Item, si nunc esset ponendum tale activum intrinsecum, ut ponit opinio prior, quod esset pars formce sequentis, et diciturratio seminalis, qua^ro an ista ratio agat prius natu- raliter quam extrinseca forma, quae ipsam excitat, vel excitans prius agit naturaliter, et tunc ipsa excilala coagit? Si delur primum, igitur perpetuo ageret illa ratio in materia, quia agit prius natura, quam exci- tetur ab extrinseco; ergo nunquam quiescit naturaliter. Si detur secun- dum, igitur in primo instanti, quo agens secundum excitat iilud intrin- secum, est actio naluralis, ettamen sine coagente intrinseco, quia si actio sit naturalis, igitur principium actionis est nalurale. Natura du- Videtur igitur quod nalura dicitur ^^mitur' dupliciter, uno modo, ut distingui- tur contra intelleclum, et volunta- tem et artem, et agens a proposito; et isto modo natura est principium determinatum ex se ad agendum, et sic nullum agens agit violenter, quia agit secundum suam formam; pas- sum tamen potest violenter pati, quando naturaliter contrafertur. Alio modo accipitur nalura pro subjecto naturalitatis, in quo est naturalis inclinalio ad aliquid, et sic animalia habent potentiam natura- lem in motu augmentationis, nulri- tionis, elc. in hoc scilicet, quod naturaliter possunt augmentari, a quocurfique agente hoc fiat, el accidit quod activum sui motus natura- litcrmovetur deorsum, quia habet naturalem inclinalionem ad talem motum. Sic igitur dicitur quod natura potest accipi pro agente, vei pro passo naturali, nec sequitur quod generatio naturaiis sitcreatio.
SCHOLIUM H.
Solvuntur rationes adductae num. 3. et 4. Buadentes aliquam partem formaB inducend.-b praecxistere in maleria, eamque esse rationem seminalem. Ad priraum, oatendit naturalitatem rootus esse a principio passivo. De quo agit 2. Physic. quaest. 4. Ad secundum, de distinc- tione naturalis et artiflcialis, vide eum 2. Phy- sic. qusst. 2.
Ad primum igitur pro opinione ^j priori, patet quod non est creatio, ^d argum. quia materia preesupponitur; et*-^J*°>*' cum dicitur, definitio nalurfle 2. Physic. convenit aequaiiter materiaB et formae, dicitur quod convenit principio passivo, quia in eo quod movetur naturaiiter inquantum tale, debet esse principium passivum motus. Unde quamquam nalura Naiurau- dicatur de forma, dicitur quod forma ^a» m.otua , ex princiest principium passivum respectu pio pa?ai- motus naturaiis, quia materia prima non inclinatur ad deorsum magis quam ad sursum, nisi per formam; sed totum grave habel inclinationem naturalem ad esse deorsum; ideo forma moti non est activa motus sui inquantum tale, sed passiva, sicut forma subslantialis specifica, esl proxima ratio recipiendi propriam passionem, quia non magis recipit homo risibilitatem in materia quam asinus.
Ad aiiud, dico quod dilTerentia Ad eecan est inter naturalia et artificialia, non ^"™ in hoc quod naturaiia habeant prin- cipium activum sui motus, sed quia in naturalibusesl inclinatio passiva inlrinseca; sed in artificialibus, vel est naturaiiter contraferri, sicut accidit cum lapis ponitur superius super aiium lapidem, vel saltem habet inclinationem naturaiem, in- DIST. XVIII. QUiESTIO I.
