in ereaturie in quibus ante ron erat: quia ille nonerant: boc tamen fit [mne [ui mutatione qualiter immundo carpit effe quem feit tamen ine (ui vsutabilitate: cb fimiliter demit effe in quibus ante erat [ine [us vnutatione, nec tamen ipfe deferit locum, ed locus defrmit effe S.Bonau. Tom.4.

mn LL LO ac UESNMENNUNNNNNN RR ANE V aon M Difhn&. XXX VIL vnus de Serapbin,. Et Spivitus quidem [ancfus dicitur| A E nev[que ad finem attingere, nontamen (jaciofa magni-|B Párs ll. — 293 Epilogus, vbi exponitur quare in przdictam vencrit diíceptationem.

lám [ufficienter demonflratum e|fe videtur, quo snódo | 4 d.;. oninia dicanture[fein Deo,C Deus in omnibus: quam difceptationermn quafi incidemter fufcepimus,quia id vide- er mai res,crcaquam nofter bn fermo. Differebamus enirn de (ctettia y fine fapientia Dei Ch cum diceremus Deu (Gre omnia:qua[itum ejt, utrum prolef cognitiohem quam deomnibus babet,dicerentur orn- mnia [fein Deo, an aliaratione boc diceret Scriptura. Huius ergo que[lanis occafio in prerni[/am nos dedwxit difputationem.

DISTINCT. XXXVII Quo modo Deus eft inrebus & locis corporalibus.

kt quoniam demonflratum efl ex parte quo modo emnia dicantur e[fe in Deo.

Expofitio textus.

cer egit Magifter, quo modo omnia funt in Deo. |Diuifio, Hicfecundo agit quo modo Deus fit in rebus & in locis corporalibus. Et quoniam ad effe in loco & inre mutabili, íequitur mutatio in eo quod in illo eft, ideo agit de Deiimmurtabilitate quantum ad locum, infra eadem diftinctione:Cumque druinamatura:&c. Prima pars habet tres partes. In prima narrat quo modo Deus eít in locis & intebus,& per auctoritates confirmat. In fecunda nititur doCtorum aperire intelligentiam,ibi: Quo rodo] . autem Deus habitet inbonis,&c. In tertia oftendit intelle- &us noftriad hoc capiendum infufficientiam,ibi:Ex pre- dicli patet quo modo Dews vbique totus ef]. Prima pars habet trespartes. In prima oftédit modos effendi Deum in re- bus. [n fecunda vero confirmat auctoritatibus quod Deus eft vbique per effentiam,ibi: Ne autem iffa quia c«- pacitatem bumana, intelligentie, &c. In tertia oftendit|- quod Deusin folis fan&is habitat per gratiam, ibi:In fan- Ais vero etiam babitat inquibw,& c. Similiter fecunda pars in qua recitat diorum intelligentiam, habet tres par- tes.In prima rationabiliter manuducit.In fecüda ftultam rationem excludit, ibi: Sciendum e[l etiam,quia vt ait Augu- fhnw.In tertia in adfnirationem erigit, ibi: Illud quoque mirabile eff, [acramenta enim diuina magi funt mirabilia qua intelligibilis. Icem tertia parsin qua oftendit infufficien- tiam ad cognofcendum quo modo Deus eftvbique per eflentiam,habet ttes partes. Primo enim oftendit quod intelle&us noftri non fufficiunt. Secundo excludit eos qui prefümptuofe foluunt,ibi: — tamen immen(ain- genio fuo metiri,& c. Tertio vero abiicit eos qui irrationa- biliter quzrunt,ibi: Solet etiam ab ei[dem queri quo modo Deu, &c. Vbioftendit queftionem corum efle friuolam & reíponfione indignam.

Mali vero non funt cum illo, &c.

CowTRA:Videtur male dicere, quia mali funt in Deo, quia in illo viuunt,mouentur,& funt: ergo fi non importatur maior conuenientia per hoc quod eftefle cá aliquo,quam in aliquo, videtur quod ficuc mali dicuntur effein Deo,ita debeant dicieffe cum Deo. Item. Quz eft magis impropria, Deuscft cum malis, vel mali cum Deo? videtur quod hzc, Mali funt cum Deo. Vnde Au- guftinus inlib. Confeff. Mecum eras, & tecum non erá, loquitur pro ftatu peccati.Sed contra: Cum, dicit aucto- ritatem in cafüali,ergo videtur quod melius dicitur ho- mo cum Deo, quam econuerío.

