xiY diderit, et antiquiores huius disciplinae magistros pas- sim recensuerit, Ciceronem indicato nomine, ut libri huius auctorem, non inlaudatum praeteriisset. Mentio- nem TulUi fiUi et uxoris Terentiae falsitatem prae cete- ris ostendere, quia si auctor eius fucrit Cicero, id sal- tem valde iuvenis scripserit, antequam uxorem Teren- tiam duxissctf aut filium Tullium procreasset. <(Juod vero praeceptoris Hermetia vel Hermestis memincrit hic auctor lib. I. cap. q., id a Cicerone valde alienum esse^ cuius tempore nullus Hermea vcl Herm^stes memoretur, quemque inter claros suac aetatis Rhetores in aliis ope- ribus nusquam laudct Tullius. Damnat praeterca Ci- c^ronem auctorem, proptcr slylum compositione et sen- tendis perquam dissimilcm aliis cius operibus, quae vel adolescens vcl iuvenis vel scnex scripsit, et quod praecepta Eloquentiae diverso hic ordine tradantur, quam in aljis Tullii scriptis ad hanc artem spectanti- bus. Gellium denique adfirmare, neminem antiquo- rum usque ad Augusti tempora voce barbarismi usumf quae tamen occurrit**) lib. IV. cap. la.
His potissimum argumcntis spurium et suppositi- tlum Ciceronis foetum esse hoc opus contendit negius. Comificium igitur Scniorem **•) eius auctorem ess^ suspicatur, quia Quinctilianus nohnulla huic Conlificio tribuit, quae in his libris le^ntur:^ quemadmodum idem Regius in notis ad Quinctilian: lib. I. cap. 4- ^^ lib. II. cap. i4- et cum eo Ascensius probarci pluribus conantur, libros hos illius Cornificii esse^ *ad quem nonnuUae supcrsunt Ciceronis Eiristolae, et paullo post nfiortem Ciceronls ediios eSse. * Eiusdem forte+) senten- tiac fuisse vldetur Petrus Crinitus, qui in Mb. II. de po4iium pro illo poneodnm. <*) P^aeter ColnniellMti >et'*|N)elat DOii invcnio, qui (Uxerit se induere aliqua re, Conln. ptMiyiiin indutus Mepc cum abUtivo. **) Legitur scribenclum. ***) Nu»- quam Quiiictiliauus Cornificium Senioreni RbetorJca fcripiisse djcit) simpliciier Cornifioium uomiuat. <S. f) FortiUie» Digitized^y VjOOQIC PRAEFAT. DEDICATORU. XHi PoSt Lat. cap. ag., pbi dc Con^fiqo no&a postqiiam cgit, sub finem capitis addit, de Cornificjip Ofit^ore^ fui Ehetoricos Ubros eomposiut, diximus in lihria. de clariB OrtUoribuM; quod Criniti opus cum hqdie eon exstel, diiudicare non possumust an per Rhctoncos illos libros intellexerit opus ad Herennium. Aliter censuit Gyral- dusy qui a poeta Cornificio oratorem disUx^ens, a4 qucm ezstant Ciceronis Epistolae, RbetoricQS quidem nbros eum scripsisse, sed quos nonnulli pecperam ad Heremuum esse putaverunt, dicit in Hist Poet I^.ifl* I^* pa^. 2i5. Tumebus tamen in suis ad Quinctilianum notis passim Comificio, ut indubitato auctori tribuit^ XT f^u^e. ex lils libris adfert, et variis Fabii locis permo^ tus id adfirmat ad lib. IIT. cap. i. p. ai8« et ad lib. IX« cap. a. p. 775., quia tradit illic Tabius,^ Cornificium %a^i^iap vertere Ucentiam^ de qua agit bic auctor. lib. IV. cap. 36. et 87., Ciceronem vero semper verter^ orationem vel pocem liberam. Quod ar^mentum non- nullis videri possit speciosumt et nonnibil adiuvari a lulio Rufixiiano de Fig. Sent. pag. ag. Parrhesia, ora^ tio liberOf qium Cornificius Ucentiam s^ocat. Quamquam complura alia ex Comificio adferantur *) a QuinctilianOt guae in hoc Rbetoricomm opusculo non inyeniuntury ut ipse £aitetur Rcgius ad lib. y. cap. lo. Alia etiam pro Comificio ratiocinatione utjtur^ Sinibaldus Antoninus^ quod se familiaribus negotiis impeditum, et pbiloso* phiae dcditum fateatur auctor ad Hcrennium ipso ope* ris initiOf optime id convenirc Cornificio, ouem occu- patissimum luisse fatetur Cicero lib. XII. aa Fam. £p* 18. ac philosophiae praecipuam operam dedlsse ex eiusd. libri £p. a3. colligit;^ tum quod multa in his ad Heren- nium Rbetoricis a Ciccronis praeceptis discrepent, sen- tentiae huic favere, quia in dicendi ratione a Tullio dissidebat ComificiuSf ut aperte illic indicat Cicero Epist 17.