1.2. IL 14e ergotresaucteritates Apoft. Aug, & Glof- (r,& conlimiles, quz dicunt Deum obdurafíc aliquem, intelliguntur quantum ad rationem ordinis, non quanuiDbasscrmef eno cuprum up qudm UE E SPURS OUS n MD NEU MU NNDCO UEM SCSURTCU'EA UN CNSD CI UC AUI EE EFC SEINEN GREC CR m, ntentiarum, - cus deber effe habilisad tufceprionem intluentiz diuina. Vnde habilitas ralis eít potentiz,& habitus: fed econtra, obduratio & ineptitudo eít per modum prauifionis, & priuationis. | f. Ap illud quod obiicitur quod qui permitrit fubdi. cum perire,eít caufa,&c. dicendum quod verum eft fite- netur & debeat facere,fed f1 non tenetur, nec debethoc facere,ymo mágis contrarium: nullatenus poteft illi im- putari periculum, fed iuftitiz, & ita eft in Deo.
6.7. À p illud quod obiicitur,quod fi aliquid eft caufa alicuius, quod oppofitum eft caufa oppofiti, dicendum [quod illud tenet in naturalibus & necetfariis, ficut in habere pulmonem,& nonhabere,& refpirare & non refpi- rare, non autem habet locum in voluntariis, (icut dicit Anfelmus.Cauía autem quare ifte habet gratia, eft, quia Deusdat. Caufa quare non habet, cft quia non accipit. Sed ifta tolutio non videtur competens, quoniam fi ma- xima Philofophi bona eft,necetle eft quod teneat in om- ni materia. Et propterea eft dicendum, quod ipte loqui- turde cauía proxima, & immediata, & qua eft tota caufa non exigens aliam,&in omni tali tenet.Sed quamuis vo- luntas Det tit caufa efficiens gratificationis, tamenad fa- lutem concurrit liberum arbitrium vt uU ds ergoifta duo concurrunt,quodlibet horum poteft caufa-|.
re defectum, & i:on caufat diuina voluntas, qua eft libe- ralitfima,í(ed caulat liberumarbitrium:quod quamuis nó potfit neq; tufliciat efficere, poteft camen efle deficiens caufa,qua tufhiciens eftad detectum effe&us:in bonis e- nim faciliusett deftruere,quam conftruere. | 8.Ap illud quod obiicitur deabíentia,dicédum quod cum abtíenuaalicuius eft malum,aur ille eft cau(a fuz ab- fenciz, aut non. Siilleeft caufa füzabfentie, dicitur per conlequens elfe cius,quod incurritur ex ab(entia. Siauté iple non cft caufajimo quantum eft de fe femper paratus eft przfens elle,tuncreuera nullo modo dicéduseft cau- fa,ted 1llud ratione cuiusiufte fe abfentat, ideo vere no- ftrum peccatum,& non Deus:peccata enim noftra diui- leruntinter nos & Deum noftrum, & funt quafi nubes dentifhimz,auferentes nobis illuftrationem gratia.
9.Àpillud quod queritur, qua fit caufa efhiciensratio- ne cuius infit, dicendum quod caufa meritoria eft pecct- tum,íiue originale,fiue actuale.Caufavero deficiens,que ponit dete&um,eft liberum arbitrium dcficiens,&in de- tectu fuo permanens, fiue quia ipfum negligit, fiue quia peccatis exigentibus,alius non fuccurrit.Q uia vero duo- busexiftenubus fimilibus poteft alter habere fubleuan- temsalter non:ideo vnus obduratur ex fe, alter vero fub- leuaturab alio, & per hunc modum intelligendum eftin lacob, & E(au.Etàu enim iacuit propria infitmitate:fed Iacob releuatus eft alic- i | naà virtute.
P "DISTINCT.
i^ ps |. Drfünet.
DISTINCT. XLL.
QVOD SIT MERITVM OBDVRATIONIS, MISERI- ICORDIZ VERO NON: ET DE SCIENTIA, ET PR £- SCIENTIA: I autem querimus vueritum obduratio y mis t mifericordia: Obdurationis meri- tuminuenimus, mifericordia autem me- Da C mi[erscordie meritum, ne gratia euacuetur [i mon gratis donetur; fed meritis reddatur. Miferetur taque fecun- dum gratiam, que gratis datur: obdurat autemfecundu Ang. lib. 1. o" meritis redditur. Vnde daturintelligi, vt ad Simpli- fjeut veprobatto Dei efl nolle mifereri ita obduratio Dei fit ML non mifereri: ut non abillo irrogetur aliquid quo fit bo- gom. 9. c|mo deterior: fed tantus quo ftt melior mon erogttur.. Ex bis aperte offenditur quid mifericordiam,quid obduratto- nem intellexerit Apoflolus, ci quia mifericordia mullum aduocat meritum, obduratio vero non efl [ine merito, fed babet nolle mifereri- Et mifericordie verbo bic accipttur lum efl »neritum, fed gratie priuatio fiue fabtracfio, qua quodam modo efl reprobationis effecius. Accipitur tamen aliquando reprobatto pro obduratione, ficut c predeffi- natio pro fuo effecfu,qui efl gratia appofita. Gratiaenim que apponitur, effectus eft pradeflitnationis. Cum ergo vatie que apponitur bomini ad iuflificationem, nulla fint merita,multominus e ipfius predeflinationis,qua ab eterno elegit Deus quos voluit, aliqua po([wnt exiflere merita. 1a nec reprobationis,qua ab eterno quofdam prefciust futuros malos c damnandos, ficut elegit Iacob LAM [Oe reprobauit Efau, quod non fait pro meritis eorurm que tunc babebant, quia nulla babebantquoniam nec ipfi exi- —OMflebant,necpropter futura merita qua prauideret, vel ilum elegityvel illum reprobauit.
