Va UT induret,quafi quemquam peccarecogat: ed tame qui- bufdam peccatoribus rntfericordiam iu[lfrcationis fua mo largitur c? 0b boceos indurare dicitur, quta non cori sm feretur non quia impellit utpeccent. Eorum autem non mifcretur,quibus gratiam non prebendam efje equitate occulti]oma, e ab bumants fenfibus remoti([rma iudi tat quam non aperit, fed miratur Apofi 0lus dicens: O Alti- udo diuitiarum lapientie Q fcientia Dei.
Nomad "DISTINCT. Xi.
Defcientia Dei quantum ad fpeciales effe&us fcilicet de przdeftinatione & reprobatione; Predeflinatie vero cil de bonis [alutaribus,&cc.
Expofitio textus; entia cótractaad fpeciales effcctus.Et diuiditur hec pats in duas partes. In prima agit de predeftinatione & teprobatione quantum ad eaufalitatem actiuam. Infe- cunda inquirit, vtrum habeant caufalitatem patfiuam, v- [trum videlicet (int ex meritis noftris, infra dift. proxima: autem querimus meritumobdurationu,&c.Prima pars ha- betduas.In prima agit de przdeftinatione.1n fecunda dc reprobatione,ibi:Cumqg, predeflinatto [it praparatio gratie, &c.Primaiterum pars diuiditurin duas.In prima agit de predeftinationis quidditate. In fecunda inquirit de eius neceffitate, ibi: Predeflimatorum autem nullus videtur pojje, &c.In qua parte, primo mouet dubitationem, & oppo- Dit,& deinde foluit. Deinde opponit contra refpontio- Y xar 4 DARREN RENE DRE RR DR RE ROREM IRERR EE EPI DERE HE eft tertia pars in qua agit Magifter de diuina fci-| Difünct.| XL.
— PRU UTI UU o eee pell Su IRLU. uiereiue: NL NE T SP" AC AOI Er EE eap Sp RE hus tlla gratia eit, qua in preferiti iuflificamur, atque àd| À jnem.& vltimo foluicpartes manifefte apparent in litera; B Similiter (ecunda pars dift in qua agit Magifter de repro- batione habet duas In prima oftédit quid (it, &cquid có- notet'inquantum przcognitio.In fecunda vero,cuius eft caula,fiue quis fit eius efie Crus, & hoc,ibi: Et ficut predefli- nationis effecius efl gratia appofítio.
Predeflinatio vevo efl de bonis faluteribus. Dub. I.
Quuariturergo quid intelligatur per bona falutaria. $i tu dicas quod gratia, & gloria: ergo ficut homo dicitur pradeftinatus,ita gratia debet dici predeítinata.
R. 5 s ».Dicendum quod predeftinatio eft przordina- do.In przordinatione autem tria concurrunt, quid ordi- netur,& per quid,& ad quid. Primum eft homo, fecun- .[ dum eftgratia,tertium gloria quoniam ille folus dicenduseft predeftinatus,qui predeftinatione ordinatur: id- eo patet quod gratia & gleria non debet dici przdeftina- ta:íed homo folum qui pr:deftinaturad falutem.
Et de bominibus (alunandi, — Dub. 11.
tio fit przparatio gratiz, & gloriz: ergo nontantum eft hominum,fed etiam Angelorum.
Rzsp.Dicendum quod predeftinatio vno modo dicit praeparationem boni, & fic conuenit hominibus, & An- gelis,& etiam Chrifto. Alio modo dicit przparationem boni,& liberationemd malo, & fic dicitur predeftinatio Cl propofitum miferendi, & (ic proprie eft hominum, & fic accipit Magifter hic.
Predeflinatio efl avatie preparatio,que fine prefcientia e[fe non potefl. — Dub. III.
Videtur male dicere,quia przfciéntia eft malorü. Vn- de praíciti dicuntur mali:fed predeftinatio bonorü:ergo poteft effe przdeftinatio finc przícientia, ficut econuer- lo.Si dicas mihi quod predettinario eft fpeciale, (ed pr- Ícientia eft commune & fpeciale,tunc quaro, quare ma- gis praícientia approprietur reprobationi quam prade- Itinationi. Ad hoceft vnus modus refpondendi, g quia przdeftinatio addit;ideo habuit nomen propriü,, repro- Datio vero non:ideo retinuit nomen commuhe.Sed quo modo haber illud veritatem, cum reprobatio fit praiíci- entia poenz,cuius Deus eft caufa?
Er propterea eft dicendum quod non tantum addit, quod ita di(trahat.Nam predeftinatio dat intelligere be- neplacitum,quod trahit ipfam in genus (cientiz practice limpliciter,eo quod beneplacitum eft fimpliciter, & ab- lolute refpectu totius connotati:fed non fic eft de repro- batione;quia voluntas nó eft reípe&tu mali culpa, fed re- fpectu peenz.Eit € confequens,nonantecedens,&quafi tracta, & propter hoc quod minus diftrahitá rationc íci- entiz,rerinuit fibi nomen prafcientiz, Quibus ve(Pondemu ex ea ratione dictum effe, &c. Dub, 1V..
