eft auctoritate, & ratione, non folum quantum ad illud perquod cognofcitur, fed etiam quantum ad aum di- uinz cognitionis. Tertium eft, quod cum dicimus diui- nam cognitionem, vel voluntatem ordinariad hoc co- gnofcibile & ad aliud:non ponitür ordo, vel ref; peétus in Deo actu,fed folum ex parte tei create vel cognitae: & ille quidem, ficut przuifum eft, non poniturin au, fed in habitu: nec de praíenti, fed defuturo. Quartum eft, fe verum, ponitur femper fuiffe verum, & quod ponitur femeleffe falfum. ponitur fuiffe femper falfum: & idco cum ponitur poffeeffe, non ponitur nec mutari, nec in- cipere. His przfuppofitisfacile eft intelligere quod pra- deftinatus poteft efle przfcitus,& qued Deus quem pr v- Íciuit, petuit przdeftinaffe.Con(tans enim eft quod falus iftius qui przfcitus eft potuitab eterno przuideri, cum poflit effe ftue:fieri in tempore: & fi potuitab zterno er- dinariad diuinam cognitionem,& volütatem, poteft & nunc. Etenim quia przfens tetum eft, & nihil tranfiitin fa&ü, hinceft quod ficut poteft cogitari vere potuiffe,& non przdcftinaffe ab aterno, ita etiam qp poffit nunc in füo (ilice: nuncaternicatis non pdeftinail: & hoc dicit Magifter in litera. A Gus tamen zternus diuinz cognitio- nis nó poteft cogitari non fuiffe,vel ad hocfuturum con- tingens ordinatü noneffe,& (i hocnon ponitur,non po- nitur aliqua mutatio it terno przfenti:quia nulla ponitur fucceffio,nec pes mutatio in cognitione,quia nó| penitur in Deoalia cognitio: necin ordine ex parte co- gnoícentis,quia nó ponitur in Deo alius ordo:ngc in ot- dine ex parte cogniti,quia ex parte illa nó ponitur nifi fu- turü:& illud cü non cft, poteft intelligi cec nó effe fu- turü fine mutacione Et hoctotum clarius aperitur, fi ve- hiamus ad fignificationem horum vocibulardisrat itus, prede[linatw.Predeftinatus enim,& prefcitus duo funt!
vocabula; € quantum ad principale fignificatum im- Iportant diuinam effentiam, quantum ad connotatum important futura contingentia. Quantum ergo ad prin- cipale fignificatum idem funt: quantum vero ad conno- tacum,quia funt contingentia que non de neceffitate in funt, poteft vnum effe alterum. Quia vero cónotata non tantum funt contingentia, fed etiam de futuro quz nihil ponütadtu,peffunt non ineffe, & ineffe fine mutatione.
A |przícitus:predeftinatus.n. poteft non effc predeftinatus, OC plene intelligere.Videmus enime-| Cum — aderat ipeum Difl 38.4r.
— perfuiffe,&c.ficut pater,& Anfelmus dicicSi dicaturali- quid effe futurüm de centingenti,conftat quod poffibile e(t none(fe futurum: etfi futurum eft, lemper verum fuit ipfum effe futurum: & ideo hac eft vera fine mutatione, & (ne inceptione, predeftinatus poteft effe przícitus. Nullaenim repugnantia eft nec ex patte fignificati, nec ex parte conpotari,& hoc patet fi refoluatur. Senfus enim eft:i(te eft Stelelbasnisid eft,ifteeftàáDeo prxcognitus, & faluabitur per Dei gratiam.Similiter, ifte eft praícitus, lenfüseft. Iite et przcognitus, & damnabitur per fuam culpam.Conflat enim quod in diuina cognitione non eft differentia infe, fed folum in connotato: eum ergofal- uandus poflit damnati, przdeftinatus poteft effe prafci- tus (inealiqua mutatione. | 4.5.6.Ex hoc patent tria obiecta:nam primum, & vlti- mum intelligitur informis quaaliquid ponunt actu cir- ca fübiectum: fecundum vero de eo quod eft zternum quod nihil temporale connotat, taliaautem non funt ef- Íc prefcirum, & effe przdeítinatum. Et tic patent o- mnia, QV ESTIO It. An pradeffinatio ponat necefitatem m euentu.
Vppofito, quod predeftinatio nón inferat neceffita- tem liberoarbitrio,quod non poffit aliter effe,quari- ritur vtrum ponat certitudinem in euentu, fcilicet vt nun- uam aliter eueniat;nifi ficutDeus prediffiniuit.Et quod Io«n. i3. b |ic,oftenditur primo auctoritate:Ego fcio quos elegerim. 2.Tim.2.d | Et: Nouit Deus, qui fnt eius: ergo fi diuina cognitio eft certa, & infallibilis, & fallereturí1 non faluarentur illi Fanda. monta.
quos nouiteffe fuos certitudinaliter: ergo verü eft, quod |D Íiceueniet ficut przdiffiniuit Deus, & fic, &c.
