SigPhi · Bonaventure

Commentaria in quatuor libros Sententiarum (Opera, tomus IV, ed. 1609)

Page 62 of 82

ue,& modo eft,ergo eft mutatus: dicendum quod non lequitur,quia hocnon eft propter mutationem Dci, fed rerum. -.-— Qvop obiicitür quod vbiq; nó connotat effed&um,fed| Ad Replic, folum pratfentiam: dicendum quod prafentia importat habitudinem ad duo,fcilicet eius qui prefenseft, & cui eft prefens,&ideo poteft elTe inceptie ratione rei cui pre- fenseft,non noui effectus. | Qvo» obiicitur ad oppofitum,procedit fecundü quod | 1...vbique connotatlocum creatum. 7 J. lad argum. Qvop tamen vltimo obiicitur non valet,immo eft ibi pro tün- fallácia àccidentis, ficut hic:Ifte triangulus incipit habe-| dam. tres: rion ergo omnis triangulus Íempet habuit tres: quia non fuit diftributio de tribus vt nunc, fed vc (impli- citer, &c.

' AR TI- ARTICVLVS II E tertio artieulo principaliter queritur/fcilicetqualitct Deus fitin rebus.Et circa hoc duo quaruntur.

[Primo quaritur, vtrum Deus itin omnibus rebus aqualiter, fiue vniformiter. Secundo quaritur quibus modis, & qualiter Deus fitin rebus.

QYESTIO I An Dew equaliter fit in omnibus reb. - [alex Alenf-t.p.3.9.Memnb.z. Richard.1.sent.difl.37.4.2. Stebb.Bridef't.Sent.diifl. 57.4.6. Petrus de Taranta(. Y. Sent d:fl.37.4.5.

Éinds: Vod fit vnifottaiter, videtur, quia ficut dicit Dhimenta. ^ lofophus: Prima caufa vno modo fe habet ad om- Prop.24.6^ nia, licet omnia non habeantfe vno modo ad ipfam: fed 12-Metaph. | mnia inDeo funt vniformitet,quia funt vita,& creatrix m Jeffentia:ergo multofortius Deusin omnibus rebus eft c- qualiter & vniformiter.

I r £ «: Quod eft vbiquetotum, eft zqualiter & v- niformiter: fed cum Deus fit fimpliciffimus; eft vbique totus, ergo zqualicer & vniformiter efti omnibus rc- Ir£w:Vnicuiq; reiintima eft materia & forma:fed for- ma non vnitur materiz nii mediante appetitu, appeti- tusautem ortum habetab effentia:fed hoc non poflet ni- fi pez Dei pre(enciam: ergo Deus magis eft intimus omni rei quam fua forma: fed forma vnicuique rei eft (um- me intima.ergo Deus intimior iatimus, e(t intimus cui- libet: fed quod habet effe in intimo, eft vnifotmiter: er- go,Xe m FM "n IrrMi:Hocoftenditur per impolfibile:quia i Deus nó eft zqualiter in rebus: ergo cum magis intime eft in vna [quam inalià, ergo in aliua non eft fumme intima: ergo aliquid eft in reintrinfecum in quo non eft Dcus: ergo . ' [Deus noreftinomni quod eft: fed hoc eft impoflibile, ergo & primum.

QUEM t. SE D contra: Omnequod recipitur inaliquo,eft ibi Arifor 3d, Pt modum recipientis, & non recepti: fed creature non ani. 18. Boer, lunt &qualiter capaces Dei, ergo nen eft qualiter in eis in y. de conf, Deus. profa-a. 2, ITEM: Sicut fe habet intelle&usad primam lucem, Íicens ad primam effentiam, & viuens ad primam vi- tam: fed maior intelle&us magis participat diuinamlu- cen:ergo perfectius ens,& perfectius viuerisdiuinam ef- Ícntiam & vitam: etgo Deus perfectius eft in vno quam in alio, | | j.Ir£M:Exiftentia Dei inrebus eft conferuatio rerum: (cd non emnesres equaliter conferuantur, ergo non eft xqualiterin omnibus.

4.IrgM cum Deus fit vbique,folum dicitur habitare in fuftis: fed hoc noneffet (i equaliter & vniformitereffet in omnibus:ergo, &c. | | CoNcrevesrio.

Deu fecundum pre[entialitatem vniformiter efl in omnib rebus, (ecndum vero connotationem effectus c impreffionem fue fimilitudinis; : | difformiter.