Opinio quorundam, in qua fuit aliquando Augufti- nus, fed poftea retractauit.
LiRewe-| Opizati[unt tamenquidam Deum ideo elecilfe Iacob, Ganonum pH quia talem futurum prejciut qui In eum crederet, C ei habetur. Et feruiret. -Qued Aliquando Augu[linus (e fenfife dicit tn Rum " j lb. Retract. vbi aperteoflendit quod fipropter futura me- nus. Eris P A 6l. ]us effet, am mon ex gratia effet elcéfio. Nonergo librdepra lidenele£fus efl à Deo, quia talis futurus erat, [ed ex talie- Sue 5» lecone talis efl facius,ita dicens: Diutans ergo quid ele. ríc fs. gerit Deusimnondumnato,cuidixit feruiturum e[fe ma- "mam dorem, quid in eodem maiore fimiliter nondum nato re- Ppanat. | evobaerst ad boc perduxi ratiocinationem,vt dicerem: Noneroo electt Deus v ini culu/quam in prajcientia, que tpfe daturus eft, fed fidem elegit in prafeientia: C quem fibi rediturum e[fe pre[ciutt, ipfum elegit cu. Spiritum fancfum daret,"vt E opera ndo,ettam eternam vitam confequeretur. Ecce hic aperte dicit non propter operaeu tlegije [ed propter fidem, quaeum prauidit crediturum. Sedquia c» infide meritum eft, ficuti ci» im operibus, hoc binh Fetraclauit dicens: Nondum diligentius quefmneram, co^ vecadhucinueneram qualis fit elecfioeratia, de qua dicit | Apoftolus: Reliquie per clecfionem gratia falua fern:qua ' ritum nom inuenimus, quia nullum efl B redeflinatio d precipuepredeflinationis effefTus:obda- | vationts vero notp(a Dei eterna reprabatio "pe eius nul-|C |o fe D fione ^. Ecce hicvidetur Augu[linsa dicerequod c ipfa A |vtiquenon ex gratta,[n eam merita precedant, procedit vt iam quad datur non (écundum gratiam, fed (eeundum debitum reddaturpotius meritis quam donetur. Protn- dequodcontinuo dixi: Dicit enimidem Apo[lolus:Idem Deus qui operatur omnia in omnibus. Nufquam autem dictum e[l: Deus credit omnia im omnibus. Ac deinde fabiunxi. C tod ergo credimus, mofrum efl: quod vero bonum aperamur, illiusefl qui credentibus dat Spiritum fanctum. Prefecfonon dicerem, fi [rem etiam tp[am fi- dem inter Dei munera reperiri, que dapturin eodem (bu- ritu, Vtrumqueergonofirum efl propter arbitrium vo-|- lorttatis C "vtrumque datum efl per (piritum fidei, eb charitatis. Et quod paulo pofl dixi: Noflrum enim efi credere c velle, illius autem dare credentibus e volen- tibus facultatem beneoperandi per Spiritum fanctum per quem charitas Dei diffunditur in cordibus noflris, ve. rum ejt quidem, fed eadem regula, c vtrumqueipfius| Ioh, quia ipfe preparat voluntatem: C" vtrumque no- fIrumnsquia non fit nifi-volentibus nobis:erao e meritum fidei de mifericordia Dei venit. Non ergo propter fidem, velaliqta merita elegit Deus aliquos ab eternoyvel appa- fuit gratiam [asxéfificationis in tempore, fed gratuita bo- nitate fua elegit ut bonie[fent. Vude Augu[linus m libro deprede[linatione Sancforum: Nou quia futuros no$ ta- les effe prefciuit,ideo elegit fed vt effemus tales per ipfam electionem gratie fue, qua gratificauit nos in dileclo fi-| Wo WILLIS D51) Gema qna n Di pred. cu RR midi.
His videtur contrarium quod alibi ait Augultinus.