Videtur quod nion foluat propter fuam diftin&ionem ad quzítionem de augmento, quoniam demonftrato a- liquo damnando, verum eft dicere, iftum poffe faluari: ergo poteft effe predeftinatus: ergo plures poffunt effe predeftinati quam (unt: ergo poteft numerus pradeftinatorum augeri. Rzsr.Dicendum quod Magifter in hae pritna refpon- fione principaliterrefpondetad quaftionem ptimá, vcrü pradeítinatum fit poflibile damnari, & bene fcilicet per compofitionem,& diuifionem, & per iftarfi folutionem pateraliquo modorceíponfio ad illud de augméto,fed nó 'plene: ideo anne&it folutionem fequentem quz eftexplicatie huiusin qua dicitur, quod aliquis non poteft in- cipere effc predeftinatus, quis poffit etfe prede(tinatus; quia Videtur infufficienter dicere. Quia cum: , / / 322. | | Lib; Ll. Sententiarum, m a y t S a rl E augmentum dicit maiorem numerum quam prius cum pr£fuppofitione prioris & oua additione: ideo patet |qtod ex fui ratione diftinctionem & fucceffionem dicit gnus quantus futurus eft,nondiceretur augeri,fed tamen Ipotuitlet effe maior:ità in propofito intelligendum. Vel Jaliterfoluipeteft per compofitionem, & diuifionem ficut Magifterfoluipoflunt enim plureseffe quam finter-] .|go peteft numerusaugeri. | Intelligentia enim conditionis implicite veritatem fa- üár in dide, C impofübilitatem inveroe. | Dub. V. Quatitur quo modo fit iritelligibile.Si enim idem non eft caufa oppofitorum,& conditio implicita facit verita- tem,quo modo facit impoffibilitatem?
R xs ».Dicendum quod Magifter vult dicere quod il lud eftfaltum, demonfítrato aliquo, iftum damnari, vel faluari eft impoffibile: fed f(iaddatur & implicetur con- ditio przdettinatiohis,facit veritatem in dicto, & impof- ibilitatemin vero, id eft, facitillud dictum cum medo impoffibilitatis effe verum, vtpote fi dicatur, iftum dam- nari& effe prede(tinatum fimul,eft impoflibile: fiue iftà íaluari & noneffe predeftinarum, eft impoffibile. V el a- liter poteft dici quod dictum falfum alicuius conditio. nisimplicite verum fit: vt demonftrato reprobo, iftum faluari, eft falfum: adde conditionem przdeftinationis, & fiet verum iftum faluari, fi eft predeftinatus, eft v rum. Item:Eodem demonftrato, iftum damnari eft ve- rum, addeconditionem przdeftinationis, & fiet impol: fibile, iftum damnari, fi e(t przdeftinatus, eft impoffibi- le, & hoeconiunctim intelligendo. | Ex quo enim aliquid falfum efl vel dictum,non concedunt quod illud poffit non effe, &c. Dub. VI.
Videtur falfum: quia Chriftus dixit, Petrum peccatu rum:ergo poftquam dixit,fuit neceffarium dixifle, & ne- ceffario fequitur, (i Chriftus dixit,hoc erit:quia da oppo- fitum, & tuncfequiturChri(tum effe senum duod. eft impoflibile:ergevidetur,cum antecedés fit nece(larium, quod neceffarium fuit,Petrum negare.
. Rxs ».Dicendum quodin di&ione Chrifti duo funt, Ícilicet verbi prolatio,&affertio. Et verbi prolatio fim- pliciter eft pratterita, & nece(laria, & ex illa non fequitur confequens.Non enimfÍcquitur:Chriftus hoc dixit,ergo fioc erit: Proculitenim hoc verbum: Ero fimilis vobis mendax. Eftiterum affertio, & illa fequitut illuftratio- nem diuinz prafcientiz. Sicut ergo diuirta prefcienria eftcerca, & infallibilis cui non poteft fubefe fal(urti, & tamen afpicit futurum, & connotat circa ipfum verita- tem:ideo non eft neceffarium Deum piaícile quod pre- (ciuit, quamuis fit certum & infallibile.ita intelli Mes de Chrifti affertione quod certitudinem haber & infallibilitatern à diuina przícientia:fed ramen non eft neceffa-| rium Chriftum hocaffertiffe, & ideo fi ponatur hoc nori contingere. ponitur & Chriftum non afferüiffe Et fic patet illud & cofimilia.In affertiorie enimChrifli duo funt, |.
fcilicet atus mentis, & relatio ad futurum contingeris, (iue ordiriatio. Et quamüis vnum fit neceffarium, reli- quum támen e(t contingens.
