$. Ap illud quod obiicitur quod potentia dicitur per- fecta etiam lii hi facia:ergo, &c. dicendum quod non eft (imile de a&u faciendi rclpectu potentiz, & fciendi refpectu intelligentiz. Nam facere e(t actus vt actus, &vt egrediens,qui non facit perfectionem:fed conlequitur, & eiatteftatur:fed fcire eft a&tus vt habitus,qui (ignifica- tut vt perfc&io potentiz. Quoniam ergo diuina intelli- gencia eit perfedtiffima:ideo nó tantum cognofcit aliqua: fed omne quod poteft cognoíci, non autem facit omne quod potett fieri. | 6. Ap illud quodobiicitur vltimo quod veritas crea- curz nihil facitad primam veritatem,&c. dicendü quod verum eft:& ideo eque nobilis & perfecta erat prima ve- ritasante creationem veritatum aliarum ficut poft:fed ta- men ponere quod aliqua veritas fit, & non ic à veritate aterna,eft ponere primam veritatem non elle fum má fic ponerealiquam veritatem effe, & non effe cognitam,tol- li rationem perfedtz veritatis, vt eft ratio cognofcendi: &ideo patet quod de perfectione fumme veritatis eft co- gnitio creatura, ficut & potentia producendi.
QVAESTIO IL An Deu cegnofcat omnia alia fe, Alexand. Alenfis 15.9.23. Mti nb. 4. art. 4. Scott i.Sent. d;]l 39.4.1. JEgqid. Rom. 1. Sent. diff. 39 p.2.4.2. Richard. 1. Sent. diff. 39.4.2. Thom.4rg A.Sent.dift.39.q.1.A7t.4..
ra -- jos.
Petrus de Tarantaf.1.Sentd:1.39.q.3. D Ato quod Deus cognofcat alia à fe, quzritur vtrum | Fond, cognoícat omnia alia à fc. Et quod fic videturau- menta, Goritate Hieremiz: Prauum eft cor hominis, &c. &|Hitrz.) poft: Ego Dominus (crutans corda, & renes:fed nihil in- certius, nihil oeculrius nof(tris cogitationibus: ergo fi has cognofcit,& omniaalia.: Ir£M omnia funt nuda & aperta oculis eiusad quem nobisfermo. Et iterum: Viuuse(t fermo Dei & efficax, víque ibi, & non elt aliqua creatura inuilibilis in confpe- &u eius. | IrrEMperIoannem:Dominetu omnia nofti.
Ir £M Auguftinus de Trin Nihilfitvi(bile necin- telligibile, quod non deaula interiori atque inuilibili uai Imperatorisaut iubeatur, aut permittatur,íecun- dum ineffabilem iufticiam paenarum & przmiorum, & gratiarum & meritorum, Etfihoc: ergo omnia co- gnofcit. | Ir£M ratione vidctur:quia quanto fubftantia eftfpiri- cualioratque fimplicior,tanto plutium eft cognitiua:fed Deus eft íubftantia fimpliciffima & fpiritualitfima: ergo eitomnium cognitiua.
IrEM Deus eft Creator, & remunerator: fed inquan- cum Creator eft artifex, inquantum remunerator iudex: led peifectusartifex cognofcit omnia producta, perfe- &us iudex omnia remuneranda:fed omnis creatura fpe- ctatad artificium, & omne bonum & malum ad iudi- cium:ergo Deus omnem creaturam cognofcic, & omné bonitatem,& maliciam.
ITEM impoffibile eftaliquid effe in quo non fit Deus|Dif.p. per przfentiam effentiz,vt fupra probatum eft: fed cui- 242 cumque prafens eft per effentiam, & cognitionem: ergo impoffibile eft aliquid Deo effe incognitum.
1r £M fieffetin vnareita quod noninalia, effet eius effentia limitata:ergo (i ita cognofceret quiod aliqua ef- fent incognita,e(let cius cognitio limitata & artata,X it Cep tti.
imperfecta.
I. SED contra: Omne nobilius Deo eftattribuendá:|M oppo fed quzdam melius eft neícire quam fcire, (icut dicic Au- pus gultinus in Enchir. ergo neceífe eft ponere quod Deusil- ie la non ciat. | ;. Ire M intelle&usnofter propter fui immateriali- ratem non intelligit fingularia,. Vnde vt dicit Dhilofo- io phus, intellectus eft vniuetfalium,& fenfus tingularium. p rs Sed diuinus intelle&us multo magis eit immarerialis |y;,,, quam nofter: ergo fi nofter non inielligit (ingularia, nec tor.;.
Cuhgusr ex LPby4- 3. Ir & M nofterhabitus fciehtialis proper fui certr- tudinem non elt nifi necetlariorum, & non contingen- tium:quia dicit Boetius quod fcientiaeft eorum qux fui] - immutabilem exiftentiam fortiüncir. Si ergo diuina co- gnitio eft multo certior quam noftra fcientia, patet, &c.