IrzM:Ex nobisexierunt,fed ex nobis non erant: ponit illud pro figno, fcilicet quod illud eft fignum, quod ho- mo non fuit ele&us,quando non perfeuerauit in bono fi- naliter:fiergo illud fignumi eft rectum: certum eft, quod omnes przdeftinati;& foli in gratia finaliter perfeuerant: etíi hoccertum eft, quod folifaluantur, & omnes: ergo certitudo eft in euentu. | IrrM Auguftinusinlib. debono perfeuerantiz.Prz- deftinatio eft przícientia beneficiorum Dei per quz cer- uffime liberantur quicunque liberantur. Si ergo liberan- cur certiffime, patet quod certitudo falutis eft refpectu períenarum,& tic, &c.
Certus eft numerus electorüm,qui non poteft minui,nec augeri: ergo videtur, quod certitudo fitin quodam nu- mero. | | IrrM hocvideturratione, quia in domo Patris funt multe manfioncs,ficut dicitur in Ioanne: Autergo preui- dit Deus, qui debeátibi habitare,aut non. Conftat quod prauidit qui debeantibi effe: ergo fi aliquis eorum defit, aliqua manfio vacua remanebit: fed hoc eft inconueniés, & indecens in Ciuitate füperna:ergo certü eft, quod qui- libet przdeftinatuslocum fuum habebit.
Ir zM numerusele&torum à Deo przfinitus eft, opti- ma & decentiffimaratione, & proportione: fi enim fecit omnia ordinatiffime,multo fertius füpernam ciuitatem: Iean-J4.
16.Lib. L Dif. XL.
Cumenim ponunturinefle vera de futuro,ponütur fem- A|fed optima proportio fcedatut, & perditur per augmennalitertotfaluabuntur,& nó plures, nec paucioresquot Bir um,videtur: Rumpebatur rete. Gloffa: Non tot intrant C|duo:&D.faluari,& tunc erunt quatuor:ergo nullacft cere —PÁ.
QQuetllL — | tum, & diminutionem,ergo (i non poteft effe, vt fic ibi defeius ordinis, & proportionis cobgruentis,certitudi- Deus przuidit.
1. Szp contra:Quod non fit certitudo euentus quà- |Ad oppo. tum ad perfenas videtur fic. Tene quod habes, ne alius |átum. accipiat coronam tuam. Glofla,ibi: Dum alius labitur, | 4p». alius in locum eius fubinducitur:ergo fi vnus vendicarfi- bilocum alterius, non euenit ficut Deus ordinauit, imo totadie fittranfmutatio. 7 i. Ir & M füper illud Iob: Conteret multos. Gre-| ig; 4; goriusibidem: Locum vitz aliis cadentibus, alii for- tiuntur. | 3. IT* M quod nonfitcertitudo quantum ad nume- Luc.s.b de ludzis quot funt przdeltinati:ergo pauciores faluan. tur,quam funt przdeftinati.- 4. Ir£MlegiturinDeutc. Addat Deusad huncnume-|Desti rum multa millia. Gloffa: Ad hunc numerum ptzdifh- nitum in Dei preícientia,qui nouit, qui funt eius:ergo fi Deusadditad numerum prediffinitum, non eft certitu- do quantumad numerum faluandorum.
j.Item quod quantum ad neutrum fit certitudo,vide: tur. Intelligamusenim A. B. C.effe numerum pradefti- natorum. D.E. F. numerum praícitorum: tuncquaro Á. ita benepoteft damnari ficut & D. Et econuerio D.ita faluari ficut A.Ergo nulla eft certitudo quantum ad per- Íonas.Rurfus A.poteft damnari, & cunc folum remanent titudo quantum ad numerum.
6.Ir&M hocipfura oftenditur deducendo ad inconue- niens. Sienimcertumeft, qui & quot faluabuntur, ita quod ficeueniet,& nonaliter:ergo certum eft,quod nul- lus przdeftinatus damnabituraliquo cafu, vel euentu, & nullus przícitus faluabitur:erge nullus debet curare vtr faciat bene, vel male,quia fi prefcitus eft, quidquid faciat; in fine dánabitur:fi przdeftinatus,quidquid faciarin fine (aluabitur:ftultus eftergo,qui non comedit, & latatur,& nonhabet bonain vita fua. | CowNcrvsrio.
Predeffinatio à parterei euenientis,mullam ponit certitudinem in euentu, licet à parte Dei precegnofcentis, infallibilua- t, & immutabilitati certitudinem ponat. R zs p. Áp Árg. Dicendum quod eft dicere certítudi- b nemáparte reicuenientis, &à parte Dei preordinátis. Si| vius fa-: aibi).
loquamur de certitudine à parte rei euenientis, cum hac qué arti.
dicaturcontra contingentiam, fic dico quod nen eft ma- ior certitudo in numero cle&orum, quam fit in numero aliorum futurorum contingentium:quia pendet euentus noftrz falutis & damnationis ex noftri arbitrii libertate. Siautem loquamur de certitudine à parteDei przcogno- Ícentis,(ic certus eft euentus falutis, noftre certitudine in- fallibilitatis,quia diuina prafcientia non fallitur: & ideo euenit, vt przíciuit. Certus etiam eft certitudine immu- tabilitatis,quia diuina difpofitio, & ordinatio non varia- tur, vt modo eligat vnum, & modoalium: fed qui Íemel electus eft, femper fuit, & erit, & nonalius. Rationes ad primam partem indu& procedunt de certitudine cite- &us euentus,non quantum ad neceffitatem, fed quantu ad infallibilitatem precognitionis, & quantum ad inua- tiabilitatem zternz predeftinationis.
