SigPhi · Cicero

De Inventione Rhetorica (llati original)

Page 15 of 76

ria leciione irrepierutit. Eiiam cap. 36. non lolam MS. MecUcaens, ■ed et diio alii habent et contra alque ante dixerit^ dicere^ ut bnbuit quo(|ae Victorint» nec tcio cur aut mutarit Lambious, aut banc se* culut sit Gruiernt. Gronov. Medic. contra quam legibus sanci- ium, Erf. et Pith. contra quod legibus *cm. est, G&abv. Voss. I. Leid. I. emittunt id. In Leid. Ui. legas: contra quam sancitum, Ouu. Cam vnlgata conieotit Cod. Znicc. L.

CAP.X, A sententia sio dicemusA Erf. Ab sententia sic dicemus. Grabv. Ab Vosa. 1. I«eid. I. £d. Med. Ujd.

Quod tantum scripserit'^ Cratand. et Lamb. edd. qui tanium Mtpserit, GaABv. Quod tantum scripserit td, quod-^fuerit Scb. •criptit ad vim oppotitionia haud inepte « Cod. Aug. L, Vosf. 11 1. ideo quod /. id scr, Leid. III. qui idt, scr. Ouo.

iVo» necessario scribendum putarit.} Pr»eialerlm Piihoeano- Vnm Excerptorum tcripturam: Non necessarium scrihendum puta- rit, GaABv. Leid. 1. 11. III. Ed. Med. non necessarium. Vuss. III. scribendo, tJtruuqiie probo. Oud. A vul^ia non disMniit Coil. Zuicu. £r. Paullo post MSS. O. Calumniatoris esse officium. M^U leili tamen delcri nltimam vocem. Oud. Cnlumpniatoris esse off. Cod. Zuicc ^oli deleri v. officium* Dicitur euiiu ila molio acei-* biu», addita hac voce. L.

Non aequo et bono posse fieri] Potlreroae daae vocea dou comparcnt iu Palalin. pr. et profcclo sant superfluae. Gruter. AI. MOii ^oito ei aequo posse fieri: quae. Pith. et al. MSS. tion ae~ quo ei bono: quae. Grabv. In antccc. pro vv. nun more MSS. pleriqae cqm Edd. pp. aiti non more. Oud. Sic ctiam Zuicc. Tiuu bono et aequo Ald. teaie Sch. bono et a quo Cod. Zuicc L.

Scriptorem voluisse quam rectissime fieri nemo dubitet.} Kes •elg quae merctar inspectoa plurcs codice* auliqaos. Nam nostri Irea in posiremo tanlum habent nemo dicet vcl docet. Hinc iin~ mensam blanditur, qnod colligo e& uno, scriptorem noluisse quam rectissime fieri nemo dicei, Gron. Erfurt. quae habuisse scripto-- refs quam rectissime fieri » nemo dicet. Pitb. quae omnia noiuisse scriptorem quam reciissime Jieri, nefno dukiiet. Doiab. quae om^ mia scripiorem inUuisse quam rectissime fieri, nemo dicei. Editio Cralandri, m Gronovios coniecit, ^tae omnia scriptorem noiutsse qmam rectirsime fieri memo dtcct. Et aic sc in auo cotlice reperisse Caadiium argvmento cst» quod in margine Cratandri edilionis BulU invcniainr varieias acripiuiac, quae accai«le ab illo » aicubi diacrepal codex ab ilU cdiiione, annolatur. Skmo dicet csl in mtia M GronovU librta. In Erfuri. et Duisb. cliaa est dicct. In rilkoeanco fuii M^^iuisse, Sabsciibo Cratandro, non nolcMie Gro> «ovio» G&ABT. Ao/m<Mc q. r. /. ii^mo d:ca. lu andeater repo- AD HERENNIUM Lib. II. Cap. lo. 83 ei, quae a nobis facta sint, iiistissinie facta. Deinde con- trariam seutentiani aut nullam esse y aut stultam, aut iu- iustam, aut non posse ficri, aut non constare cum supo^ rionbas et inferioribus sentcntiis, aut cum iure commuuiy atrt com aliis legibns conrniunibus,- aut cum rebus iudi- cads dissentire. Deinde exemplorum a Yoluntate, et oon- tra scriptum iudicatorum cnumeratio; deinde legum et ini e% Leid. I. Vost. 111. fet Ed« Med. pro voluhae, Nam dicet ttC in MSS. O. «I eadem edilione. Pru dubitet Ed. Ofnnib. dubitaret» OoD. H«nc Ondendorpii •criptnram -rolgaUm dicene Sch. «ntea Ynlgatam cx Ald. rctocavit: poluisse - nemo dubitet, Vic|endom lamen, an propter meliorum librornm contenfum non acqnietccn- dam sh in Oudendorpii ratiooc, Cod. Zuicc iH)luieee ^ nemo du" hiiaretf nt Ed. Omnib. L, Quaer a nobie facta eint^ Al. quae a nohii facta eunf» Gkaxv. Praepo&iiio deest VoM. 111. Sunt in Leidd. duobnt ct £d« Omniboni. Ovp, Juetitsi/ne facta,] Meut MS. utiliesime facta* GrAst. In teqq. pio vv. €uit non conetare Leid, ll^ aut non posee conei^ ttere, Ood.