His tamen aduerfari videtur quod dicit Auguflinut Quat. os.
lib. $3.queflionum: Cui vult, inquitmiferetur Deus, ci» ttquem vult indurat. Sed becvoluntas Deiiniu[la effe.»
non potefl. VemitenimdeoccultiTimis meritis: quia c ipfi peccatores cum propter generale peccatum vnam ma[(- farm fecerunt: tamen nonnulla inter eos efl. diuerfitas.
Pracedit ergo aliquid tn peccatoribus, quo quamuis nondum (int iu[Hficati, digni efficiantur iuffificatione ^. Et | Aug lib.i.
itempreceatt in als petcatoribus, quod digni funt obtu- ning.
a.In medio Dei veluntas, qua alios eligit, alios reprobat, ex meritia (rma- roueniat: (ed occulti/firmnis, id efl quod pro meritis alioi voluerit eligere, alos reprobare C quod pro meritis alys - apponitur gratia iu[Hificationis als nonyvndeobtundun tur. Sed quidintellicere voluerit, tgnoratur: nili forte bocditatur intellexile quod upra diximus eumvetratia[- fe^. Namibidem quedam alia continue fubdit, quain lib. Retracf.. aperte retreat: quod virumque legenti atebit..— Vnde verifimile efl in prami[fis etiam boc vetracla[fe. Quidam tamerzex eo fenfu accipiunt fore diclum,non quia aliquis predeflnetur pro meritis, veliu- ffisationés gratiam mereatur: fed quia aliqui mon adeo Lib.t.cap, "ms E |mali funt, vt vnereantur Ibi oratiam non impartiri.Nul.
Ina eni» Dei gratiom mereripote[operquamiu[Hifiatur: ote[! taven mereri vut non apponatur vi penitus abjcia- tur. Et quidem aliqui in tantum profundum iniqui- tatis deuenerunt,"vt boc mereantur,vut boc digni [int:a- Iy verotta Uiuunt, vt et(inon mereantur gratiam iu[lifi- CALIOTIS,n0n Layen merentur omnino repelli C gratia Jobi fubtrabi, Ideoque dixit im quibuflam peccatoribus pracedere quo digni funt iuflificatione, e in als quo digni fint obtuftone 5. Sed boc friuolum cit.
kx * Ee 4 | Opinio se Mie EE Opinio quorundamfalía, de occultis Dei differenuum carnaliter.
CMulti vero de jflo profundo quarentes reddere ralíonem;atque fecundum contecfuras cordis fai inferutabilem ntocrefery | IHittlinern iudiciorum Deicogitare conautes, in fabulas Ausufti- vanitatis abierunt, dicentes quod anime fur[um in calo pin peccant, e fecundum peccata fua ad corpora pro meriti diriguntur, c? dignis fibi quaft carceribus includuntur.
iezpm.7.4d Ánem too. erunt bi talespof! coaitationesfuas, ei» volentes difputa- rede Detprofunao,ver[i funt in profundum, dicentes a- pimas in celo ante conueratas, ey ibi aliquid boni vel malicerffe e pro meritis ad corporea terrena detru(as ef- Rem.g.c "fe—.. Hoc autem re[buit catbolica fides propter euiden term Apoffoh fententiam qua ait: Cumnondum nati ef- dg. lib.v. fent, aut aliquid boni, vel mali egiffent, cire. Melior eff [Rm pereo fidelis ignorantia, quam temeraria (cientia. | Ele- It erg e0$ quos voluit gratuita gmifericordia, non quia fi- Egone deles erant, fed vt fierent. Att enim Apoflolus: Aifericordiam confecutus [am,vt fid. lise[fem. Non ait,quia delis eram. Daturquidem fideli, fed data efl etiamprius vt effet fidelis. Ita ettam rzprobauit quos voluit, non pro- pter futura merita que prauidet: veritale tamea reci[fi- ma ye? anoftris fenfibus remota.
Quaeflio.
Sed queritur, Vtrum ficut dicitur cleaiffe quofdam vt boni fierent ei fideles, ita etiam concedi debeat, repraba[" fequofdam,vt mali effent ci infideles, e obdurare vt ES: quod nullatenus concedi oportet. Non enim re- probatio tta efl caufa mali, ficus prede[Hnatio efl caufa boni, neque obduratto ita facit bominem malum, quem- admodum mifericordia Fe bonum.
Àn caquz femel (cit & prafcit, femper fciat & przkiat, & femper fcierit vel praícierit.
Preterea con[iderari oportet, "utrum ea omniaque femel[cit velprafcit Deus, femper [cit c feterit, ac pre(ctat |y e prefcierit: anmolim fcierit velpre(cierit quod modo non [cit velprefcit. Deprefcientiaprimo rebondemus, dtcen- tes,, multaeum prejctlje qua modo nonpre[cit.. Cum e- pir eius prejcientianon (st nifi defuturis, ex quo illa que wiura erant,pre[entia fiunt velpretereunt fub Dei pra- fetettia effe defmunt, (ub [etentia vero fernper fant. Pra- CIu1L ergo Deus omnta ab eterno que futuraerant neque refetre dejtmit,m[i cur futura e|Je deftnunt. Neque c reJctre defenit aliqua que antepre(citbat, minus ea no- f(eit quam amtecognofcebat, Nom enim dicitur ex defectu feientie Det quod aliqua pra[cierit aliquando, que modo nó prafciat: fed ex ratione verbi quod efl pra[cientia. Pra- Ireenim eff ante fcire aliquid quam fiat. Ideoque non potef diei Deus prejcire, mi ea qua futura (unt.