4. Ir E MficutDeusdicituromnifciens, ica c(t omni- potens:fed potentia mali non eft de omnipotétia. necde perfedione pozentiz naturaliter: ergo (imiliter cogtitio malinon eft de perfectione fcientix:ergo,&c.
j. Ir£M hocipfum oftenditur auctoritatibus. Et pri- mo auctoritate Abacuc; Mundi funr ocult cut Domine.| 7. Ir£M quz neceffitaseft,Deum ponere cognofcere omnia. Et videtur quod nulla: quia cognitio noítra non minus dicitur perfecta finon cognoflcit vnam mufcam: fi ergo diuina cognitio multo minus perficitura (cibili 16 erit imperfecta fi non cognofcit ifta vilia.
CeNcrvsrire Deiis cognitione fimplici notitia omnia cognofcit bona, C mala: approbationis yerotantum bena.
Rss£.ad Arg. Dicéndumad intelligentiam obiecto- rütn quod in Deo eft cognitio approbauonis,& fimplicis | noti 00M NUS gem iL 2S jd :. Art. L. Hu E riam voluntatis. Hac non cognofcit Deus omnia, quia nec mala nec malos:fed tantum bona & bonos:& de hac [incelliguncür düz vltimzauéctóritates. Eft alia cognitio 7. res p | fimplicis notitiz: & hec quia habet rationem cognofcé- p(.15t. ps Mac dr; duo on: dià veritate quz eft lux fumma cui nihil poteft occultàri, necetiam tenebra obícurantur ab ipfa:ideo de necetfita- ES te cognofcit omnia, magna & parua, bona & rnala; ficut - oftenduntrationesad primam partem..——, — : 1. À P illud ergo quod primo obiicitur, quod om- - ne nobiliusDeo eftattribuendum, dicendum quod cft . melius fimpliciter, & eft melius huic, & fecundum ftatü: Dicoergo quod omnia fcire; (impliciter melius & nobi- lius eft: ted homimi corrupto qui accipit occafionem pec- candi ex cognitione, melius eft quedam neícire:ideo nó M fequitur quod fit Deoattribuendum. e" 7 [erben |,? AD illud quod obiiciturde imaterialitate intelle- Co Mae rn | tus, dicendum quod hoc quod don cogriofcat fingula- "s lbidf. |nianontantum venit ex immaaterialitate, immo & máte- . qeét —jralitate coniuncti, & immaterialiratefüa. Quoniáme- S nim coiungitur corpori, ideo habct potetitias (ectindum f quas dependet à corpore quantum ad operationem, & m per quas intellectus quamdiu elt in corpore exit ad exte- riora,quia illz funt medi, fcilicet fenfus particularis; & o [Eidff. s. |imagihatio.Q uoniam ergo fingulare non perueriicád in- Uso qar242. [telle&umnifi periftas potentias,& alcenfus per has eft fens cundum abítra&ionem & depuratioriem, & abftradtio iu facit de firigulari vniuerfale: ideo non poteft fingularia » cognofcere vt intellectus, nifi intelle&tus fit feparatus vel i. diuinus.
STheib| 3. Ap illud quod obiicitur de certitudine fcientiz, |; $134. — |dicendum quód hoc non eft propter certitudinem fim- ee - M.» pliciter,fed propter certitudinem caufatamá re. Ec quo- zo P7 jniamcaulaurcertitudoin noftra cognitione, vt pendet exte: idco non poteft noftra cognitio effe certa nifi res fic neceffa:ia Diuinaautem cognitio quoniam à renon cau- fatur, nec dependet, ideo poteft eife certa de re conciri- centi, | T o t s 4. À p illud quod obiicitur quód potentia mali nori ft deomnipo:entia: ergo, &c. dicendum quód noneft Iimile, quia rectitudo manens reGtitudo, eft ratio cogno- Ícendi malum: fed re&itudo non eft caufa mali, nii de- cinandoà rectitudine, & deficiendo: ideo fcire malum elt de perfectione fcientiz: fed poffe malum non eftde perfectione potentia. mE : f. À» illud quod quaritur quzneceffitas eft cogno- zu fcendi Deum omnia, dicédum quód infinitas & immen- x fitas veritatis quz non patitur aliquid latere Deum, ficut immeníiras diuinz przífentiz non patituraliquid abfen- c: raria Deo.
S. Tbe. ibi.
r—— ám : | QVESTIO IIL An Deus pofiit (cire plura, quam fiat.
4Egid. Rom. 1. Sent. dift. 39.2.3.
Petrus de Tarantaf.1.Sent.di[l.39.9.3.
Gab. Biel 1. 5ent.8if].20.q.'Unica.: -' — |Fands- | j J irum — vel praícire plura quá fciat. o [mea | V Etquodpoffitplurafcire oftenditur fic. Nihil fci- X |Urniltens & verum: fed multa poffünt effe quz non "EPI t Ai UDEUEUERCPURECURDNNENTD RETI IIETIT HH ETIMRQÉ Deo,quaz tamen non íciuntur.!