^ Sed quoniam obstare sibi vidit Regius sty- lam a Ciceroniana aetate, ut agnoverat, divcrsum ac dissimilem, et Comificius tamen Ciceronis acvo flo- merit, quem inter Oratores sui temporis laudat ibidem Tullius, hinc eo tandem delapsus fuit, ut ad Ipnge in- ^) Ab«oini» ab h. L coniaoctiTUi. EMet cDim dnbUantis^ an reTem afferanlor a Qainctiliano coniplura alia ex Comificio, quae ia libris ad Herennium non leguntur, quod contra scriptoris est acotciitiam. Meque ett oratio obliqua, sed timt iptioa Barmanoi ▼erba, n% ex scqq. paUt, ^u PETRI BURMANNI SECUNDI fttJdra' fenipbrai iuctorcm himc detmdat, ct hallucine-- tur css^ 'tfmdlaum, Zenobiae filium ^ unum ex tringinta BLomanoTtKm tyrannis tcmpore Aurcliani, quia Trebcl- Kus^ Pollio Timolaum hunc Grammaticcs ct Rhctorices pcritissimum laudat: huic autem cum fratcr natu maior tuertt Hcrcruiianus, qui et ipse impcrium adfectavit, scd iiterque afiim ab Aurcliano essent.victi, ct in triumphum cum^ nhatre Zenobia ducti, indulgcntia tamen Imperato- ^s in agrd Tiburtino privatam vitam agere iussi sunt, in quo otio Timolaum pracccptis his Rhetorices fratrem Hcrennianum^imbuisse coniicit, ut cxilii sui dolorem hac ' quasi exercitatione erudita, quemadmodum Dionysius Corinthi, fallcrct, e tyranno et Pscudo-Augusto litcra- rum magister factus. Timolaum i^itur in gratiam fra- tris Hcrcnniani opusculum hoc scnpsisse comminiscitur xVt Rcgius, ac promde suspicatur nomina Timolai ad He^ rentiianum, obscuriora quippe, posteriori scculo ab im- peritis mutata fuisse in 'rttllii ad Herennitim. Hacc autem nullis arj|;Umcntis probata gratis *) tantum fin- guntur, ac promdc inter tcmeraria ingenii luxuriantis commcnta referenda sunt; non enim Timolaus ille libro- rum horum auctor esse ullo modo potcst, si verum sit, quod ipse Regius adfirmat, Quinctilianum nonnulla ad- ferre, quae in hoc opere occurrant, cum diu post eius aetatcm Timolaus vixcrit, qucm dc arte Rhetorica scripsissc, aut si aliquam eiusmodi commcntationem scripserit, huius proptcrca auctorcm esse, probari etiam non potest, licet Trcbellius cum Rhetorices peritum /foisse dicat. Miramur vcro Raphaclis huius Rc^i ab- surdam satis inconstantiam in cxcitandis quasi ab mfcmo tribus huius opusculi auctoribus tam diversae actatis, Comificio vidclicet, qui Clceronis acvo vixerit, Virgi- nio, (Virginium Rufum male vocat) quem sub Neronc iuventutcm in Eloqucntiac studio excrcuisse supra cx Tacito vidimus, ct acnique Timolao, tyranno sub Au- xcliano. ^ Sin^Iis. enim tam diversi temporis^ aetatibus, quibus dissimilem admodum formam ^ ac fadem induit Iingua Latina, stylum et dictioncm huius opcris conve- nire, probandum ipsi fuisset.
Mcque etiam ar^mcnta Rcgii, quibus Ciceroni adi- mere hoc opus admtitur, absque**) omni contmversia *) Grati* pro frustra ( allter eoim iQtelligere Deqaeo ) bwbirum rit. **) Diceodum sine, Cf* Yorstiaft de Lat* merito «ufpecta c 9.»