VES —N An Deus femperíciat quz femel fcit.
De fetentia aulem aliter dicimus. Scit enizm Deus fem- peromnia que aliquandefett.. Omnem emm fcientiam quam aliquando babet, (emper habutt c babet, e? ba- bebit. Ad boc autem o; pentur ita: Oltrn (ciuit bunc bo- minem na[citurum qui natus efi, modo non [cit eum na- iturum,[ciuit ereo aliquid, modo mom feit. Item [ciust mundum e[Je creandum, »modo non fcit eum effe creandum, aliquid eroo [ciuit quod modo non feit, c ala buiuf- —- Lib. I. Sententiarum, [3 -* A| modi infinita dici po[Junt. Sed ad hoc dicimus: quod idem | de natiuitate buius bominis, e murtdi creatione, nugc etiam [cit, quod [ciebat antequam fierent, licet tuc e» nunc banc [cienttam eius diuerfis exprimi-verbis oportet. Nam quod tunc futurum erat, nuncpreteritum est tdeo que commiutanda fant ad ipfurn deftanandum. Sicu dj. uerfis temporibus loquentes, eandem dicm modo per boc aduerbium, ctas, defigmamus,dum adhnc futura efl:mo.
do per hodie, dw prefens eff* modo per hetidum pre teritaefl. 4taque antequam crearetur vundus, (ctebat Deus bunc creandum: pofiquam Cl'e4t us eff. (cit €um crea- tum. INeceit boc fcire diuerfa, fed omnino idem decre, ione mundi. Sicut antiquipatres crediderunt Chrifiug p Imafeitnrums ei moriturum,nos autem credimus eum ng. tum Qi mortuum, nec tamen diuerfa credimus vos e» il.
Ife deadem.* Temporaenim vt ait Augu[linussvaria. |» 4n ta funt: Cr ideo verba (unt mutata, non fides. imdyhi- |, D SHA tanter ergo teneamus Deurn (emper omia fcire, queali |esliu.
quando (cit. DISINCT. XLI.
Vtrum pradeftinatio, & reprobatio fint ex meritis noftris. | Siautem querims meritum obdurationü Ó mijericordia, &c.
inter jris. Ó ndi VPRAÀ egit Magifter de caufalitate actiua predefti- p. ic nationis, & reprobationis. In hac parte inquiritde caufalitate paífiua, vtrum fcilicet pradettinatio & repro- batio habeant in nobis caufam meritoriam? & hocqui- dem principaliter intenditin ifta diftin&ione, quz duas habet partes. In prima Magifter inueftigat principale propofitum.In fecunda mouet quandam quafítioné quz ex przcedentibus habet ortum, fcilicet vtrum Deusde- linat aliquid fcire, vel przícire. Ex cuius manifeftatione patefacir diuina fcientiz interminabilitatem, ibi:Pr«ter- c4 confiderari oportét. Prima pars quatuor habet partes In prima Magifter determinat veritatem, oftendens quod teprobatio habet caufam meritoriam quantum ad con- notatü quod eft obduratio: non fic przdeftinatio quan- rum ad comnotatü quod eft gratificatio. In fecunda vero Magifterremouet quandam opinionem quac poffet ho- minem ducere in errorem,ibi: Opinati funt tamen quidam. [n tertia remouet eius defeníionem, ibi: Histamen «ducr- fa" videtur,& c.In quarta rermouet prefumptuofam in hac quaftione inquilitionem, oftendensaliquos volétes red- dere rationem de hoc profundo diuina przdeltinatio- uis,lapíos effe in profundum erroris,ibi: Multi vero de ifle vrofundo querentes reddereratignem, & c. Similiter fecunda parsin qua determinat Magifter quaftionem, vtrü Deus dehinat aliquid fcire, vel przefcire, & fimiliter eft quaftio, vtrum definat aliquem przdeftinare, partes habet duas. In prima determinat de prefcientia quod contingit defip Inere aliquid przfcire. in fecüda vero determinat de fciétia, lbi: De ferentia autem aliter dicimus, vbi dicit quod Deus nihil definit fcire: & in vtraque parte primo mouet qua- (tionem, fecundo determinat.
Opinati funt tamen quidam Deum idto elegiffe Iacob,quia — talem faturumprefciuit. — Dub. I.
Videtur quod ifta pofitio non fit opinio, fed harefis manifefta, quia qui hoc ponit, ponit gratiam homininé gratis, fed ex meritis darià Deo, & ifte eft error peffimus, icilicec error Pelagii.