1.2. Àp illud etgo quod obiicitur, quodaliasalterius locum accipit & coronam,dicendum quod locusztern manfionis, & corona retributionisalicui debeturfecun- dum reputationem ptafentis iuftitiz, alicui fecundum prediffinitionem praícientiz.Et contingit quod vnus lo- cus debeturalicui feeundum prafenté iuftitiam, & quod illo ca- P GN EE rHO - TTE moe INGRESA EQUO CREDE" Diftinót. X ] illo cadente alius intrat, cui debetur (ccundum eor: À nitionem ztetnam Quando vero alicui debeturlocus fe- cundum pradiffinitionem xternam, poteft quidem ca- dere, & locum perdgre,& alius,quinon eft przdeftinatus poteftacquirere:fed ramen hoc nunquam eueniet. Quia ergo przícitus inftus frequenter locum zterna manfio- nis perdit, quem alius qm reritiacquitit, & nemo fcit vtrum ftt przfcitus,vel predeftinatus: ideo quamuis (ciat fe effc iuftum,timere debet neamittat locum. Et ad hunc timorem hortatur beatus Ioannes in predicta auctorita- te Apocalyp(is: Echie timor bonus eft omnibus, & pra- (citis,& predeftinatis:quia humiliat, & folicitat.Econtra, certitudo de electione eleuatin tumorem, & deprimit in torporem: ideo fecundum ordinatiffimam difpoficio- nem hocfa&um eft, vt nulli reueleturan fit pradeftina- ^" —— u Quaft 11. 327 .QV.ESTIO I. An electio fit in Deo ab eterno,vel ex tempere, Et 1. Sent. difl. 41.9.1 art.1.Cy 2. Et de verit. q.6.art.1.
Steph Brulef.1.Sent.difí. 40.4.6. Petrus de T arantaf. Sent difl 4.1.8.1.
Q7 eledio in Deo fit zternaliter, oftenditur primo auctoritate Apoftoli. Elegit nos ante mundi tus,nifi (ità Deo confirmatus in bono, vt non pollitele-|B conilitutionem, vt e(femus (an&ti, & immaculati coram| Fundauati per ———, vel torpere per negligentiam. Patet ergo,quod illa auctoritas no fignificat mutationem fieri in przícientia, velaliter euenire, quam Dcus pretfcit:ted quod » actualiter iuftus eft, poteft locum quo dignus eft perdere perdendo iu(titiam,& quod quí peccator eft, poteft fibilocum debitum acquirereacquitendo iuftitii, & hoctota die contingit. Exemplum in veteri teftamento manifeftum fuit de Saule,& Dauid in regno, cuifcili- cet Sauli recte potuitdici:Tene quod habes,id eft,humi- litatem, & iufbitiam,ne aliusaccipiat coronam tuam tibi debitam fecundum ftatum przfentem, alii tamen debi- ram fecüdum difpolitionem eternam, Exemplum etiam leftincoronis quadrasinta martyrum.
o 3. 4. ÀD illud quod obiicitur de diminutione, & augmento.Dicendum quod totum referendum eftillud ad| C ftatum prxfentis iuftitiz. Namilla Gloffa; Nontotin- cantintelligitur tempore primiziuxEcclefiz, quia mul- ti intrabunt in tempore finalis Ecclefiz. Similiter quod dicitur, quod Deus addat ad hunc numerum,inzellifitir iuftificando plures,& vocando ad fidem.
j. Ap illud quodobiicitur, quod poffunt effe plures, & pauciores, & alii quam fint prxfciti:ergo ibi nó eft cer- titudo:dicendum quod non eftcertitudo neceflitatis, eft tamen certitudo infallibilitatissquamuis enimpoffint ef- fe alit,& plures,tamen nunquam erunt,etfi effent, tücab zterno przdeltinati eílent;idco non poteft ibi cadere alituia mutatio.