Ras». Dicendum quod hzc prepofitio,cum dicit af- - Ifociationem.In focietateautem contiderantur duo, fcili- Bb; cet mu- / - 294. Lib. I. Sent.

cec mutuum auxilium, & confotmitas voluntatis: quo-j À niam érgo foli boni habent voluntatem conformem,& funt coadiutores Dei, idco de eis folis Mein dicitur, g fint cum Deo, & econuerío,quia tunc hoc quod eftyum, non dicit auctoritatem.Q uia vero malinon conforman- tur,necauxiliantur Deo in fua falute, fed contradicunt, & tamen Deusadiuuat cos in multis,ideo dicit Augufti- nus: Mecum eras, &c.

In fe habitabat Dew, &c. apud fe eff. Dub. 1l.

Videtur male dicere, quiá przpofitiones funt díftin- &iuz, quia cranfitiuz:íi ergo Deus à fe non diftinguitur, male dicitur quod apud fe erat. Situ dicas quod tranfi- tionem folum dicunt quantum ad modum..Contra eft Glof.fuper illud Ioannis; Apud Deum: quz dicit quod, Apud, notat diftinctionem Patrisad Filium. — . |] Rszsr. Dicendum qued Deusnon folum eft in crca- turis, fed etiam apud fe. Vndc Auguflinusinlibro Con- fei. Deuscft in fe vt alpha, & omega: in mundo, vt Creator & Rector: in angelis, vt fapor & decor: inlibe- ratis vel electis, vt liberator & adiutor: in reprobis, ficut terror & horror. Quodobiüicitur quod przpofitio dicit tranlicioaem, & diftin&ionem, dicendum quod quantum eft de virtute fuz fignificationis,non dicit rranítio- nemquantum ad modum: quod autem dicit quantum ad rem,hoccít ratione materiz, fiue terminorum quibus Jadditur.

Que modo Dew babitet in aliquo, &c.

v Videtur non bene dicere, quia habitat in paruulis, qui eum non cognofcunt: ergo non videtur hac ratio con- ueniens.

R £s P. Eft cognofcere atu, & eft cognofcere habitu, & quamuis paruuli non cognofcanr actu, cognoícunt tamen habitu,co quod gratiam habesnt, & habitum virutum, ficut diciturin quarto libro, Quo mode autem vbique fit, intelleiu nén capimue. Dub. ] V.

Videtur falfum dicere, quia quod intelligimus debc- tr rationi, ficut dicit Auguftinus: fed habemus ratio- ncs perquas fcimus Deum efle in rebus potétialiter,pra- fendaliter, & effentialiter. Si cu dicas quod non cem- prehendimus. Obiiciturquod fimiliter necalia qua di- cuntur de Deo, comprehendimus: ergo non magis de hocquam de fupradictis deberet dicere Magifter quod fit incffabile. ] Rzsp. Dicendum quod quedam funt pure inrelligi- bilia, & talibusnon contiadicit imaginatio, fed deficit. Quadam fun: fenfibilía & in talibus fufficit: Quzdam [fant quodam modo imaginabilia,& quodam modo in- telligibilia,& in talibus frequenter intelle&us deficit, & imaginatio contradicit,& deficit,vt cum cogitamusDeü effe vbique,Deum folo intellectu capimus,locum autem imaginamur: & quoniam noflra imaginatio non capit quodaliquod vnum fit in pluribus locis, & intellectus clatitatem lucis non afpicithinceft quod talia nobis non E intelli gibilia iudicantur magis quam alia.

* Spiritus creatus fordibus, &c. — Dub. V.

Videturcontrarium effe ei quod dicitur:Corpus quod corrumpitur aggrauat animam. Et iterum: Anima con- uahit eriginaleá carne, & inficitur ab illa.

R E sp. Sicut generatio vniuoca eft, quz eft fimilis ex (imili,& zquiuoca qua eft rei dilfimilis, ita eit infe&tio (ecundum rationem vniuocam, vt leprofus facit lepro- fum,& fecundum rationem zquiuocam, vt infectio ge- aerat infectionem:primo modo loquitur Magifter, quia anima leproti non eft leproía, fecundo modo obiicitur.

m Mull e Sapien.