Sicut enim pradeflinationi effectus illa gratia efl quain prefenti iuflificamur, &c. Dub. V11.
Ex hocoftenditur quod predeftinatio fit caufa gratiz.
tia, videtur dicere caufam exemplarem. Etiterum, hoc nori videtur füfficere, quia exemplar non neceffario in- GZEEEWAYB nmQécEESOCHEEU NA PEE quia hoc eft dicere quodab aterno potuit. Et quoniam| A (fert exemplatuim, fed praícientia ponit.Et iterum fic: eft inpartibus. Vnde fialiquisftatim cum eft, effet ita ma-| B [re forma, ratione fecundi in genere efficientis, ratione C Predeflinationi effeclus eff gratie appofítio.
D|tifunt pradeftinati, qui non funt mali: & multi Qui mali Quzaritur ergo in quo generc cauíz. Cumenim fit íÍcien- | ' [caufa, aut vniuerfalis, aut particularis. Non vniuerfalis, quià tunc itidigeret particulari aliaaditiuánte. Non par- ticularis,quia tunc determinátá efferad vnum effectum tantum, Et iterum, aut neceffaria, aut contingens. Non neceffaria,quoniam per voluntatem operatur.Non con- tingens,quia hzc eft fallibilis & incerta. | Rzs». Dicendum quod przdeftinatio eft caufagratiz ficut dicit,& tota cauía:fed non caufa falutis vt excluda- turcooperans &di(ponens. Adiutores enim fumus, & nullus faluatur inuitus. Quod ergo quaritur, in quo ge- ncre cauíz fic, dicendum quod pradeítinatio claudicin e fcientiam & beneplacitum voluntatis, & difpofitio- nem voluntatis per quam placuit Deo nos faluare, quz eftfümma bonitas.Ratione primi dicit caufam in gene.
tertii in genere finis. Quod quaritur, vtrum neceffaria, velcontingens, vniuerfalis, vel particularis, dicendum quod de omnibus iftis modis caufandi habet quod eft petfe&ionis, non quod eft imperfe&ionis. Nam de pro- prietate vniuerfalis habet excenfionem ad multa:de pro- prietate particularis,fufficientiam ad fingula:de proprie- tate cauíz neceffariz, immutabilitatem: de proprietate contingentis, habet arbitrii libertatem, quia poteft face- re, poteft non facerc. Cónditiones autem imperfedio- nis non habet,quia nec habet inufücienriam,E cut caufa vniueríalis:nec limitatienem, ficut caufa particularis:nec incuitabilitatem, ficut caufa neceffaria: nec vertibilita- tem,ficut caufa contingens.
Dub. VIII.
Videtur male dicere,quia caufa & effectus funt corre- latiua: cum ergo relatiua fimul fint natura,quandocung; s c(t przdeítinatio,eftgratiz appofitio:ergo nullus eft ptc- dettinatus, nifi qui habet grati&.Sed contra hoceft, quia predeftinatio elt non entium, ficut dicit Auguflinusin glow |. lib.defidead Petrum. | Jes, Rz s». Dicendum, quod predeftinatio rionfemper eftin actu caufa,fed in habitu: & ideo non oportet quod refpondeat effectus in actu; fed in habitu. Vnde exhoc patet quód quari confueuit, vtrum predeftinatio us ponatin predeítinato, dicendum quod non necellario ponitaliquid deprafenti,fiue mali,a&u; quoniam mulfuntifed ponitaltquid fecundum habitu; fiuc de futu- r9, rationecuius homo poteft gaudere [cilicet, qiia no- meneius fcriptum eft in calo, & cum illud pofitum ei it erit magnum, &illud erit ratio perüiftedi in bono,& per- ueniendiad magnum, & fümmum bonum, & ideo hoc bonum habituale przponendum eft gratiz, qua eft fe- cundum przfentem iuftitiar. ARTICHLVS I. AP intelligentiam prafentis dift. tria principaliter quarütur.Primo quaritur de przdeftinatione. 5e cundo de electione. Tertio de reprobatione.Primus artt culus duo habet:Primo enim quzritut de predeftitiauo: ne quantum ad entitatem. Secundo quantum ad neccf ficatem. De entitate autem duo qurturitür. Primo quz- ritur vcrum przdeftinatio fit qiiid eternum, aut tempo- rale.Secundo quid fit predeftinatio fecundum rem.
QVESTÍO I An predeflinatio fit quid eternum vel temporale. à Alex. Alenj.t p.3.2$. Membro 1. Ruchard.1.Sent dift.40.4.2. Francifcus de Mayr.2. Sent.difl.0.8.1.
Steph. Brulef.1.Sent.dift.40.4.1. Petria de Tarantaf.1.Sent.diff.40.4.5.