fcientia eft cantum füturorum:fed multa poflunt effe fu- tura, qu nunquam fient, nec erunt; ergo mult poffunt Ptzíciri,qua nó préfciuntür: ergo Deus poteft plura pra- " Ícire »quam praríciat. ] : S.Bonau. Tom 4 v ^ Ir£& quod poffit plura przfcire, videtur: quia prz-| L] : Quaít. III. 317 notitiz. Et notitia approbationis connotat complacen-|A| r. Sg n contra: Quod non poffit plura fcire videtur;| Ad oppoquia fcientia Dei eft infinitorum cum fit in&nita, ficuc] fitum. probatum eftfüpra: fed infinitis non poffunt effe plura, neccogitari:ergo,&c. ' 2. Ir £M po:efticire plura;ant plura incomplexa, fi- ue plures res,aut plura complexa, fiue cnuriciabilia.Non plura incomplexa, quia res fcit Deus etiam fi nunquam int, Ícirenim omnia quz poffunt fieri. Similiter nó plu- ra complexa, quia cuiuflibet contradictionis femper al-| * tera pars eft vera, altera falfa: ergo de complexis (emper rot funt vera quot funt falfa:ergo qui fcit omnia,non po- teft fcire plura; quianon poffunt effe plura vera...IT E M'quod non poffit plura przícire, quam przíciat; videtur, quia quecunque Deus | e fimul praícit, nec poteft praícire nifi fimul: fi ergo poteft B |plura prefcire, quam przíciat: autergo fimul, aut fuc- cefliüe. Simuleft impoffibile, fucceffiue fimiliter im- poflibile; quia in zternicatenon eft fuccetlio: ergo nul- lo modo. oui EV . 4. ITE M fipoteft e praícire: ergo cum maior fit praíciéritia plurium faltem exrenfiue: & quod poteft effe ^ | maius poteft augeri: ergo diuina prafcientia poteft augeti: fed vbiaugmentum, ibi mutatio, & variatio: ergo di- uina fcientia poteft mutari;& variari.
CoNcrvsro. ei; pa s: j LMES . Sentia Dei «pprobationis & vifonis augeri potefl:ea yero que eft fimplicis intelligentiae, — — .fiequaquam.
RxsPoNp. ad Arg. Dicendum quod cum quen tur, vtrum Deus poflit plura prafcire,vel fcire, aliter eft iidicandum de przícientia, quam de fcientia. Nam ficut dici confueuit, triplex eft Dci cognitio, non quantum ad diueríitatem cognitionum, (ed cognitorum, fcilicet cogniti& approbationis, intelligentia, & vifionis.Cogni- tio approbationis eft íolummodo dc eis ad qua (e exten- ditbeneplacitum voluntatis, & hoc eft folummodo de hisque tiunt & bona funt. Et hzcaábíque dubio potcft effc plurium. Cognitio vero intelligentiz dicitur cogni- tio qua Deus cognofcitomne poflibile,& fibi & aliis, & hac cognofcit Deusinfinita. Ét hac nullo modo potett eflc plurium. Cognitio vilionis efteorum quorum ab a terno fuit przuifio, & hzcfolum efteorum,quz funt,vel D fuerunt; vel erint: & hec cognitio poteft effe plurium; quam fit. Et quia eiuídem eft hzc cognitio, cuius eft pre (cientia,przfcientia poteft effe pluiium. Concedendum ergo quod quedam feientia poteft effe plurium, quz- damní non. Et per hocpatet refponíio ad obiecta de íi. Qvop enim obiicitquod fcientia Dei eft infini- corum, & quod nihil connotat circa incomplexum, di- cendum quod verum eít de ícientia intelligentia: fed| rion eft verum de fcientia vifionis. Quod autem obiici-| türde prafcientia, concedendum eft, quod poteft effe plurium. UTR NEM ues . 3. Qyop autemobiiciturad oppo(igim quod fi po- teft ícire plura, aut (imul, aut non fimul,dicendum quod (imoultas poteft attendi dupliciter. Aut quantum ad (üb- E |ftantiam preícientiz,fiue cegnitionem,ficeft verum, q (imul,quia ab zterno prefciuit quedam, &ab zterno po- uit przícire plura,& potuit przíciffe. Si autem confide- retur fimultas quantum ad ratiohé paucitatis, & pluralitatis)fic eftimplicatio oppofitorum & ficeft fenfus, quod fimul przfíciat plura, & pauciora, & primo fenfu obie- &iohabetveritatem.. — m s 3. Ap illàád quod obiicitur, fi poteft plura prafcire, quod iid aas augeri,dicendü quod efte quod prafcita poffint augeri, nontamen augetur przfcientia,| quia vno & codem przfcit Deus, & multa, & vnum &]| plura, & pauca:tamé quamuis praícita poffint effe plura, nontamen poffunt augeri, quia augeri eft de paucioribus fieri plura:fed hzc pofle effe plura;habet duas caufas ve-| Dd s matis 18 ^ A "Dif XXXIX.
ON sais.
"Quat I — —MÓÓÓ—à — — MT TM ' um eus ru TUE ritatis aut quia de paucioribus poffunt fieri plura, aut | À tío quae Catifacur, & ortum habetd cognofcibili, & hzc quia ab initio potuerunt effe plura, & hoe vltimo feníu eiteratio vera.Brideo cum procedatà pluribus caufis ve- ritatis ad vaam, facit fophifmafecundum confequens.
ARTICVLVS IL C Onfequenter eft quaftio de (ecundo artículo, fcilicet de modo diuinz cognitionis. Et circa hocquerun.ur tria. Primo quzritur, vtrum Deus cognofcat fe, & alia vmformiter. Secundo, vtrum cognofcat murabilia immutabiliter. Tertio, vtrum cognofcat omnis prafen- ter, vel pra(encialiter, i QVESTIO L An Dems eadem cognitione cognofcat fe C «lia a fe.