Rs». Dicendum quod hoc poteft dicere caufam meritoriam, vel rationem congruiratis, Si dicat caufam meritoriam, * — GALL Jmm umma m (6 A MM — m Diit. XLI. Aic. 1.
En Euer ae cm I E . Quat. I.
metitoriam, [i quamuis prima fronte non dicaterrorem, | À incipere effe non ens, fine cffc futurum antequam fit: (cd P q ramen ad ipfam fequitur error. Si vero dicat rationem congruitatis, fie non dicit errorem: fed'tamen temerira- tem quandam habet, quia occulto Dei profundo niti- tur teddere rationem: & ideo vtroque modo erar digna retractatione, Reliquia per electionem gratie (alue fient, Quazriturhicdeillo verbo Apoftoli quod affumitAu- guílinus in qua habitudine conftruarur ille genitiuus, quia gratia nec videtur eligens, nec electa, & iterum gra- tia eft folum extempore:ergo & electio.
R sr. Dicendum quod fi intelligatur de electione temporali, tunc electio grati dicitur, quia fit pergratiá. Siautem de terna, fic dicitur electio, non vt gratia di- cat habitum, fed vt conftruatur ficut genitiuus ex vi de- clarationis effentiz, vnde dicitur electio gratia, id eft, gratuita, qua merita non confiderat. Et íi obiicitur q vnus genitiuus non confttuitur ex illa vi, dicédum quod verum eft nifi habeat virtutem duorum. Vnde bene di- citur vir fanguinis, & homo au&oritatis, (militer electio gratiz,id cft, eratuitz bonitatis.
Precedit ergo aliquid in peccatoribus quo,quamuis non funt iuflificati, digni efficiantur iufli- fratione. — Dub. ILL Videtur falfum dicere, quia peccatorante iuftificatio- nem manct in peccato, & quamdiu eft in peccato eft in- dignus pane quo vefcitur, (icut dicit auctoritas, vt etiam ipfa vita, vtputaDei inimicus:ergo, &c.
Rs. Dicendum quod verbumillud Augufiini re- tractatum eft, & retractatum intelligiturin prafata retra- Gatione,d ponitur in precedenti capitulo.Aut dignitas ibi tantum valet quantum congruitas folum, & mul- tz poffunt effe congruitates in peccatoribusad gratiam gratum facientem, per multiplicem gratiam gratis datam. ' Nequepre[ciredefinit,&c. — Dub. IV.
Innuit Magifter quod Deus przfcire futura definit, cü futura effe deunant. Contra: Videtur falfum dicere,quia prafcientia dicit quid zternum:fed nullum zeternum:de- init efle:ergo nec prfciens definit preícire. Ir&M: Ri- chardus dicit quod quatuor fünt combinationes: quia quoddam eft quod habet principium & finem: quoddá quod caret principio & fine:quoddam quod haber prin- cipium, & non finem, vt anima: quartum quod habet inem, & non principium, eftimpoffibile. Quod enim caret principio, non habet effe aliunde: quod autem tale eft feipfo eft:fi ergo eft omnino immurtabile, ergonó po- teft delinere: fi ergo praícire caret principio, neceffe cft quod careat fine. | R 1 s r, Dicendum quód abfque dubio Magifter bene dicit quód Deus definit aliqua praícire cum fiunt prz- fentia:fi enim prafciebantur, quia futura, & iádefinunt c(lefutura, conftans eft quód definunt praciri, non ra- tione eius quod eft (cire.fed ratione prxpohitionis, Àp illudergo quod objicitur de «terno, dicendum quódaliquod nomen, pure zternum importat: aliquod vero nomenimportat eternum connotandc temporale. Hocnomen, Dess,purezternum importat:fed hoc voca- balum, prafcire, dicit eternum connotando temporale. Secundum hoc, notandum, quód quaedam connotant temporale,vt ensinactu.Et quia rale réporale effe poteft, & deíinere poteft, ideotalesactus circa Deum dicuntur abere initium, & terminum, vt puta fi dicatut:Deus có- feruat hanc rem, conferuare dicit effenciam connotando actu effe&um:ideo incipit, & definit cóferuare.Quedam connotant temporale, vt non ens actu, ens tamen in po- tentia (iue futurum: € quoniam temporale non poteft D E B C poteft definere effe non ens,cum incipit effe ens, & defi- nere effe futurum cum incipit efTe przfens: hinceft quód prafcientia Dei refpectu creati dicitur definere,fed num- quam incipere, & definit ratione temporalis non defi- nentis,fed incipiétis. Et ex hocpatet illud Richardi,quia cum dicitur:Deus definit praícire, non fignificatur quód aliquod ens definat, fed folum quódaliquid incipiat, & fic patet illud.
ARTICVLVS 1.