PRAEFAT, DEDICATORIA. xxiii nmt Nam ^od utatur anctoritate Lanrcntii Vallaet qui ne^et Tullium eius auctorem esse, licct ipse Rogius frofiteatur auctoritatibus cx omni disputationc tollendis ic contendendum non esse, falsitatis cum ar^uit Bcci- ckemos adfirmatque, Yallam scxccntis in loas sub no- mine Ciceronis Ahetoricorum ad Herennium adferre. Stjrlum autem ab aliis Tullii operibus alienum quod obiidat Re^us, indc ^ ei extorqucri boc scriptum non patitar, quia dictio eius non ubiquc eadcm, scd pro matmae qualitate dissimilis est non modo in variis opcribus, sed etiam in uno codemque volumine, quia » exercnerit in diverso dicendi gencre, aliterquc scripse- rit iuvenis, aliter aetate iam confirmata. Caussam vcro nallam video, cur stylum auctoris huius tamquam hu~ niilem nimis et aridum adeo inprobent nonnulli, ^ui licet Ciceronem tjuiclcm ipsum non refcrat/ ab cius tanien aetate non abhorret; sed cum praeccpta artis ftbetoricae tradat, quae doceri contcnta, ab oroatu xyii Snccipaam dotem non requirit, recte auctor tantum octons brcviter et dilucide partes suas agentis officio finictus est, ut ipse innuit^) lib. II. cap. i. Jn primo Ubro loculi sumus de exordio ^ narralione, di/^isione, nec plmbue tferbis quam necesse fuii, neo minus dilucide^ quam te ifelle existimabamus. £t sic Cicero etiam lib. II. dc Invent. cap. 3. profitctur se artis praecepta simplici" ter tine ulla exornatione cxpositunim. Quod vero non «adem tradat Tullius in artis Oratoriae libtis, recte distingQant Nicolaus - Angelius et Bccichemus, eum in Oratoriis omisisse illa,^ quac Rhetoriccn proprie spe- ctant, quae ncmpe in his Khctoricorum libris olim tra- ctarerat, qu^admodum in Philosophicis aliis^iie scrip- tis saepe a se ipse dissidet. Porro quod Quinctilianus non meminerit horum llbrorum, nihil inde evinci ur- inient, cum non idco sint spurii, quod ille nomine ac titulo expresso non laudaverit aulp rccensuerit, ut multa veteram scripta omisit; scd tamen utatur verbis ac sen- tentiis ex hoc ad Hcrennium opere desumtiSf licet Cice- Tonem non nominet, quod cx modestia et veneratione praesertim facitv quando dissentit, ut solet plerumque, obi Ciceronis opinionem aliquam damnat, aut veniam praeiari, aut auctorem dissimulare. Sub Ciceronis vero SctoppiM YerUimm. Ilf, i3,) Oadcodorpioi iofra ad Gc, de xxiy PETRI BUtlMANNI SECUNDI nomine quae adfert lib. IIL cap.-XI. Svpixov, quod^ ut dixi, conilnens alii, firnuimentum alii putant, Cicero firmiasinuim argumentationem defensorie ^ et appositissi^ mam ad iudicationemf clare mihi'^ indicare vidcntur, Rhetorica l'ullii ab eo censcri libros de Inventione, in quibus haec eadem invenies lib. I. cap. i4*: Firmam^n^ tum est firmissima argumentatio defensoris ^ et aptissinui ad iudicationem, ubi pro aptissima in suis exemplaribus appoHtissima lcgisse Quinctilianum patet, ut et in Pa-r latino aliisque coc^d. invenit Gruterus, et in qaatuor MSS. toh. Mich. Brutus. Idem pauUo post cum Ci^e^ ronem in JRJietoricis Hermagoram secutum esse dicit, libros certe de Inventione innuit*). Sic et lib. II. cap. i6* Cicero in H/ietoricis etiam, quos sine dubio ipse non prohat ^ finem facU ^ persuadere; ubi cogitabat illa lib. I. dfi Invent. cap. 6. i Officium autem eius facultatis pide^ iur e^ssy dicere apposite ad persuasionemy fifds^ persuc^ dere dictione. Contrarium tamen Fabii testimonio pro- bari volunt, unde liqueat TuIIii boc opus ad Hcren- nium e&sit^ qui Rhetoricos libros Ciceroni excidisse ait xviii lib. IIL cap. I. sub fincm, sed ab eo^ damnatos, quia in adolescentia scripti erant. ^ Respcxit nimirum Quincti- lianus ad locum Ciccronis, in quo ipsc lib. I. de Orat.