Steph Brulef.x.Sens.4/1.39.4.4..
Vodcegnofcatíe, & alia eodem modo,fiuevni- D lic: Scientia Deieft faa eflen- tia, (uum fcire eft fuum effe: ergo &modus cognofcédi cít modus effendi: fed vnus eft modus effendi in Deo ef- fentialis:ergo & vnusmodus cognofcendi. Mrifl. 13. I 7 1 9 Deusfeipfo,& nonalio cognofcit fe,& feipfo. Metaph. | & nonaliocogaofcic alia;ergo vna & eadem ratione co- 69ntex. 49. gnofcit fe & alia: fed modu: cognofcendi attenditur pe. [nes rationem cognofcendi:ergo f1eft eadem ratio cogno- Mcendife & alia, & idem modus,& fic,&c.
IrzM hocipíum videtur per impollibile, quía fi alio modo cognofcitfe,alio modo creaturas, ergo cum co- gnoícit fe & creaturas, variaturin cognofcédo:erge apud Deum eft tranfmutacio, & viciflitudinis obumbtatio.
ITzM fialio modo, tunc ego quaro, aut modus ille eft Creator, aut creatura. Non creatura, quia co&nitio & modus cognoícendi e(t eternus Si creator,aut dicit quid períonale;aut quid effentiale.Nonperíonale quia omnis cognitio eft communis tribus:ergo dicit quid effentiale: ergo fi alius, & alius modus:ergo alia, & alia effentia: (ed hoceftimpoflfibile:ergo & primum.
i.CoNTAA: Deus cognofcendoaliaa (e,cognofcit per ideam, fe autem non cognofcit per ideam: ergo ti co- gnoícere perideam, dicit modum cognitionis, & (e non Funda- Inentá, di,tic, &c.
1. ITEM in cognitione qua cognofcit fe, idem eft co- gnoícens,& cognitum, & ratio cognofcendi:fed in cogni- ttone qua cognofcit creaturam nó eft idem, ratio cogno- (cendi cum cognito:ergo non idem modus.
IrrM nihil eftcommune Creatori, & creaturz, fecun- dum rationem effendi: ergo neque fecundum rationem cognofcendi:cum ergo aliud (iteffe creature, quà Crea. toris, & alius modus elfendi:ergo alia cognitione, & alio modo cognofcitur quam Creator.Si ergo alio modo co- gnofciturà Deo,& idem eft creaturam cognofci, & Dc&à cognofcere: ergo Deus alio modo cognofcit fe, & alia.
4. IrE« omniscognitio in qua cegnitum eft nobi- lius, prfentius,& intelligibilius, eft cognitio nobilior, Ícilicet quantum ad rem, & modum. Quantum ad rem. quia dere magis nobili. Quantum ad modum, quia de re przfentiori. Sedin cogniriene qua Deus cognofcit fe, cognitum eft nobilias,prefentius,& intelligibilius, quà lin cognitione creatura:ergo nobilior cognitio quantutu sadrem & modum.
Cowcrivsie. Dess cogno[cendo (e, omnia alia 4 fe intuetur: C cum eia cognitio ipfemet fit Deu, codem mede cegnofcit fe, atque alia.
R x sr. ad Arg. Dicendum quod eft quzdam cogni- C cognotcit per ideam patet, quodalio modo cognofcen- D quoniamá cognofcibili cau(atur, & dependet, variatur fecundum ex i gentiam cognofeibilis quantum ad rem, modum. Etcitalia cognitio, quz (ecundum rem idem eft quod cognofcens, & à cogneícibili non caufatur, nec dependet, &hac accipit identitatem quanturh ad rem,& modurdà parte cognefcentis,non à parte cogniti. Quo- niam ergo diuina cognitio à rebus non depender, nec eauíatur, fed eft idem quod Deus, & Deus eademe( fentia, & codem modo te habens: Ideo vna cognitio- ne, & eodem modo cognoícit Deus fe, & alia à fe, quia per feipfum mullo modo variatum, nec diuer(ifi-,. catum.
A n intelligentiam autem obie&orum riotandum quod perrefpectum ad cogrioícentem, cognitio codem modo comparatur, & codcm modo eft: quia fecundum illam comparationem habet effe: & fic procedunt pri- ma rationes oftendentes qued todem modo cogno- Ícit fe, & alia. Sed per reípe&um ad cognitum,licetfit cadem, tamenalio modo comparatur: nam ad Deum fecundum rationem idencitatis,ad creaturam fecundum rationem diuerfitatis,& caufalitatis:& ideo ad creaturam fecundum rationem idcandi, ad Deum vero minime, & hoc probant rationes inducte ad fecundam parem quod ilio modo comparatur, & hoc modo (unt conce; denda.Si ergo inferas quod alio modo eft fic ratio, non valet,quia cognitio Deinonrecipit modum eflendi, nec nebilitatem à cognito.
I. 2. Et fic patent duo obiecta de idea, & diuerfi- tate. |.
3. Ap illud quod obiiciturtertio, nihileft commu. ,|ne Greatori, & creatur, dicendum quod verum eft dej. communitate (ecundum eádem comparationem, vel (e- cundum aliam & aliam,nihil prohibet quod aliquid fit veritas creature, & (imilitudo Dei:fimiliter quod aliquid lit veritas Dei, & timilitudo creaturz: & quoniam ratio cognofcendi accipitur penes vtrumque modum,idco co- gniuo potefl efle communis.