87 UaD.
quantum artificiale est ad talem PoienUa motum. Ideo aliquando polest esse ^&s*!*" polentia passiva naturaliter respectu neoi^^iie alicujus, quaudo est inclinatio natu- qao q. i. ralis; aliquando est reinclinatio naturalis, cum lapis fertur sursum; aliquando neutro modo, et talis dicitur potentia passiva neutra, sicut superficies, si esset separata, esset neutra respectu colorum, quia nec haberet inclinationem natura- lem respectu alicujus, nec reinclina- tionem propter quam color esset in ea violenter, licet modo non sic sit, quia consistit in supposito, quod habet talem proportionem humo- rum, ex qua proportione consurgit talis color, vel talis. g Ad aliud de 6. Metaph. concedo quod Physica non ideo est practica, nec activa, nec ex illa differentia sequitur quod quia principium facti- vum est in movente, igitur princi- pium activum naturalium est in moto; sed in artificialibus nuUum principium, nec activum, nec passi- vum est in moto inquantum arti- ficiale, quia nihilest in ligno, vel lapide, nisi naturale tantum. Omnis enim incisio ibi causata violenter est, ideo non est ibi principale passivum naturale respectu incisio- nis; in generatione vero naturali nunquam passivum patitur violen- ter. Licet enim totum, quod corrum- pitur, patiatur violenter, ut aqua ab igne, tamen principium passivum, quod subest utrique formae, non violenter recipit; sed in artificiali- bus illud quod subest, violenter recipit incisionem; sed materia na- turalium vel habet inclinationem ad formam quam recipit, vel non babet reinclinationem.
Nalloai ttl pnocip«Bm ia malo. Di %rtifici4le.
Ad aliud cum dicitur, mofen/wm, elc. non conferente vim passOy tunc universaliter est violentia, accipien- do conferentem pro contraferente. Sic loquitur Damascenus, ubi loqui- tur de violento, quia non est confe- rens naturaliter, sed potius contra- riam inclinationem; generatio vero nulla est violenta ex parte principii passivi.
Dicitur igitur quod cum plurali- tas non sit ponenda sine necessitate, ideo non est in materia naturali aliqua ratio seminalis, quae sit pars formee, quee est pars ejus, neque est ipsa materia, nec potentia receptiva materiae, nec actus; neque est necessaria h^ec ratio seminalis ad vitandam creationem, aut annihila- tionem.
SGHOLIUM HI.
Primum diotum, dod requiritor semeD Id ageDte aequifoco saltem univereali, oeque ia univoco Immediate generanle sibi simile, ut quando ignis generat ignem, sed rcquiritur in generantc simile mediate, ut id animatis. 6e- cundum, ratio eeminalis est ipsa semiDis forma, vel qualitas sequeDs. Tertium, semen unirorme Don est activum respecta animfle; tum quia dod est io instaDti generationis; lum etiaro, quia imperfectius geoito; de quo iu OxoD. 4. d. 43. quflest. 2. Quartum, semeD dod agit in virtute peminantis, quia forte non est, et per accideDs est, si est, ad aotioDem semi- dIs.
Declaro igitur in quibus est ratio seminalis, et in quibus non. Aliqua enim nunquam producunt similia, sicut Sol non producit Solem, sed ranam vel plantam, etc. Alia sunt, quee producunt sibi similia, et hoc dupliciter, vel immediate, ut ignis ignem, vel mediante propagatione. In primis duobus non oportet ponere semen medium, quia semen est Ad quar- tum- 9.
88 LIBRI II.
imperfectius generante, secundum Eiemenia Commentatorem, 12. Melaph. Sed nou cau- ^ ^ sant per elcmcnta sunt infimainter substan« tias, per Commentalorem 6. ae Ccelo^ et com. 67. igitur elementa non generant mediante semine, neque agentia a^quivoca.
Sicut ariificialia tantum insunt ab extray sic qusedam naturalia^ iit ifjnis. Cum igiturSol generat semper dissimile, non est semen; nec in generatione similis ex simili imme- diate, ut ignis ex igne.
Intertiaergo generatione tantum estsemen medium, et ibi sunt multa media, ut forma seminis, forma sanguinis et corporis, et talis forma media non intenditur propler se, sedutsimile producatur in essCj et procedendo per talia media, et du- plex processus; unus ascendendo, et alius descendendo. Ascendendo a forma seminis fit processus quous- que deveniatur ad id, quod imme- diate prsecedit inductionem anima^, e contra fit processus usque ad cadaver inimediate. Natura igitur non sistit in mediis per se loquendo, neque potest per alia media ire, ut nolum est sensui; est ergo semen corpus quoddam, cujus forma non est intenta per se, nec propter se, sed propter aliud. 10. Quid igitur est ratio seminalis?