* 'haSURNRpR. gr ques. nr - Dii. XXXV1L DNE Cum in Des, inquit,fint omnia que condidit, nen tamen | inquinanteum, &c. — Dub. VI, Videtur male dicere, quia fordes corporales inquinát tes corporales,ergo fordes fpirituales res fpirituales. I. tem fi Deum non inquinant: ergo videtur quod poffet dici quodDeus eft in diabolo: quod eft contra omnem víum. AMT R £ srox. Dicendum quod ficuttanpit Magifter in littera, fordes corporales non coinquinant corpus fpiri- tuale,quianec communicant in materia,necdependent, vtpatetin radio, qui non inficitur fzcibus, quia nec de- pendet,nec cómunicatin tranfímutabili materia, & quoiam Deusneutrum habet: ideo non valet illud. Quod obiicitur quodDeus e(t in peccatoribus, dicendum quod nullum inconuenrens elfet dicere:tamen quia hoc vide- batur fonare in contumeliam, ideo ponenda eftdetec- minatio,ratione cuius fermonis intellectus fanus 3ppa- reat: vt fidicatur, Deus eft indiabolo, vcl in adultero quantum ad coníeruationem natur, ARTICVLVS L AP intelligentiam huius partís quzritur de exilten- tia Dei vbique: & circa hoc tria prncipaliter queruntur. Primo quatitur vtrum effe vbique conuc- niat Deo. Secundo, vtrum effe vbique (it proprium Dei. l'ertio qualiter conueniat Deo effe vbique. Ec quantum ad primum: quia effe vbique p diftribuere pro om- c jnibusrebus, & pro omnibuslocis, duo quaruntur. Pri- mo, vtrum Deus itin omnibusrebus. Secundo, vtrum itinomnibus locis. | QV.ESTIO LI 4n Deu fit in omnibus rebus.

D Vod itin omnibus tebus, oftenditur fic. Philofo-lrana. phusin prima philofophia: Quando aliquid fim- menta plicius, tanto àpluribus indigetur, & in pluribus inuc-|12 44: nitur: fed Deus ett (impliciffimus in fine fimplicitatis,er- goinuenitur in omnibus:íed non reperitur nifi vbi eft,er- go eftinomnibus. | Ire M:Quanto caufa prior, tanto vniueríalior: ergo cau(a prima cft vniuertaliifima; fed quanto aliquid vni- uetíalius,tanto influit in plura:ergo cum prima caula fit vniueríali(ima, influit in omnia: fed omne quod influit in aliquid, eft illi przfens (ecandum virtutem: nufquam enim, & nunquam operatur agens, nii per przíentiam virtutis: fed Deus propter fuam iim plicitatem eft idem quod fua virtus;cum ergo virtus Dci tit in omnibus, & lubítantia eft in omnibus. ;|DIrEM hocvideturperimpoffibile: quia omne quod eft in vnase limitata, ita quod non eft inalia, cft limita- Irum,& artatum:fed hoc eft impoilibile circaDeum:ergo non eít in vna re, quin in omnibus fit.

IT £ «:SiDeuseftin vna re,ita quod non in alia, aut [poteft effe inilla in qua non eft, aut non:fi nen poteft,cr- gonó eft omnipotens.Si poteft e(Te &non e(t; cum res nó] mutetur:ergo mutari poteft:ergo fi Deus non eftin om- nibus rebus, aut non eft omniporens, aut mutabilis, quorum vrrumque eft impoffibile.

t. CONTR A: Quanto aliquid magis feiungitur à/Ad oppo natura tenebro(a, tanto e(t impermixtius, & fub nobi- ficum. liori luce cognofcit: ted Deus Sade cognoícit, ergo maximeà nàturàtenebrofa feiungitur:fcd omnis cieatratene- -— prn WT T EDU to — niani Rom Etexemplum huius apcrum eft in im prcílione forma fipars Ll. Art. KL ratenebra, ergo Deus, aut in nullis, aut in pauciffimis eft A |per accidésrefpe&tu obiecti Refpectu autem fubiedi atiebus cieacis. 2.IrEw:Quanto motor magis diftarà mobili,tanto fufficientius mouet. Vnde fufficientius mouetanima quam forma materialis vel naturalis, & intelligentia quam ani- ma:fed Deus eft motor,& operator fufhcienti(limus; er- go fumme diftatab omni mobili:ergo aut in nullis eft re- bus, aut in paucis.

;.Irew:Omnis virtus vnita plus eft infinita quam mul- tiplicata:fed diuina virtus eft infinitiffima, ergo vnitiffi- ma:(ed quáto aliquid magis e(t vnitum, tanto minus dif- fufum,& in paucioribus repertum:ergo, &c.

4-I TEM: Quzritur quz neceffitas eft Deum ponerein rebüsomnibus.V idetur quod nulla ex patte Dei.Nobi- litatis ef enim in agente,quod poffit agere vbi non eft:fi- militer quod poffit facere effe&tü per fe ftanté: alioquin opera Dei magis funt debilia quam opera artificum crea- rorum,quz faluanturin effe ipfisabíentibus: ergo fi nul- la neceflitas eft, videturergo effe fuperfluitas:fed impof- ibile eft in Deo effe tuperfluitatem:ergo,&c.

ComwNcrvsio.