4. AD illud quod obiicitur vltimo, dicendum quo tenct,cum cognitio caufatrá cognito,non autem tenet, cam non caufatur, ficut in propofito, QV £STIO IL An Deus mutabilie ismutabiliter tognofcAt.
Stepb. Brilef. 1.8ent.diff.59.4.5. / hien Deus cognofcat mutabilia immurabilitor. Et quod ficoftenditurau&toritate Diony de diu. nom. Cosnoícit Deus omnia materialia immaterialiter, impartite partita, vniformiter multa,immurcabiliter mu- tabilia. |: Ir& M per Auguft. de Trin. Eius fcientia inamiffibi lis eft, &inuariabilis:fed omne tale immutabile:ergo, &c.
11 2 M hocipfüm offenditur ratione, quia quod no- bilius et,Deo attribuendum eft; ed nobilior eit cogni- tio qua cognofcitur res immutabiliter,quam qua cogno- Ícitur mutabiliter:ergo,&c. 2 Ira quod eit inaliquo, eftin eo pet modum eius,in | 4rif14 A. e E |quo eft,& hoc verum eft maxime in Deo, in quo omne "m^ bip d oia reri VERA quod e(t,eft ipfum,fiue ipfeDeus:ergo cum fcientia retü, & ipíz res cognitz fintin Deo & ipfe lit omnino immu- tabilis: funt ergo in Deo immutabiliter.
Ir&M ad hoceft ratio Auguftini ducens ad impoffibi- le:-Dei enim fcire eft íaum effe, & fcientia fua, etttua cf entia. Si ergo fciret mutabiliter,c(fet mutabilis: quod o- mnino in pe eft impoflibile. | Irs« vbieft mutabilitas ibi nulla eft certitudo:fi ergo Deus íciret res mutabiliter, (ciret incerte fed incectitudo eft conditio dedecorans cognitionem,ergo non haberet Dci cognitio perfectam nobilitatem.
t. CoNTR A: Cum resefítpra(ens, fcit Deus eard| Ad oppe- e(fe przfentem: & cum praterita, fcit eam effe prateri-, ficum.
tam: & pP —À n P eed BODEN RN ae qu nd TERR p^ n a --.- At. Il.
tam:ergo videtu r,quod ficut nos cognofcimus res muta- biliterjita & Deus cognoícat 2 ]rEM ad hocquod fcientia (it vera, neceffe eft fcibile & fcientiam proportionari;alioquin non eft vera fciétia: cum ergo mütabilis ad immurabile non fit proportio, (ed mutabilisad mutabile: ergo Deus non cognofcit res mutabiles immutabiliter, fed mutabiliter, Miodqdip non vere cognofcir,vt videtur.
—M— — — ——— MM ndi —M—MM—MHÁMM PP? t Üaü i Ü tam; & cum futura, fcit eam effe futuram, non prateri- À |tionis.Ex parteactus non e(t fimile, quia prafcire fem per notat euencum tei fed fcire non femper connotat rei exí- ftentiam,(cit enim Deus qua poteft facere, & nunquam faciet. Praeterea non eft fimile de dif; pofitione quia mo«| dus immutabilitatis refpiciractum led contingens refpi- cit non tantum actum,(ed ordinationem ad futurum, & actus quidem diuinz cognitionis eftimmucabilis, & ne- ceffarius: fed comparatio ad fururorum contingens eft contingens.
biliterícitur, immutabilicer eft verum:fed res mutabiles non habent veritatem immutabilem: ergo non poflunt 'QVESTIO III.
fciriimmutabiliter.
4. ITEM quia res funt contingentes,ideoDeum praíci- refutura contingentia eft contin gens, ficut in przceden- tibusoftenfum eft:ergo quía res tunt mutabiles, Deü (ci- reres mutabiles, eft mutabile: ergo mucabiliter cognorenon.Et iterum, que modo poteft illud intelligi quod tei mutabilis fcit fcientia immutabilis.
CoNcLYSIO.
Dew mutabilia immutabiliter cognofct ex parte fua cognitionis, licet cognita ovieldamulabi- lia exiflant.
Resp. Ap Arg.Dicendum quod cum quaritur, vtrum Deus ciat res immutabiliter:hoc eft duplex,quia hzc eft determinatio, immutabilier, poteft decerminare actum, (ciendi Dei, vcl actum eflendirerum. Si actum fciendi Dei, icomnino verü eft, quod immurtabiliter cit, quia circa eius actum, & cognitionem non cadit tranfmuta- cio,nec vicifficu dm obumratio.Si autem determinet a- Cum eflendi rerum,fic falfum eft de rebus mutabilibus, quia Deus fcit cas mutabiles, & nouit ipíarum mutabi- litatem, & fcicíe habere nunc aliter quam prius: fed ta- men nouit immutabiliter. Et ratio huiusett, quoniam lineius cognitione non eft receptio,non eft tucceflio, nec leftobliuio: & ideo quantumcunque res fint mutabiles, ipfe non mutatur in cognofcendo mutabilitatem earum. Etquamuisnulluin fit umile,pote(t tamen cegitari,í1 inrelligatur, vel cogitetur oculus xus in pariete, qui feipío videat tranfeuntes fine receptione, & vnico afípectu om- nes videat, & omnes motus ipforum, quantumeunqy res mutentur,camen necoculus mutatut,neceius cognitio, & ficcltinDeo.Exem plum autem ad hoc intelligendum poteft fumi à contrario fic. Quia enim fcientia Pana pendetà cibili,& non econuerto, ideo poreft eílc muta- tie circa [cientiam per obliuionem,& errorem, & fuccetliuam confiderationem,nulla fa&a mutatione in fcibili.