Quid est Dico Quod forma seminis, inquanujioaiis. tum scmen, vel qualitas consequons forma seminis. Et ex hoc patet quod in adventu formse non remanet ratio seminalis, quia nec pars formai, et ideo esl ralio seminalis pars fornicB sequentis. Semennon Sed ad quid ponitur semen? Dico est acti- i. ivum. quod tanquam medium necessanum.
et non tanquaiu principium activum i generationis, intciligendo per se- men aliquid uniforme, quod non est divisibile in duo, quorum alterum sit activum, et alterum passivum, quia illud uniforme non potest inducere animam in instanti genera- tionis, quod probo dupliciter, primo sic: Forma seminis in instanti gene- rationis non est, quia tunc forma incompossibilis perficit materiam; igilur vel in illo instanti simul est, et non est; vel in isto instanti non inducitformam, quia nihil agit, nisi sil; igitur in ilio instanti in quo non est, non generat, nec formam indu- cit. Secundo sic: Imperfectius non.*°«D»om.
* tura neqmt estsufficiens causa acliva respectu perucere perfectioris; igitur esto quod lorma seminis maneret in instanti inductio- nisanima^, adhuc semen esset im- perfectius quocumque animato; igi- tur non producit animatum. El licet posset fingi quod ccBlum producil formani mixti, tamen impossibile esl quod inanimatum habeat in vir- lute sua animatum.
Dicitur quod semen in virtute 11. decidenlis potest inducere animam. Semen Contra, in virtute non entis, eo iq virtute modo quo est non ens, non potest aliquid agere, quia magis impossi- bile est diccre quod non ens est superius ente, cum in virtute illius agat, quain dicere quod semen in virtute propria inducit; igitur cum generans post decisionem seminis possit esse non ens, antequam indu- catur aniina, non plus inducit in virlute illius etsi existat, quam etsi simpliciter non esset.
Item, causae per se ordinaloe Caup» e» differunt a causis accidentaliter eiper^acd Disr. XVIII. QUii:sTio i.
deos ordi- ordinatis in hoc, quod queelibet "^*' causa per se habet ipsam causalitalem, et illae simul omnes faciunt unam integram, et ideo omnes essenlialiter ordinatae necessario simul requiruntur. Sed causae per accidens non simul concurrunt necessario, quia causa per accidens non fuit necessaria, nisi quia causavit medium, ideo una istarum existente tantum sufficit, sicut si essent mille. Sed generans est causa tantum accidentaliter ordinata, quia esto quod semen esseta nulio, vel immediate a Deo per creationem, aequaliter induceretur anima. In virtute igitur generantis non magis agit postquam est, quam si esset ab alio generante, vel a nullo; igitur in virtute propriaagit quidquid agit.
Ideodicoquod semen non est activum in generatione, nec est aliqua anima in virtute aUcujus inanimati, nec in virtule Angeli, propter generalem articuium, quia ipse non agit •vidtsu- nisi mediante motu locali '; ideo ieiae^q.concedo quod omnis anima est immediate a Deo.
12, Sed estne semen principium altes<ai€onoD rativum praevium ad inductionem a^iiDdoc animcB? Dico quod inlelligendo per ^^^^'semen aliquid uniforme, quod debet per transmutationem recipere animam, impossibile est quod agat preevie alterando ad inductionem animae, quod probo dupliciter, prinio sic: Nihilper gradum qualitatis, quem habet, alterat se ad istam qualitatem secundum gradum ulteriorem, sicut ignis per calorem, quem habet formaliter, non polest alterare se movendo ulterius majorem calorem in se; igitur semen uniforme per nullam virtutem in eo, potest alterare se ad hoc, quod ma- gis disponatur ad susceptionem animae.
Secundo sic: Agens uniforme in passum uniforme secundum eam- dem qualitatem, impossibile est quod agat ad difformem effectum, quia secundum Aristotelem, 8. Metaph. si agens idem, el passum idem^ et effeclus idem\ sed in fine illius allerationis est illud recepti- vum animee organizatum, et per consequens habet partes difformes. In principio fuit uniforme, ut sup- ponitur; igitur non polest esse cau- sa sufficiens allerans ad organiza- tionem. Ideo concedo quod virtus divina concurrit, sive sit coelum, vel Inlelligentia, ut Deus, sicut po- suerunt Averroes 2. de ccelo, text. 60. et Galenus, adscribendo virluti divinse aliquid in effectu.
