Conjtdentissime resistens] Liber anat roaoascr. habet, ro/i- sistens, quae scriplura uon est forlasse reiicienda: ut cdnsisterttem hilelligNmuf conttantem, tcI non pcrterritam, neque l.ibefaclaliMii, neque percnlsum conscieniia peccati. Lamb. Erf. conjidentissimc resisteret, responderct. Al. MS. conjidentis^ime consistens rc- spondt^rpt. Oplime Cauch. conjidentissime resisteret et responderet, Al.: conjidentissimc consisteret et respondenrt. Orakv. Voss. III. Leid. II. conjidenter resisteret et. Voss. 1. Leid. L confidentissime AD HERENNIUM Lib. IL Cap. 6. 73 resMtens reftponderet, quae signa confidendae, non, inno« ceatiae tunt Defensor, ai pertimuerit, magnitudine perir culi, non conscientia pe^cati se commotum ease dicet Si nou pertimuerit, fretum innocentia negabit esse com- 62 motiuii.
CAP. YL Adprobatio est^ qua utimur ad extremum, confirmata-suspicione; ea habet locos proprios atque com- munes. Proprii sunt, quibus, nisi accasator, et ii; qui- bns nisi def^nsor, nemo potest ntL Communes sunt, qui ^ alia in caussa ab reo, alia ab accusatore tractantur. In caussa coniecturali proprius locus accusatoris est, cum dicit malosum misereri non oportere, et cum ^get peccati atrocitatem. Defensoris proprius locus est, cum miseri- cordiam captat, et cum. accu^atorem calumniari crimina- «f eotutanter» 'Forle [forUste] confidentusime resUterat ei con" ttanter responderet. Coof. tiiperiora. Otri>. Constantissime consi'^ iteru reeponderet de coniectara dedit Sch. propterea, quod apod Lambin. in codice comistens, et in teqq. legaiur: quae signa con-^ ftdentiae, Aiqae constantiae in eiutmodi cantsa faepe fieri meit- lioaem, ut paullo «nle: inconstonter locutum esse et io Catilin* 111, h» constanter respondere, Male babet illud constantissime con^ sittens; quldiii resistens^ quod tatia ett «ccommodatum? h, Non innocentiae sunf] Erfort. et edd. pleraeque anie Gmter. Non innocentiae sint, ut paullo ante. Grabv. Vost. I. etLeid. I. eint, OcD.
Peccati se commotum esse} Erf. peccati secum motumfuisse. AL peccati commotum esse» Duitb. commotum esse dicat, Graev.
CAP. VI. Proprii sunt ii, quibus^ nisi accusator'] to iVnut- piam mihi in sciiptit apparet. Gb.on. £dd. Proprii sunt ii, quibus, Diiiib. proprii s^nt loci, quibus, Erfurt. delet ii, quem sequor, Gkabv. llale Leid. IV. i>. s. ioci^ quibus, ^ldd. pp. hi, quibus, OUD.
OUD.
Quibus nisi €tccusator, et ii^ quibus nisi defensor^ nemo pof- est uti,] Sic Lamb. et Grol. e<fd. Sed omnet ante Lamb.: Quibus lusi accusator nemo potest uti, et ii, quibus nisi defensor, £r- iart.: Quibus nisi accusator nemo potest uti^ et hi quibus nisi de^ fensor non potest uti, Duitb.: Quibus nisi accusator, et ii, quibus luei defensor non potest uti, nemo potest uti, Gbaev. MSS. VI, ei Ed. Mediol. quibus nisi accusator y nemo potest uti, et hiy qui'^ hus /^isi defensor non potest uti; uisi quod a Vots. II. desint in iae: non potest uti; et cootra in Mediol. auctius legatnr: defen- aor aliquis. Leid. 11. quorum aliquo nemo nisi accusator uti pot~ «*t; item quibus nisi defensor non potest uti, Ed. Omnib. q^ n, oee.potest uti, et hi q^ n. d, uti nemo potest. Simpliciier legen- dom opinor: proprii sunt, quibus nlsi accusator, et quibus nisi defensor, potest uti. [scr. nemo potest uti] ^Oud, Oudendorpio •cceitit Sch. recte iutetpOoent voc nemo. L.