Siccontrario modo, quia fcientia diuina non pendet ex reícita, potet e(Te mutatio circa fcibile, nulla mutatio- Ine exiftente in diuina fcientia, & tamen illa fcientia to- tum fcit, I.E per hoc patet refponfio ad primum obiectum,de hoc quod (cit fuiffe, &efle:dicendum enim, quod hoc di- cit mutationem parte fcibilis non fcientia.
;.Apillud quod obiicitur de proportione, dendum quod in fpecialibus conditionibus non oportet propor üonarieziam fcientiam caufatam, quia rei corpotalis eft [ciencia fpiritualis:fed fufficit quod fit proportio in veri- [tate.
j. Ap illud quod obiicitur quod quidquid (iur eft verum: ergo quod fciturimmutabiliter, immutabiliter eítverum,dicendum quod hic eít accidens Quamuis e- nim fcientia requirat veritatem in fcito de ratione fux intentionis generalis, maxime fcientia refpectu enuncia- bilistamen ícientíanon fem per dicit conformitatem i in immutabilitate, maxime diuina (cientia, quz a (cibili bon dependet.
4.ÀD illud quod guise futurum contin gens non praícit Deus neceffario, dicendum quod non ett fi- mile,tum ex parte actus Lo eemensispetiediemtpentiut, ex patte difpofi-! - inca! taciti eeieid Jamba. Murus Kp Ícit Deus mptabilia:autíi non eft hoc verum,quaro qua- C Án Dew cognofcat vniuer[a prefenter.
Steph. Brulef-1. Sent ifi 39.4.6.
MIS Deus cognofcat omnia prafenter. Et quod fic videtur: Nam Gloffa fuper illud: Mille anni, &c. ait:In agnitione diuinz veritatis praterita, & prarfentia, & futura zqualiter praíentia func.
ITzM per Aug.fuperIoannem:In veritate que met praterirum,& futurum non inuenio: fed folum prafens, & hocincorruptum.
IrEx quanto res eft prafentior.anto cognitio eft tio- bilior, quia hoc facit ad nobilitaté cognitionis:: fed Deus omnia cognofcit nobiliflime:ergo oninia que cognolcit, prafentitlime cognoícit.
I1£M finoncognofcit omniapraferier,ergo non co- gnofcitomnia fimul:quod fi fimul, tunc ergo in codem, &unc, cognofcit omnia, & ita ptafenter. Siautem nó co- gnofcit limul: ergo vnum poit aliud:fed in omni cali co- gaitione eft tranimutatio: ergo in cognitione Dei cade- ret uáfinutatio,quod eft omnino faltum, & impoflibile.
Funda- menta.
: Pet. ylt.
1.CoNTRA:Prafcientia non eft nifi fucuri, & vt fucu- jAd eppo- rum eft ergo fi Deus cognofcit omnia prafenter,ergo ni-: | irum: hil omnino prefcit;fed preícit,ergo,&c.Si tu dicas,quod| improprie dicitur praícire. Contra: In prícientia non funt nili duo,ícilicet fcientia, & anteceflio refpectu co- gniti: fed conftat quod in Deo proprie eít (ciéntia: con- itans enim etiam eft, quod in ipfo proprie eft antecetlio, quia proprie antecedit Deus omnia alia; ergo refpon(io illa nulla eft. zlrzM omneprafensfecundum ftatum fuz praíen: tialitatis eft neceffarium: ergo fi Deus omnia cognofcit D!
E prafenter,& femper pre(enter:ergo omnia cognoícit ne- ceífatio: ficut ergo quod przfens eft non potet non effe, ita fiDeusaliquid przfcit,neceffe eft prefciuiffe,& fi pre- Íciuit, erit:ergo necefle cft eíle, ;.Ir &« hocoftenditur per impoffibile,quia (iomnia cognofceret prafenter:ergo plura íimul,ergo fimul te có- uerticad multa:fed (implex ad quod fc conuertit, totali- ter fe conuertit.ergo cum vnumintelligit, non poteit in alterum.
4.[1 8A ficognofcitomnia ia prafenter:ergo fimul fcit duo contradictorie oppo(ita fed quidquid fcitur eft ve- rum;ergo dug contradictorie oppolia funt fimul vera.