Dess cum fit fanme fimplex in emnibus eft: quia cum creatu-- r& Yanitatem babeant, ews virtute C pra- fentia conferuantur.

R xs P.ad Árg. Dicendum quod Deusin omnibusre- bus eft,(icutipfe Dauid teftatur, dicens: Si afcendero in caelum,cu illie es, &c.Neceffitas autem exiftendi Deum in omnibus,fumitur tumá parte perfectionisipfius, cum à patte indigentiz rerum. A parte ipfius, propter füum- mam immenfitatem, & fummam poteftatem: & vtriuf- que ratio eft fumma fimplicitas. Quia enim fumme fim- plex eft,ad nihilartaturzideo in omnibus inuenitur tan- quamimmenfum.Q uia fumme fimplex, ideo in infini- cum virtuofiffimum: & ideo virtuscius in omnibus: & virtus idem eft quod fubftantia, & ideo neceffe eft, quod iit in omnibus.Ex parte creaturz eft neceffitas,quia crea- tura haberin fepoffibilitatem,& vanitatem,& vtrriufque caufa eft, quia producta eft de nihilo. " enim creata eft,& accepit efTe ab alio, qui eam fecit efle,cum prius nó ellet,ex hocnon eft faum effe: & ideo nó eft purusactus, quia habet potfibilitatem:& ratione huius habet fluxibilitatem,& variabilitatem, ideo caret ftabilitate: & ideo| non poteft efIe nifi per prefentiam eius qui deditei effe.

gilliinaqua,qua non conferuaturad momenrü "- eate f10illo.Et iverum,quia creatura de nihilo producta eftidco habet vanitatem: & quia nihil vahum infeipfo fulcitur, neceffe eft quod omnis creatura füttentetur per przfentiam veritatis;& cft (imile, fi quis poneret corpus ponderofum in aere, quod eft quafi vanum, non fuften- taretur;Sic & in propofito.

Apillud ergo quod obiicitur de diftantia, & permi- xüone,dicédum quod triplicitet vnitur quid alicui. Aut *ccundum prafentiam tantum, aut fecundum przfen- tdam,& dependentiam,;aut fecundum przícntiam,&dc- pendentiam,& concomitantiam in materia. Primo mo. do eft radiusinaere: fecundo modo animain corpore: tertio modoliquorin liquore. Quod primo modo eft in aliquo, non permifcetur: (militer quod fecundo modo eft; non permifcetur proprie, fed folum quod tertio. Et pumo quidem modo cft Deusin rebus,non fecundo, vel tertio.

1. Àp illud quod obiicitur de diftantis Motoris à mo- bili,dicendum quod eft diftantia per abíentiam: & hac Impedir,& nó iuuatad motum.Et eft diftantia per inde- pendentiam, & hzc iuuat:quia quanto Motor pe:fectior eít & abfolutior, minus depeudet, & eft fufhicientior, & hoc modo diftat etiam Deus prafens.

j. Ap illud quod obiicitur quod virtus vnita eft magis infinita, &c.Dicendum quod vnitio virtutis qua facitrad eiusmagaitudinem, per fe attenditur ref»ec&u fubiecti, mA. — - tenditur pet fubiecti fimplicitatem: refpe&gu autem ob- iecti per indiftrantiam a virtute, quia virtustanto poten- tior,quanto obiecto prepinquior. Quoniam ergo virtus diuinain fubftantia c(t (impliciffima, & nunquam à (ub- ftantia elongatur,ideo in multis eft infinitiffima,quia vpr ^- f nitifima in multis,vt in vno: vbiq; enim eft centrumillius potentiz,ficut dicitTrifmegiftus.Quod vltime obii- citur iam folutum eft,quia neceflitas eft ex parte Dei, & creaturz,ficut vifum eft.

4. Qvop ergoobiicitur quod agens creatum vbi non eft, operatur, & effedum producit qui fine ipfe ftat, di- cendum quod non eft (imilein Deo. Nam íi attendatur hocin artifice creato, hoc venit ex defectu perfe&ionis, quia enim agens creatum limitatü eft, & differta fua vir- tute,poteft — pet virtutem vbi nó eft. Rurfus, quo- niam agitex fuppofitione & nó poteft in totum, ideo cf- fectus non totaliter dependetab ipfo:Deusautem habet conditiones oppofitas, quia infinitus, &idem eftin eo virtus,& fubftantia, & retum producit, ideo non cft fi- mile.

QV.ESTIO I.

4n Dew fit vbique. Alex. Mlenf1.5.3.4.0.Memb.s, Et t.Sent.dif!.37.q.2.rt.1.

Ad Quaf.

incident.