VtQ peccati atrocitatem Scb.,'probante Ernestio recepit /iic/i otrocitatem e MS. Cori. L. In tupp. pro alia in caussa ao reo Voss. III. £d. Omniboni: alia caussa ab r. Leid. 1. alia in c. ab fto, alia in caussa. £d. Med. non aiia ab acc, Ooo.
tnr. Communeft loci snnt cnm accusatoris, tum defcnso- rb^ a testibns conlra testes, a quaestionibns contra quae- sliones, ab argumentis contra argumenta, a rumoribus contra rumores. A testibus dicemus secundum auctorita- tem et vilam testium^ et constantiam testimoniorum*. Gon- tra tcstesy yitae turpitudinem ^ testimoniorum inconstau- tiam: si aut fieri nou potuisse dicemus, aut non factuin csse quod dicaut^ aut scire illos non potuiase, aut cupide 68 diccre, et argumentari. Haec et ad improbationem et ad- probationem testium pertinebunt.
A testibus] Erfart. ab festibus, Graet. Yom. I, Leid. I. ab testibus, Oud.
j4 quaestionibus] Erf. ab guaestionibus, Vots. I. Leid. II. ab quaestionibus, Oud.
A rumoribusJ] Erf. ab rumoribu^. Yott. I. Leid. IJ. ab rumth' ribus, OvD.
Aut cupide dicere, ct ar^umeniari.] lauut Woaverinc annoU- -vlt, iiialle %e putide dicere* A quo Idissentio. Qui eiiiiu icupide contrn ali<iuem fert t^ttimonium, eo ip60 aibi inlringtl auclorita- ifm. Inde ilLa cauiio Quinliliani lib. V. ln»lifut. Orator. cap. 7. Si /tabet testem cupidum laedendi, vavere debet hoc ipsum, ne cur piditas eius appareat elc. Gjiuter. JReclc Gruterus. Sed vim vo- cit cupnle uoo recie inleUcKil. £&l coim cupidus Lnlinis nimis par— tibus addiclus^ ul vrrum videre ac dicerc nequeat. Sic cupide dam- nare apud Suel. lul. c. 12. ubi vide quae notavi. Ghaev.
Et ad improbationem et approbationem] Mou snut concordts libri vett. Aiii et ad impr, et ad cw^umentationem, Medicaens cum alio, et ad improb. et ad interrogationem. 1n quo eui u- iitKn adliaeream vulgMiis, id tamcu conbiat praepositionem ad ite* raudam esse. Kibil minns quam id ipsuni nb editoiibus obverva^ tiim ) nihil lamen consfantius ab auclore servatom docrnl Mssti ca- dices. Uliqne et paiilo antc liabuiiiiiis in causam' et tn vitam, Sic cdp. 3. babent iideiii: ad conjirma/ionem et ad conjutatioriem.. Sic Uin III, i/>. nunc ad thesaurum atque ad omnium partium rhetori- cae cusfodem, quam 111, i3. et ad conjirmandum et ad conjutan- dum accommodati \u vetuslis exemplaribus iuveni. Ilinc ctiaro col> ligeuA pravo edi IV, 21. cum ad idem perbum et idem nomen accedi- tur t ei de repeiitioiie praepositionis suspicans, video in nullp scri- pco codiee illud posterius idem exslare, ut deleri debeat. De aliit praeposiiionibus idem postea inleiligemns. Mox tres MSS. tormen- tis et cruciatu, Deiude edidi cousensu Msstorom, qui penes me sunt, ei editionuin omnium, quibus omnis coniectura; cxistimans errorem esse, qui ei Grutcriaoa propagatnry omnibus, quod ec Lcitlensis et Londinensis el Basileensis sunt imperite amplezae. Gron. Crfurt. et alii ad improbationem et ad interrogat ionem, Al. Ad improbationemy et ad argumentationem. Vulgg. ad impro-* bationcm et approbationem. Medicaeus notante Gronovio, 111 £r- furiensiSf et ad interrogationem, Quod non repndiem. Grabt* MSS. Grouovii cou(»eniit cod. Trai. Burm. Voss. I. III, Lcid. I. ad probationem et ad inprobationem, Voss. II. Lcid. II. ad inpro- bationem et ad arguntentationem, Lcid. III. vel, Dein permane^ AD HERENNIIIM Lib. II. Cap. 7. 75 CAP. YII. A qnaestionibns dicemas^ cum demonslra- bioias, maiores nostros veri inveuiendi canssa tormentis et craciatibus voluisse quaeri, et summo dolore homines cogi, ut quidquid sciant, dicant. Et praelerea confirma* b'or haec erit disputatio, si quae dicta erunt argumcn^ Undo, iisdem viis, quibus omnis coi^iectura tractatur, tra- hetnus ad verisimiiem suspicionem; idemque hoc in testi- jnoniis facere oportebit. Conlra quaesliones hoc modo cUcenias: primum maiores nostros voluisse certis in rebus iut.rponi quaestiones, cum, quae vere dicerentur, sciri, 64 quae falso in quaeslione pronuntiarenlxir, refelli posseut^' fioc modo: Quo in loco quid positom sit, et si quid huU io Voftt. IIL OvD. Leclioti«m Codd. Vots. 1. III. Leid. f, st- catQf est Sch. in ed. opp. Cic. omn. L» CAP. VII. Mifiores nostroa peri] Al, nostros matores veri. ^ AL maiores yeri, Grabv. A M8S. O. et Cd. Mcd. abcftt vox /jc- 9tT0t. Optirae. OuD. Abcsi etiam a MS. Cortii, propterea Um Em. deleTiu //.