Resr.ad Arg.Ad predicterum intelligentiam eftno- tandum quod Deum effe in rebus dupliciter poteft in- telligi.V no modo vt idem fit quod effe przfentem cuili- betrei,non connotando effectüm: & fic vniforiniter eft iti omnibus rebus, co quód intimus eft cuilibetrei, & fumme przfens, & totus in qualibet re. Alio modo po- teft connotare effectum; ficut artifex dicitur inartificiá- Ergó curn ifta differant genexe, & fpecie, debenrfecun- | ^ RENE Pars 1l. |.

to effc per connotationem effc&us, & per imprefhionem (ag fimilitudinis: & lic cum vni creatura plus det quam alii, magiseftin vna quam tn alia. Et hoc poteft effe du- pliciter,fcilicetexten(iue quantum adeaqua habent el Íe diuturnius, vtin corpore incorruptibili plus quamin anima fenfibili. Vel intenfiue quantum ad ea quz ha- bent effe nobilius, vt in anima fenfibili, quam in corpo- reincorruptibili. Vel vtroque modo, vtinanimaratio- nali, quam in córpore corruptibili, His vifis patent ob- iecta ad vtramque partcm. Proceduiit enim his duabus viis vt patet; exceptis duabus primis ad vtramque par- | cem, mE ur T | | Qvop enimobiiciturquodDeus vnifotmiteríchabet Adags | | ad omnes res, fi intelligatur vniformitas ex parte diuini] Funda. | elfe, verum cít:fiautem intelligaturex parte effectus, fa]-| ment. fum c(t.Quoniam Deus vniformiter & ftabiliterexiftés, cxtera mouet, & multos & varios effectus producit, & cfficiendo diuerfa in rebus,facit quod res non fe habeant|. vnitfonniter ad ipfum. Quoniam ergo cum dicitur Deus ell; in rebus,yno modo connotaátur effedus, álio modo non:ideo vno modó conceditur quod fit vniformitera lio modo non. Siiniliter econuerío cum dicitur, omuia! (unt inDeo, vno modopoteft connorari effectus, ficut patet in przdeftinatione, & reprobatione, & fic non eft vniformiter:alio modo non connotatur effectus, & (ic v- niformiter. | Á Qvo» obiicituriterum ad oppofitü quod ómne quod|dzar, |: | recipitur,eft per modum recipientis:dicendum quodve-[inoppt |.: rum eft, vbi receptum dependet recipiente, vtfpeciesá - .|virtute cognofcente: in propofito autem non ficeft. Vn- is C | dediuina effentia exiftensin re, non accipit modum ei, '& fic patet illud. | QVAESTIO IL - 3b Quibu tod Dew invtbu effe dicatur. Alex. Alenfis Lp.4.0 Meimb.t. S.T ho.t p.4.8.art.3.

Vibus modis, & qualicer fit Deus in rebus, Etaffi- | d eype- Q gnat Magifter duplices modos exiftendi Deumin hram. rebus.Et vnum thoduüm áccipitab Auguftino de przfen-| Epl. | tia Dci adDardariütn, qui dicit quodalitere(t Deusin o-/77 | mnibus creatüris,aliter in fanctis, aliter in Chrifto per v- hionem. Alium modum accipità Gregorio qui dicit fu- perquintum cáp.Cantic.quod Deus elt in rebüstriplici-] scs.» ter, Ícilicetpotentialiter, przfentialiter, & effentialitet.| mentre. Quatitür ergo de diítin&ione, füfficientiá; & erdihci- fid i» er | ftorum modorum.Etobiicitur contra affignationé Au-|,, i v | guftini:Aut enimaccipiunturmodiil]i quantum ad diui- 5,5 | 1 | nam fubftantiam,aut quantum ad creaturam, aut quan- | Merad. tum ad effectus.Si quaritum ad effe&is,cum innumera- | biles (ant modi effendi. Si quantum ad creaturam fufci- | pientem:cum folum d uplex fit fufcipiens,fcilicet natura,| | & voluntas, videtur quod tántuiii duo fint modi, fcili- | cet per naturam, & per gratiam. Si quantum ad Dei (üb- | (tantiam:cum in &anon cadat diuerfitas, erit tantum V- nüsmodus, - — IreM ficut órátio eft effe&us fuperadditus natutz, ita operatio riraculofa:ergo ficut in habentibus gratíam eft aliter Deus quamin nori habentibus, ita & iri ie in qua|. operatür miraculófe, vtinafina Balaam, eritalio modo effendi;;; Ire MÍicutgratiagratum faciens eft (üpra naturam,tta ' gratia gratis data,vt prophetia,ica etiám poena, & gloria: dum hoc Art. 1I.

guit Magifter fufficienter.