CoNcLVEeIO. Deu cegnofcit emnia eprefenter eum omnium ideas babeat, neu tamen Jic quod cogno[cat omnia e[Je ies yera prefentet, | i Rss. Ad Arg. Dicendum quod cognofcere omnia prafenter dupliciter poteft intelligi. Aut quod notetur pre(entialitasá parte co gnitorü,&fic eft falía,quia no co- gaoícit omniaefle vera prafenter, & i fimul.Aut ita g no- Itetur prefentialitasá parte cognefcentis, & fic habet vetitatem.Etratio huius eft, quia Deus omniü ideas habet przfentes,& fimul, per quas cognofcit resfuturas ita cer- ritudinaliter,ficutfi effent praíentes.Eriterü, füper omnes illas imul, & praíenter (e cóuertit,& ita fimul,&pre-, (enter cognofcit.Et iterü,prefens fuz cognitionis: eft pre- fens fimpliciffimum quod eitcumplectitur omnia tem- Dd 4 pora: sr M quidquid fcitur cft verum:ergo quod immutaomnia przfenter cognofcere. Et rationesiíLz ortum ha- bentex hocquod prafentialitás diuinz cognitionis,quz quidem zternitas cft, & fimplex) & infinicá. Quia fim- "n | plex eft;ideo femper przfens, Quiai nfinita, ideo funt ei 1d? S. Th. omnia pra'fentia. Etexemplum huiusponiturin praíen- (dt. Ge.c57. tialitate Deiquantum ad rerum exiltentiam fecundum z já n jquam Deustotus eftin vna: & ita e(tin vna, vt nihilomi Cosatwr inusfit& inalia, & hoceft, quia fimplex eft, & infinivus: Scot.banc. |ideo Deus iudicataliquid efle fututum,fed non futurum modum di- ibi& omnia prefenter coguofcit,& tamen nihilominus cédi defirue praícit. Á i fh ^|. r2 Er perhocpatetprimum& fecundum,quia pro jene 44 |cedunt fecundum quod prafentialitas eft difpofitio re: qnintà ibi: | cognita in fua natura,non in cognitione diuihiá, quafiones. Initam,& in vno multa cognoícit: ideo fimul fupra mul- ta fe conuertit, 4-Qvop obiicitur deoppofiris, fimiliter patet,qui: quamuis cognofcat oppofita (imul ex parte fua.tame (cu vnüm alteri effeincompotlibile,& vnum fcit alteri poflc fuccedezé; DISTINCT. XL.
QVID SIT PRADESTI NATIO, ET QVID RE PROBATIO.
An RAEDESTINATIO "vero de boni ^) Mi falutaribus eff, c de bominibus [al NET, uandis Vt enim ait Augu[linua in libro 2t depradeflinatione Sanctorum, prede. )72 [Hmatto eff gratie prapáratio que fine prefctentia ejfe mom potefl. Poteft autem fene predeffinatione ejfeprefctenita Pradeflinatione quip. e Deus eafira[eiuit » qua fuerat ipfe faciurus: fedprefci- uit Deus etiam qué non efe tpfe [acfwrus, id eff, omnia mala. Fredeffinauiteos, quos elegit, reliquos vero re- prolauit, id eff, ad morte eternam préfciuit pecca- Iuros. reproborum faluari.
Predeflinatorum nullus videtur "MF dapitari,net Capnsin. reproborum aliquis poffe [aluari. Vnde Augu(limus in &i- to.7. bro de correcfione, et gratia.In Apocalypft, mquit, dici- Apoc34. | guy; Tenequod babes,ne alius acciptat coronam tuam. 5i alius non est aecepturus,vift ifleperdiderit, certis 9f] ele. orum numerus, idest, non potefl augeri, vel minut. A boc autem obiciunt quidam,nitentes probare pumerum elecforum pof augeri e minut, fic: Poffet Deus non p- ponere gratiam quibus apponit, e?» po[fet fubtrabere qui- bus 200 fubtrabit: Quod fi faceret vtique damparentur: Poffent érgó damnari sli, quitamen faluabuntur. Poffet Had, minuieleifarum numerus: Ita etiam poffet augeri, quta poffet apponi gratia quibus non apponitur, per quam Jeluarentur.Poffent ergo faluari habtta gratta, qui tamen fffie ex damnabuntur. Po[fet itag, augeri numerus elecfo- [ruim. C) uibus refpondermus ex ea ratione dictum effe 5, C verum e A Analiquis prazdeftinatorum offit damnari, vel b Adrnittitur:vt cum dicitur: Predeflinàtus poteit, vel non potefl dammari, c repro bus pote[ [alnari.In bis enim, c? huiulrmodi lacutiontbus, ex ratione dift diiudicanda eji iuncfionem bac accipiantür dicTa, i. $ per diftuncfio- |i. pemyut fubra cum de prajcientia agebatur, pretaxatum esl. Sienim cum dicis: Pradeffinatus mon potefl damnan, intelligai ita desi, non poteft e [jejut predeffinatus (it, e» dampnetur verum dicis, quia coniunétim intelligis: fal fun autem (f difiunéfim vt fetmtelTioas flum non poffe damnari quem dicopredeflinatum. Potuit emm mneffc| ' radeflinatue, C ita damnaretur.
Quo mede adhuc inftant quaftioni.