6.À» illud quod obiicitur,quod fi ita euenit,tuncfru- [tralaborat praíciras, & przdc(tinatus,dicendum quod illud etargumétum,quod ducit eos jn torporem, & im- | p pietatis excufationem: & ideo primo oftendendum eft eos ftulte arguere inferendo à limili, dicendo fic: Deu: przdeftinauit vtrum tu debeas crasviuerc an nó:ad quid ergo comedis,& bibis? Qui icargueret, & ta!i rationi confentiret,argueretur dementia [irniliter in propofito. Secundo refpondezurargumentando. Tu dicis qucdDe? predeftinat, & ego dico, quod Deus tanquam iuftus iu- dex,iufte remunerat. Nullum benum ergo irremurtera- tum,nullum malum impunitum: ergo nullus laborat fi- ne fructu,nullus torpet fine damno. £t propterea dicen- dum,quod przdictaargumentatio deficit:proceditenim acíiDeus przdettinaret, & praíciret in euetum omnem: fed non pradeftinat hominen ad falutem, nifi per meri- ta:nec reprobat, vt perueniat in damnationem finc meri tis.Etideo non folum eft noftra falus ex parte Dei, fed ex| E parte noftra, & cum ipfe velit omnes faluos fieri, Scomni- ous gratiam impertiri, folum ex noftra malitia, vel negli- [gentia venit detetus noflrz falutis, | ARTICVLVS II C Oníequenter quantum ad tertium articulum quz- 4 titur de diuinaelectione. Etcirca hoc queruntur duo. Primo quaritur,vtrum electio lit in Deo ater- naliter vel ex cempore. Secundo quaritur; quid lit electiofecundum rem, «x * S.Bonau.Tom.4. '.
N Ip Q., menta. CoNTR A:Egoffcio quoselegerim:fed omnes elegerac| Eph. 1.4 temporaliter qui erant eius difcipuli ergo non eft alia c- ectio in Deo quam temporalis. | Iean.15.6 IT E M quod clcéztiolitin Deo, videturperrationem, quia omnis agens dilcrete & ordinate, eft agens perele- Cionem:fed Deus eft huiufmodi: ergo in Deo eft ponere electionem. ITEM quodab eterno videtur, quiaomnis dile&io, quz eft fpecialiteraliquorum,nó tantum eftdilectio,fed| — etiam electio:fed prxdeftínatio Dei non eft omnium ho-|' minum,fed folum faluandorum: & przdeftinatio nó eft Áine electione:ergo neque finc electione: fed illa ab zter- no,ergo & ifta. 1.5 E D contraperDamafcenum: Electio non cadit in Deum;quia diuina natura non eft poffibilis ad ignoran- tiam. | Ad oppo- 1IrEM cligereeftalterum alteri praoptare:fed Deus fitum.
Sos Damayc.l. vultounes homines (aluós fieri:xergo videtur, quod cle- |. ^7 3. de ortho. Qio non fitín Deo. fae cap. 2. 3. Ir E M videtur quod folum fit in Deotemporaliter: |poff medi; eleio enim non effet (i homo perftitiffec: ergo videtur, quodlapfus hominis facitad electionem: fed temporale non facitad effe zternum: ergo ele&tio non cít zterna, (cd temporalis. / 4. ITEM clectio eft diffimiliterentium:fed omnia in Deozternaliter funt vnum, & fimiliter: ergo electio eft rerum exiftentium in proprio genere: fed in proprio ge- nere non funt nifiex tempore;ergo necelectio. j.IreM electio cft przoptatio:fed Deus nihil preoptat alii quantum ad intentionem affe&us:etgo folum quan- tum ad excellentiam effectus:fed effectum non eft pone- | 4rifor. s. re nifi ex tempore:ergo,&c.: 200 |Enea. 6. Ir à M m pluseft vocatio, quam electio. Multi enim funt vocati,pauci ele&i. Sed vocatio eft tempora- | Mat.22.b] lis:ergo videtur fimiliter quod eledtio. Confequeriter er- go cum vocatio fittetmporalis, predeftinatio vero zterna:quaritur,vnde hoc cfl, quod electio & temporalis ct & xterna.
CowNcrvsro.
Eleiio, vt dicit diletHonem cum difcretione folum, eterna et: fi vero dileclionim cum difcretione,delibevatione, Cr in- quifitione precedente, cum talis fit in creatura, temporali esl.
Rzsr. AD ARG. Dicendum quod electio dicitur du pliciter. Vno modo prout dicit dilectionem cum difcre- tione folum. Alio modo, vt dicit diledioné cumdifcre-].
tiorte przcedente,& dcliberatione,& inquifttione.