IrzM obiicitur contraaffignationem Gregorii: Aut e- nim illaaffignatio eft fecundum effectus, aut conditio- Ines & proprietates Dei.Si fecundum effectus: tunc cum effentia nullum connotet effectum, nondeberet poni. Sifecundum conditiones Dei:fed nó tantum eft Dei po- e etiam fapientia, & voluntas:ergovidetur quod infuflicienter affignet. | IrsM videturcíle prepofteratio in ordine. Nam fecun- dum rem & rationem intelligendi, effentia przcedit po- tentiam,& pecentia przíentiam:ergo male ordinat.

ITE verborum inculcatio videtur:quia in Deo idem eft potentia, cflentia, & prafentia: quzritur ergo diftin- io.

CeNer"vsro.

Vtraque affignatio modorum e[fendi Deum invebus comuenien: ella la qua eff Augu[lini, quam que Gregoráj:illa enim rejpicit diuerfitatem modorum effen- di in rebus, bec conditiones corum- dem modorum.

Rzs». Ad Arg. Dicendum quod affignatio Auguftini refpicit diuerfitatem modorum effendi Deum in rebus: » (ed affignatio Gregorii refpicit conditiones modorum Aupifini | (fondi, Vbicunque enim eft Deus fiue per natutam, fiue fpe pergratiam, eft eflentialiter, tides olm prafentialiter.Diueríitas autem modorum cílendi accipitur penes diuerfitatem effectuum, & non qualemcunque. fcd folum trimembrem. Quidam enim eft effectus fecundum quem comparatur resad Deum per modum exeuntis: & hiomnes continentur füb modo naturz, excenío nomi- ne.Quidam per modum redeuncis:& hic eft eflectus gratiz inchoate,vcl confümmatzsvt glorie: & quantum ad hunceft fecundus modus effendi. Quidarh eft effe&us lecundum quem comparatur creatura ad Deum, vt per- ueniens, vel perficiens:& hicefteffe&us vüionis, in qua vniuntutin vnitate perfona creatura, & Crearot, vt homo & Deus. Quoniamergotres funt modi effe&uum, fecundum quos creatura diuerfimode comparatur ad Deum:ideotantum tribus modis dicitur eífe in rebus. Ex primus quiattenditur quantum ad exitum, affimilatur linez rectae. Secundus quantum ad reditum, linez reflexz. Teraus quantum ad perfectionematlimilatur citculo.Et primus quidem modus fimiliseft linea: fecundus, quia includit primum, fimilis eft fuperficiei:tertius, quia Cilof. 2.) verunque, (milis eft foliditati.Et ideo optime dicit A po- ftolus quod in Chrifto tota diuinitas habitat corporali- ter:eft enim perfectillime ineo, quia eftad modum cir- culiqua eft figuraperfe&ta,&per modumaltitudinis que e(t quantitas perfe&a. Ex his patet füfficientia, & diftin- ctio, & folutio obiectorum. Aflignatio autem beati Gre- gerii accipitur quantum ad conditiones modorum-ef- lendi.In hisenim tribus circumloquitur beatus Grego- rius perfectionem medorum exiftendi Deum in omni- busin quibus eft hoc modo. Aliquid enim eftinaliquo lecundum przfentialitatis indiftantiam: vc contentum in continente, vtaqua in vafe. Aliquid fecundum virtutis influentiam, vc motor in mobili, Aliquidfecundum in- umitatis exiftentiam,vtillud quod eft continens intra, vt anima in corpore.Et omne quod perfecte eft in re,neccef- (ceftee quantum ad hanc triplicem conditionem, & hocmodoeft Deus, Et ideo dicitur effe potentialiter, peras effentialiter: quiafecundum prafentia- itatisindiftantiam, fecundum virtutisinfluentiam, fe- candum intimitatis exi(tenriam, & fic patet diftinctio, fufficientia, & ordo. Quoniam (ecundum rationem in- telligendi eonditionesiftz e habent peradditionem, & ideo bene ordinat beatus Gregorius primo prafenriali- ter, &c.Aliquitamen huiu(modi conditiones volunt di- ftinguere penes fubftantiam, virrurem, & operationem. Sed licet modus exiftendi effentialiter refpondear (üb- 4 4 Affematio Gregori.

* ——MMÉÍPrest dum hoc diuer(i medi effendi diftingui:ergo non diftin-| À | (tanti, & potentialiter virtuti:tamen prefentialiter piincipaliter non refpondet operationi: nam przfens eft ali- quis alicubi, etiam fi non operetur. Aliqui accipiunt pe- nesgenera caufarum. Sed necillud videtur conueniens, quia effentialiter confiftere,non connotat genus caufali- tatis, Aliqui penes Trinitatem veftigii, fcilicet modum, fpeciem, & ordinem:fed omnia hac pracedit effentia fe- cundum rationcm intelligendi.