Contra scriptum iudicatorum enumeratio, >Deinde'] Sic fcro MSS. Bostri aliarnmque iiem edd. principety ezcludcntcf uimirum Tocem utemury quac in retro impre»aife, hac formcy enumeratione aitmur. Membrauae tamen omnea, non 'consentiont in altcram yo- cem. ^am qnaedam habeut enumerationem, qoacdam enumera^ tione, qood et io edd. piimia. GaUT. Utemur nec in Erfurt. uco io Cratandri exstat cdilionCy scd tamen in utroquc libro legitnr enumeratione. Piihocus ootaTit in tci. Cod. legi enumeratione, in sliis enumerationem. Dnisb. enumeratio fiat, quod mihi non dis- plicet. Grabv. MS. Traieci. enumerationem faeiemu». finajf, Et centra scriptum cct. VocuU et carent Voss. 1. Leid. II. £ldd. pp. Vel Voss. Jl. In iinc ad v. enumeratio buprascriptnm cst Voss. I. fiet f vt exblbetur in Leid. IV. Dabitur supraicr. in Leid. II. Enumeratio est Leid. I. UI. Enumeratione Voss. 11. £d. Omnib.; et ajnplins enumtratione utemur Ed. Med. ac vulgo ante GracT. OuD. Enumeratione cum glossa sc, utemur Cod. Zuicc. Sch. «/ii«- nuiratio Jiat c Cod. Duisb. recepit» quippe se*quentibus ad con- kiroctioncm apiioa. Equidem ad v. enumeratio nihil additamenti Ueeidcro. L, Legum et stiptilationum hreviter excerptarum'] Cum cx vetc- tibns codicibiu aLii habeant compositarum, alii, expositqrum, atii» vtscriptarum, Mi, ut Tulgali ^ exceptarum^ cgo exscriptarum excudendum curavi. Licct tamen ez illo exceptarum, qnod mco iadicio mendoanm csl, facere excerptarum, Lamb. Liquidc iu Gem- hlacensi, Colonieusi, Fabriciano fuit, excerptarum, ut LambinuS coDiecit: et haud dubio [dubie] sic legi debet, cnm ei adsiipu- leotur Pall. qoart. ct sextns, alludonlque Pall. alii cl olim ediii, ia quiboa exceptarum, Vulgo crat exscriptarum, Grutbil. Er- fori. legum stipulationem hreviter scrivtarum, Piih. legum ac sti^ puiaiienum breviter exceptarum, Al. iegum et stipulationum bre~ vUer exscriplarum, Graev. exceptarum MS. Traiect. Bvrm. Bx^ cerptarum» Sic Leid. II. cnm Ed. Mcd. In reliqnit exceptarum.

84 RHETORICORUM 7] sdpttlationnm breviter excerptaruniy in qnibus inteUigatur scriptorum Tolnntas et expositio. Locus commutiis con- tra eum, qui scriptum recitet, et scfiptoris Toluntatem non iliterpretetor. Cum duae leges inter ae discrepanty videndum est primum, num qua abrogatio ant derogatio Quod allbi rectnin, hic locnm habere aeqnit. Oud. Bxcerptamm recte recepit Sch. Xr.

In ^uibus intalligatur] Al; in quibu4 inteUigitur» Gilabt* Intelligitur eiiam Coa. Zdicc. L» yoluntae et expoeitio,'\ iDeptiMima mendai qaee tamdiQ mb- •Qm boiDt loci obambraTii. Nam delenda erat copala^ qnam tox expositio referri debeat ad vv. legum et etipulaticnum breviter ex^ ctrptarum, Ct haec reatiiotio probat id, quod in anperiori mem- bro l^Dtairit Grutern»; quippe uno et pari tenore procedena illic di- cit expmplorum enunieratio, hic leguni et etipulationum expositio» Quarso qnid commnne babent Tolnntaa «t cxpositio? Non dnbito, quin boiii MSS. qnoqne copnlam istam averiatnri ainti ai modo at- tente fnerint intpecti. Grojiot. QuamYia- renitaot^ omnea noairi codices, Teriaiime tamen et iagadssime GronoiriiM delendam co« pnlam eaae vidii» qnam din ante tamen in «ditione ana expunxit LfmbiniM, quem cur hic non aequamnr, cnm rea ipaa clamet non aliler acribcudnm eate^ ai auctori sna debeat conatare senientia, causaa nulla est. In praecedeuiibns verbis delevi utemur fide mnl- torom codicum, et enumeratio scripst ex aliis libris. Gxutv. In- telligatur ecriptorie poluntas, expasitio, Ceiiissliiio ita legeadnm esi; ut praebent Voss.O. Leid. U. Exponere Voss. ll. Pesaime vuljjo ' interponitur et loco dittinciionis. In multis intelligitur, OuD. Vnl($ata leciioue et expoeitio male •ensum pcrverti irecle in- dicavit Sch. £r.