Tormentis et cruciatibus] Er Car l, tormentis et cruciatu. GraeV. Tonnentis et cruciatu^ Sic etiam MSS. et Edd. pp. exceplit Lei<l. 11. IV., io quibos cst cruciatibus. Ouo. CrUciatu etiam Zuicc. L, lo leqq. pro vt. omnis coniectura Lcid, 11. o. coniecturalisl Oi/d.
Maiores nostros] Kuisiis MSS. O. ei Ed. Med. «uctoriinte eii- ciat^ V. njstros. Ouf). Ideia iani fecit Ern., nt supra, MS. Corl. lectiouem secntot. Coosentit utrobique Cod. Ziiicc. L.
Cum quae uere dicerentur sciri] Sic et cdd. prtmae, a qui~ bui tamen recedunt membranae vett. iu iis eoim pariim seruati, 2aod Victorio placitum et Manutio, parlim probari, p;4nim scu. lUTER. Erfurt' et Al.: cumque pere dicerentur sevirc. Pilb.: cuin ^uae pere dicerentur seri/ari. Manut.: cum quae iferediccrcniur pro- bari. K\,i cum quae vere dicerenturseu, GiiAtv. Voss. I. Leid. I\'. icire. Leid. I. lll. servari. Sed Vofcs. III, pruhari. Oitj. Scr-* vari Ald. teste Scb., sciri Cod. Zuicc. L.
Refelli possent eic. ^ Quidara liber MS. bal»el, refclLi non pos- tent. Ego oihiL mnto, adductus iis, quac proxime sequuntnr. Ccrtiia est cnim quo quid iu loco positum sit, aut nou pu:>ilum sit: et qnacdan& ita certa sunt^ ut ea, quae oculis cernuniur, uiit (jiue simili sensn percipinntur. Si qais igilnr in tormcolo conird. luec dieat, refelli possii. Lamc. ^ Si quid essef simile quod videri, aut aliqao siniili sif^no per- cipiposset.l Vulgg. et si quid esset simile verivideri. Lamb. ed. ct si auid esset simile ei videri. Al. et si q. VLx Pitb. et JJuibb. bnoc locnm si rescribeodum putabam; si quid essct simile peri, ^odpideri, aut aliquo signo percipi posset. Sed postea, nbi lo- cum hiioc rectius expendi, niliil rcBngendujn esse vidi. Si quid «it lortos testatns sii, videndum, ' quo in loco, id, de quo lesiii- tar factam sit, et quo in loco ip*e, ex quo quacritnr, lum fueiii, VI hiDo a defcosore posset clici, an non simile quid ihi visum f«rit, non vero id, do hoc bic a(iitur et quacrilur. Graev, lu •■pp. MSS. omoes ct Edd. yetiires: (juo in loco quid p^jnilum sit, ^vod taiiquaiii abhorreos a consecutioue verborum cum Erneslio mu- 76 RHETORICORUM 76 RHETORICORUM esset 6iin3e, quod Tideiiy aut aliquo timlli signo percipi posset. Deinde, dolori credi non oportere, quod alius alio recentior sit in dolore/ quod ingeniosior ad commi- niscendum ^ quod denique aaepe acire \ aut suspicari possit^ qnid qua^tor velit audire^ qubd cum dixerit, intelligat 65 aibi finem doloris futurum. Uaec disputatio comprobabi- tur, si refellemusy quae.in quaealionibus erunt <licta pro- babili argumentatione ^ Idque partibus coniecturae, quaa UTit in potitam esset Scb. Sed babet TnlgaU, qao se taeatiir. Quo in ioco quid po^itum sit ani?ertali8 ett qaaestionit formvla, quae aemper Talet; Unqoam ai dixiftet: JMaiores in quaestioni'^ bus eiusmodi iTiterrogare solebant^ yuo in loco quid positum eit, Contra ti dixisaet: Tum interrogapit, quo in loco iuud positum eeeetf faoile Tides, aliter dici nou potae. Propterea accedo etiam Cod. Zuice. I qui hunc locum ila exhibet: quo in loco quid posi^ tum eit, et si quid eseet simile, quod videri aut dliquo eigno ei" mili percipi poesit; niti qnod y. simili delendum ludico. Ouae iU explicanda tunt: Contra quaettionet boc modo dtoendum. Ma- iorei nottri, cnm quaettionet intJituerent, oertit Uotum de rebna qnaerere tolebant., verbi gratia in re tali« cnm qpaeritur ( nunc «t oiim et temper), quo in loco qnid potitum ait; et ai quid et- tet siniile^ (tumy cum qaaererent), qnod Tideri aut aliquo signo - ' percipi pottit (et olim et bodie). X. simili signo, Prior tox de-> ett Loid. IV. al. signo simili, Oud. Expnnxit simili Scb. quippe xepetitam ex antecc. Aliquo autem explicat alio quodam, h, Aut aliquo simili signo percipi possit,\ Ego malim Ifgi, */- mili sensu, Supra eoiiu proxime dixit, piaerij quod ett tIsu per-> cipi. Vitut autem, teu adipectut, sensus eti» non signum. Lamb. Male Lambiout. Inter tigna referuntury qaae tenta aliquo perci- piuntur, ut yidimut iu cap. V. GaABv.