Trum Deusfit vbique localiter, id eft, vtrum fit in! Fanda omnibus locis. Et quod nor, videtur. Boetius in: libro de Trinitate: Deus ita effe vbique dici videtur, non quod in omniloco, fed quod omnino in loco effe: non poteit. "T Ire hocipfum videturratione,quia, ficut vult Dhi- lofophus,locus ad locatum magis comparaturin ratione forma quam in ratione alterius generis cau£e: fed Deus eft forma excellentiffima,ergo refpectu eiusnulla cft for- ma;ergo nulluslocus. | IreM alia ratione videtur, quia quadruplex eft condi- tio lociin refpectuad locatum, fcilicet continere, falua- re,menfurare, & terminare. Continet, vt vas. Meníurat, vt quátitas. Saluat, vt natura. Terminat,vtfinis: fed Deus fecundum nullam harum conditionum 'comparatur ad locum:ergo,&c. | IrEM:Prima & propria patfio effendi in loco eft dimen- fio:érgo quod magisrecedit à dimenfione, minus eft in loco: & quod maxime, minime: & quod omnino rece- dit, nullo modo eft inloco: fed Deus eft huiufmodi: er- 1.CoNTRA per Hieremiam dicitur:Coclum,& terram egoim Ariani omne quod eft in loco ipfum implendo, eft inloco fecundum quod locus. mE 2. 1r EM hoc videturiatione,quialoci fecundum quod locus eft indigentiaad locatum, vt ab ipfo repleatur:fed omnis creaturavanitas, vanitas autem nonimplet nifi per veritatis przfentiam:ergoad hoc quod locus repleatur, Ineceífe eft Deum adetle:fed hoc pofito,ponitur Deus eí- (e inloco,vt locus eft. t. 3.IrEw: Maior eftindiuifio forms ad materiam, quam locati ad locum:fed forma non vnitur materiz, nec per- [manet,nifi perDei prefentiarn:ergo multo mirius neclocatum loco:fed quia per Dei prefentiá forma vnitur ma- teriz, Deus eft in qualibet re, vt natura: ergo cum perDei prafentiam vniatur, & faluetur locatum inloco, Deus eft in loco vt eft locus.

4. Ira: o Bb 4.

menta. Beetise ad Symmat.

circa maed, Ariflot. a. Pbyf cont. I4. Ef cadl.cdt ss.

Ad eppo- fitum. Hier 244 t A rh 296 Lib. I. Sent.

Íccüdum tem pus:íed Deus perfc&iffi me cít praíens cui- libet rei: ergo fecundum locum,& tempus, fed qua funt przíentia fecundum tempus,funt in codem tempore:er- go & illa qua funt przfentia (eccundum locum, füuncin eodem loco:fi ergo Deus eft praíens omni loco,Deus cft inloco,nontantum vteft res,fed etiam vt eft locus.

CowcrvVvsio.

Dew cum ab alio nun conferuetur neque men(urabilu fit,lo- £o non ambitur:eil ramen in omni loco,quia per pre- fentiam fuam fupplet leciis- digentiam.

R zs r. ad Arg. Dicendum quod triplex eft conditio fecundum quam comparatur locatum ad locum.V na fe- cundum quam locatum excellitur, & hzceftproprietas faluarionis.Si enim locatum indiget loco, & locus com- let eius indigentiam,& conferuat naturam, & (ecundü m proprietatem fola corporalia funt inloco, non au- tem fpiritualia, quia non sip enel influentiam à loco cerporeo. Alia eft proprietas, fecundum quam locatum equatur & proportionaturloco, & hzc eft proprietas commeníurationis, & fecundum hanccóditionem pro- rie corporalia funt inloco: quia illa funt commentura- b. lia, vnde circumfcribuntur. Spiritualia autem minus proprie:nam non funt iid uv ar irn partiü, funt tamen diffinibilia refpectu totius. Tertia eft condi tio, (ecundum quàm lecatum excellitlocum, videlicet quod per fui prefentiam replet, & fuppletindigentiam loci.Locusenim fine locato priuatus cft,& indigens, fic- ut concauitas oculi (ine organo. Quoniam ergo Deusa nullam creaturam com paratut, necfecundum rationem inferioritatis,nec zqualitatis,fed füperioritatis,& excel- lentiz: Deus noneftin loto quantum ad primam, & fe- cundam proprietatem, fed folum quantum ad tertiam, fcilicet quod per przfentiá fuppletloci indigentia. Nam ocatum per przíentiam replet diftantiz vacuitaté:Deug autein per prefentiam replet vacuitatem effentiz, & illa quidem fine hac effe non poteft.