DISTINCT. XXXVII. PARS II. DeDeiimmutabilitate quantum ad locum. Cumque diuina natetra veraciter, C» e[fentialiter.

Expofitio textus.

Mir oftendit Magifter qualiter Deus fit in locís, & inrebus omnibus, & quoniam ad exiftentiam in lo- co fequitur circumícriptibilitas,& locabilitas in creatura locata:ideo intendit hicà Deo has conditiones remouc- re. Ec diuiditur hzc pars in duas.In prima oftendit Deum |Diuifío. incircumfcriptibilem, & immutabilem. In fecunda vero concludir,& per auctoritates confirmar, ibi: Fareamwr i- taquh diuinam naturam, &c. Prima pars habettres partes. Inprima oftendit quod imtnobilitas, & incircumícripti- bilitas conuenit Deo. In fecusda hoc remouet à natura Angelica, & omni natura creata, ibi: Spiritus vero creat quodammodo,&c.In tertia ponit opinionem quorundam, qui dicuntSpiritus creatos non moueri loco, nec effe lo- cales,ibi: De mutatione vero loci, &c.In quarta fam cóclu- fionem inferc,quod folusSpiritus increatus eft incircum- fcriptus, ibi:Sunt ergo Spiritus creati, &cc.Item fecunda pars in qua fuá refumit conclufioné, vt addat, habet tres par- tes.In prima concluditpredeterminata,& auctoritatibus confirmat.In fecunda vero mouet oppofitioné£, & foluit illam,ibi: 4d boc autem folet opponi.In tertia breuiter -—- gat przdeterminata, & oftendit rationem fitus prefencis | capituli;ibi:Iem fufficienter demonflratum eff.

Nequedimenfionem babet ficut corpus, Gc. Dub. L1. — Videtur male dicere, qüia dicitur: Vt poffitis compre- hendere cum omnibus Sandis,quz fit longitudo, &c.& Gloffa exponitillud de Deo. | Rs». Magiíter loquitur proprie ad literam, fed Apo- Ephef.3. d ftolus loquitur metaphorice. Vnde multipliciter expo- | iucurilla verba.In Deo enim longitudo eftlonganimi- tatis,lacitudo charitatis fublimitas mifericordiz, & pro- fundumiuf(titiz,fiuc fapientiz, quantum ad Dci iudicia.

Moutt etiem per tempus Cr locum creaturam corporalem.

Ds. 1I.

Videtur mala ifta diuifio Auguftini:Primo quia àPhi- lofopho ponitur nulla mutatio fecundum tempus. Et i- terum fua diuifio non videtur fufficiens, quia Philofo- phus ponitfex fpecies motus.: | Rssr.Dicendum quodfecundumPhilofophü omnes Hiftor. fpecies motusad huncduplicemmotum reducuntur, fci- | p5y.conr. o. licetad motumad fitum, & ad motum ad formam: Au-| 49.5.5. de guftinusautem motum ad fitum intelligit per motum 77424...fecundum locum,quieft entis completi, & perfecti, fiue din de innouatione circa qualitatem, fiue proprietatem fub: flantiz,earenus qua ad (itum*ft,ni(i pariter it ad formá: motum autem ad formam, qui füubdiuiditur per quinq; fpecies, comprehendit fub mutatione fecundum tem-| e ipus:propter hoc,quod defe dicit menfuram variabilem, & rei variabilis. Vnde omnem mutationem, quz eft fecundum proprietates rei abfolutas,& intrinfecas, (iue fe- 'cundum qualitates corporales, fiue fecundum Ípiritua- les, vt funt affectiones in animabus, ipfe vocat mutatio- ;nem fecundum tempus, & ita patet ratio diuifionis, & fufhicientia.

300 Lib. I. Sent.

Spiritualis autem creatura per tempta mouetur.

Videturfalfum dicere, quia fpititualis creatura men- (utatur euo, cum fit perpetua: ergo (1 mouetur, non per tempus mouetur,léd per zuum. | Irx M intelle&us Angelicuse(tdeiformis, ficut vult Philofophus:ergo intelligit in inftanti, pari ratione, & af- ficitur: non ergoin tempore. Prxterea, tempusper prius e(t menfura motus primi mobilis: ergo illud folum men- (uratur témpore quod (ubiacet illi motui:fed tale non eft Aügelus,neceius motus;crgo, &c.