Ideo dico quod neque ratio semi- nalis, quae est forma seminis, vel qualitas consequens formam semi- nis, ut semen, neque semen ipsum potest esse activum in generatione, neque in alteratione.Sed mixta inani- mata possunt aliquo modo fieri per rationes seminales, quantum ad al- terationem primam, quia mixtum unum potest fieri ex multis concur- rentibus juxtapositis, et tunc sicut in putrefactis potest esse aliquid, quod alterat ad similem qualitatem, sic potest esse in istis juxtapositis, commiscendo aquam cum terra. Et sicut illa qualitas, quae est inducta a coelo in putrefactis, ante indu- ctionem formoe substantialis, polest dici ratio seminalis, itaqualitas in- ducta per miscibilia adunata, potest dici ratio seminalis, respectu lalis mixti, et sic mixtum secundum jux- 13 SemeD fa- cit allera- tionem pri- mam» et quomodo.
Qualitafl causata per miscibiiia, dicitur ratio seminalis.
90 LIBRI 11.
Perfecta aoimalia non generantur ex elementie.
Quomodo spiritu mali raDas generant.
Ad argu- meDtum.
taposilionem, frequenter habet unam qualitatem, quae potest dici ratio se- minalis, et in instanti corruptionis est una materia ex omnibus elemen- tis concurrenlibus, acsi esset mate- ria unius elementi tantum. Et sic sequaliter ex uno elemento posset fieri mixtum, sicut ex multis, licet frequenter non fiat hoc modo. Simi- liter posset esse quod aliqua quali- tas esset inducta in elementa mundi, scilicet ignem et aquam, elc. quoe posset dici ratio seminalis; et sicdi- cit Augustinus 3. de Trin. cap. 9. ubi ponit in elementis mundi talem qualitatem, et talis potest esse in mixto secundum juxtapositionem, similis rationi seminali in vero mixto. Sed perfecta animalia non generantur sic immediate ex ele- mentis, sed mediante semine; et elementa contemperata et propdr- tionata, sufficiunt ad generationem imperfectorum animalium. Et sic dicuntur mali spiritus generare ra- nas, quia ipsi noverunt quanta erit pasta ex elementis contemperatis et proportionatis necessaria, etponunt eam in tali aspectu ad coelum, et tunc coelum general.
Ad rationem principales pro pri- ma parte patet.
Ad rationesin oppositum dici pos- set quDd singularum formarum sunl singula? rationes in materia, et ita rationes seminales omnium forma- rum. Et potest concedi quod mate- ria simul est informata diversis formis specificis sub esse imperfecto. Nec habent diversse forma3 incom- possibilitatem in maleria simul secundum gradum remissum, sicut palet de mobili in motu, quod simul est sub formis contrariis remissis, non autem in actu completo.
QUiESTIO II.
Vlrum formabatur corpus Evae de costa ut de ratione seminali?
1. Richard. a. 2. q. i. Gabr. quxst. unic. art.
2. et 3. Scot. in Oxon. hic q. unica in fine.
Dico quod proprie loquendo de 1. semine, illud dicitur semen, quod in potentia propinqua, et proxirae se habet ad formam inducendam, secundum Aristotelem 5. Metaph. cap. 6. Quia igitur non fuit potentia in costa, ut immediate ex ipsa fierel corpus mulieris per agens naturale, ideo non proprie potuit corpus for- mari ex costa per rationem semina- lem. Similiterper multas transmu- ^^'^"on tationes adhuc natura non posset potuu for- ^ man ex ^ man ex formasse totum corpus mulieris excostaAdae. costa, sed tantum partem corporis; ideo duplici de causa non potuit formari ex costa per rationem semi- nalem; tum quia non fuit sufficiens respectu totius corporis; tum quia non fuit potentia propinquarespectu aequalis partis; ideo solum impro- prie potuit dici semen respectu cor- poris, quia non fuisset conveniens susceptivum animde intellectivae, esto quod illa materia posset ad tantamquantitatem rarefieri, velnon fuit possibile forte materiam costae in tantum rarefieri. Vide Magistrum in litteracap. ultimo.
DIST. XIX QUyESTIO UNIC.
yi DISTINCTIO XIX.
QU.ESTIO UMCA.
Uirum in siaiu innocentiee homo fuisset immorialis?