cap. 2. fatctur, quae pueris aut adolescentulis nobis ex commentariolis noetris inchoata ac rudia exciderunt, i^ix hac aetdte digna, et hoc usu, quem ex caussis, quas diximus, tot tantisque consecuti sumus^ sed - quae verba ad libros de InvcntiQnc, quos non absolvit ipse, aut temporis iniuria delevitf si reliquos addiderit, recte rctuiit Rcgiu«, et Scb. Corradus in Quaestura de Cicer. P. II. pAg. 255. ubi viros cruditos valde decipi dicit, qui per libros Flhetoricos, quos rudes et inchoatos ipse a^noscit, intelli^mt libros ad Herennium, aut eos a TuUio scriptos cxistimant; cruod se probaturum addit, si vcl quisquam doctior amplius de eo dubitaret. Male igitur ad Rhetorica Hcrennio inscripta retulit Becicbe— mus, qucm sequitur Sinibaldus Antoninus, quamquain de utroque opere Rhetorico intcllexisse iam olim vidca- tur Hieronymus, cuius auctoritate plurimos uti in libris his Tullio vindicandisf supra notabam. Ita enim ille lib. I. advers. Rufin. pag. m. iS/.: Lege ad Herennium TuUii libros, lege A/ietoricos eius: aut quia illa sibi •) Significatf vcl indicat, Cf. Rubukeii. ad Mnret. Vtr, L, V, jfi.
PRAEFAT. DEDICATORIA. xxv dieit inchoata et rudia excidUee de manibue, reuolue tria polumina de Oratore eto. £t CiceTonem ipsum de utro-. qae opere id profiteri^ licet perfecdores es&z Kbros Alutoricos de uiventione censeat^ apertius adbuc idem cens^ Hieronymus iu Prooemio Comment ad Abdiam; Dicit et TuiUus tuus adoleacentulo aibi inchoata^ quae^ dam et rudia excidiese. Si hoo ule tam de libris ad Herenniumy quam de Rhetoricis, "quos isgo t^el perfectissi^ mos puto^ ad comparationem senilia prudentiae dicere potuit. Cuius verba vel ideo adscripsi, quia etiam pro- bant, alterum opus Mhetoricorum tiUilo, non de Intfen^ tioney olim inscriptum fuisse, adeo ut de eo vix dubi- tandi ratio sit: licet Graeco Rhetorices nomine Cicero- nem in ipsis llbrorum, quos hac de re primum seripse- rat, titaas usum testctur Quinctilianus lib. II. cap. i4>- Sed pace Hicronymi liceat ab. eo dissentire, et per libros istos Rhetoricos, quos inchoatos ac rudes sibi adolescentulo excidisse fatetiir Cicero^, cum Reglo et Corrado intelligere solos duos Rl^toricorum de Inven- tione, in quorum primo cum tradidisset, quo modo ar^mentationes tractari conveniret, in altero inventa in xix onamquamque rem cxposuisset simpliciter et $ine ullo omatu, adeo ut in secundo inventa ipsa^ tradiderit, in primo inventorum expolitionem praeceperit, ccteras orationis partes, quae Oratori necessariae erant, se in re-^ liqois dicturum in fine lib. II. pollicetur; hinc mutato demceps consiiio vidctur plerisque opus illud inchoatum destitmsse, et a Quinto Fratre rogatus tres illos Dialo- gonun libros de Oratore elaborasse; qui omnium doctis-n simi, elegantes, et copiosi sunt, et in quibus se ipsum siq>erasse merito ludicatur. Certe Qumctilianum loco isto non intellexisse libros ad Herennium, sed de In- ventionc,^ ab auctore Cicetone postea damnatos, ipse fidem facit lib. III. cap. 6.: In primo Ciceronis JRJieto^ rico aliam esse loci negotialis interpretationem j cum ita scriptum sity Negotialis est, in qua quid iuris ex oipili more et aequitate