Recentior sit in dolore] I^ilul mato, quamvit dao libri me- nuscripiiy et nonnnUi alii vulgati babeant, reticentior sit in do^ lore, Sic euim loqnuntnr Latini, recens in labore. In dolore^ id est uxaianoytfiog, Lamb. Sic nottri teripti, eC aniiquitut impreaai, proh.ilqiie Gulielmius; ted tamen non omnino displicet mihi alio- rum retibentior, Grutbr. A1. edd. aliusx alio recentior, Libri taiic nosiri eliam oiuues recentior, Sententia umen requirit retii» nentior., ant quid simile. Grajbv. Leid. 1I[. tenerior in d, et ^u^ pra sci*. in Leid. II., quo facit etiam Glossa Voss. JII. dfbiliar, OuD, Vuigaiam Teram este ac significare boininem dolori fereiido non asnueinm, mooet Scb. Z/.
Quid quaesitor pelit audire'] Dnisb. quid quaestor velit oa- dircm Grabv. Quaestor eiiam Voss. III. Leid. IV. Oudv Cum dixerit} Erf. cum dixeris, Grahv.
Intelligat sibi finem doloris"] Absunt ab ErfurC. Id£m« Ed. Med* mf. reus etc. Dolori Voss. III. Oitd.
Uaecdisputatio conprobabilur] Dui»b. kaec disputatio confir^ mabitur i ut panilo ante, et praeterea confirmatior erit haec dis" putatio, Pitb. haec disputatio opiiate et maxime comprobabitur» Graev.
Idque partibus coniecturac] Duiib. idque eae partibus con- iectuiae, Idkm* Lcid. IV. ex partibus r. Oi;d.
AD HEKENMUM Lib. U. Cap. 8. 77 tnie exposuinuis, facere oportebit. Ab argumentis, et iignis, et cetcris locis, quibus augctur suspicioy dicere^ hoc modo conveml: Cuui multa concurraut arguraenta et &igna, quae inter se conseiitiant, rem perspicuain^ non sospicioftam videri oportere; item plus oportere signis et argtuBeiilis credi^ qnam testibus. Haec enim eo modo exponiy quo modo re vera sint gesta; testes corrumpi posse vel pretio, vel gratia, vel metu, vel simuHate.
' Coutra argumenta et si^na et ceteras suspiciones dicemus hoc modo: si demonstrabimus, nullam rem essey quam Don suspicionibus quivis possit criminari; deinde^ unaiuqoamque suspicionem extenuabimus, et dabinius operam, ut ostendamus, nihilo magis iu nos. eam, quam in alium quempiam conveiiire } indignum esse lacinus, sine testib^s 66 coniecturam et suspiciouem ilrmamenti satis habere.
CAP. Vlll. A rumoribus dicemus, si uegabimils Hoc modo conpcnii,'] DuUb. ei Laiub. cd. hoc modo conueniet, Gkaj^t. Leitl. IV. conpeniet,. Ooo.
Jnier *<? coneentianf] Dultb. inier se conveniant. Gkaev. Conveniant Leid. IV. Oud.
Stupiciosam videri oportere] Duitb. ei Larab. ed. Suspiciosam rideri aebere, Gkaev. Voces non suspiciosam oon agiiotcil Leid. Jil. tJllima V. carel Voss. III. Leid. 11. Oud.