Scriptum recitet"} IShtt nnas mannscr. habet, ecriptum reti^ net, Quam •criptoram ai quis probet, legendnm erit iiifra» inter- prtrtatur^ nl seuiiuoi Memmins et Auralos. Ego vnlgatam lectio- uom mibi mulandam non puiavi. Lamb. Leid» II!. retinet, Voes. III. Leid. IV. recitat, Oud. Recitet Znicc. Ia In seqq. pro die- crepant MSS. quaioor et Ed. Med, diecrepent* Oud.

Num qua obrogatio] Si< legendum, etiam inviUi libria om- nibns, ut et iufra sepiimo abhinc versa: quod ea lex eanciat^ cui legi obrogatum^ pel derogatum *it, Quid intersit autem inler ob^ rogare legi, abregare legem^ derogare legi^ sciuiii qui snmmis digiiia litierasLaiioas attigeruut. Lambin. £rfuri. Anabrogatio an derogatio eit, Pilb* 'num qua abrogatio derogatio eit, Vulgg. Num quae adro^ gatio aut derogatio sit, ^tibil ueque moveo. Quam varia sit ve- lerum librorum scriptura cognosces ex variantt. lllam tamen, qnae in Duisburgensi bono libro occurrit [est], hic qnoque commemo- raodam duxi: pidendum eet primum, an vel obrogatio, derogatio legis alicuiue interceseerit, eit, Grabv. Obrogatio leglt Lamb. multo commodiore seuso ac veriore adeo, quam quod* vulg. ha* beui, abrogatio. Idem paullA post pariier obrogatam edidit. Bkut. Vulgalae lectioni abrogatio ne locum quidem etse, Erne* stins vidit; recepit obrogatio Scb. L. In Voss. I. Leid. I. ||l|. j4n abr, an der, eit, Vots. III. Leid. II. num quae abr. an der. sit, Ed. Med. num quid elc. Sed in Leid. IV.. exhlbeiur: an abr, vel derivatio legie alicuius\intercesserit Edd. aliac obrogatio, Ovd.

AD HERENNIUM Lib. IL Cap. lo. 85 sit D^nde ulrum leges ila difisentiaiit, nt altera iubett^ allera vetet: an ita^ ut allera cogat, altera permiltat Infirma enim erit eius defensio, qui negabit se fecisse quod 72 cogeretur, cum allera lex permitteret* Plus enim yalet sanctio permissione. item illa delensio tenuis est, cum ostenditur id factum essey quod ea lcx sanciat^ cui legi obrogatumy Tcl derogatum sit: id, quod posteriori lege sancitum sit, csse neglectum. Cum hacc erunt conside- rata, statim nostrae legis exposilione, rccitalione, col- laodatione utemur. Deinde contrariae lcgis enodabi^ nius voluntatem, ct eam trabcmus ad nostrae caussae commodum. Deinde de iuridiciali absoluta sumemus ra- lionem iuris, el qnaeremus partem iuris, utrum cum ea faciat; de qiia parte posterius disseremus.

Ift altera co^ai, altera permittat infirmaJ} Doitb. ttt altera, dimittat injirma, Grab?. Leid.''lV. ut altera dimittat, Oud.

Sefecisse quod cogeretur, cum aitera eic.] Arldit Fabricianiif, ab aliera^ Pall« quarlai altera, 4:ui altera^ quod iiem in tezto. G»aT. l*al qtiart. el Al. cui altera lex permitteret. Doisb. cum aUaa iex permittat. Graet. Quod cogeretur. Addunt Vott. 1. Ltid. I. ab aitera, Ed. Med. ai/erd. Dein permittat Leid. IV. Vt. ab altera ad ftenanm abeate vix poate indicavit recepitque Sch. Ocsuat ia Cod. Zuicc. L, ligm ilia defeneio tenuis <?*/] Duitb. item illa defensio eit Itnuis, Graei*. Leid. IV. defensio sit tenuis» Ed. Med.. /«/iuij erit. Ono.