sity consideratur: cui diligentiae prae^ esse apud nos iurisconsulti existimantur. Quae ipsissi-^ ma *) verba leguntur lib. I. de Invent cap. XI. his mox snbiungit Fabius: Sed quod ipsius de his Ubris iudicium fuerit, supra dixL Sunt enim i^elut regestae in hos *) Ipsi4*imus <x noo Plaati loco, Trin. W, ^, i48« affertur) ne- qne ibi de re, »ed de persoDa dictum: JSr^o ipausne M^ ipsissimus, Saltcm igitur coiuicae orationi reUn^ndiUD^* XXVI PETRI 6URMANNI SECUNDI comjnentarioa, quos adoleacens deduxeraty scholae, ei si qua eat in his culpa^ tradentis est, Et paallo post: M' TulUus non dubitauit aliquos iam editos Ubros ipse damnarSf sicut Catulum atque LucuUum, et hoe ipsos^ de quibus modo sum locutusj artis Rhetoricae, Hinc Se- quitur ultro, Ciceroncm ipsum per libros illos Rhctori- cos, quos vclut impolitum nec satis elaboratum adoles- centiac opus rcpudiavit, solos dc Inventione intelligere, ct hos adt Hercnnium Tullio abiudicandos e^st^ quia ab eo neque ante neque post libros de Inventione scribi potucrunt, quod bene animadvcrtit Aldus in Pracfat ad Andr.^ Nau^crium. Nam.si pucr aut adolescentulus duos istos de Invcntione tantum inchoavit, rudesque^ et impcrfectos reliquit, quando i^'tur hos ad Hcrennium composuit? An puerulus aut mfans? Quod adfirn&sure absurdum esset. Inchoatos vcro et ruaes cum tcstetur . sibi libros suos Rhetoricois ex commentariolis formatos excidissc, de opere ad Herennium sane intclligi nequit, quod quatuor libris integris constat, in quibus auctor 11 le iactat in fine nihil rhetoricae praeceptionis praeteri^ tum eaae. Si vero eos composuisset ante libros de In- ventionc, cur igitur nusquam illic eorum meminit, si de eadem Arte dis scripserit, aut in Topicis vcl Parti- XX tionibus oratoriis: nequc practerca post libros de Inventione scriptos esse adfirmari potest, ut existimasse vidcntur illi, qui titulum Rhetoricae veteris operi^de Invcntione, et Rhetoricae novae libris ad Herennium indiderunt, quia si maturiori actate doctior eos elucu- brassct, politiores sane et magis culti deberent esse, quam libri dc Inventionc, cum quibus si comparentur bi ad Herenniumf licct sua laude non fraudandi, ta- men nidiorcs adparent ac magis ieiuni, neque ullo modo adultac et maturac Ciceronis eloqucntiac conve- nirc: multo minus scripti fucrunt post Dialogos de Oratorc, qui omnium pcrfcctissimi sunt, aut post librum de Claris Oratoribus, vcl Oratorem, dc quo ipse testa- tur lib. VI. ad Fam. Ep. i8. Se^ quidqmd haouerit iu^ dicii de dicendo, in iiltim librum oontuUaae, Post illos enim qui ab eodcm auctore compositos tsse^ libros ad Hcrcnnium somniaret, is profecto, quid lupinis distent aera, disccmere nequirct. His vero similibusque artis oratoriae. ac rbctoricae operibus promeritus cst a veteri- bus recenscri ct in exemplum proponi illorum, qui in sua (^uisqu%^ arte prindpcs cxstiterunt. Notabius c^st PRAEFAT, DEDICATORIA. xxvn Vilravu locus lib. IX. dc Archit. cap. 3. li^m plure^ po9t noMiram memoriam nascerUea cum JLucretio f^idebun^ tur t^elut de rerum natura disputarey de arte i*er6 Rhe^ torioL cum Cicerone; multi poeterorum cum Famone con^ fereni eermonem de lingua JLatina.