i. Er primo modo eftin Deo,fecundo modo in crea- turajin qua cadere poteft ignorantia:& hocfecundo mo- doloquitur Damaícenus.; 1 Ap illud quodobiicitur, quod voluntas Dei, & | Voluntas dilectio eft (ine difcrerione, dicendum quod eft volun- |quotu- tasantecedés,& coníequens; Antecedés,qua vult quan- plex. cum in fe eft:confequens, qua vult cum przfciétia noftrz . Ee a falutis, refpicit voluntatem aritecedentem,& hac diligit omnes: X alia qua refpicit confequentem, & hac diligit omnes faluandos:& haceft electio. | 3. A p illud quodobilcitut, quod electio non effet (a homo non peccaffe:dicendum quod eft electio qua elicur melíorà minus bono. Hecfíecunda effetfi homo non peccaffet: prima.a.nó effet,fi homo nó peccatffet:nó quia lapfus aliquid faciat ad rationé eligendi, fed przuifio la- píus.Ecquamuislapfus hominis fuerit temporalis, prz- uifio tamen eius fuic zcerna. | lium entium, dicendum quod ticut dilectio duplex eft, quzdam quz oritur ex confideratione bonitaus, qu e- dam quz eft principium bonitatis: fic ele&tio duplex eft. [Quzdam quz caufaturà diverfitate,& preeminentia eli- gibilium,& hzc contequitur eligibilia, vt electio huma. ua. Quadam qua eft ratio diuernitatisin eligendo, vt di- uina, haceft diffimilium,non quz funt, ted qua futu- ra funt, & talis pracedit, & eft eterna:nifi enim etlet di- uina ele&io,omneseffemus reprobi, & mali: & ic patet illud. j.Ap illud quod obiicitur, quod electio eft przopta- tio,dicendum g praoptatio ratione maioritatis effectus poteft effe dupliciteraut per modum appropriationis,li- ue operationis, velapplicationis,aut per modü difpofiti- onis,& przordinationis. Per modü appropriacionis.po- nit effectü ina&u: per modü praordinationis, & difpo- Íitionis ponit in potentia tantum: & ficut difpofitio eft zterna,ita & praoptario. 6. AD illud quod obiicitur dé vocatione,quod folum eft cemporalis, dicendum quod vocatio dicit actum, vt lexteriorem: electio dicit adum vtinteriorem: prxdefti- natio dicitactum, vt anteriorem. Quoniam ergo actus, vtexterior connotat effectum vt exteriorem: ideo voca- tio folum e(t temporalis.Rurfus, quoniam actus, vtante- rior,non habet rationem initiandi:ideo predeftinatio eft folum terna. Sed quoniam actus interior per manife- ftationem fit exterior:hinceft quod electio eft eterna, & temporalis. Quod ergo objicitur de vocatione, quod in plus eft, ergo prior, dicendum quod prior eft fecundum rationem intelligendi tamquam communior: fed non quantum ad ordinem durandi: non enim eft fuperius ef- ;entiale,fed effectu confequens:& fic patent omnia.
QVAESTIO IL An elediofit idem quod predeflinatio.
Vid (it ele&io, & quod fitidem quod przdeftina- tio, videtur. Magifterenim dicitinlittera; Cum autem predeftinatio fit electio, qua Deus elegit quos vo- luitante mundi conftitutionem:ergo, 6c.
Funda. menta.
ITEM ratione videtur, quiaomnis przdeftinatus eft| E Jele&us,& omnis electus przdeftinatus: ergo przdeftina- tio eft electio, cum perfe przdicenturadinuicem.
IrE M: Quorum oppofita funtceadem, ipía funt ea- demi fed oppotitum electionis eft reprobatio: & hac eft oppofitum przdeftinationis:ergo, c» cerera.
1, CoN TR A: Quzcunq; tunt diucríorum,ipfa funt diuerfa: fed predeftinatio eft folum bonorum, eledio vero falusndorum, & aliquorum damnandorum ergo, Iean.6.g |c-c.Probatio minoris habetur in Ioanne:Nonne duodo- cim vos elegi, & vnus ex vobis diabolus eft?Si tu dicas, quod illud intelligitur de ele&ione téporali.C o w r &4: Ele&io temporalis fignum eít eterna: aut ergo concor- dant,aut eft fignum falfum. ^g Ad oppo- fitum.
L1b. 1l. »eütentiarum, (Alutis,& prima quidem eft omnium, fecunda veronon. À | à [TEM: Sinumquam effet aliquis malus,effet pre- Secundum hunc nodum eft dilectio duplex. Vna quz gitur, & feparatur bonus à malo,& eft electio quafepara- - 4. Ap illud quod obiicitur, quod eleio eft diffimi- | J deftinatio, fed non effet electio: fecundum hec ergoali- ud obiectum refpicit electio, aliud przdeftinatio: ergo nonfüntomnino idem.
3. ITEM: Agens fecundum propofitum dicitur a- gens per ele&tionem,& non dicitur agere fecundum pre- deftinationé:ergo differt predeftinatio, & electio. Quz- ritur ergo qua fit differentia, & quod fit prius fecundum CoNcrvsio.
Ele(Tio fecundum affeclionem dilectionis, idem esf quod prade- fhnatio: electio vero fecundum effeckhum finalis gratifi- cationis, efl fignum prede[linationuin- B fallibile.
Rzsr..AD Ax6. Dicendum quod clcáiotriplici- ter dicitur. Eftenim electio (ecundum affectionem dile &ionis, & fccundum effectum finalis gratificationis, & fecundum ftatum przlationis. Prima eft eterna, & eft idem quod predeftinatio. Secunda Eft temporalis, & fi. gnum prima infallibile, Tertia fimiliter temporalis,nec e(t effe&us, nec fignum zternz ele&ionis. Multienim praficiuntur mali, & reprobi, & vtinam non fint plures mali,quam boni.
r. ÀD illud quodobjicitur de verbo Domini, dicen- dum quod intelligitur de ele&ione pralationis: & hzc nó efttantum bonorum,necomnium bonorum:& idco vere patet,quod non eft idé quod predeftinatio.Et quod C|objicitur quod eft fignum, dicendum quod non eítá- gnum certum,nec Deus dat pro figno, & ftultus eft, qui huic figno credit. Sed ele&io fecundum effeQum finalis gratificationis, hzc eft fignum certum fimpliciter,íed nó eft certum nobis. Echzc differtá vocatione, quia multis. datur gratia qui non perfeuerant: ideo dicuntur vocati, -|fed nó electi, & de his dicitur: Multi funtvocati, pauci ve- roclecti.