Q: o b przdeftinatio fit quid eternum, videtur | ronds: Quod eft ante mundi conftitutionem cft quid £-| ment ternum, - pauupuM iiio nup umm MN 100 0 0 D" ————— M — ternum, przdeltinario eft huiufmodi, quia przd«ftina-|A| | 2A» illud quod obiicitur deactione,dicendum,quod cio eft ele&tio:Elegit nos ante mundi conftituuonem:er-| | lefta&tio fecundumrem,& eftactiofecundum modá. A- go, Xc. | Cioni fecundum rem quz eft principium efficiens ali- 4s474| — ITEM pradeftinatio e(t preícientia beneficiorum:fed| |quid,:efpondet pallio differens fecundum rem, vt crealo geretr. quidquid Deus pra&ícit, eternaliter praícit, ergo cum o- i d mnis praícientia fit eterna, & omnis przdeitinano eft wabitw. à||cientia,omnmis pradeftinatio eft terna.
Pado, di. | Ir&M przdeftinatioeft propofitum miferendi:fed pro- ante Ro.9. politum eft quid proponéntis przcedens res quz propo- CW vM! |nuntur: ergo cum fit propofitum Dei, & Deusaternalimiferetur.: Er phil tetpreponit; patet, &c. u MN puisfina.| 1T &M derationefui nominispredeftinatio dicit praui mi feci Ceffionem, (iue anteceflionem, fed non nifi predeftiná tioni creacio;actioni pallio. ACtioni vero fecundum mo- dum non refpondet niti paflio fecundum modum diffe- tens, vccognitioni actione ipfius Dei refpondet ipfum cognofci,& hoc quidem realiter non eftaliud fecundum modum: quoniam eigo pradeftinatio non importat nifi przcognitionem, fiue aGtiue,fiue patfiue:ideo eft quid z- ternum.& non elt aliud quam Deus.
;. Ap illud quod obiicitur deordine,dicendum,quod eft ordo fecundum nobilitatem, &í(ecundü durationem, o Wn wlan dicit ordinem, & anteceffi & ordo fecundum nobilitatem ponit extrema fimul: or- do verolecüdum durationem go ipfo quodordo eft; po- D [nitextrema non efle fimul, & fecundum rationem ante- cedendi ordo (imul eft cum antecedente, (iue cum pra- cedente, fimiliter fecundum rationem fubíequendi 1i- muleft cum fubfequente. Quoniam ergo prxdeftinatio importat ordinem iccundum rationein precedendi,ideo 5 dum frepe- (tisad pra de(tinatum:fed m e(t ternum: ergo PE S onem eterniad temporale:fed AIM M4, (lh: oa mud anteceíDo illa eft zterna,ergo, &c. inAumfi-|. L.CoNTRA:Predeftinatio importatrelarioné ad pre- npri- |deftinatum: fed omnis relatio ponit refpectum verum, far. velin vtroque extremorum, vel faltem in altero: fed prz- I'Ad oppo- 'deftinatio non poteft verum reípectum ponere in prz- Ítum.
deftinante:ergo ponit refpe&um verum in pradeftina- to:fed verus refpectus non fundaturnifi fupra quid crea- tum,& temporale.
zlrsM predeftinatio importatactionem, & omnia- dionirefpondet patle:cum ergo actio,& paffio non iint in eodem,quia non eft idem przdeftinans & przdeftina- Jus, necefle eft quod fit in alio: fed aliud non eft nifi quid cemporale & creatum:ergo predeftinatio importat quid remporale,& creatum:ergo non eft aterna. jITEM przdeftinatio importat ordinem predeftinanj s: o. bct in Deo,aut fecundum cíle quod habet in proprio genere. Non fccundum efle quod habet in Deo, quia fic eit Deus, & non fequitur Deum:ergo fecundü efle quod habet in proprio genere: fed effe quodhabet in proprio genere eit quid temporale, & creatum: ergo & przdefti- natio fimiliter: & (ic, &c. | 4. Ir£M omnis actus diuinus qui non reflectitur fu- praeffentiam, vel períonam,tranfit extra: & omnisactus traníiens extra ex tempore dicirur de Deo:cum ergo pre- deftinatio non tranfeatin perfonam, vel effentiam, fed extra: ergo eft temporalis. — j. Ir&« przdeltinatio eft praeparatio: fed nihil dici- tr reparari antequam incipiat aliquid fieri fecundum principia intrinfeca: artifex enim non dicitur preparare domum ante ligna, & lapides fola cogitatione:ergo ne- cefle e(t quod ponatur in re.
CoNcrLvsio.
Predeflinatio cum importet ex principali ffgnificato diuinam :[fentiam, C exconnotate graitam C g'orian, ercaturamque Jaluandam cum antecefsone vnius ad alterum, talia yero anieceffto (it eterna,ipía «eque did- tur quid eteimum.