Deinde Hermestem^ vel Hermetem^ ouod praecepto- rem adpetlet luc auctor, <|uo nomine nuilus eo tempore Rhetor fuerlt co<>^tus, iidem Ang^elius et Becichemus mhil inde probari posse adfirmant, cum Plutarchus, praeceptores Ciceronis praecipuos memorans, addat et aiioe, inter quos hic adolescentiae eius praeccptor Her" mef referri potest; cuius tamen nomen abest a pluri^ rais^ codd. MSS. ut de Palatinis, Medicejs, aliis^ue Italids Angelius, Gruterus et Gronoviiis testantur; 5|uod nec in tribus suis Gryphianis codicibus reperil oh. Mich. Brutus, neque in sex I^eidensibus Cl. Ou- dendorpius.^ Frustra enim a Lambino Hermagorae re- ponitnr, cuius po^t Gorgiam Leontinum et Aristolelem meminit Cicero lib. II. de Invent. cap. 6. et ii. et vauriis in locis Quinctilianus. Illum enim Hermagoramy licet saepe ab eo dissentiat, et antiquiores Graecos se- cutum c&se adfirmant in opere de Invcntione, quod etiam cx Victorini expositionc passim liquet, ostendit- xxi qne Fr. Robortetlus in tractatu de Facultate Rhetorica, seu Praefatione ad Ciceronis Rheloricos libros, quos vuigus, at ait, de Inventionc inscriptos putat: hunc vero Hermctem et recentiores sequi volunt m Rhetori- cis ad Hercnnium, in quorum prooemio lib. I. et IV. indicat se reliquisse illa, quae Graeci scriptorcs inanis arrogantiae caussa sibi adsumserunt, sequc praeter Graecorum consuetudinem aliam viam inffressum, et tuis exemplis usum fuissc; et hinc in coda. MSS. hi libri inscnbuntur: M, 7'ullii Ciceronie not^ae Rhetoricae Liber L incipit* Quod autem barbarismi et eoloeciemi vocc utatur nic auctor lib. IV. cap. 12. inter argumenta, quibus Ciceronem operis^ huius scriptorem esse negat, refoilit Regius; quia Gellius hac voce ncminem eorum, qui inte^e ^ loquerentur ^ ante Augusti tempora usum csse tradit lib. Xlll. cap. 6. et nullum Latinorum aut Graecorum, qui facunai haberentur, barbarismum aut toloeciemum, sed barbarum et eoloecum dixisse* adfirmat lib. V. cap. 3o. Sed hallucinatum esse Gellium recte censuit Bedchemus,^ cum apud Dionysium Halicarnas- sensem aliosque antiquiores utraque vox occurrat; quem^ XXVIII PETRI BURMANNI 6ECUNDI admodum c Graecis «afoio*tfmi voce Ari^otieleiifiY Tbeo- pJirastum, et Chrysippum usos esse doicel P. Faber a<l t^icer. Acad. lib. U. pag. Sao. ed. Davies., et iam e Latinis Lucilium, pateoit eic Fr. Dousae ad illum notis pag. io6., quamquam Meoagius ad Dio^. I^aert. oag* 289. et 390. de barbfLrUmo adseatiri Gellio, scd ae aoloe- wmo aliter censere videatur. Mifai cum aliqua distin- ctione videtur soloecim et barbarum dicendum^ quando pravura aIiqiM>d oiatioais tortuosAC genus damnamusY quac impariuias Asinio Capitoni, stribligo Latinis ve- tustioriboS) testc Gelljot oicebatur: s^d cum. in Elo- quentiae praecepti^ vilaa sermonis enumeramus, barba- riema, aoloecismo^ idiotiHm^ et similibus veterum exem— J\o recte utt licere existimamus. Similiter errassQ etiam vellium ostendit Becicbemus, cui vox nof^issim^ie eius- dem monetae esse videtur lib. X. cap. 31. cum tameii saepissime Cicero;, Yarro, bic ipse auctor, aliique eam adbibuerint. Sed dum Raph. Reg^im acerrimc castigat Becichemus,^ quia negavent quemquam fuisse Herenni- um Ciceroni famiiiaremt aut usquam memoratum, con- XXII tenditque eumdem essc, culus meminit Cicero pro Coe- lio cap^ XL, qui tamen illic X. Ilerennius, non. vero ^ C. Jlerennius vocatur, ipse ridendun/ se propiuavit, duai nonnullos cx antiquitate Herennios rccepseqs (quibus plures cnumerat^ Fabricius lib. I. Bibl. Lat. cap. 8. pag. 97.) intcr illos, qui tempore Ciceronis fuenmt, memorat etiam Herennium quemdam, cuius mentionem iadat Propertius. Insigne exempliun hic praehet nobis fiecichemus, ^ in quam pudendos et ioculares errores incidere possint viri docti, qui vel ii)emendatis *) edi~ tionibus primis vel corruptis veterum auctorum codici-- hus nimis supine utantur, eum nuUius Herennii usquam meminisse Propcrtium certus adfirmare possim. Scd vitiosis, ut dixi, codicibus deceptus fuit, m animo La- bens illud Propertii lib. U. £1. 18. init: Scis, here mi, muhas pariter plaouisse puellaSy Scis mi/d, Dem>ophoon, multa t^enire mala. quo in loco heremi iunctim, quasi Heremi, in multis codd. MSS. cxararunt rudcs librarionim mamis, quo- modo et in primis editionibus excusum fuit, unde ct in primo Leidcnsi meoque codice inepta Elegiac * in- *) Ynx inen%en<latu9 ex scriptoribus ecclesiasticit, Hierbujrmo eC A^suiiliiio, alfuiiur. Priorc« nou vidcuUi|: iisi.