1. Ap illud quod obicitur quod ele&io refpicit ma- lum,& cenuenit omni agentiá propofito,non s prade- ftinatio. Notádum quod in Deo denm funt propofitum, przdeftinatio,S& electio fecundum rem,tamen differunt fecundum rationem intelligendi.Nam propofitum (im- pliciter dicit voluntatem faciendi aliquid.llleenim dici- tur proponere, qui firmiter vulcfacerealiquid. Eledio plvero, & pradeftinatio addunt füpra voluntatis conceptionem, fed differenter, quia predeftinatioadditordi- ^ [nem,&dire&dtionemin finem: fed electio difcretionem.
fiue feparationem à fuo oppofito. Vnde propofitum dicitfirmam voluntatis cenceptionem,pradeftinatio cum cóceptione dicitpreordinationem,& electio quamdam difcretionem. Secundum ergo hoc patet, quod propo- (itum eft prius fecundum rationem intelligendi,& deiudeelectio, quia prius eft intelligendum aliquid feparari à malo, fiuc à malitia, quàm dirigi in finem, X fic patet diuerfitas & ordo. ui j. ET exhocpatetillud quod vltimo queritur, qua- re agensá propolito non femper dicitur agere fecundum pradeftinationem, ficut fecundum electionem, quia omnis agensa propofito deliberans, alteram partem con- tradictionis przaccipit: ideo omnis caljs dicitur eligere: fed non omnis agens fic ordinateffe&um in finem, fed vtplurimum feipfum. — Predeftinare autem eft praor- dinarealterum in finem, & hoc quidem competit Deo proprie, & idco patet illud. — Predefítinatio enim tria tionem praordinandi & hzc eft gratia:& rationein linis,: & heceftgloria:& fic funt tria,fcilicet quod, &per quod, & ad quod...D ARTICVLVS Iv.
Onfequéter eft quzítio de quarto articulo, (cilicet. de reprobatione. Et cü ea qua dicta funt de prede- P und ; f'inaaonec — CENE Gái PESJTISE ta iT -e / Art. ÓIV.
Quit. 1. & IL.
[tinatione zrerna,tint dicenda, vel aptari poflint repro-, À (cor obduratum,quod eftin peccato ftabiliturn, quod eft bationi,quariturfpecialiter de obduratione quz eft eius connotatum,de qua duo queruntur. Primum eft, vtrum Iit poena, vel culpa. Secundum, vtrum obduratio fità Dco. E QVAESTIO IL An obduratio fit pana, vel culpa.
Petrsus de Taranta[.1.Sent.difl.4.0.4.10. Gabriel Biel.1.Sent.difl.4.1.3.vnica.
Vod autem obduratio fit peena, (icoftenditur per illud:*Cuius vult miferetur,&c. Gloffa Auguftini: * Ref. 9-1| Ob duratio eft nolle mifereri: fed nolle mifereri none zm culpa,fed poena:ergo, &c. d wm42in| 1TEM ibidem:Milereturfecundum gratiam quz gra- mtdie to. 4.| tis datur: obdurat autem fecundum iudicium quod me- ritis redditur: fed conftat, quod non redditur bonis me- ritis, ergo malis: fed quod malis meritis redditur eft poe na: ergo obduratio cít poena.
Ir£M hocipfum videturratione, quia in hoc differt culpa & poena, quia culpa eft affectio voluntaria, poena eft affectio inuoluntaria. fed obduratio cordis eft inuo- luntaria,quia nullus vult dehabilitari, (iue obdurari: er- go, &c.
IrzM ficut fe habet excecatio ad intellectum, fic ob- duratioad effe&um: fed exczcatio dicitpaenam;nó cul-| c pam: ergo & obduratio.
1. CoNTR A: perillud Apoftoli: Secundum duritiam, &c. Glofla ait: induratio eft perfeueratio mentis in ma- litia pertinaci, per quam fit homo imponitens: fed hoc dicit culpam: ergo, &c.
2. Ire M Auguftinusde praedeftinatione Sanctorum: Obduratio nihil aliud eft quam Dei obuiare mandatis: Li.drgara- fed obuiare mandatis dicit inobedicntiam: fed peccatü, dio c519.1- vt dicit Ambroltius, nihil aliud eft quam preuaricatio le- .*gisdiuinz,& celeftium inobedientia mandatorü: ergo obduratio dicit peccatum.
3. IT£M ratione videtur,quia nulla paena temporalis fecundum quod huiu(ímodi opponitur gratie grauficanti: led obduratio opponitur gratiz gratiticanr, & maxi- Funda- menta.