R 5». Ap Arg. Dicendum quod in predeftinatione non funt nifi duo, fcilicet connotatum & principale fi- gniticatum. Significatum principale eft diuina eflencia: Connotatum vero eft creatura, vt gratia, & gloría, & per- [ona faluanda: & hzc duo insportat przde(tinatio cum ordine antecellionis vnius ad alterum ratione prapoti- tionis. Quoniam ergo fignificatum principale eft ater- num,tta przdeftinatio eft quid zternum.Rurfüs,quoniá Importat antece(lionem fignificatiad connotatum, & il- laantecelfio eftab zterno;ergo przdeflinatio eft quid z- ternü,& ab zterno Et concedenda funtrationes ad hoc.
LAp illud quod obiigtur de relatione, dicendü quod res,fiue relatio poteft (ignificari in Deo dupliciter, wel re- Ípectu cxiftentis in actu, vel:cfpectu exiflenus in poten- dia futurialiquando in actu: & quando eft refpe&u exi- ftentisin actu,tunc necellc eft quod.efpondeart verus re- je&ussquando vcro refpcétu exiflentis in potentia, fuf- t quod refpondeat in potentia, & talis fundatur fupra €nsinpotentia:& idco actu nihil ponit nifi Deum.
tisad przdeftinatum, autergo fecundum efle quod ha-|C aeterna eft, quamuis fit refpedu temporalis: quoniam non eft (imul cum illo,fed antecedit.
4. Ap illud quodobicitur quod przdeftinatio tranfit extra,dicendum quod rranüie extra e(t dupliciter, autin aliquid quod ett extra, aut in aliquid quod cft intra, fed eritextra, Primo modo connotataliud inactu, & dicit quid temporale, vt creare, & coníeruare, fecundo modo non vt predeftinare.
j.Ap illud quod obiicitur de przparatione, quod an- teceditur fecundum ptincipia incrinfeca, non fecundum Icaufam efficientem, dicendum quod quzdam eft caufa|. eficicns,quz operatur íecundum materiam praiacenté: ifta quidem quiaalio indiget non dicitur preparare qu&- do folum vult,& difponicintus:fed muiddo materiam a- ptatexterius. Quadam eft caufa efficiens, quz nullo in- diget ad operandum:fed ftatim cum vult operatur, & in tali przparatione noneft aliud quam difponere, & pro- ponere,& caliscft Deus, quia nullo alie indiget à fe ad o- perandum.
QV.ESTIO II.
An predeffinatio fit Dei fcientia, vel voluntas.
) 9 Qi fit predeftinatio:vtrum [cilicet Dei (ciétia, vel] Aq oppovoluntas.Et fuppofito quod dicar aliquid quod fit | (itum. in vtroque gencre,cít enim, ficut dicit Auguftinus, pra- [cientia beneficiorum & propofitum milterendi, quari- tur quod iftorum importet principalius, & permodum complemenu. Quod importet fcientiam, videtur,quia compofitum trahit fignificarü à componentibus: (ed de- [tinatio cum dicatur & miflio, & ordinatio in ratione predeftinatrionis accipitur vt erdinatio.. Nam, ficut di- cit Auguftinus,przdeftinare idem e(t quod preordinare: pog.c.t. Ícd arufex licet volens, & fciens przordinet, non tamen ordinat in quant( volens,fed inquantü (ciens: ergo, &c. 1.|rEM fcientia non diuiditur fecundum rationem ac- cipiendi in virtutes, vel in ea quz funt voluntatis: fed in caquz funt cognitionis.Sed nos diuidimus diuinam (ci- entiam in predeftinationem, & reprobationem:*ergo pr.edeftinatio,fecundum quod huiuímodi, ad (cientiam Ípectat. | | CoNTA A:Pradeftinatio eft caufa gratiz,& gloria: fed x, 4,. gratia,& gloria immediate funtà voluntate: ergo przde- menta, Itinatio de fe dicit quid in genere volütatis.Si dicas quod exvi nominis non importar illam caufalitatem. Contra: Efto quod Deus qe aliquem habiturum gratiam, ps gloriam aliunde quam ab ipfo, non diceretur predce- ftinate:ergo de fe dicit cau(alitatem.
UBI EE x DERI EE TE RE VIII NOS MES p e - ITEM -.
"M bos. d hz. "Lib L Dif XL. - ITEM przdeltinatio imporcàt fcientiam, & voluntaté:| Á (ed quótiens hzcduo ia aliquo importantur, voluntas le habetper modum confequentis, & addentis ad (cienuá: fed quod cófequitur & addit, fe habet per modum diffe- rentiz, & complerienu, & à cali eft res denominanda:vi detur ergo quod completius importet voluntatem, & ita quod male (itüet Magister. | CeoNcrvsroO.
Pradeffinatio importat effentiam diuimamyvt can[am gratie glorie, bocordinateidea importat voluntatem,C poten- tiam diuinam: C cum talis cau[alutae tribuatur voluntati, vt eff. cienti, yrincipa- lius e[l in genere vo- lyntatá.