Eo modo exponi quo re vera sint gesta.] Sic Pall. melioret^ siac re^lilioiie -focis tnodo, quae exlat jn relro rdilis.. Grutsr. Pro haec Duitb. hoc, cl pro sint gesta^ Vulgg. sunt gesta. Poie- rac MDe illa tocuU mo4p abeate: sed in ominlms nosiris membra- oia, iisqnc upliraac fidei, non abest. Hinc uoo snslinui eaiii cuin Cciilero delere. ^lcc euiiu baec repcliiio hnic aliisquc auctoribus iufrequiros. GrAbt. Voss, J. Leid. I, /loc modo fxp. qao modo. A Vois. III. abcai allenira mudo, Ovn, Qtio modo Ald. icsle Sclu el Cod. Znicc. Idera Cod. etiam sunt t^esta, L.
Suspicionibus quiuis crimiuari] Pith. suspicionihus. quis ^cri^ minari, Grarv. Iu supp. pro demon^itral/ntus Voss. 1. Leid. II. *i demonstramus, Tnm pro quifis Vots. IIJ. quts, 0( d. Cod, ZniGc, ei demonstrabimus el quii^is exbibei* L.
Indignum esse facinus] Vox facinus videiur esse snperva- csoea. Abesl cerlc ab uno cod, mnicrip. L\mbin. Miror cur Lara- bino displicuarit rox facinus. Mihi hic adinodum videiur Tenusta, exsialque adeo in omuibus MSS. noslria. Grlt. Asseinirem bic Larabioo, uisi omnes nottri codicef refragnrentilr. Grakv.
Suspicionem firmamenti satis habere.] Acrbura firmamenti Bon esl ioPal. pr. Grut. Dnish. unam quiqne stupicionem, Gra£V.
CAP. VIII. A rumoribus] Voss. I. yJb rumoribus. Oud.
Si negabimus temere famam nasvi solere] Limbiiiiauum iU lad, ita temere eliajii repcri iu Palal. pr« sed tanlt taineii non cral, ut ideo coutra ccterot oiiiues librDS rcciporciu iii coulextuiii. Grut, Laiiib. cd. ita tamere famam nasci. Nain non de iiiliilo oatcilur hisioria. Praeclarc^ ^le rjiua IJesiod. in trnyoiq v.^Oii. el seq. ille apud Seuec. iu declaiu. Sacra populi cst linL^iiu. GaA£v.
teiiiere fainam nasci solere, quin subsit aliquid; et si di— ccmus caussam uon fuisse, quare quispiam confingerety el comminisceretur; et praelerea si ceteri falsi soleant ess^^ argumentabimur hunc esse verum. Contra rumorcs dice- mus primum, si docebimus multos esse falsos rumores, et exemplis utemur, de quibus falsa fama fuerit; et aut ini- micos nostros, aut bomincs natura malevolos et maledicos confinxisse dicemus; et aut aliquam fictam fabulam iii adversarios adferemus, quam dicamus omnibus in ore esse'^ aut verum rumorem proferemus, qni iUis aliquid turpitudinis adferat, neque tamen ei rumori nos fidem habere dicemus; ideo quod quivis' homo possit queinvis turpem de quolibet rumorem proferre, et confictam fa- 67 bulam dissipare. Verumtamen si rumor vehementer pro- babilis esse videbitur, argumenlando iamae fidem poteri- Quin subsit aliquid, et dicemus] Erfnrl. quin sumpsit ali- quid, et si dicetnus, Iobm.
Quare quispiam confingerety et comminisceretur] Daisbnr^. guare quispiam confihgeret, quare reminisceretur, Ipsm.
jirgumentabimur, hunc esse verumj] £rf. argumentabitar^ hunc esse perum, Idem. Panllo post pro vv, si docebi/nus Vom. l. Leici. 1. si proferemus, Ood.
Et aut inimicos nostros, aut homines natura malepolos et mdledicos.'] Erfurt. et aliquos aut omnes natura maii0olos ^t ma" ledictos, Grabv. MSS. O. malipolos. Dein maleficos Vom. If, Inteqq; VoM. If.III. et aliauam confictam f, Vosi. J. Leid.ll.IV. £d. Omn. et aliquam aut f, f Letd. lli. et aliquam fab. confi" ctam, A Med. Ed. et Leid. I. abest etiam aut. Oud. Aliquam aut fictam eiiam Ald. teste Scb. et'Cod. Zaicc Male; L, In proxime •eqq. pro adferemus Voss. 111. Leid. 11. IV. proferemus, Oud.
Quam dicemus omnibus in ore esse] Sic sc^ipti ex Daisbnr- gensi. Sic enim saepe in his capiiibns.loquitnr. Alii cnm 'vulgaiis dicamus, Grart. Leid. IV. Ed. Med. dicemus; nt volnit ez Duisb. Graevius. OuD. Dicamus rccte Cod. Zuicc. L.