Ad oppo- ficum.
me gratiz finali:ergo obduratio non eft peena,fed culpa. D DeverRe-|- 4. ITEM in hoceft differentia inter paenam & culpi| lig.t.22.À quia, vt dicit Auguftinus, poena eft malü quod patimur, jii IMS culpa vero malum quod agimus: fed obdurationé vnüf- Ca.35.10.7.| Quique facit fibi, ficut dicit Auguftinus in lib. de gratia, & libero atbitrio: Indurauit Deus Pharaoneiuftoiudicio:fed ipfe fe perliberura arbitrium.Et quod obduratio P/os.b lürà nobis,patet:quiain Píalmo ditluadetur: Nolite ob. durare corda veftra:ergo,&c. | CowNcrivsrto.
Olduratio, vt dicit inbabilitatem ad impreffionem gratie, fic 5l pena peccatizvt vero fignificat flabilitatem in peccato;cff dif- Pofitio precedentis peccati:vt vero dicit voluntatem tmpugnan- di Deum, precepta, Cr gratiam (uam, e5l peccatum in Spiritum (ancium.
Rzsp.ad arg. Dicendum quod obduratio in fpiritibus eft translatiue dicta ab obduratione in corporibus. In corporibus autem duritiam fequitur triplex proprietas, quamuis in(it corpori per eandem naturam:non fic fpiti- Duum |tui.Durum enim eft quod eft inhabile ad fufcipiendum, qut mo- 'eft ftabilead permanenduni,eft iterumforte ad rebellan- Hus dum, fiue re(iftendum. Secundum hunc triplicem mo- .— [dum corobduraridicitur ttiplicirer. Primo modo dici- tur corobdurari ex hoc, quod eft inhabile ad impretlio- nem gratie füfcipiendam:& hoc modo fonat in patlioné. Eteft pana contequens culpam. Secundo modo dicitur B |triplex eftpoena.Eft enim quzdam poena inflicta, quedá multum compactum ad amorem peccati:& hoc modo obduratio eft peccatum cum difpolitione,(iue difpo(itio peccati przcedentis. Tertio modo dicitur cor o dura- tum cor rebelle, quod vult Deum, & eius mandata, & gratiam impugnarc.Et hoc modo eft fpeciale peccati ge- nus,fcilicet peccatum inSpiritum fanéctum.
1,2.Er fecundum illum modum triplicem diueríz au- &oritates procedunt de obduratione, que videntur fibi obuiare: fed diucríis viis procedunt fecundum membra diftin&ionisprzdicte.Concedédum eft ergo, quod ob- duratio vno modo eft pena:concedédum nihilominus, quedaliis modis eft culpa,fiue difpofitio culpa.
;.Ap illud ergo quodobiicitur,quod perna gratie non repugnat, & etiam fonat in paffionem: dicendum quod contracta,quedam acta.Poena infliGta fimpliciter eft paf- fio,& non repugnans gratiz, vt fames, fitis,& egritudo. ana contracta eft fomes,& concupifcentia,& hac qui- dem paffio eft, & ideo poena,fed tamen inclinat ad actio- nem malam: & idco gratie repugnat, non quantum ad fubftantiam, fed quantum ad inclinationem. Poena acta eft (icat obduratio,& gratizexpulfio, & hzc quidé po:- na eft, quia patfio e(t: fed quia ex mala a&tione, fiue ex peccato eft, & illud concomitatur infeparabiliter, ideo opponiturgratiz:& ita patet, quod nihilominuseftpa-| — — na, & paílio. Quamuis enim contingat per propriam a- &ionem, nihilominus pcena eft, ficut patet in fcabiofo, qui infcalpendo fe delectat, fed poftea fentitin carne ar- dorem. a QV.E£STIO IL An ebdstratio fit à Deo.
"Trum obduratio fit à Deo, fiue fit effe&us Deire-| 4 ey, probantis. Et quod fic videtur: Cuius vult mifere-| (cum. tur, & quem vult indurat: fed idem eft aliquid fieri Deo| Rom, 9.d auctore,& Dco volente:fi ergo obduratio cft Dco volen- te,ergo & Deo auctore.
1. ITEM ibidem eft Gloffa:Obduratio eft nolle mifere- ti: autergo hiceft predicatio per caufam, aut perinhz- rentiam, aut pereífentiam. Non per inhzrentiam vel ef- fentiam,in Deo enim eft voluntas non miferendi,neeta- men obduratio:ergo eft didum per cau(am: fed Deus nó vult mifereri aliquorum vt preícitorum, vt dicit Aug.er- go ab ipfo eft eorum obduratio.
;.ITEM fuperillud Exodi.Ego indurabo cor eius, dicit Auguftinus: Induranit Deus Pharaoné iufto iudicio; er- go fecundum hocfuit iuftum, Pharaonem indurari: fed omneiuftumà fumma iuflitia procedit,quz Deus eft:er- go,&s.