Rzsr.Ap Arg Dicendum quod cum predeftinatio fi- guificct diuinam effentiam vt caufam gratiz,& glórlz,& hoc fecundum ordinatam diftributionem gratia, & glo- riz, quantum cft de fe non tantum importat Ícientiam, (ed etiam voluntatem,& potentiam:fed quoniam eaufa- litas gracie, & gloriz sicubi proprie voluntati vt cfh- cient fed fcientiz vt difponenti, & potenti vtexcqué- |ti.Ideo etfi przdeftinatio importacilla tria, tamen prin- cipaliuseftingenere voluntatis. Et ideo ab Augultino Tom..535- diilinitur predeftinatio perilla tria.Primo perillud quod relpicit porentiam,in lib.de fide ad Petrum: Pradettina- .. Itioeft gratuita donationis przparatio. Secundo per illud Aug lib.s.c- | uod refpicit fcientiam,inli.de bono perfcuerantiz:Pre- "€U7. — ldeftinatioeft przfcienua beneficiorum Dei. Tertio per illud quod el przdeftinatione fan&torum:Pradeftinatio, inquit ibi,eft propofitum miferendi. | LÁD illud ergo quod obiicitur quod dicit ordinem, di- cendum quod eft ordo fimplex. Vnus, difpoíitio terum lin vniuerío, & hicappropriaturfcientiz. Alius, directio in finem,& hicappropriatur bonitati, fiue voluntati, & hoc modo eft de ratione pradeftinationis.
1. Ap illud quod obiicitur, quod eft pars przfcientia, dicendum quod quemadmodum fides &prudentia funt ingenere cognitionis, tamen addunt fupra cognitionem luntatem, per hunc modum & in propofito cft intelli- gendum: & quoniam Ícientia non tantum accipitur pró fimplici notitia, fed etiam vcfréquenter, pro practíca, & hocinodo complectiturfciétiam cum voluntate,& Má- gifler (ic accipitgeneraliter:1deo enumerat pradeftina- tionem interea qua funcícientiz. Voluntc támenaliqui dicere,quod principalius eftin genere fcientiz, eo quod in ratione predeltinationis cadit Ícientia in recto:fed vo- luntas in obliquo. Eftenim predeftinatio fcientia bene- placiti. Vterque modus dicendifatis eft probabilis: ícd primus magis ÀRTICVLVS II. 3 Q Ecando quantum ad hunc primum articulum quz- ritur de neceffirate przdeitinatienis. Et circa hoc [quaruntur duo. Primo, vtrum inferat neceffitatem faluuentu. : QV ESTIOL An predeffinatio inferat. falutis ne- ceffitatem. Alex. Alenft p.4.23.Memb.1.ari.a.
Et 1. Sent. dif]..4.0.q.3.47t."vhico.
Et de Verit.3.6.art.3. Cr 5. JEgid. Rom. t. Sent. difl.40.4.2.0rt.2.! Richard.1. Sent.difl.4.o.rt.2.q.2.
[neceffitatem ponit circa productionem efteQus, nicaudifcordare:ted impoffibile eft quod predettinatio,X lib.
CiProbatio mediz. Quando aliqua duo ficfe habét quod picit voluntatem, & propriilbme, in lib.dej impollibile eft vnum alteri fuccedere, nec poflunt limul - |deftinatus,& poftea prafcicus: ergo cum eft pradeftuna- | aliquid quod diftrahit in gehus virtutis, quod refpicitvo-| dis lib. ar. Secundo, vtrum inferat. certitudinem in c-|E Quat. l B b t ——PÓÓ——á—ÀÀ€— Stepb.Brulefr.Sent.difl.so.4.3. Petrus de Taranta[. y.Sent.dift. 4.0.4.0.
Vod inferat neceíTicatem,oftéditur fic:Omnis cau- ? (aqua neceílaria eft in fe, & neceffario ponit effc- &um,intert (impliciter neceffitacem effe&tui: led przde- [tinatio refpectu falutis eft huiufin odi: ergo, &c. Minor patet.P rzdeftinatio enim, cum fit Deusin e; dicit quid neceffarium: & iterum neceffario infert eítectum, quia neceffario fequitur: fi cft przdeftinatus, faluabitur: er- go, &c. j P ne, "E 1 ITEM omniscaufa quz nullo modo poteft caffari, a dicitur caffari cum nullum ponit effe&um: (ed prede- itinatio nullo modo potett caffari: ergo pradeitinatio ponit neceffitatem. | | ;.Ir&M quotiefcunq; duz caufz concurrunt ad aliqué effc&tü,quas impollibile eft difcordare, 11 vna eft immu- cabilis,neceffe eft alteram effeimmutabilem,&efiedtum per confequens, hac manifefta eft per fe,nam íi altcraeft mutabilis, reliqua exitenre immutabili, poffibile eft eas ar. difcordent, ergo cum predeftinatio fit caufa immuta- bilis,neceffe et quod lib. ar. fitimmutabile: & fimiliter cum totum fitimmutabile,reftat ergo quodneceflitatem imponat przdeftinatio libero a:birio & (aluti.