Soluio | Exhispatetrefponfio ad obieQa. Nam rationespro- xi ois: bantesDeum effe inloco,vt eftlocus, procedunt fecun- Aie dum tertiam conditionem, vt patet: rationes vero ad oppofitum fecundum primam & íecündam, fcilicet falua« uonis, & terminationis, ARTICFVLYFS$ IL dieere quantum ad fecundum articulum quaritur. Vtrum effe vbique ft proprium Dei. Et quia proprium eft quod foli conuenit, & femper, idco quantum ad hoc,duo quzruntur.Primo, vtrum effe vbi- P conueniat foli Deo. Secundo, vtrum conueniat ci eroper/fiue ab aterno, QV ESTIO I An effe vbique foli Deo conueniat. lex. Alenfes 1.p.4.6. Membres. E ST bom.r.p.q.9.art.4. Scot. 1. Sent. difl.37.4.2.art 2. Scot. in Report.1.Sent.di[l.37.4.nica. . ZEgid.Rom.t.Sent.difí.57.p.2.4.2. Richard..Sent.di[l.37.4.3. Mltifiodorenfts 1.Sent.c.15.3.1.

Steph.Brulef.1.Sent.difl. 37.4.3. Petrus de Tarantaf. 1.Sens.di/l.35.q.5.

Funda. |f7X Vod foli Deo conueniat, videtur.Auüguftinus in limenta. bro deSymbolo:Vbiq; effe eft Deum effe, fed nul- licreaturz conuenit Deurh effe,imo hoce(t Dei propriif- fimum:ergo nulli creature conuenit effe vbique.

Lib.c745| [r&y Ambrofiusin lib.deS piritufandte: Cum omnis x A IrecE ft prafentia 8t fimultas fecundum locum, & |À Creaturá certis fuac nai ture (ic circumferipra limitibus,el- fe vbique, & in omnibus rebus Dei virtutis eft, & domi- nationis eft proprium. J EE IrzM hoc ibus videturrationé, quia omiriis creatuta! ng, eríecxiftens & in fe,cft hocaliquid: fed omne quodeft pra ci i aliquid eft fingulare, & omne fingulare eft hic, & Santa, nunc, & nihil tale natum eft effe vbique:ergo folius Dei efteffe vbique. | IreM:Conditio eft qua Deuseft vbiq;, conuenitDeo rátione fuz immenfitacs: fed immenfitas eft proprieras (olius Dei, quz nulli creatura poteft conuenire,ergo nec effe vbique.

niam vniucr(ale cít femper, & vbique, & camen non eft |tun. B| Sritudicasquod eft vbique refpectu fuorum fingula- rium,& non fimpliciter.Obiicitur cunc quodaliquid eft vniuer(ale cuius fingularia funt vbique:& impotfibile cft aliquid fieri quod non fit eius ingulare, vel in fingulari: vt hoc vniuerfale fub(tantia:ergo eft vbique.

2, Ir x M obiicitur denumero, quieft in omnibusen- tibus,& nihil peteftfieriin quo non fit numerus, & prz terea in omnibus entibus eft vnus numerus: ergo cum numerus non fit Deus, efle vbique non eft proprium fo- lius Dei.

S1 dicas quod noneftibitotus,íed fecundum partem, n.i; obiicitur de voce quz eft in auribus diuerforum tota, &| ^ in toto a&re,efto quod vox effer ira magna, quod. perto- tum mundum audiretur, tunc effet vbique tota, & vna prolatio:quia fi multz, cuminfiuita fint partesaeris, & ;| vox ficin qualibet parte:tuncergo infinitz fünt vocesa- Cu:quod eft impoffibile.. | j.Irkx obiicitur de anima quzeftin qualibet partea-iDif24; nimalis tota,vt fupra monftratum eft:efto ergo quod fic- 94.

retanimal giganteum ita magnum quafi totus mundus, tuncanima eflet vbique: ergo quod non fit, hoceft propter defectum corporis, & non fuum, $1 dicas quod effet in pluribustanquam in vnoloco, vnde nunquam vna anima eft nifi in vno corpore: Obii- citur de corpore Chrifti quod totum & integrum eft in diuerfis altaribus diftinctis.

4. IrzM obiicitur perrationem. Cum enim denatura fingularis fit effe hic & nunc, tamenalicui dat Deus fem- pereffe,vcangelis:ergo pari ratione alicui dabit effe vbi- que cünq; eft vnum,& alterum:fed humana natura,& diuina in Chrifto infeparabiliter funt vnita: ergo vbi eft diuina, eft & humana: fed diuina natura eft vbique: ergo & hu- mana.Etíic,&c. | Comwcrvsro.

Soli Deo proprie c finguleriter conuenit effe vbique, Gr nibil aliud à Deo, vbique poteit effe.