Cai legi obrogatum, vel derogatum sit] Erf. cui legi abro- gatum aut derogatum, Kt tic vulgg. Grakt. MSS. O. abroga- tum. MSS. sex aut. Abest legi n Leid. III. et Ed. Med. Oud.

Quod posteriori lege sancitum sif ] Erf. quod posteriore lege ianciium sit. Grabv. Vo»s. III. id pero quod post. Tum MSS. O. «i Ed. Me<l. posteriore. Oto. Sanctum stt duo Grjph. vB. C, ut " cu^m sQprii^ Brut.

Jiaodabimus poluntatem,] Krt. enotabimus poluntdtem. Grabt.

Et ea/H tralienmis ad nostrae'] Duisb. et trahemus ad no- ftra. losjd.

De iuridiciali absolutd] Erf. iudiciaii absoluta, Piih. ^ iu* tidiciaii absoluta. Iokm. Abcst de a Voss. III. Leid. 11. ^ iurid, l«ci(t 111. Bx iurid. Ed. Med» Asumemu^ Voss. III. Ouo« Utemur ratione iufis] Cauch. sumenuis rationem iuris» Erf. funutur tndiciaii absoiuta. Cratandr. cd. sumetur itiridiciali abs, Gkabt. Sumemus rationem iuris eiiam Znicc. L, Bt quaeremus piwtem iuris, utrum cum ea faciat] Erf. et quaeremus partes iuris, perum cum faciant, Pith. Cod. et Cra- UbiI. ed, quaeremus purtes iuris, utrum cum ea parte faciant, nitl qvod parte ignoret Crataud. lu Duisb. omissa sunt haec terba: et ftaeremus partem iuris^ sed sequemia sic leguntur: utrum cum ta conveniant. Grajbt. MSS. O. Ed. Med. partes ^faciant; nWi ^•od a Leid. IV. oxsulcnt verba et quaeremUs partes iuris ^ et in «0 hsbeatnr conpeniant. Ouo« Sch. censet ea ortum esse cx coni- peadio tcriptnrae ca, propterea retcripsi» cum cansa, •agacisiime.

Digitized byGoogk Digitized byGoogk ' CAP. XL Si ambiganm est scriptnmy ut puta qnod 73 in dnas ant plures sententias trahi possit, hoc modo tra- ctandnm est Primum, sitne ambiguum, quaerendum est Deincle^ qnomodo scriptum esset, si id^ quod ad- vcrsarii interpretantur, scriptor fieri yolujsset, ostenden- dum est Deinde id> quod nos interpretemur, et fieri posse, et honeste^ recte, lege, more, natura, bono et Ccierum eUi Toces ilUey qtiat omiuil Leid. IV., omiui potsint» •i legainr: rationem iuris uirum cum ecuiasa Jaciat ^ tamen qmim infra enumereDttir paries iuris c. i3. r^cle iudicat Scb. reiinen- daa ette. Partea iuris etiam'ZDicc. L» De qua pixrte posteriu* ] Doish. de qua parte iuris posierius* GaABT. Abeal parie a Leid. IIL Conlra t. iuris aUdil Leid. iV. De quibus pariibus iuris Ed. M. Ood.

CAP. XI. 5/ ambiguum est scriptum, ut puia quod^ Rep^ inii ialod Ouliclmioa ex Broilerenai » Toiaoo, el Gemblacenii, neo abil ediiio Stephaoi; imo iic quoqoe Telosliatima, niti qood toc« amplioa: Si ambiguum esse scripium puiabiiur, ut puia -quod, qoomodo PaL lerl. dejocepa: 8i ambiguum esse scriptum puiabi- tur, quod, nl eil io Palat. pr. ac iec. el quiolo; nam qnartas et scxloi faTenl emeudaiioni nottrae. GauTSR. Pal. tert. el Siepb. ed. Si ambiguum esse scripium putabiiur^ ut puta quod* AIK MSS. et edd, Si ambiguum esse scriptum putabiiur, quod. Mci codi- cei sianl pro vnlgaU si dmbiguum scriptum esse puiabiiur, quod in duas partes, niii qood io* Uoisburgeiisi iit: Si ambiguum est scripium puiabitur, quod, Sed Ctatandri editio iam dum anno XXV^llI. superiorii ieculi hanc lecliouem prae se ferl, qoam Gra* leroi potabat ie primum recepiiie. Grajiv. Com PaL lert. facit Cod. Traiecl. Bdrh. Si ambiguum est scripium, ut putUm Sio Vosi. 1. Leid. \, Ed. Med. praebeot. Vos.. Jl. putaiimus esse scnpium» Voii, 111. Leid. II. lll. IV. Ed. Omnib. esse scriptum puiabitur; al illa sobdil: ut puia, Ouo. Totisiimom eii, qood Scb. posnil: Si ambiguum esse scripium putabiiur, quod in duas cct. fjam VT. ut puia foedom Grammaiici alicuina iolerpreiamenlom, qaod Teram lectionem deiode diilurbavil. X* Hoc modo tractandum est"] In edd. Telt. est non legiiur. Graet.