2. D. Tbom 1.
aH. 3. Piligian. in cap. 2. Gen. Scot. in Oxon hic.
Circa hanc distinctionem deci- Argnmeoi. "^^«1 nonam queeritur ipTimoiUtrum Kimwn. /ti siatu innocentise habuisset homo corpus immortale? Quod non, nul- lum immorlale indiget nutrimento; sed homo in statu innocenti» indi- guit nutrimenlo, quia, ut habetur Genes. 2. concedebatur sibi esus cujuslibet in Paradiso, excepto ligno scientiflB boni et mali, et sicut nutriebalur, sic aiiqua pars mate- rialis deperdebatur; aliter enim fuisset Adam immoderatee quantita- tis, cum fuisset formatus perfectae quantitatis; igitur aliqua pars fuit fluxibilis, et similis ratio est de tofo et de parte; igitur totum fuisset corruptibile. Smndom. Item, omne generabile est corrup- libile, per Philosophum 1. Cceli et Mundiy text. comm. 102. et ratio est, quia non est majoris virtutis active rem corrumpere quam ipsam producere; sed in statu innocenliae fuisset generatio; igitur poluisset fuisse corruptio. TartimD. Item, nullum violentum perpe^ tuumy primo de Ccelo, text. 18. sed duo contraria simul sunt in tali corpore mutuo acliva; igilur ibi conservantur violenter.
Oppositum, ad Roman. 5. per q^^^^^^ peccatum intravit morSy etc. igitur prius non fuit homo mortalis.
SCHOLIUM I.
Sentenlia D. ThomaB (et vidctur D. Bonavent.) in statu innoceotiffi hominem non potuisse mori, et rationes hujus.
Dicitur ad quaestionem quod prae- 2. positio cum suo casuali aequipollet opinio d. adverbiali determinationi, ita quod in statu innocentide aequipoUet ei, quod est tunc. Et duplex polest esse intellectus, vel quod impossibile fuit hominem mori tunc, secundum quod homo, lunc refertur ad possi- bile, vel ad terminum potentiae. Primo modo est iste intelleclus, quod homo in statu innocentiae non habuit potentiam ad mori, et hoc est impossibile, quia cum postea moriebatur, certum est quod prius habuit potentiam, quiaperpeccatum nulla potentia fuit sibi data positiva, quam prius non habuit. Secundus intellectus, ut ly tunc, componitur cum termino potentise^ ita quod fuisset potentia ad simul esse iu natui^a mors et innocentia, et hoc esl impossibile, quia ista sunt repu- gnantia, et praeter hoc poena non fuit ante culpam, mors autem pcBua 92 LlBRl n.
92 LlBRl n.
est. Sicut igitur album possibile est esse nigrum in sensu diviso, sic possibile fuit hominem mori, sed non simul sicut in sensu composito.
Quare autem non starent simul mors et innocentia.
Dicunt aliqui quod propter ple- num dominium animae super corpus, non fuisset improportionabile ani- mae. D. Thom. Alii dicunt quodnihil inlrinsccum 67^aVt.^i. sufficit ad immortalitalem, ideo di- cuntquod per donum supernaturale fuisset immortalis, ut per justitiam originalem. 3. Quantum igilur ad primum membrum, dico quod potentia fuit ad mori stante innocentia, quia non fluxit aliquid ex innocenlia in corpus, quo fuit impossibile mori, quia actio naluralis agentium intrinsecorum et extrinsecorum, non auferebatur per innocentiam; igitur nihil repugnans morti aderat per innocentiam. Ideo dico quod in stalu innocentiae homo habuit polenliam ad mori, sicut postea manifesle apparuit, el habuit potentiam non mori; polentia ad mori nunquam fuisset reducta ad actum, si stetisset. Poteratho- Illud declaro, quod natura post in inno- uipsum cst corruplibilis a corrupli- no^n^mol-e- vo iutriuseco vcl extrinscco. Primo retur. ^^q^Jq^ yel proptcr actionem contra- riorum in virtute, secundum quod calidum agit in humidum, vel quod careat nutrimento, vel quod habeat abundantiam vincentem naturam. Secundo modo estdispositiocorrup- tiva continentis naturae lapsae, et violentia illata penitus extrinsece. Prima causa corruptionis post lap- sum est aclio conlrariorum in virtu- te, qucBestin nobis, secundum Aristolelem deJiive?ilute etSenecliUe^ et libro de Morte et Vila.