PRAEFAT. DEDICATORIA. xm SrriptlO eSt, AD HEREMITM DEMOPHONTEni, YCl HEREMlUBCi ut de sao libro antiquo testdtur Dorvill. in Miscell. Ob- serv. Yol. V. T. IL p. ^97., in secundo Leidensi Ab EEEMTTM,' IH alilS AB HERENNICrM BEMOPHONTEM j (JUod nomen versus t^men non admittit, nisi Hertni pro He* renni licentia insolita adripuerit ficcichemus. Sedigno-* scenda suni yiris eruditis^ etiam Becichemo longe ma- ioribus, similia erriata, qin saepe ex duabus vocibus in vitiosa, quam adhibebant, editione veteri male con- innctis, in pares impeg-erunt lapsus*), quemadmodnoi Ciceroniano illi P. Bembo, lit notavit Voss. II. de Ana- log. cap. 24- 1 imposuit vetusta Tullii editio Ascensiaiiaf in qua mieltitmieis doloribiis qnum una voce excusum es- set, inde muliissimus formavit^ eoqne superlativo ipsfe in Epistolis snis nsus est: el mag^ius Casauhonus cor* Topta Valerii Flacci editione elusus cespitavit **), dum in eins Areonauticon initio Phoemonoe legendum cpnie- dt, qnia iliic Phoehemone editnm repererat, itinctis male vocibus, pro Phoebe mone, ei Cumaeae mihi conscia i^a-* tis Slat caata eorlina domo; et quae similia alibi viris doctis impnideriter excidertmt, Inter illos etiam, aui Ciceroni libros hosadHeren- xxiu itiam abrogamnt, est Angelus Decembrius, unus ex primis illis literarum rcnascentium Sospitatoribus, iudice Brouk- husio ad TibuII. lib. I. El. 4. 77. His enim polissi- mum argximentis oslendlt rion esse hoc Ciceronis opus^ lib. I. Polit. Liter. cap. 10., ob styli nempe diversitatem^ et quod sub ^ finem sine scopo absoluto ***) quaedam aliena sint adinncta: ut et nonnullos illic periodos, in qnibos totius operis, quod Comificio tribuit, quasi re- capitulatio est,'spnrios notat Gruterus; tum qtiod in codd. MSS. Ciceroni non semper adnectantur, sed ^ |i- brariis indoctjs adsuti, et propter argumenti vlcinita- tem aliis TuIIii operibus Bhetoricjs fuerint adlecti. Fa- tendnm eoidem esse, nonriullis in locis quanid&m di-^ ctionis Ciceronianae ^imllihidinem deprehendi, sed quod cx imieatione ortum esse, re^e codtendii, ut infinita in ♦) In laptua impingere lUXVQoif- Nec neutrali» Terbi.•iguificaliQ idoucom habet auciorcm. ♦*) CespUare verbum per lezica propaT gatum iiou habel auclorem, ujsi lcxicographo», qui ifludMuxiaio vKleDlnr rs. Scrv. ad Aen. ^Jfl^ 671. ubi ce^piiatoree[ equi, ***) Sine ecopo obsoluto Bergiunus eat, eo etiaip. vituperaDdu», quod ^copo pro consilio ^lixit. DIceDdum fuit: conifiiur^ non-' dum exseeutue, vel propos{to nondum pertractatfi^ re\ maleria nondum exkauetat vel eiitiui re nondum ahsoluia.