Dintelligentiam prafentis diftin&ionis duo principaliter querütur.Primo quzritur de edel Ba- tionis caufalitate. Secundo de diuinz fcientiz fempiter- nitate,fiue interminabilitate.Quantum ad primum quz- Vodautem habeant in nobis caufam meritoriam, Efau odio habui. Gloffa:Efau,fuübtracta gratia, periufti- tiam eft reprobatus: fed iuflitía refpicit merita; ergo re- probatio cft ex meritis.
1. IrEM;Perreprobationem non dicuntur nifiifta tria, fcilicec odium eternum,obduratio temporalis, & dam- [natio finalis: fed omniaifta habent in nobis meritü,quia Deus neminem odit nifi propter demerita: nec obdurat, nec damnat:ergo,&c..
.3s Irz M voluntateantecedente vult Deus omnes ho- mines faluos fieri: (1ergo aliquem reprobat, hoc eft volü- tate confequente,neminem enim de fe creat ad fuppli- cium:fed voluntas confequens eft confequens ex noftra caufa:fed non exa alia Sun quam meriti:ergo, &c.
4.1 r £ M depraedeftinatione fimiliter oftenditur,Gre- gorius dicit & Auguftinus quod przdeftinatio iuuatur San&torum orationibus: Sed plus valet vnicuique fides Íua quam fides aliena:ergo merito fuo, & alieno poteft quis impetrare, quod fit predeftinatus.
runtur duo. Primo quazritur vtrum predeítinatio, vel re- probatio in nobis habeat caufam meritoriam. Secundo vtrum habeat in Deorationem motiuam. QVAESTIO IL An pradeflinatio, vel reprobatio babeant in nobis cau- fam meritoriam.
Alexard. Alenfis 1.p.4.28.Mttnb.g.art.1, Stepb. Brulef. 1.Sent.difl.41.9.1..
Petrsa de Tarantaf. |.Sent.difl. 4.1.4.3.
5. IrEu nulluseftpredeftinatusnifi finaliter in gra- | cía perfeuerans, & econtra: funt ergo conuettibilia: fed aliquís poteft mereri finalem perfeuerantiam:ergo poteft mereri quod fit predeftinatus.
€. IrEMquodpoteft in maius, poteft in minus,vel x- quale pari ratione:fed homo poteft mereri habere Deum quodeft maximum inter omnia, poteft etiam mereri fa- lutem quod eft zquale ci quod eft effe predeftinatum: ergo,&c.
SE D contra: Omne meritumanteceditillud cuius eft meritum,quia difponit ad illud; fed predeftinatio, & re- probatio precedunt noftrum effe; ergo non cadunt fub noftro merito, | IrEM omnemeritumaliquo modo eft caufacius quod merctur:fed predeftinatio, &reprobatio funtaterna,me- tita vero funt cemporalia:ergo temporale eft caufa ater- ni:quod eft impoffibile.
ITE M fpecialiter de przdeftinatione videtur;Non ex operibusiuftitiz qua fecimus nos, fed fecundum fuam mifericordiam faluos nos fecit.
IrrM gratia eft effectus predeftinationis:fed prima gra- tiaantecedit omne meritum, & eft caufa omnis meriti: ergo non cadit füb merito,& co ipfo gratia eft, quia fine meritis datur:ergo nec predeítinatio.
CoNcrv oftenditurfic: Primo de A gis anu. faper illud; Ad oppo.
tum.
- Fanda- monta.
3« Lib L Dit XLL -— , Cowcrvsto: Predeflinatio ve[eiu eterni propo/ti mon babet cau[am meri- toriam,re/beciu vero gratie babet fecundum quid: reproba- gio fimiliter pro odio eterno nen babet caufam, protemporali vero obduratione ba- bet can(am demeritoriam, Rzs? ad Arg. Ad hocintelligendum,notandum quod in przdeftinationé rria iritelliguntur. Primum eft propo- S. Tboss, 1. itum xternum. Secundum eft temporalis grauticatio. psr413, | Tertium vero zterna glorificatio. Similiter in reproba- eni. ione intelliguntur tria,fcilicet eternum odium, tempo- ralis obduratio, & xterna damnatio. Quantum ad pri- irim,& vltimum fimiliter eft iudicandum: nam vltima, Ícilicet pana, & gloria limpiicirer cadunt fub merito.Pri- mum vero fcilicec propolitum aternum, eo ipfo quo z- ternum eit, mezitum habeie non poteft. Quantum vero ad medium quod eft gratificatio & obduracio, difieren- tei eítiud:candum.Nam obdurario íi mpliciter cadit fub deme'ito,ftuc füb malo merito: Gratificatio vero nec Iinplicitectub merito, nec fimpliciterextra..— Eftenim meritum cong.ui, digni, & condigni. Merirum congtui eft, quando pecca:o: facit quod in fe eft, & pro te. Meri- tum digni, quando iuftus facit proalio Meritum condi- gni, quando iujus operatur proe ipfo,quia ad hocordi- natur gratia de condi gno.Gratia autein alteri promeren- da non eftomnine ex condigno, quia peccaroromni bo- no elt indignus. Necíolum ex cógruo,quia iuftus dignus D cítexaudiri. Gratificatio ergo fub merito congrui poteft! C deat, pari rauone predeftinat ex preícientia bonorum fü- iru LOruim. ' cadere quo ad ipíum gratiicandum: fub inerito digni, . quantum ad aliuin virum fanctum:füb merito condigni, quantum ad neutrum,& hocpróprie loquendo eft meri- tum. Refpondendum eft ergo ad quaftionem cum qua- ritur, vtrum przdeftinatio, & reprobatio cadant fub mc- rito, quod (impliciterleqiendo quantum ad principale figniticatum, neutra cadit lub merito: quantum vero ad connotatum, reprobatio cadit fub merito fimpliciter, predeftinatio vero fecundum quid. Concedenda funt eigo rationes probantes quod przdceítinatio nó cadit fub ineriro Similiter quod nec reprobatio.