Quomodo scripium esset, si id] Pith. deinde quomodo scri^ ptum eisi id, Erf. detnde quando scripium esi, sed ei si id, 1d£m. Voii. III. Leid. I. IIl. quando, Voii. 1. Ed. Med. Omo« esi, Leidd. O. «//. Tom prp vt. si id quod Voii. I. Leid. 11. Edd. pp. et si id, Lcid. 1. sed et si id, Lcid. 111« sed eti€un si id, Ooo.

Deinde id quod nos interpretemur] ErforU deinde in quod inierpretemur, Grabt.

Et fieri posse et honesie"] Doisb. et dicemus fieri posse, ei honesie. Idbm. Leid. IV. et dicemus fieri posse, Oud.

Naiura, bono et aequo] Erfnrt. naiurae inierpreiemur bono et aequo Lamb. ed. naiura, aeauo ei bono, Grabt. Recie, lege, more, natura, keid. I. II. Ill« iofeiuoi obiqoe et. Voaa. IIL ei recte» Oud.

AD HERENNIUM LiB« II. Cap. ii. 87 ae^o fieri poise; qnod' adYersarii interpretentar, e con* trario: nec eaae ambigue scriptuniy cum intelligatur, utra sententia Tera sit Sunt qni arbitrantur ad hanc caussam tractandam yeliementer pertinere cognitionem ampliibolia-^ nun eam, quae a dialecjticia profertur. Nos y^ro arbi- trimnr^ non modo nullo adiumento esse^ sed potius maxi* 74 Quod adp€r»ani interpreteniurl AU guod adpersarii interpre-^ taaiur. Grabt. Sic eiiam Cod. Zuicc £• B conirario'] ErC ex contrario. Al. a contrario, Graxt. Ex conirario, Sio MSS. cnm £d. Mtd. Solut Leid.IV. e contra^ rio cod. Ziiicc. £• In ftqq. pr» nec Leidc IV. non* Ltid.ll.lV. ambiguum, Vom. IH. dicium pro ecripium* Oud.

Sunt qui arbifrantur'] Erf. eunt qui arbiirentur» Pith. et euni mi arhitrcmtur, G&axt. 8unt qui arhiiraniur Cod. ' Zoiec L. Voit. O. ei Leid. I. arbitreniur, Bene. Oud.

Cognitionem amphiboliarum\ Gam reperiitem in omnibat fere librif maonlcrip, icriptam ampAibologiarum, et infra amphibo^ i^iae^ t%o et hic amphiboliarum, et illic amphiholiae^ repo- IU4 qno modo et in nonnDlIit libri* ▼algatit impreMom ett. Ita «BimappeUiioC dialectici elrheloret Graeci dfitpipoUar, non afupiXo^ fiar, molto minna dpxpifioXoyiar, Qoamqoam amphilogiam nott iAprobo, Yocem Graecit ntitalam: qoo modo edidcraot Colin. el fiobertof Slephanot. Lamb. Cognitionem Amphiholiarwm Erfort. Ciach. CeCeri cnm Tolgg. Cognitionem amphibologiarum, Gr.axt. JbefhiboUarum, Sic Leid, I. Ceteri com Ccld: pp. amphiboio^ia^ mjn. £t deincepa, [ et ad honc modnm deinde. 1 Oud. jimphibo", lianm, Ita le^e, et infra amphiboliae, qocmadmodum in duoboi Grjfphii MSS. legitor, qoi auot de meliore nota, et ralio Graecae lingiue docety nade ea toz manat. Brut.