Rzsr. ad Arg.Dicendum quod effe vbique, ficut di- cunt fan&i,conuenit foli Deo proprie & fingulariter, ita quod nulli conuenitalii, nec intel igi poteft conuenircfi recte intelligstur.Nam Deus dicitur effe vbiq;, ita quod ex parteDei intelligitur identitas, & toralitas,ex partelo- ci pluralitas,& vniuerfalitas, Perconditionem identita- tusexcluditur vniuerfale, quod quamuisfitin ompibus fingularibus, tamen fecüdum aliud & aliud (uppofitum, &ta numeratum. Perconditionem toralitatis excludi-, tur numerus.Nam quamuis numerus fit vbiq;, tamen ii cundum aliam & aliam partem. Per conditionern plura- litatisa parte loci excluditur Spiritus creatus, qui quáuis fit in pluribus partibus corporis, non tamen in omnibus. nifi vt vnitis. Per conditionem vniuerfalitatisexcluditur corpus Chrifti fub facraméto,g; quamuis fit in plurib nó Solotios. tamen eft in omnibus,neceffe poteft, quia hocíolü con- *'& pater ucnit C1 fub facramento.Etita patent puma inftantiz. iiid n n— p— —Ào a mh Qvop | *- 1. Cox TR A: Hocobiiciturdevniuerfali, quo-|Ad oppo.

TW.

V CE e. Replic. yrs kt i DIN "v ^as on Due p e.

s.

ue.

m. i 3 Us Yu b " Ad oppoi 2 4 b l L (o [Nei .[multatem locorum, & hoc repugnat creaturz, &ideo td d: fpirituales perabftraQionem, vt vniuerfale & numerus, Do Els. | ita poffunt effe in pluribus propter communitatem ad pus Deus fuit fe Pars IL. Art. II.

Qvo» tamén'ebiicicur de voce,intelligetidum quod À generatio fenfibiliumin medio cít per diffufionem,vnde non numeratur vox ficut neclux nifiad numerationem fuíceptibilis: vnde quot funcaures, tot funt voces, quo- niam vox inaere erat multiplicabilis, & non multiplica- ta: & idco patet quod nec tota vbique ante numeíatio- nem, ficut neclux diffufa, nec eadem vox poft numera- tionem, & ideo exemplum de cxiftentia vocis non eft multum fimile. | Ap illud quod obiicitur quod Deus dat fempiternita- tem,dicendum quod tam effe vbique,quam femper,im- portat quandam infinitarem, & infinitas fempiternitatis eft infinitas durationis,quz eft fecundum potentiam, & hzc repugnat creature, quia non impedit durationem creaturz effe finiram a&tu,& infinitam potentia, & ideo omni durationi creature neceffe eft aliquid adiici. Sed efle vbique, dicitimmenfitatem actu, quia importat finon poteft ciomnino communicari: communicatur ta- men fecuridum poffibilitatem creature, fecündum quod participat maius & minus de navura fpiritualitatis- Nam nihil eft omnino fpirituale,nifi folus Deus,ficut dicitAu- guítinus de Moribus Ecclefiz: Solus Deus eft incorpo- reus,quia omnia replet. Creature autem quadam funt plura,& itafecundum fui plurificationem.Quadam fpi- rituales funt per feparationem à materia corporali, vt a- nima, & ifta funt in pluribus, tamen non muluiplicatis. Quadam autem [piricuales pervnionem,vt corpusChiri- ti eft cibus fpiritualis animz, quamuis fit verum corpus, & ideo quali eft medium interanimam, & Deum, & id- coinquantum cibus plus fapit naturam fpiritualitatis, & ideo elt in pluribus, vt funt pluraloca, non tamen in om- nibus:quia ratio cibationis non íe extenditad omnia, & lic patet quare fub facramento eft in pluribus 4-Qvo» obiicitur de infeparabiliter vnitis,(oluendum eftper interemptionem, cumalterum excedit alterum, vt patet in genere, & fpecie. | j.Qvop obiicitur per vnionem.Homo eft Deus,dicen- dum quod hoc incelli gitur pér communicationem idio- matum.Similiter &efle vbique conuenit peridiomatum| communicationem. |: QVESTIO lL.— An t[Je vbique ab eterno Deo conueniat. D * Petri de T'arantaf.1. Sent.difl.37.4.5. TEN effe vbique conueniat Deo femperfiuezter- naliter. Ec quod fic videtur, quia ficut femper fé ha- betad p vbiquead locum:fed ante omne tem- mpet,ergo anteomnem locum fuitDeus|.