4. ITEM videtur quod predeftinatus nullo modo pof- (it damnari, etfi hoc,tunc neceffario faluatur, & ofteudi- tur hac ratione:lfta duo conuertuntur, cíle przícirum & damnari,effe przde(tinatum & faluari: fed pradeflina- tus non poteft offe przícitus, ergo non poccit damnari.
inefle,fi alterum ineft,impotlibile eft reliquum ineile:fed effe przdeftinatum & efle pra(citum ficfe habent, quod impoflibile eft (imul ine(le eidem, impoffibile ctiam 4l- terum alteri füccedere fcilicec quod homo primo it pretus nullo medo poteft effe praícitus:ergo,&c. E fir&M deomniquod ternum eft,cum nó eft.impof. üi ibile eft effe: quia impoffibile eft quod non ensfit aternum:fed praícitus fi eft;zrernaliter eft prafcitus: ergo il- "aq lum qui nen eft przicitus, iripoffibile eft effe przleirum: uu fed predeftinatus non eft przícitus: ergo, &c. E 6.IT&M de £0 quod non cft,idem eit dicere, hocpofle » di effe, & polle incipere cífe: (ed preícitum eft quid nonens a" reípectu przdeftinati: ergo idem eft dicere pradeftina- cum poflc effe przfcitum, quod poffe incipere pralcir fiuc damnari: fed non potett iricipere effe praíciuus, er- CoNTR A:Pradeftinatio diuina nullum facit indigne! rad. faluari,ergo cum dignitasin faluando refpiciat meritum | menz & meritum liberum arbitrium, ergo pradeftinatio non tullit arbitrii libertatem fecundum quod liberum arbi- trium:ergo non imponit neccffitatem. ll Irzu predeftinatio nihil aufert libero atbiirio,fed tan- tum ponitin eo gratiam: fed gratia nullam infert libero arbitrio neceffitatem:ergo nec ptedeftinatio: ergo cüfa- lus pendeat ex libero arbitrio, patet, &-.
Ir£MÍi prédeftinatio imponit neceffitàtem,ergo ino mhi cafu contingente neceffe eft, eum qui przdeltinatus eft,faluariiergo trufira laborat aliquis benefacere:quialt- ue faciat benum,fiue malurh, neceffe eft eum faluari.
1T E « nullus laudatur in eo, quod neceffitatis eft, ne-| Ano. que vituperatur:(i ergo necefT? eft; predeftinatum alua-| Erbicci ri, & przícitum damnari;néque predeftinatus laudandus cít (i aluatur, neque przícitus vituperandus, fi damnatur: quod eft eontra ftatum 3l Bloriz,& poena.
4j Dif.ss. ar.
Lib. v. prof. $.
l aliquisafj piceret deloco eminenti circüiacentem regiooperatio inclinantur. Et quia totü poffe, & velle,& agere Lib..Diit. AL.
CeoeNcrvsrio. Pradeffinatio importat rationem pre[cientie, C tationem cau[e uon tamcn totAlis, quia ad e(jeum (uum concurrit liberum arbitvium: ideo tum ratione can(a libere cn(antis, Q coneue libere cooperantie, (eluti non im- ponit necefitatem.
Rzsp.Ad Arg.Dicendum quod przdeftinatio non in-, fercneceffitatem faluti, necinfert nece(fitatemlibere ar- bitrie. Queniam pradeftinatio non eft caua falutis, nifi includendo merita, & itafaluando liberum arbitrium. Adintelligentiam autem obic&orum notandum, quod przdeftinatio duo impertat, & rationem przícientiz, & rationem caufz. Inquantum dicit rationem cauíz,non neceffario ponit effc&um, quia non eft caufa per neceffi- tatem,fed per voluntatem: & iterum, non eft tota caufa, fed cum alia caufa contingente fcilicet cum libero arbi- tio.Et regula eft, quod quotiefcunq; effectus pendet ex caufa neceffaria & variabili, neceffaria tanquá l vniuer- alid variabili tanqu&d particulari denominatur. varia bili, quia denominatio eftà caufa particulari; & effectus q dependetà caufa cótingente e(t contingens. Et pter ra- tioné caufz importat rationé pícientiz, & pícientia qui- dem totü includit in cognitione lib. arb.& cius coopera- tioné, & vertibilitaté, & totü.Et pterea non eft nifi veri, & etiáde vero contingéte eft infallibilis,&cut fupra mon- ftratü eft in qítione de pfcientia:deo predeftinatioinfert faluté,& non por eaffari, nec difcordare libero arbitrio. Et quia przfcientia nullaimponit neceffitaté confequen- tifed íolum confequentiz,timiliter nec przdeftinatio.