Qitae a dialeciicie'] Stoicot aignificat, ^i artem dialeclicam diltgeatitiime pcraecuti annt, nt admonet Adr. Torueb. AdTerfb UKXV. cap. XI. qoo^qne etiam M. Tnlliuf dialecticoe appellat Ub, II. de DiTinat. [c 60.] Uoc poe dialeciici non facitie elc. Laxb. Erf. quae ah diaUcticie proferaiur, Lambio. ed. quae a dialeciicieprofereiur.Oikkvr. Vosf.L Leid.III.lV. j7ro/<?/"a/wr. Odd, Non modo nullo adiumenio'] MS. Medicaeuf perfipicue ullo, qiied DatiTi in lingua Latioa leporif gennf qunm et in hoc et alio qnocQQqae fciiptore mntarint et corrnperint recenltoref librarii, ex boc et similibuf docomentif arbiirium facieudnm est de eiua mem- branae dignieaie. Gronot. Erfuri. athiiramur nullo adiumcnto esse, Lfoibin. ed.: Non modo nullo adiumeniS esse, In eadem senlen* H» cft Dionjf. Uaiicarnaff. de compositione verbornin: Ag dj X^v^ etnnof nenaXiXoiTU avrtd^sig dlxzag iTnyQaq^riv ijrovaag nt()l rtjg oi/y- ia5««$ tiir tov Xorov pBgwVf ov ^fjtoi^wfrr &m(^lay Jx^^aag, dXXet 9ialiiTtxi]y. *J2g laaatw oi rag pipXovg drtyvtoxoug vnig d^uofidttty vmd^tttg, dXrfi&y xt %al ifftvday, %al dvyaTtay xal ddvydnay, iy^ i^ofUvmy %e »al jitTantmSyronf, nal ^d(tqit.li6Xtay xal dXXtoy woiy WovtoiQontaff, ovdtplay oijts XQ^^ ^' wptXiap toig Tjoiiiixotj Ao- ■ t^g avftpaXopirwf, ovdha Ti^ovrjfy ^ noXXog iqptpftlag, tay dtt atoxd" {w^i T^y ovy&ioty, Graet. In MS. Traiect. t. nuUo aeo ulio BOB conspicitor. Bvrm. Ifon modo ullo e Cod. Mediceo et Go- tluao recepit Sch. Non modo nbi pro non dicam, fomirxr, pro- K 88 RHETORICORUM K 88 RHETORICORUM mo impedimento. Omnes enim illi amphibolias aucnpan- tur, eas etiam, quae ex altera parte aententiam nuUam possunt interpretari. Itaque et alieni sermonis molesti interpellatores, et scripti tum odiosi, tnm obscnri inter- pretes snnt; et dum caute et expedite loqui volunty in- fantissimi reperiuntur. Ita dum metuunt in dicendo> ne quid ambiguum dicant, nomen suum pronuntiare non 75 possunt Verum' horum pueriles opiniones rectissimis priun ft€ DaiiTam habet nolionem, qnae tU: non aliquo mod», nequaquam, ovnmg, Qoa re intelligiiQr, cur in einimodi formn- lis, «ive non modo dicat, tiTe non modo non^ eodcm rocarrat. Mamqoe iu formule non modo non non ampliai natipcun hebet vim non modm, ted ilUm vulgarem et otiuum ^ qoae ett ov (lowo^, Gnm MS. Traieclino facit Cod. Znioc. L.

Antphibolias aucupantur] MSS. et «dd. mnlli ampkiboiogias aucupantur, Edd. veit. amphiboliaa nuncupant, Graev.

Bas etiam, quae cx akera parte in eententiam nullam] Sic nnnc edendnm cnravi. Nam vnlgali libri habeol: eas etiam, quae ex^altera parte sententiam rmUam etc.; plane mendote. Hoc eoim tentit horum libroram anctor, dialeciicot illot omnes ampbibo^ liat contectari ntque ad fastidiDm, eiiam eat, qnae viz amphibo- liae, et qnae ex altera parte nullam tenientiam probabilem hn- bent. Nam interpretari hic pattive accipiendum. Lamb. Lambi- nnt interternit in conlra omnet librot tcriptot edilotque. GnoTBR. Praepoiiiionem in inlerterendam ette,.lanlopere clamat toiios loct ralio, nt omnibnt librit invilit id fieri debeat. Fecit Sch. De ver» bit y quae forma acliva et deponenliali promitcne nturpaninr, of. Priician. Vlll, 4. lom. I. p. 367. teqq.ei VIII, f». tom. I. p. 5Bo. Interpretari passive dixit aliqnoties Ammhin. XXIII, 13. XXI V, '21, Pariicipium interpretcUus passive apud Ciceronem pertaepe inve- nitur. L, Et scripti tum odiosi} Erfnrl. et scripti cum odiosi. GnABv. Leid. II. IV. cum odiosi, tum obscuri, Odd. DidGcile est h. 1, sta- tuere, nira leciio irera sil. Cum — tum est et ^ et, nbi significa- . tnr, nlramque ralionem simnl et eodem lempore obiinere, Contra tum — tum eii modo-^modo, nunc /ioc — nunc iliud, nbl ostendi- tnr, ntraiuqne rationem ditersis teroporibus sive locis iuveniri. Quapropter praetolerim ego h. 1. cum ^ tum; qonm, si qoid odiose explicaiur, non ta;is recie obscure fieri dici posse videatnr* L.

InfarUissimi reperiuntur"] Erf. et Teit« edd. infacetissimi re- periuntur, Gbabv.

Ne quid ambiguum dicantl Erf. ambigfutm ne quid dicant.

loBM.