R £s r. Ad przfens notandum quod cempus vno mo- do diciturproprie,&fic dicit menfuram rei mutabilis inquantum mutabilis,tamen fub ratione continui: & quo-| B f.

niam motus primi mobiliscft motus maxime euidens,& continuusinter omnes: ideo tempus hoc modo dicitur proprie elle in primo mobili,ficutin fubiecto,in quo pri- mo cít,& in quo primo apparet. Alio modo dicitur tem- pus menfura cuiuslibet rei mutabilis,(ecundü quod mu- cabilis, fiuc moueatur inftantanec, fiue continue, & fic noi tantum e(t in motu primi mobilis, & in his, quz ei (ubiacét,fed ctiam in omni creato,circa quod accidit va: » [riatio, & fic eft in Angelis. Et per hoc patent obic- Ga. — Quod enim obiicit de zuo, dicendum quod zuum eft menfura Angelorum quantum adeffe fubítaniale, quod eft inuariabile,& incorruptibile:fed tempus quan- tum ad proprietates, quz variantur, & quadam (übito, quadam fücceffiue, ficut patet in. Angelis per natu- . |rampaulatim intendialiquam affectionem, & fic patent catera, In duobw fapientibus quorum alter altero, &ce. Dub. 1V.

Videtur fal(um dicere quod eadem fapientia eftin [duobus neque maior,neque minor,quia (apientia eft ac- cidens,& qualitas fapientis,& accidens per fubiecta nu- meratur. "E Rzsr.Dicendum quodad hoc volueruntaliqui dice- re quod cadem fapientia creata effet in duobus fapienti- bus, & hoc dant intelligere pet duas fuppofitiones. Vna eft quod fpeciesrei in anima non differant pereffentiam áre extra. Aliafüppofitioeft quod cádém rem nofle pof- fancduo fapierites, fcilicet vnum enunciabile quod di- &um cft fingulare, & hoc vltimum non indiget perfua- fione: fed prius quod fpecies inanima non differat à re cxtra fecundum effentiam, oftendunt fic, quia pereadé, res cognofcitur, per que res habet effe:fi ergo performam (uam habet effe:ergo & cognofci, & forma rei vere eft in anima:& cum intellectus fit fciens per illam formam, & contingat aliquos duosomnino idem fcire, & cogitare, illanon efttantum veráforma, fed etiam vna. Et quod hocverum fit, períuaderit per hoc quod fi forma poteft fecundum veritatem con(milem formá in rnateria pro- ducere,& feipfam facere in aliena materia, quare non eft fimile in anima,quz habiliot eftad recipiendum? Vnde ^. |&hoédicuntfen(iffe Auguftinum. Vnde dicunt quod uf: 44 (3pientia noneftad modumaliarum proptictatum. Sed Dard. epift. puc pofitio deuiat ab Auguftino, quia Auguftinus vult, GEI umaER t Ambr li. de bs) | a 2H Spiritu [an-| conuenit vni, & eidem creatura, nifi per miraculum,& ilo €.749.4- ideo pofitio ifta fuper falffim fundatur, & fundata eft. Quiafi veritas afinielfet in anima, quare non diceretur 4- nima efTe alinus? Et iterum.Si effet veritas, adhuc noh ef- (eceadem,quiá nulla forma cutn generat fe.generat fe o- fünino eandem:fed de neceffitate plurificatureflentia ín generante,& generato, przterquam in Dto: & ideo non valetad propofitum. Et ideo (ecundus modus dicendi Auguft. «d; eft quod Auguftinusin telligit de fapientia incceata, qua Dard. cpifi. eft in (apientibus, & attingit vbique propter íui mundi- 3740". iciam.Sed cum Auguftinus intendit ponere exemplum À increaturis,non videtur adhuc hoc efle fecundum eins D E & aliiSancti quod effein pluribus omriino diftinctis nó|: Dift. XXXVIL intelle&tum. Er iterum ipfe dicit quod ipfa fapientia eft equalis in duobus,qui funt xqualíter fapientes, nonau- tem in aliis:ergo videtur loquide habitu. Et ideo efl ter- tius modus quod ipfe loquitur de vnitate per conformi- tatem.Sed illud adhucnon eft fufficienter dictum, quia tunc maior eflecin duobus, quam vno, ficut patetin duobus diuitibus qui tunt in diuitiis conformes, &equa- les.Propter hoc dicendum quod fimilitudo, fiucinten- tio in anima habet comparari ad animam, in qua eft, & ad illud cuius eft: & quoniam ertum habetàb eo, cuius e(t, &ad illud dicitur:ideo timilitudines vnius rei ipani- mabus pluribus,quía in vnam,& eandem veritatem du- cunt, c(t cantum vna, quantum dua: hinceft quod per comparationem adiillud, cuius funt, habent vnitacé, nec maius funt duz quam vna, fimiliter nec fapientia. Sed in comparationc ad animasque perillas cogno(cunt;habet pluralitatem, & plusfunt dug quam vna, & ideo patet quod non poteft poni ómnino fimile, quia res ditfeiunt ab intentionc,fiue fimilitudine fua:in Deo autem in quo non differunt, patens eft, quod vnus poreft effe in mul- tis, & fic patent cztera obiecta.