4. ITEM ratione videtur,quis omne quod eft aliquid, eítà Deo, obduratio eft aliquid: ergo fecundum id quod eft, eftà Deo.Qued tit aliquid, patet:quia durü dici na- turalem potentiam:íed molle dicit impetentiam: ergo fi durities eft &in corporibus, &fpiritibus,eft aliquid quod habet Deum caufam,patet,&c. | j.IrEM:Quicunque habet curam alicuius, fi permittit cum malefacere,cum poffit prohibere, vel perire cü potfitadiuuare, non inconuenienter dicitur caufa fui male- ficii, vel peccati, fiue mali. Vnde prelatus qui fübditos non corrigit,caufa dicitur malorum in fübditis.Similiter qui habet vide pafcat fame morientem, & non pafcit, caufa eft mortiseius, fi ergo Deus poteft prohibere vtaf- fe&tus nofterdurefcat,& poteft paícere vt non deficiat, & 'non facit,videtur quod fibi fit ratio & caufa indurationis 'attribuenda.
ELE Ems PETENS AS UA GUI SEESORPONIEA, er EET REPE GENERE RET GO ya NN Ee 5 QN t. Pofl comt.
Arrflot, 2.
P»y. cot. 39.l Apoc.3.d — rationis. ] | 8. Ir EM: Sialiquaduo funt omnino fimilia,aut pro- prierasaliqua nonineft vni quz non ineftalii;aut fi ineft, aliunde ineft. Ponantur autem hic duo paruuli Iacob & Efau.Deus vnum obdurat vt Efau, alterum non obdurat vtlIacob:ergo cum fint fimiles omnino quo ad naturam, & quantum ad merita,aliunde venit obduratio: (ed non eft dare nilià Deo, ergo, &c. Situ dicas quodà diabolo. CoNTAA:Efto quod diabolus nullo modo fe intromit rat,nihilominus ifte obdurabitur. | 9.ITEM omniseffe&us fiue pofitiuus, fiue defectiuus habet caufam proximam, & immediaram: quaro ergo qua fit caufa obdurationis proxima: auc enim culpa ori- ginalis,aut aQualis,aut vfus liberi arbicrii, vel aliquod a- liud. Non culpaoriginalis, quia cunc omnes obduraien- tur.Similiter nec culpa a&ualis, quia tunc omnis atua- liter peccans obduraretur. Nec vfus liberi arbitrii, quia obduratio, vteít connotatum reprobationis, eft in par- uulis in quibus non eft víus lib.arb.R eftat ergo quod vo- luntasDeifit caufa, hocvidetur,quia ea peífita ponitur effe&us.Sienim Deus non vultiftius mifereri,neceffe eft eum obdurari.
CoNrRA:Ormnis qui venitad me non eiiciam eum fo- ras:ergo paratus eft Deus omnes completi: ergo defect? illuftrationis non venit ex paite Dei,fed ex parte noftra.
folum oftiarii:ergo fimiliter & obdurationis non eft cau- fani qui non recipit Deum pulfantem.
cit:Sicut czco pofito infole eft prfens lux,& ipfe abfens fapientia, & ipfe eft ablens:f1 ergo bonum eft imile,cum caccitas,fiue priuatio actus videndi non fitá fole, patet g; necobduratioeft a Deo. Item Anfelmus: Nonideo non Deo.ltem ratione videtur,quia optimi cft optima adduipfam non efficit Deus qui eft optimus. Item obduratio animz reddit animam impotentem ad bonum: ergo cft defectus,fed defectus aut non habet caufam,aut fihabet, habet caufam deficientem: Deus autem nullius c(t caufa deficiens:ergo obduratio nullo modo cít à Deo.
ConNcLYsIO.
Olduratio pro defecu,non est effectu Dei: fed prout erdi- natur avetribuente diuina inflitiain mercedem culpe, est à Deo. » Resp.aparg.Dicendum quod obduratio inquantum poena e(t, dicitanimzineptitudinem,& ita dicic defcéti- Lib. I. se Ir&M:Ecceftoad oftium, & pulfo,fi quis mihi aperue- rit,introibo ad eum, &c. Sed f1peregrinus volens hofpi- tarinon recumbit in domo,non eft caufa cx parte fui, ed Ir£M Áuguítinus fuperillud:Luxia tenebris lucet, dieft luci,icin omni iniquo quicacus eft corde, pracfens eft cere: fed obduratio eft pe(fimum inter omnia mala: ergo B habet homo gratiam,quia Deusnon dat, fed quia ho-|r mo non accipit: ergo non debet dici obduratio effeá am LEA EUM HERGP VENDESI nn CHAT PEUT NES Q7 UR LS DR GEO RE ORDER CRLÉUCRNEE EIN NEU D ar Tor WEEP EET ac gr Rez oret E onem posnalem: & poena omnis inquantum talis, eft iu- |- fta & ordinata:ideo dicit defe&tum ordinatum. Inquan- tum ergo defe&us eft, non habet caufam nifi deficien- tem,hzcautem non eft Deus,quia Dcus nó eft caufa de- ficiens, fed liberum arbitrium detlitutum. Inquantum veroordinatum habet caufam merenrem, fcilicet ipfam culpam,& caufam ordinantem,f(cilicet retribuentem di uinam iuftitiam. |