vbique. E | | 0: 1. Ire M: Propriüm Deieeffentialius ei conuenit, quatn propria paffio alicui fübiecto:fed propter neceífariá con. uenientiam paffionis ad fübie&um; diftributio fuppoófi- torum includit diftributionem temporum, vnde dici de omnieft, quod non eftin quodam fic, in quodam non, necaliquando CH iet a nó,fed in quolibet, & fem- ptt: ergo fimiliter hoc quod eft voig, includit fempiter- nitatem:ergo efTe vbique femper conuenit Deo, ergo abi. &tetno..

s IrEM:R es fantin Deo, & Deusin rebus,fed res funt in Deo ab zterno:ergo a relatiuis cü dicantur h vcad có- uertentiam, Deus eft in rebusab aterno, fed non nifi in omnibus:ergo,&c.51 dicas quod nó dicütur correlatiue. CourTRA: Cumdicitur Deus eftin rebus, non fignifica- turtefpectus, nec dependencia Dei ad res, fed rerum ad ^ - 3 C femper, importat diuinam immenfitatem fecundü dura- Wow we mbi Deurti: ergonihil aliud eft dicere, Deum effe in rebus; quam res efle in D&o.

4.IrEM:Si Deus nonfuit vbique ab zterno, & fuit,er- gofuit alibi, quam vbique, & modo eft vbique,ergo mu- tauit locum: ergo in Dco eadit mutatio: fed hocfalfum, ergo primü. St tu dicas quod mutatio eft in connotato, CoxTA A:Cum dicitur Deus eft in loco, non riotatur effectus, fed (olum Dei przféntia: ergo videtur quod fe- cundum hoc non fignificetur mutatio ia connotato, fed folum in ipfoDeo:teftat ergo per impoflibile,quodDeus| eft vbique eternaliter.

CoNTR A: Vbique prefüpponit vbi, & vbip nitlocum,& locum non eft ponere;nifi ex cempore:ergo & Deum effe vbique, non eft ponere nifi ex temporc.

Ir£M bene fequitur: Deus eft vbique, ergo cft in coclo: ergo deftructo contequente,deftruitur &antecedens.fed ab eterno non fuit in celo:ergo,&c.

IrEM benefequitur:Deusceftvbiq;,ergo in ifta domo: fed ifta domus non fuit nifi ex tempore, & poftinitium temporis,ergo & efle vbique, Funda. jn LA phun CeNcrvusro.

Effe vbique,conuenit Deo eternaliter, prout dicit pre[entialita- temdiine immen[itetu per quam efl prefens omne ei quod . eff, fite ibi, fiue aliistemporaliter vero prout con- gotat lecum certum fiuerem.

Rxsp.ad Arg. Dicendü quod effe vbiq; dupliciter po- tefLaccipi de Deo, (icut & effe femper. Vno enim modo, «tionem, & fic idem eft quod zternitas, & conuenit Deo eternaliter. Alio modo corinotat fimultatem temporis, & lic conuenit &id principio temporis.Sic cffe vbiq;, vno modo importat przfentialitatem diuinz immenfitatis, per quam eft prafens otnni ei quod cft, fiue fibi, fiuc alii, & ficidem e(teffe vbíque,quod Deum effe immenfum. t.Er fic conuenit Dco zternaliter,& fecundü hoc pro- cedit prima ratio. Alio modo prout connotat locü crea- tum,fiue rem.Et fic conueniceiab initio rerum, & loco- rum propter comnotatum, & conuenit femper, & adhuc eft propriim,quia conuenit foli,& femper vno modo,]i- cec non aternaliter:ficut etiam eft in demonftratiuis. Er fic proceditíecunda ratio.Et ifte modusaccipien- di Deum effe vbiq;,eft vitatior, & fecundum hunc mo- dumnon onueniteizternaliter, — | 3.Qvop veroobiicitur contra hoc,quod conueniat e- ternalirer perfüam cóuerfam; dicendum quod nó eft fua conuería.Cum enimdicitur quod res funt inDeo,hoc in- telligitur ratione exemplaricatis, & nihil cónotatur actu: (cd cü dicitur Deus effe in rebus, cónotatur aliquid crea- tüm.Nam nihil eft in eo quod non eft:ergo fi Deuseítin rebus & locis,res & loca (unt: nón ens tamen fecundum le benc eftin exemplari tanquam in principio. Vnde hec: Deus eftinrebus,non eft conuerfa huius,res func inDco, fed hzc: Deuseftexe mplarrerum, & vtraque eft vera z- cernaliter. Et huius, Deuseftin rebus, conuerfa eft, res continenturáDeo,& conferuanturabipfo. —— 4-Ap illud quod obiicitur quod fi Deus non fuit vbi-