Qui iliis aliquid turpiiudinis] Erf. qui illi aliquid turpitu-- dinis. In Piih. baeo verba nou legttninr, nt et sequenlia': neque tamen ei rumori nos fidem habere dicemus. Graev.
Quod quivis homo possit quemvis turpem de quolibet rumorem proferre] Erfurt. et Caucb. quod quivis unus homo possit quem-' vis turpem de quolibet rumurem proferre, Quod non efcl ^peroen^ dum. Dicitnr ut unus quisque t unus aliquis, et unum quidquid apud Plautum TrlBum. [4, a, Sq] Si unum quidquid singillatim et placide percunctabere. Karius tameu unus potttpooiiur. Iobu. Vos», IIl. quis non possit. Deinde pro quemvis iurpem Voss. O. Leid. 1. II. quamvis t. Ouu. Scribc: quod quivis unus possit, Eo enim ducil eii.nm meudosa Voss. III. scriptura. Homo ex inter'- pretamonto natiim. L.
Argumeniando famae fidem] Erf. Argumeritandi forma fi- dem. Graev.
AD HERENNIUM Lib. U. Cap. 9. 79 mns abrogare. Quod et difficillima tractatu e4t constitutio coniecturalifl, et in yeris caussis saepissime tractahda est, eo diiigentius omnes eins partes perscrutati sumus; ut ne panrula quidem titubatioue aut offensioue impediremur, ri ad hanc rationem praeceptiouis, adsiduitatem exercila- donis accommodaremus. flunc ad legitimae ooustitutionis partes transeamus.
CAP. IX. Cum voluntas «criptoris cum scripto dissi- dere videbitur^ si a scripto dicemus, Lis locis uicmiir, secundum narrationem: primum scripioris collaudatione: deinde scripti recitaiione: deinde percunctatione^ scirentne Quod ei diffietllima trOctatu ei/] Pitli* quod €t difficiUimi traetatus est, Idbx. Vois. 111. difficillimi tractatas» Paollo pott in peris guoquie caa^sis idem Cod. Ovo.
Bo diligentius omnes] Al. ideo diligentius omnes. Grabt.
PereCTUtati eumus] Quidam legendum piii*nty pereecuti su- WBis: qaibiM propcmodom astentior. Vemm tamen nihtl muto.
LuiB. Recepit Sch. Tulgatum perscrutati tentom miniii aptum jbit offeneione impediremurl Pilb. aut offensaiione impedire^ mar, Gbabt. Offeneatione dno Gryph. exemplaria {5. C. habeut. Bbitt. Leid. 111, offensaiione, Oud.
8i ad hanc.rtUionem praeceptionis asBiduitatem exercitationis accmnmodaremus'\ ^ihil hic moacrem, nisi omnes nostri MSS. mooereot legendum esse aceommodassemus. Sic Erfurt. Pith. Caoch.y led Doisb. avcommodauissemus» GaABr. Leid. 111. £d. Omo. ac- cemmodassemus. Leid. IV. et £d« Med. accommodauissemus, In qwio^oe antiquioribos MSS. yolgatum legas. Ouo.
Legitimae constitutionis] yopixrlg oxdaBmg lUcpdlaM, id est le- iKimi suios capita, sive loci, qni ez scripto naseitnr. Toxita.
CAP. IX. Cum poluntas scriptoris cum scripio dissiderel Doisb. cum iH)luntas scriptoris a scripto dissidere* Sic Tcro scri- bcndom esse» rerba quae seqnontur ostendunt. Si a scripto dicemus, Bioiimm dissidere voluntcUem scriptoris, Grabv. Lcid. IV, a scri- pto dissidere, Voss. 111. caret praeposiiiooe. Oud. Male ioteUexit Scfa. fovmulam: a scripto dicere, Germanice explicaos: auf den Buchstaben halten* Becilos Laline ezp^icavit: scriptum defendere, Niminim a scripto dicere eodem modo dicitor^ qoomodo sopra sae> pios: a testibus dicere, a quaestionibus dicersj ab argumentis di^ ecere, a rumoribus dicere, Haec aniem dicnntnr^ ut a,partibus alicuius stare el mnlta alia similia. If His locis utemur secundum narrationern] Bruilerensis et Fabri- cianos oon agooscuut illud secundum narrationem, £xstat tamen iu Palatinis et edd. primis. Gbvtbb. £zstanl eiiam bae voccs in £rfnrt. Pithocan. ct Dnisb. sed non in Cauchiano, nec in editione Cratandri^ scd eaa ottentant, anliquiores editioncs Mediolanens. Ascensiaua. Gbabt. Vv. secundum narrationem ezsolant a Leid. 111. Oud. EiccitSeh. L» In spqq. pro recitatione Voss. 111. narratione, Verba; deinde scripti recitatione desunt Leid. I. Huic enunciato- yerbum utemur addonl Voss. O. Leid. 11. 111. £dd. pp. Oud.