PuerUes opiniones] Liber nnnt mtnntcript. habet, pueriieis rationes, Alinty puerileis suspiciones, Deincept anlem, ubi le- giinr rectissimis rationibus, ego legendnm pnto, certissimis* Lambin. Piih. Horum pueriles suspiciones, Lambln. ed. Pueriles opiniones, AL horum pueriies rationes, Grabv. Vott. I. Leid.IV, Pueriles et garrulas opiniones, Oud.

Rectissimis rationibus, cum Poles} Lamb. ^. certiskimis ra* tionibusp cum voles, Grabv.

AD HERENNIUM Lib. H. Cap. ii. 89 ndonibiM^ cum Yolea^ refeUemus. In praesentianmi Hoc Jn praesenii tmfem'] Sic rettiiai tecntns lib. miiniiier., «Iqtie itt loqvuDiiir Graeoi: tp T^ noDoyu^ nbi tobiniellignnt XQ^^» U praesentia Un^en licet etiam Latine dicere. IjkiftB. In praesen^ tiamm koc interdicere noh alienum teit. edd. Sic fi^e Pal. «1 GolieliDiani 4 interdicere poiilum pro interfari, interloqui, InTO» BJi id eliam in uno suorum Lambinnt. Stepbaniana: Iji praesen" tia haec intereerere non al, quomodo el Ljimb. nisi quod ea, de- Inrta litera, In praesenti » ex MS. tamen, oti indicat ) ted quo 7 ic4 cuio*? G&UT. Mei omnea babent etiam in prdesentiarum, prae-> terqoam it, quem contolnil Piihoeua, in quo acribilor, in prae^ tenii, ut et in Mediolanensi antiquiaaimay et Lamb. edd.; at in Cntandri» Atceoa. lunlae, Stephanorum, Mannt., firuii^ acribiiur in praesentia f et hanc Tcriorem ease toripturiiBi mibi perioaauai est. Scio conicndere viroa doctoa de bac locQiione in praesenfia^ nm, probandane ait nec ne: qoi probant, eam toeri aoctoriiate toi Hbrorum v^cnim, io qnibua Tariia in scriptoribua aic legiiory adfirmant: aed in pletisqoe locis, ut et in boc, deprehendea va- ricutem «criptorae. Videy ut alioa omittam, Vottiom de viiiia Sermonia I. c. 36. et IV. c 35. Mibi aane ceriior et probabilior Tidetor illorum aententia, qoi in praeeentiarum damnant. Qnia paeeentiae dizit in Bamero maliitudlnia pro praeaentt tempore? RoW praeeentiae deorum pro apparitionibos in Cic. I|k 66. de Nat. Deommy aed nibil ad Dionysnm. Nil dicam de constmciione in praeeentiarum ralde drafialM, siTC per helleniamum aive per el- lipsin explicetnr. Credo aulcm a vnlgaro Latioo sacrarnm lilera- mm inierprete profecium ease hoc loqoendi geooa, sito id ille hao- •erit ex cormptis libris, siTe ex vitiosa illios seciili loquendi con- SQeiodioej ex illo anlem a monachis, qai libroa descripserunt, de- maiom esse in alioa scriplores. Grabt. Cnm Pal. ei Gulielm. fa- cit etiam Cod. Traiecl^ B-URM. Cod. Znicc. impra&sentiarum, Valfi de hac formola multa, qnoa ciiatos inTcnias ia Gnnth. Latinit. restit. p. aSq. seqq. Cellar<< Antib. p. 133.^ Ciusdem our.

5ost. p. 178 8eq, StaTcren. ad Mep. XXIII. 6, 3. Cf. praetcrea rcm.,ad Nep. I. c. Eqnidam non possum «dduei, ut veram credam et Latinam hanc loquendi formulam. Saliem mirum Tideri debeat Veterum Grammalicorom altom de ea silenlium. Nam qui locBs e Pri^cisB. lib. Xlll» 3. pag. 666. Kr. citalury nihil pro- baty quia Panii locnm, ubi impraesentiarum legitur, non hac de caussa adhlbet Grammaticus, ot hanc formulani probet. Quaiiquam ^!iS, ad anum omnea in ista leclione apnd Priscisnum consentiunt. Rccte mihi statuere Tidenlory qui formulam corroptam poiant o ▼T. in praesentia rerumi ita quidem, ut ipsi mediae aetalis aiqoe iaimae acriptores non t«ntnm corrupte scriberent, yernm eiiam enanctarent. Accidisse enim Tidetnr, qood aliquoties acciderc Ti- dcas, ot ex' acriptorae compendio eiiam vocis ipsins nasceretnr cdm- pcadiom tcI cormptio. Propterea accedo Schuelsii sententiae, qui h. 1. ex Aldina recepit in praesenti autem, X.