ARTICVLVFS I.

D intelligentiam huius partis, duo principaliter -quatruntur.Primo quaritur de incircumferiptibi- litate, fiue illocabilitate Dei. Secundo, de mutabilitate Spiritus Angelici per locum: hzcenim duo profequitur in littera. Quantum ad prímum articulum, quarun- cur tria. Primo queritur, vtrum Deus fit localis intralo- cum. Secundo, vtrum fit mutabilis de loco ad locum. Tertio, vtrum fit feparabilis loco, fiue fit extra omnem locum.

Qv.£STIO IL An Deus fit lecalig.

Vod Deus fitlocalis,oftenditur hoc modo: Effe in|Ad oppoloco, & efle locatum conuertuntur:fed Deuseftin ptum. loco, vtin pricedentibus probatum eft, ergo! Deus eít ni " locatum:fed omnelocatuüm eft locale: ergo Deus eftlo- |,,4 calis.

1.IrzM quod eftín vno loco tantum,locale eft:ergofi plus poffunt omnia locá,quam vnum: & magis fapit aa- turamtei quod habet effein toto, quá quod in parte ha- bet: multe magis eft locale quod eft in omniloco:fed Deuseftinomniloco,quia vbique: ergo videtur maxi- me effe localis.

3r £ M Deuseft vbique:ergo eft hicríed quod hic eft, eft inloco determinato:& qued eftinloco determinato eft locale:ergo,&c, 4: I E « Deus eft inloco aliquo determinato:aut er- go fecundum totum, aut fecundum pattem: fi fecundum partem érgo habet pattem & partem, quod eft inconue- niens. Si (ecundum totum, fed quod fecundum totum eft in aliquo, comprehenditur ab illo, & quod compre- henditur ab aliquo loco determinato, eft locale: ergo Deus eft localis.

CoNTA A: Magifterin litera: Localis non eft,quia pe- nitus non circumícribiturloco.

I 1 2 x ratione ptobatur fic: Nihil dicitur tempo- rale, nifi quod cxceditur à tempore, Temporalia enim in tempore funccorruptibilia: ergo nihil dicirur locale, ni(i quod excediturà loco: fcd Deus non excediturálo- co:ergo,&c.

ITEM locus eftaccidens:ergo non denominatillud ni- fiad quod comparatur, vtaccidens: fed ad Deum nó po- teft comparari, vt accidens:ergo non denominat Dcum: ergo Dcusnon eft localis.

Quindi pup 09 BER PD rrt agi torto oct, ]TEM Arifotin | Ir&M locuscftquantitas continua diui'ibilis, panctus|A pesic-t 4 autem eftprincipium quantitatis indiuiliuilc:ergo magis quARIO.

Dars Il.

conuenit cum Deo punctus, quam locus quantum ad proprietates: fed Deus non dicitur punctualis, nifi improprie,& falfo:ergo non debet dicilocalis.

CowNctvsro.

Deis, quoniam fic prefens efl loco, vt nibil ab eo omnino reci- piat, fed folum eius indigentiam repleat, detque ei vir- v tutem continendi, localis won eil.