Veinde perchnctatione] £rf. Deinde per collationem* Grabv.
80 RHETOR1CORUM 68 adversarfi id scriptum fuiise in lege^ aut ia iesUmeiitOy aut in ftipulationey aut in quolibet scripto, quod ad eam rem pertinebit Deinde colialioney quid acriptum sit, quid adyeriarii se fecisse dicant; quid iudicom sequi con« Teniat, utrum id, quod diligenter perscriptum sit, an id» quod acute sit excogitatum; deinde ea sententia, quae ab adyersariis sit excogitata, et scripto adtributa^ contemne- tnr et infirmabitur. Deinde qaaeretur, quid ei obfuerit^ si id voluisset adscribere^ iium non potuerit perscribL uiut in testamerUo y aut in stipulaiione'\ Erf. aut teatamento^ aut stipulatione, Graet. M«l« piaeposiuoncfn liic el io teqq. omii* tunt Vosf. £11. Edd. pp. Hic omiiiil Leid. iV. sed ia seqq. ad- diu OuD.
jiutin quolibet ^cripto'] Cdd. et MSS. mnlU, aut guoiibetscri^ pto. In Lambioas primos iosentii hi^ Terbis. Gra,£v» Quod ad eam rem pertinebit.] Sic rcposui cz ErfiirU God. Craliindri ed. Duisb. et Cauch. MSS. nisi quod Pith. rciineat ean- dem; Dnisb. Tero hanc yoculam plane omitlat. Vnlgati: guod ad eadem rem pertineat, 1o£M. Ad emm rem pertinebit» Sic cliam MSS. mei, nisi qnod Lcid. IV. careat y. eam^ «t Voss. 11. «leC pertineat, Leid. h pertinet, Oun.
Quid adversarii se fecisse dicant } £dd. veiC. cum eo quod adi^ersarii se fecisse dicant. Grabv.
Quod diligenter perscriptum sit ] Craland. et al. yeit.: quod diligenter scriptum sit, Iobm. In seqq. pro avcute Leid. 111. ac^ curate, Ouu. PaoUo post pro scripto attributa Sch. scripsit: «cr/- ptori attr., propte^ea qnod sequiiur si id tfoluijiset ascr. qu«e ex yulgala lectione non habent, quo referaQlui. Deiude scripsit adem conteretur e Cod. Ang. pro contemnetur» Zuicc. contempnetu^, tt* Veinde quaeretur, quid ei] Duisb. deinde quid ei. Grakv.
Si id voluisset adscribere, num non potuerit praescribi] lia fcriptit e maunscripiis suis sex Gulielmius. Vulgo coiropli SQDt om- ues libri, et certe variant valde Pall.; nam praefert pr. siid rotuis^ set adscriberet numquid potuerit praescribere. Sec. si id voluisset adscribere, aut numquid non potuerit perscribere.- Tcrl. 4* id vo^ luisset adscribere aut num non potuerit praescrihi, l^uari. si id t^o- luisset asscribi, cuU num potuerit perscribi, Qoini. si id voluisset adscrihere t aut non potuerit perscribere: quod et in sexlo, nisi quod ultima ei vox perscribi. Edd. primae, si id voluisset perscribere, an non potuerit perscrihi: sequeoteSy si id voluisset scribere, ut non potuerit pcrscribere. Lambinus, si id voluisset scribere cur nonpotue^ rit psrscribere, Gauticr. Saliem tamen nihil hic de praescribendo: et qnun^ non nisi ex duobus MSS. illnd composiium proferatnry ae* qoius erit ex aliis retinerc perscribi, quippc de quo agi docent prae» cedentia,. Sed etiam dnae iosiandl causae irideniur iu bis proferri^ mx qnibus onam conflat tam Gruleriana haec sive Gulielmiana mata- lio, quam pri^mm eilitionum leciio. Nam MSS. vel habent: quid ei obfuerit, si id voluisset adscribere? aut num quid non potuertt perscribif vel: aut num non potuerit perscribere. Obesse dicitur respectu periculi y qnod voluulatem co<-rrueril, alterum racoUatis. Ghonov. Aliae edd. si id poluisset scribcre. Duisb. cttit non'^ po- tuerit praescfibi, Erf. ciun quibukdam ^dd. ut non potuerii prae- AD HERENNiTJM Lib. II. Cap. 9. 61 Demde a nobis eententia reperietur, et caussa proferetory gg qaare id scriptor senserit, quod j^erscripsit: et demonstra- hitiir scriptnm illnd esse dilucide, breiriter, conuhode^ parfecte, certa cum ratione. Deinde exempla proferentur, qnae fes, cum ^b adversariis sententia redd^retur^ et yo- hmtas adferretnr, a scripto potius iudicatae sint Deinde ostendetur, quam periculosum sit a scripto receder^. Locas coramunis est contra eum, qui, cum £Eiteatnry se contra id, quod legibus sancitum, aut testamento perscri- pfbm siif fecisse, tamen facti quaerat defensiouem.