Haec interserere] Secuins sam libros vulgatoSy nam tres ma- aoscr. babeoty intercedere, uuusy interdicere, quod poslerius Ti« dciar Bon esse reiiciendnm: ut interdicere poaiium iutelligamns proinlerea, sea ioter iUa, quae snni nostri iustiiuti operis » di- cerc alqae interpouere. Qnid si legamos interiicere? Lamb. Haec interdicere non alienum fuit, Pith. Doisb. et al. MSS. et edd. Er- 90 RHEJORICORUM interdicere non aliennm fiiity nt hnius infautiae garrnlaiA disciplinara contemneremus. 76 CAP. XII. Cum definitione utemur, primum adfe- remus brevem yocabuli definilionem^ hoc modo: Maiesta- tem is minuity qui ea tollity ex quibus civitatis amplitudo constat: quae sunt ea? quae capiunt tfuffragia populi, et magistratus consilia. Nempe igitur tu et populum suflrafnrt. hoc iniercedere non alienum fuit» Edd. plarimae anU Gm* ternm: Haec intereerere non alienum fuit, Cratand. ed. Haec interim dicere non alienum fuitt et sic Yidetnr inTeniMe in sno codice Caurliiag, qnl in Cratandri edttionit margine nulUm hic no- tavit sni codicit dirertitatem, qnam nbiqne diligenier annotavjt. Si ex bonae fidei libro profeeta eat haec leclio, non eqnidem eam con- temaerim. Grabv. yoas./I. II. Leidd. 1. 11. IV. intercedere, Oun* Jnterdicere etiam Cod. Znicc qnod ipsnm dedit Sch. £• Garrulam dieciplinam} Haec in Stoicoa. "Lamb/ CAP. XII. Qui ea tollit ex quibue rebus] Yoz rebus aon conipicitar in Palat. primo ant aexlo. Neqne ea opua erat. Grdtbr, Sic dno PaU. Vulgg. gui ea toUit, ex quibus rebue cipi^atie atnpli'^ tudo conetat. A Duiab. abett amplitudo\ rebue Palatinornm aact07> rilate delendom eaaey aequentia et praecedentia oatendnni. Grabt* IISS. O. et Edd. pp. ex quibus rebus, quam vocem an recte dele* Yertt Graevina, dabito, licet praecedat et tequaiur ueutrum genoa. Pro civitatis Voaa. 1. cipilie. Otro. Bebue delerit etiam Sch. Origo corrnplioiiia cernitnr in Cod. Znicc nbi ad t. sa anpra acri-> pta leguntur ▼▼. eM res, et ad t. quibue, hketl sc*rebue, qaan- qnam in conteitu orationia legitar quibus rebus» £• Quae sunt ea? quae capiunt} Inierrogationia nott eata Lambinoy baeretqae in Pal. quarto. Primae edd.: Aaec sunt ea quae ea^ piunt, aicqoe Pal. pr. nec improbem. Gbutbb. Quae sunt ea?

quae capiunt suffiraria populi^ et magistratus consilium Cratand.

Lamb. Grnt. edd. Aliae rero, quae sunt ea, quae capiunt sujfra-^ gia populif et magistratus consilia, Erfurt. Quae sunt ea, quae capio suffragia magistratus. Hnnc locnm nbi accnratiua perpeodi, itt eam descendi opin^onem, verba ista, ea quae capiunt etfe' oz margine ant nescio qno caso immiasa in honc, qnem nunc tenent, locum. Qoid cnim eat capcre suffragia populi et magistratus con^ silia? Cisiae capinnt autrragia populi, cum in illaa coniiciuntnr^ consilia magisfratns capinnt templa, et curiae^ in qoibns Senatos habeiur. Sed quid isia ad hunc locum, quamtiadicautur pbntea diatnrbati fiiisse, per quos ad saflragia fereoda erat eundum? Itaqno legendum censeo: qui ea tollit^ ex quibus civitatis amplitudo con^ sttU, quae sunt suffragia populi et magistratus consilia. Grabt» Quae sunt ea? Ilecte Lamb. post haec verba notam ioterrogandi ap« ponit. lu autem acriplum reperitnr in Grjph. A. Haec sunt oa habet Leon. liber, quae non mala lectto est j tolerabilior certe tst» qUam Tulgala, nisi bac interpimctione nlare. Brut. Ed. Omnib.

Haec sunt ea. Mihi haec omnia: quae sunt ea? quae capiuni •pnria -ridentor. Tum magistratus consilium MSS. O. ei Edd. pp.

non consiUa. Oin>. Haec. qoae a Graevio et Oudendorpio pro spu<> riis habiu auu, a Sch. Unquam ineptnm fmblema, ab Erucalio iam anciainclnsnm^ eiectum est. Recte. L.

AD HEEENNIUM )Lib. II. Cap. 12. 91