R 15s». Ad Arg. Dicendum quodlocale dicitur quod fequitur leges loci, ficut temporale quod fequitur leges temporis.Leges autem loci funt quantum ad atum con- | s tinendi, meníurandi, taluandi, terminandi, fecundum quas locus fc habet ad locatum per modum impartien- us, & locagum fehabetad locum per modum f(ufcipien- tis. Ec quoniam Deus (ic eft przíens loco, vt nihil ab eo omnino recipiat: fed folum eius indigentiam fuppleat, & det loco virtutem continendi, & locato virtutem re- plendi.Hinceft quod Deus nullo modo dicendus eftlo- calis, (icut dicit Magifter in litera, & rationes ad hoc in- du&z concedenda funt. | 1. AD illud ergo quod obiicitur quod effe inloco, & efle locatum conuertuntur, dicendum quod conuertun- tur ratione materiz circaipfum corpus, tamen ratione virtutis vocibuli non.Nam hzc determinatioin loco,ad hoc quod habeat veritatem locutio, non exigit, nec po- nit nii przfentialitatem, & indiftantiam: fed effe loca- tum poaitambitum, & continendam, effe locale ponit idoncitatem ad proprietates loci,& indigentfam aliquá & idco hec conceditur:Deus eft inloco,quamuis aliquid habeat impropriecatis: propter hoc quod hac przpofi- tio, n, vidctur importare continentiam ambientem: fed hzce(t magis im propria: Deus eftlocarus. Et adhucifta cit plus impropria: Deus eft localis, & idee non eft reci- ienda,fed exponenda. 1. Ap illud quod obiicicur:Quod eft in vnoloco,eftlo- cale;dicendum quod illud eft, quia locus fuperexcellit i- píam locatum, Vnde illud determinat, & diffinit, fed quandoett, in omnibus, ipfum fuperexcellit omnia lo- la Écideo fuper hocnó tanturn poflint omnia loca, quátum pote(t vnus locus fuper illud quod eft rantumin vno loco: & ideo non eft localis dicendus Dcus. 3. ADillud quod obijcitur quod Deus elt hic, &c. di- Cuncnrerec aC WRR SC RO WINS AM eR E€ D ONENRAESEEOUNRGGEGCYOUEN IRCND A VrH E VEDRXG AC VUE LS IOE UR PgePA E ENERAG MECS cendum quod, / c, potcitreneri dupliciter. Aut demon- | ftraciae canzum,aut derionttratiue, & difcretiue. Si tanuum derzontaatiue:ficverum eft: Deus eft hic,quia non creurie, talium ctt effe hic, & nenfequiturex prima, & nocicniu procedit (na tatio.

4. Ap illud quod quaritur, aut Deus eft(ecundum cotum, &:c. dicendum quod in Deo funt fimul (implici- tas & infinitas: quando crgo apponitur circa Deum no- meniiporrans totalitatem, poteft dupliciter apponi, veitauione ümplicitatis, & (ic priuat pattem, & partem & lic ügnificatur per nomen, Torsss, vt fi dicatur: Totus Deus: quoniá Deus in omni loco (umjlex eit:X quod-|.

libet eft capax fimplicitatis diuina: ideo ratione fimpli- cicdris Deus eft in quolibet totus. Potett iterum totalitas apponi ratione infinitatis: & hocfit peraduerbiitm: vc fi &icatur;Deus ett tocalicerinloco hoc, fiue fecundum to- tum,& lic cum diuina infinitas à nulloloco includatur: Deus in nullo loco eft fecundum totum. Quando ergo jin aut fecundum partem, auc fecundum torum, icendum quod non diuidit per immediata, quia Deus non fecundum partern, quia fimplex:nec (ecundum totum, quia infinitus:& ideo dicendus eft totus in quolibet loco,non ta- mcn totaliter.

Kk x »?

S.Bonau, Tom.4.

Har So NPUNNESE NEN a EE DERE IGECELLRDEABAC HERES OURLRRUS QUOD ERE A RIO I TERCER NES Art, I. Quat. 1L.

Claccidens.

3OI QV.ESTIO II. An Des fit mutabili fecundum locum.

Trum Deus fit mutabilis (ecüdum locum. Et quod| Fundanon, videtur fic. Magifter in litera dicit, & accipit In ab Auguftino fuper Genefim:Deuseftin omnitempore,|,,,, & in omniloco:nontamen mouetur perloca, vel tempora. | | IrzMratione oftenditur, quia motus eft aQtus imperfe&us: fedin Deonulla eft imperfe&io: ergo necfecundum locum mutatio.

Ir£M peromnem motum aliquid acquiritur: fed Deus nullum locum poteft ácquirere,quia eft vbique:ergo impolffibileeft,Deum fccundum locum mutari.

Irt nobilior difpofitio eft quies quam motus, fed uod nobilius eft, Deo eftattribuendum: ergoimpoffi- bileeft Deum fecundum locum mutari:fed temper quie- cit. t.CoNTR Aper Áuguftinum 4d Orofium:Deus mo- uet fe finc tempore & loco:ergo videtur quod Deus mo- ueatur:fed perfectiffimus motuum eft motus fecundum locum:ergo,&c. 2.IrxM Itidorus: Cum fit illocalis Deus,localiter ta- men ambulat in SanGis: ergo faltem videtur mutari per ;.|rEM hoc videtur ratione, quia mmouentibus nobis. | 4riffot.in mouenturea,quz in nobis funt. Hoc dicit Philofophus, 'prad. ca. ds l dicit propter formas,qua non funtin vno determina- ripe M te:ergo fi Deuseft in nobis, Deus mouetur in nobis fal- " tem fecundum accidens.: 4.Ir£M quamuis Deus quantum ad exiftentiam, pe effentiam nó determinet locum, tamen quantum ad ha- bitationem diffinitecft in aliquibus, ita quod n6 in aliis: ergo faltem quantum ad hunc modum ett mutabilis.