1.2.3. Ex hoc paterit prima obicéta de necefficate infeté- di,impoffibilitate caffandi, impoflibilitate di(cordandi: hxc. n- omnia dicunt neceffitaté confequentiz folá,quia infunt pdeftinationi non per rationé caufalitatis,fed pre- cognitionis, q cft concors, certa, & infallibilis. Concors, quia pícientia, ftue pcognitio vera. Qui. n. cognofcit ve- re,cognofcit ré píentem effe ficut eft,& futura tic euenire licut eueniet.Eft.n.veritas adzquatio rei ad intellectum. Eft iterü certa: quia independens, quia nullo modo pen- detex precognito:non.n.fecundü eíus exiftétiam cogno- (cit fedíecundü exigentiá luminis, & claritatis zecerna, in qua nulla cadit dubietas,fed certitudo fumma:& ideo de omnib.zqualiter certa eft. Et iterü infallibilis:quoniá eft totü poffe píciti circüplectens: & ideo in nullo poteft fal- Inec circüueniri. Et eft exemplü Boct. in lib.de conío.g; né vbieft multitudo viarum, quas omnes fimul & vno a- [pe&tu videre:ambulans perlocü (uum, quis poffit per di uer(as vias ire,nó tamen pofletvifum eius latere,pro eo qp nullàviam P sara ire; q ille non videret. Si ergointelliga tur vnus effe vifus qui poffet emnes vias prxuidere,& to- |!
uum poffe euntis, nullo modo quis eü pe cir: cumuenire poffet. Et talis eftafpectus diuinz prafciétiz, quiaab zterno cognouit g cogitate poteramus, vel velle: & limul cum hoc vidit in quá partem noftra voluntas, & comple&itur:ideo non poteft falli.Et quia predeftinatio] claudit przfcientiam,hinc eft quod concordat cum libe- ro arbitrio,& non poteft difcordare,& non poteft caffari: & neceffario infert falutem, fed non neceffario efficit.
4: A D illud quod quaritur, vtrum predeftinatus pof- fitdamnari, dicendum, quod fic ine diftin&tione, quia quamuis hzc poffit diftirgui de re,vel dido, predeftina- tum damnari eft poffibile, ficut hzc, album poffibile eft effe nigrum: hzc tamen non eft diftinguenda fecundum artem: predeftinatus peteft damnari, ficut nec hzc, ho- moalbus poteft effe niger. Nó enim poteft effe de dicto, cum non f di&um.Propter quod intelligendum, quod ifta habet tres caufas veritatis, pradeftinatus poteft da- mnari:ficut hzc,przdef(tinatus poteft effe preícitus. Aut quia forma ins i poteft ineffe fubiecto cum forma Implicata, vel poteft formam implicatam, vel fine forma implicata: quocumque enim modo przdicatum poffit ineffe,iudicáda eft locutio fimpliciter vera.Et dico quod intertio fenfulocutio eft vera, przdeftinatus poteft effe S.Bonau. Tom 4.
C|& qua cognofcit eius oppofitum,& hoc füpra probatum quod futurum fub ratione futuri quod ponitur femel efpreteritum, & nihil factum eft, quod fit neceffarium effe Quat 1.
& necefle eftomné hominem effe predeftinatü, vel prz- [citü, & ideo fequitur g poffit effe prfcitus. Ethocqui- déneceffariü eft poni,nà fides dicit, & ratio,g, fequitur:fi iftà (aluari eft contingens:& qui diceret contrariü & affe- reret, reípuendus efle fecundü omniü iudicium certü. Et iterü,ars dicit q i confequens eft cótingens, impoffibile eft antecedens eífe neceflariü; & hocfuüpra probatü eft p tres regulas, & qui diceret huius contrariü, toram artem fyllogifticádeftrueret, cuius visillationiseft, vt oppofito cenfequentis non poffit ftare cum antecedente.Certü eft autem q oppofitum contingentis non ftat cü neceffirio: iftum ergo efÍe przdeftinatünon eft neceffariü, & eft ne- ceífariü. vel contingens,velimpoffibile:& non eftim pof- fibile,vel neceffariu:ergo eft cótingens: & cótingens po- teft non effe:ergo itte qui eft predeftinatus,pote:t no effc rzdeftinatus.tt hoc quidé credo quod necefle tit poni: de tamen difficile eft intelligi.Poteft tamen fic capi,ti p (upponamus quatuor vera. Primü eft qj prz(ens diuina aeternitatis circumplectitur omne tépus idem, & vnifor- me,& hocdicit Anfel.in lib.de concordia prefcientiz,& liber. arb. quod ficut prefens tempus circumplectitur o- mncm locum,& omne quod in loco eft,ita praíens zter- nitatis emne tempus,& hoc ncceffarium eft poni,quam- uis non polli S ius oppofitum cffe fallum,& impoffibile:quiafihoc non effec, cunc mutaretur przíens diuinz xternitatis. Secun- dum eft illud, quod Deus vno & eodem cognofcit o- mnia:ita quod eft vnica Deicognitio qua cognofcit hoc,