VERVMTAMEN Aadbu infant, c fo- cundum coniunclienem arewmentando ifa procedun: Non enis inquis, potefl effe, vt aliquispredeflinatus [tc damnetur.Vtrumá, tflorum finulejfe na potefi: fed alterum beri non potef! non ejfe, feilicet quin ifle ftra. deflinatue,ab eterno enim prede! natus efl non potefl 9H0A0 non eJe pradeflinatus. Cum ergo ipspo(Jrbile [it fi multrumá, effect impo[]rbtle ft alterum non e[Je,vi- detur non pojJe alterurm ejfe, fetlcet vt. damnetur. Quod ffestsergo noripotef affe,vt mo fAluetur.1m buiusquaflo- pisfolatione,mallem alios audire, quam docere: Dicimus tarnen de pra[ctentia fimilem po[Je moueri que[honem. Ideoo, tárh bic,quamibi,unam facimus re[onfinemdi- centes, determinandum fore illud cui innititur tota bac quéjlioy fcilicet imporbsle est alterum ifforum non elfe...Cilfcet quim tffe modo [it prede[Tinatus: Ab eterno enimi- e pradeflinatus eff. Diffinauendum entm ef? cum ait: 1- enonpoteit rmodenon W ooi » Vtlpon patei modo ejfe quin (it pradeflmatus: Hocenim coniuntfim, veldifiuncfim intelligi poteff. N.om enimpotefl ejfe vt ab eterno fit pradeflimttus, cj »modo non fit predeflinatws: necpotefl ejfe fimul vt fit predeflinatus, Cir non [ii prede- flimsatus: (ed tamen potutt effe.) ab eterno quod nan effet predelinatus, C potuit ab eremo mon efepradeflinatw.. Et fiént ab eterno Deuspotuit éutü nónprade[hinare, ita conceditur 4 quibu/dam quod c móao potefl Deus eum ponpredeftinajJe. Ab eterno ergo pátef] Deus nan pradefhimaje ewrm:ergo potefl iffe mon fuiffe predefitnatue. 5i vere non fui//et predeflinatus,nec rmodo effet predeflina- Hus: Ergo modo potefl non e[fe pradellinatus Ita c5 depra- feientia c de prefettis dikunt. Quod in acfiombus velin aperatioribits Dét ei bominum uullatenus concedur: Ex qua enim aliquid facfumest vel dicium,non concedunt quod paff non effe vel nonfui[fe, inno impofiibile eji non pofstbilttatem vel ampo[Jibilitatem ad naturas rei exientis.Cum vero deprefcieutia velpradeflinatione Dai agitur.po[fJibiltae velimpo[Tibiltlas ad potentiam Deire- fertur, qua (Emper eadern fuit c e[f:quia preieffinatio, rejctenttas potertiayumur tn Deo eff.
"SN Quid ft: probatio Dei,& in quibus confideretur, J & quis fit predeftinationis ' T cffcctus.
uina elecfto qua elegtt quos voluit amte mundi con[Iuuttodeflinattis fit, c dammnetur. Imtelligentta enim conditio om ait Apoffolus. Reprobatio econuerfo intelligenda eff pre[rtentia iniquitatis quorundam," praparatto daq pod erntentia dictionis. Alia namá, fit intelligentia, fi per con- pig a, t X ux L» Le o —— JI recle viuendum e in bono pefeueranaum adiunamur, C ille quain futuro beatificamur-ita reprobatio Dei, qua ab eterno eligendo quó[dam reprobauu, fecundum duo confideratur: quorum alterurm prafot, e mon praeparat, ideifintquitatem:alteruss pré [cit e py.eparat, fcilicet e- ternam paruam. Vnde Atigu(inus a Profherum ci Hi- mur in Glo. [eyiusm, Fic, inquit, veoula mnconcu];e tenenda eit, pecca- ipi Vert pae effe mon praparatos,paenam aute. ufinus in libro de bono per[éuerantie,in pre[cicntia fua, nibus voluit bona fua: c quibufcuna, donat, proculdu- lio fe dlonaturuim effe prafciuit. | Preparanitetiam Deus, vt ait Fulgentius malis qnem eternum: illis vtid,, quos ieflepreparawit ed luerida fusplicia: nec tamenprepara- |ait ad facienda peccata. Praparauit euim Deus quod diui- "aequitas redderet mon quod bumana intquitas admit- teret. Non enim. (icut preparamit fancfos ad inflitiam per- ciptendam, fic preparautt iniquos ad iuflitiam amitten. dam:quia prauitatis preparater nunquam fuit. Sicut evao predeflinatio Dei preprie eft prefcientia, c praeparatio beneficiorum Dei, quibus certi[Jime liberantur quicuná hberantur, ita reprobatto Dei eii pra[cientia malitia m quibu(dam nan definienda, e praeparatio pam non ter- minande Et [icut predeflinattenis effectus efl oratia ap- 20 Mfítiasita — eterne quodam modo effecfus e[- Mu::: (e videtur obduratio. INecobdurat Deusyvt ait Augu praipium | 45 Ad SIxtttmo impartiende malitiam, ed mon imparti- enali endo eratiam, (icut mec diani fant. C) ujbus enim non im- parttur,nec droni funt, nec merentur,póttus vt non im- artiaturboc digni unt boc merentur.Vnde ^ Apeflolus Rond. 25: Cujms vult ziferetur Deus, CÓ" quem-vult indurat: mifericordiam appellans praedefltnationem, e$ praecipue predeflimationi effectum jid ejt, gratia appofitionem: ob- j durationem «vero gratie priuationem. Non enim, "vt ait pefaán | Augu[fints ad Simplicianum,intelligédum eff quod Dems