Couwervsro.

Dew propter fuam fummam immenfitatem, vel ing- piat vel definat effe in rebus, nullo mo-.— de wutabilis eft.

L. nad Rxsr.Ad Arg.Dicendum quod ficut dicit Magifter in litera,Deus nullo modo mutatur perlocum: & hoc verü e(t, quia nec perfe, nec peraccidens mutatur: & hoc eft propterfüummam immehfitatem,quia adeft omnibus, & nulli abeft. Et(i incipiat effe in re, vel definat, hoc folum eft fecundum rei mutationem, non fecundum murtatio- né eius. Vtputa, f1aere illuminato intelligatur cteari cry- ftallus,radius incipit effe in co:& cryftallo amoto, definit eífe,nulla fa&a mutatiene in radio. | 1.2. AD illud ergo quod obiicitur quod Deus mouet fe, &c.dicendü quodAugultinus non dicit mpliciter quod] 4, 5, mouet fe,fed cum his additienibus, (ine tempare, & lo-| Ges. ad ir. co. Et quoniam omnis fnotus fecundum Auguftinum|//a. co.aa. comprehenditur fub mutatione (ecundum rempus, & 224^ (ecundum locum: ideo tantum eft hoc, quantum eft di- ccre,moueríe fine motu, & itá nó mouetur vere, necim- plicatur contradidtio.Sed cum in motu fint duo, fcilicet quodeft a&tus,& quod eft variatio,fiue imperfectio, vult dicere Auguftinus quod mouet fe fine motu, quia fem- pereftina&u,fed non ita ina&tu im perfecto, imo perfe- &o. Quod dicit Ifidorus, eft intelligendum metaphori-| ce,vel caufaliter,quia fanctos facit ambulare, id eft, pro- ficere de virtute in virtutem. | ;. A D illud quod obiicitur quod mouentibus nobis, | 4,5, T^. &c.dicendum quedillud non habet veritatem nifi inil- .lis,qua fant in aliis per dependentiam, & diffinitionem, Vndequia radius eft in aere, & non dependetab acre,id.

Gc pies.

co non j32 Ditt. XXXV 11.

eo non mouetur ineto acre: & quia animacftin manu, |Ajfinite dimenfionis: & quod commenfurat fe finito eit nec diffinitur manu:ideo no mouetur,mota manu. De? autem non dependet à rebus, ncc diflinitur:ideo non moueturad motum rerum.

4-Av illud quod ebiicitur de habitatione Dei, dicen- dum quod determinate eft in aliquibus non ratione im- menfíitatis,fed ratione influenti gratiz, & ideo non de- cermnatur ipfe Deus,fed effectus tantum: hineeft quod non perífe,necperaccidens mouetur nec moueri poteft, quia nullo dependet,nec dependere poteft: à nullo dif- hnitur,nec poteft difiniri; & nonfolum non eft poffibi- le,fed etiam non intelligibile.Obiiciet autem aliquis fic: Intciligamus corpus egrediá loco nullo intreeunte,tunc remanet vacuum:aut ergo ibi eft Deus,aut non.Si fic: er- goineocít quod nihil elt, quod ftultum eft dicere. Si nó eft, & ibi prius fuit:ergo videtur efle mutatus, faltem per accidens:ergo videtur quod Deusexeat cum re, & cum re alia ingrediatur,quia fires tantum exiret, Deus exiret. Adhocrefpendeo quod fi per impoflibile ponatur, lo- sum euacuari, tunc remanere intelligitur capacitasloci priuata; capacitas aliquid eft, & in illa Deus ett, priuatio autem nihil eft, & inilla Deuscffe non poteit: non eigo definit Deus effe ab co,quod remanet poft receílum cor- poris,íed cum respriuatur, aufertur comparatio cius ad Deum. Qaod enim nihil cít, nutfam habet comparatio- nem:fed cum res mouetur, Deuvi nou dimittit, necad Deum accedir,nec Deus cum re venit;quia ficeftinrze,vi it extrarem iacm,rd«o necres eum dimicrit,nec nouum inuenit. Ec hoceltiacelligibile, ti quis poteft incelligere quod Deus fit fimplex, & infinitus, & immenfus.Quia e-.

nim eft immenfus,ita eft intra, quod extra: quia fimplex, fecundum vnum & idem eft intra, & extra: idco mec di mittitur, necacquirituraliud in re, necab ipfo ituradi- píüm,nec dimittitur, vcalibi,& alibi inueniatur.