I. A D illud quod primo obiicitur de Gloffa: quod Eíau per iuítitiam reprobatus eít, dicendum quod ibi accipitur reprobatio pro connotato: qued eít obdura- t!o. à; i. Àp illud quod obiicitur quod odium zternum cadit fub merito, dicendum quod odium zternum duo dicit, & puncipale fignificatum, & connotatum, quia neminem odit Deus quantum ad affectum, fed folum quanrum ad effectum. Et primum non eft ex meritis,íed fecundum: quod patet fi refoluatur, quia odium eft pro- politum puniendi, propoütum aucenx nullus meretur, Ícd paenam.
j. Àp illud quod obiicitur quod neminem reprobat voluntate confequente, dicendum quod voluntas con- fequens non dicitur,quia confequatur merita noftra ra- tione voluntatis,fed folum racione voliti: Vult enim ali- quid Deus quod nos meruimus, & ideo quia volitum eft connotatur,patet,&c. | 4. Ap illud quodobiicitur de przdeftinatione quod iuuatur orationibus San&orum, dicendum qued illud intelligitur ratione connotati quod eft grauia quam fan- &i viri polfunt aliis (uis orationibus impetrare: nó tamen fequitur quod homo poflit impetrare tibi, quia ad hoc quod impetret, neceile eft quod fit dignus mereri, & hoc non eit nifi pergratiam.!
f. A n illud quod obiicitur quod idem eft effe prz- de(tinatum, & in gratia finaliter perfeuerare, dicendum quod non eftidem,íod conuertibile. fed illud non fequi- tur quod (1. aliqius pollit mereri vnum conuertibilium quod poilit & reliquu m,ficut non fequitur, fi aliquid eit caufa vnius conuerübilium quod fit caufa alterius, illud manifeítum eft.
EE d D gratiam ei quem (ciuero toro corde ad me poftemorem Ireuerfurum,loquiturin perfona Domini, crgo ratio quajquod voluntas, eft rationalis: erge fi hoc perfedtioniscft » voluntate quod (it ex ratione, hoc maxime teperiturin menscro|fuper quem placuerit mihi: ergo ratio prima &';,, i; potiffima diuinz mifericordiz, & prade(tinanionis, eft | Deibeneplacitum,& voluntas.
Quat. LI. T 6. Àp illud quod obiicitur: Quod poteft in maius poteftin minus: dicendum quod verum eft íi equaliter ordinaturad vtrumque. Nam fi habet ordinationem 2d maius, & non habet ordinationem ad minus, quamuis offitin maius,non ramen fequitur quód in minus; fimi- feria propofito, gratia enim ordinatur ad merendum Deum, vtglorificantem,non vt przdeftinantem, Íumili- terad gloriam, non ad primam gratiam.
QV E£STIO IL An prade/linatio C reprobatio babeat in Des canam n "eIuam. ^ V Trum przdeftinatio,& reprobatio habeant in Deo Funds. rationem motiuam. Et quod fic videtur per Cano- men. nem. Dixit Dominus:Num celare potero Abraam quod Gat gefturus (um,cum futurus fit in gencem magnam,& prz- cepturus domui fuz vt cuftodiat padum meum? Domi- nus ergo veluit reuelare ipfi Abrac propter confideratio- nem bonorum futurorü: ergo cum illa ab eterno proui- Ir£M Ambrofius fuper epiftolam ad Remanos:Dabo |^. | re Dominus proponit dare gratiam, eft quia aliquod fu- turum prazuidicin homine. Ir£M rationeoftenditur,quia omnis voluntasco ipfo voluntate diuina: ergo cum pradefítinatio dicat diuinum propotitum,erit ex ratione, ITEM omnis fapienter eligens eligit illos in famu- losin quibus videt meliores mores practeritos, & fimili- tet quos nouit fidclioics fuifle, & fi poffet futura cogno- "uy rum. Siergo Deus eft (apientiffime eligens: ergoratio- nem eligeudi fiue reprobandi accipità prauiftone, fiucá preícientia.