XXX PETRI BURMANNI SECUNDI his k)ca snnt, quae iisdem fere verbis auctor imitatus est vcl dcscripsit ex libris de Inventione *). Deinde li- brnm de Partitionibus oratoriis etiam Ciceroni adimit, quia si iam ad Herennium scripsisset, frustra secundum laborem suscepisset, quum rof^anti Herennio familiari et co^ato suo, ut colligunt ex lib. lY. cap. 56., re- spondere potuisset, sc iam ei satisfccisse in prioribus libris, ut m dialogis de Oralore et similibus; cx pro~ oemio enim adparerc, emn in Hffrennii gratiam istos Ubros scripsissc, unde firaudi occasionem ccpit impostor. Sed boc quidem arguroentum praepostcrum est, si ia iuvcntute noc opusculum ipsi exciderilf adcoque antc libros de Oratore scripscrit. Partitioncs vero oratoria& lcvibus nimis coniecturis adductum Dccembrium Cicc- roni abiudicasse, merito notat Vossius de Nat. Rbct. can. i3.t earum enim Tullium auctorem agnoscit Quin- ctilian. lib. III. cap. 3. Neque etiam adparere caussam adfirmat Decembrius, cur in libris ad^ Hcrennium nul- lam dc institnto suo rationem rcddidcrit, ut solet in ali- is: quod tamen nescio cur adfirmct^ quia in prooemiis antc singulos quatuor libros instituti sui rationem satis reddidisse videtur. Mcliori denioue et omnium opti- mo argumento rcm agit Dcccmlbrius, mirum vidcri^ Yictorinum in haec Rhetorica ad Hcrennium, si Cice- Tonis csscnt, non aeque cqmmcntatum fuissc, ac **) ia libros dc Inventione, qui iactantur vulgo csse posterio- xxiv res et pcrfectiores, nisi forte, ut hoc addam, illa ad Hcrennium, tamquam iuvenilia et minoris pretii, labore hoc suo indigna censuerit, aut, quod potius mibi vi- detur, ipsc ea Ciceronis non essc iudicaverit. Cur enim in toto illo Commentario ad Rhetorica de Inventione nusquam ad partes vocat aut producit exempla ex libris ad Hercnnium? quae saepissime illic locum habere po- tuissent, si eos Tullium auctorem habere credidisset. Quin et duos ho^ de Inyendone seu artis, Rhetoricae li- bros simul cum Yictorini Commentis rccensens Cassio- dorus j nullam tamcn Ciceronis Rhetoricorum ad Hcrcn- nlum mentionem facit in Compend. Rhetoric. pa^. 33q. fEdit. Gen. Cass. p. 53i.] inter Rhctor. Pithoci: ^aec lidet Cicero Latuiae eloquentiae lumsn eximiu/n per '*) Otteodere conatiu ett SchnetziuB, CiceTonem^ quam Ilbroi de InTentione icribeiet, libroi Rbetoricoruni ad Hereiiuium in ma— nibni habnitae et molta ex iis deacripiisae. Cf« £diu Sch. RheU praei; XVUI, f eqq. **) Pone: atque.
PRAEFAT. DEDICATORIA. xxxt varia -volumina copioae nSmis et dillgenter effuderit, et in Arte Hhetorica duobus Uhris uideatur amplexus, quorum Conunenta a Mario Victorino composita in bibiiolhera mea vobis reliquisse cognoacor, Quac verba cum m MS. Pa- Utino legerentiir ante Yictorini Commentarios, quos Q. Fabio Laurentio codcx ille et^ MS. Colonimsis tribuunt, descriptoris alicuius cssc, qui artis rhetoricae epitomcn coUe^t, perpcram credidit P. Pitbocus, cuius notam ad init lio. 1. de Iny. exbibuit Gcaevius: hoc enim ip- sum Cassiodori dc Victorino testimonium glossator ali- quis initio codicis istlus praefixcrat. IIIo autcm in loco per tHiria uolumina a Cassiodoro intclli^i non dubito Oratoriac artis opera, a quibus distinguit Ciccronis ar- tem Rhetoricam, cuius duos cum tantum mcmoret li- bros, eos certe indicat, qui de Invcntionc vulgo inscri- ' buntur^ necjue qualuor illos ad Hercnnium Ciccronis fsse agnoscit. Et sic ibidcm paullo post subiungit: Li^ hroe autem duoe Ciceronis de Arte Rnetorica et Quincti^ liani duodecim Institutionum iudicavimus esse iungendos. AHter enim post varia illa Oratoriae artis volumina sex artis Rhetoricac libros, ct ex iis duos a Victorino Com- menfariis illustratos laudasset: qucmadmodum in codice modam MS., quem nupcr oculis lustrabam, sub fincm Eonim Rhctoricorum logcbatur: CiceroniH Hhetoricorum