saibi, Pith. et Lajiib. edd. cur non poiuerit praescrihere, Vide no- Uia Grnieri. Sed perscribi » quod in «liit exttiil;, probo cnm Gro- ■OTio. G&ABT. In Cod. Traiect. si id i^oluisset peracribere ^ aut noh potuerit perscribi, Burm. ^Si 4d voiuisset ascribere, Trat Giypb. MSS. Briit. Scribere ex Aldina recte dedit Scb. L, Tum MSS. O. et £d. Med. iuit num non potuorit, In £d. Onuaib. an non, VoM. II. Leid. 11. III. non babent tog. non. Iq Vott. 1. 111. tmpoterit, Leid. II. potuit, Leid. III. po/ru«#e/. Dein perecribere priebent Voii. I. II. Leid. II. IV. £d. Med. Ood. Ut non potue- nt pertcribere Ald. unde non potuiseet scribi Cod. Ang. an non pO" tuerit^ praescribi Zuicc Scb. dedit: ut non potuerit perecribi, L, A nobis senientia reperietur} Qaftedam edd. a nobi^ sententia apaietur, Gbjlbt.
Senserit quod perscripsit] Cauch. et £rfart. senserit quod scrip^ serit, Al. senserit quod scripsit, Idem. Pro y. senserit £d. Med. Kripserit. Tnm MSS. IV, scripserit pro perscripsit, MSS. III, icttm Edd. pp. scripsit, Oud. Scripserit quod scripsit Cod. Zuicc. ^, Scriptum illud esse.'] Al. scriptum €sse illud. Gaabv, Certa cum ratione.] £rf. cum ratione certa, Idbm..
Ckib ab adversariis sententia redderetur, et poluntas afferre^ A<r.] Iia in Talgatit omnibnt legitnr, l^ot, ut Lamb., verbum red^ deretur laatalimiUy quod recte abett a dnobus Grjpbii B. C. Bbdt. Rectiot, potOy Erforteuaia MS. ot et editio Lambin.: Cum ab adper-- tariis sententia et poluntas afferretur, Nam Latiui dicunt rationem *eatentiae reddere, iedquidait sententiam reddere^i^noro, Male i^i- t«r Gnittma com TolfaUt: Sententia redderetur et voluntas affer-, retur, Gbabv., Redderetur deleront com Lambino, Bruto et Grae- ▼io Ero. et Scli, Elhibent tamen Ced. Aog. tette Sch. ct Znicc. L. ln proxime teqq* Vott. II. Leid. L tUf scripto pothts i* s, Vott. O.
Ascripto recedere] Erf, ab scripto recedere. Grabt. Leid.Il. titcripto recedi* Oud.
^ui cum fateatur] Doitb. qui tum fateatur, GBikBV. In Ao- tcoc Vott. III. contrareum pro contra eum, Oud.
Contra id, quod legibus sancitum aut t, p, s,fecisse,] Sic qni-- dcaetalii ex tcriptit* ^ Ceterom Medicaeot, contra quam leglbus foncitum, Et, qoaeto,*an non tommo iore tic variavit compotitio- ■em? IV, 3. Contraque faciunt, quam potliceri ptd^ntur, Simili- t^ ia cap. 21. obtervo non contentire Mtttot librot, qoum in unotit: '^ ques praeterea quam quos ille collegerit potutsse, in Medicaeo aBtca: */ quos pet ea praeter quam ille- dixerit, potuisse; quam cgo Teraa tcriptoram Qpinor, mouo contemnat itta vel ea^ qoae e^ vt- 82 RHETORICORUM CAP. X. A ftententia sic dicemof. Primuni laudabi- mus •criptoris commoditatem alque brevilatem, qaod tan- tum scripserity quod iiecesse fuerit: iiiud, quod sine 70 0cripto intelligi potuerit, noii necessario scribendum pu- tarit Deinde dicemns caluranialoris esse ofHcium, verba et literas sequi, negligere vohintatem. Deinde id,, quod soriptum sit, aut non posse ileriy aut non lege, noii more, non natoray non aequo et bono posse iieri; quae omnia scriptorem voluisse quam rectissime iieri nemo dubitet: at