ITEM: Nullusfapientem cligens,przeligit omnino in- diftátia feu inditferétia, maxiine fi polit accipere omnia aque congrüe:ted Deus profert vnum alteri in eledione: ergo, c.
Ir EM: Si diuinum propofitum, fiue predef(tinatio (olum habeiet rationem,voluntatem Dei, & nonaliam, tunc ergo videtur parcitas in diuina volütate:ftenim vel: let omitesfaluare,omnes faluacentur, & non eftaliaratio nifi quia non vulc: ergo voluntas eius non eft liberaliffi- ma,nec optiina.
Ir EM: Si non effet alia ratio quám voluntas, er- go cum Deus reprobando proponit damnare, fi (ine mni ratione fola voluntate vellet damnare aliquem,ergo videtur crudeliflimus, eo quod feciffec homines ad fup- plicium.
ITEM: Si ola voluntate przdeftinat, & reprobat non prxcognita ratione: videtur ergo fecundum quod lit acceptor perfonarum:quod eft contra iilud quod dic- tur; In veritate comperi quod non eft acceptor petíona- rum Deus..
Ag.
i i Ad epo ficum. | A. lTEM Rom 9X.
A rt. I s & abícondifti hzc à fapientibus: ita Pater quoniam fic placitum fuic ante te:ergo ti Eilius reddit optimam ratio- nem,folum diuinum beneplacitum e(t ratio.
;.|1rzM Apoftelus fuper hacqueftione dicit: Nunquid non habet figulus poteftatem de eadem maffa facere alia quidem vaía in honorem, aliain contumeliam? Si enim uztereturab artifice,quare de vna parte malle facit vafa [ ulchra, & ex alia vilia,cum zque fit bona tota maffa, nó e(talia ratio, nifiquia placet: ita enim bene faceret,(1fa- ceret econuerío:ergo, c.: 4. IrEM i. ipe predeítinatione San&orum: Non quia tales nos futuros Íciuit, idco elegit: (ed vt tales eiTe- mus. | j. ITEM tatione videtur, quia voluntas Dei eft caufa caufarum:ergo ibi eft ftatus: (ed vbieft ftatus, non eft vl- uaquzrere ratiottem:ergo,& c. Quod fit ibi flatus, patet. Quodetiam flatus non patiatur quatere rationem, vide- tur,quia quetiens caufam, vel rationem quaerimus, qua- rimus eam vt diftantem:fi enim omnino effentidem cau- (a & cuiuseft ratio,ftatim illo vifo videretur caufa, & non quareretur:fed non eft ftatus ni(i in fumme fimplici, &ita nulladiftantia:ergo necratio,necquaftio.
6lrEM:SiDeus pradeftinat iftum propter prauifio- nem,aut ergo bonorum,aut malorum;aur inditferenti(. Non propter przuifionem indifferentium, & malorum; ergo Epor przui(ionem bonorum: fed bona nulla fu- tura funt in ifto, nili quz Deus fua voluntate facturus fl:ergo preuifio c(t propter voluntatem, & non econ- ierío.
7. Ir&M: Siquisquareret, cum potuerit Deus produ- cere vnum alium mundum fimilem huic, quare magisi- ftum quam illum,nulla effet quz(tio: quia hoc folum fu- itquia voluit:ergo pari ratione nulla eft cauía quare pra- dcitinat,& reprobat;nifi quia vult. | CoNcrLvsrio.
Predeflinatio, atquereprobatio quantum ad rationem voliti c erdinationem ad voluntatem diuinam,non babent (Au fat meritoriam:babent autem caufam congruen- tie bona C mala opera in generali:quid ye- ro [it caufa in fpe.iali, est igna- Ium.
Rrsp. AD ARc. Dicendum quod cum querüur, vtrum zternum Dei propolicum, fiue electio, vel cepro- batio in Deo motiuam rationem habeat, hoc non intel- ligitur quanrum ad voluntatem diuinam, vel eius adtum qui Deuseft: fed quantum ad ordinationem volitiad e- ius voluntatem. Et fi quaratur ratio caufalis, vel merito- tia, rípondetur quod dari non poffit. Si autem quzra- tut ratio congruitatis, & decentiz: refpondent quidam quod ipfa Dei voluntas fibiipfi e(t rauo, nec eftalia ra- tio quare iftum elegit, nifi quia placet: & hac eft (uthici- ensperomnem modum, quia eft caufa caufarum, & ra- tiorationum:& eo ipío quod placet,ideo rectum eft proter fummam ipfius voluntatis rectitudinem, quia non dum voluntatem Dei magniticare volumus, potius vo- luntatieius derogemus. Sienim non effetalia ratio,qua- te Deus iftum eleeit, & illum non,nifi quia placet, certe lam non occulta dicerentur diuina iudicia, fed manife-