Ulterius dico, illa causa ila bene 4. fuisset in slatu innoceiilicie, sicut du» causae generanunc, quia cum innocentia stat les moni?, compositio corporis ex contrariis, quia in stalu innocentiae non fuil homo Angelus. Neque posset dici quod fuit lunc immortalis propter proportionemhumorum, et quod sic fuisset ablata qualitas contraria activa, vel forma elemenlaris quan- tum ad gradum intensum, secun- dum ponentes elementa manere in corpore. Quia quod est maxime pro- ^^ *• «^^i" portionabile anima^ inlellectiva}, est fuisset cormagis corruptibile ab intra, quam ab intri^e-...,.,.. co dupliciminime proportionabile, quia mi- ter. nera minime est corruptibilis ab intra, et tamen maxime impropor- tionabile anima^; igitur a causa in- trinseca fuisset corpus corruplibile tunc sicut nunc, etsi aliquantulum tunc potuisset diulius mansisse.
PrcEterea, dupliciter fuisset cor- ruptibile ad intra sicut modo, quia pars organica agit in partem aliam, et ab ea repatitur. Alio modo, quia in quacumque parle calor naluralis agit in humidum radicale, et sic per accidens consumil se per exhalalio- nem, sicut ignis in lychno. Tamon secundum ponentes quod agens et patiens separantur subjecto, non est facile quomodo forma potest agere in suum subjectum. Meliori lamen ^^'^^ P»''* ** ^ secuQdam modo, quo potest salvari dictum »peciem, ^ r, e^ para secommune, videtur esse ponendum cuncium quod pars habet cerlum periodum, el quandiu potest agere et resistere corrumpenti, dicitur pars secundum speciem. Poslea cum in agendo tantum debilitatur quod non potest ulterius agere, sed incipit fluere, DIST. XIX. QUiESTIO UNIC.
93 0.
i>lor debl litaretur li^estione frocliis li- goi vilffi.
dicitur pars seciindiim materiam, et sic siprius sunt secundum forinam, postea dicunlur secundum mate- riam. Illa igitur, qua3 est prima causa corruplionis in nobis postlap- sum, luissel in statu innocentiee.
Aliqui tamen dicunt quod illa causa non fuisset tunc, quia ut ha- betur Genes. 3. quando Deus expu- lit Adam de Paradiso, dixit: Ne forte sumat de ligno vitds, el vivat in aelernum. Igitur per lignum vitae potuisset fuisss restauratio illius perditionis, quai fit per actionem calidi naturalis in humidum radi- cale.
Contra, nulrimentum quod con- vertitur, in principio est dissimile, el in fine simile, pnmo de Genera- tione, texl. 35. Principium illud acti- vum convertens nutrimentum sump- tum de ligno viU-e, fuisset agensPhy- sicum; igilurin agendo fuisset de- bililatum; igitur non potuit restau- rare prius, quam fuerit activum in instanti restaurationis. Igitur fuisset debiliusin sumendo de ligno vila3, et tandem sequitur mors, sicut vult Philosophus 1. de Gener. text. 42. do vino lymphato, quod tandem sequilur corruptio.
Dico igitur quod quilibet potuis- set mori, tamen quilibet fuisset lranslalus,anlequam virtus suafuis- set improportionabiliter debilitata adhoc,quod anima esset in corpore. Et illa translatio fuisset justa, ila lamen quod non simul fuissenttrans- lationes, sed successive. Quia si omnes stetissent usque ad ultimum hominem transferendum, tunc pri- mus, si continue mereretur quam- diu viveret, semper regulariter esset beatior. Contrarium est manifestum, quia adhuc beata Virgo non fuisset prima mulier, ettamen fuisset bea- tior quam aliqua alia. Si autem pri- mus homo meruissetad certum ter- minum, nihil ultra, sed in illo staret, expectandoultimum transferendum, non fecisset sibi Deus justitiam cum misericordia, quia cum quis plene meruit gradum beatitudinis, quem debet habere, non esset justitia quodpermomentum careretillo. Sic igitur stant simul, quod nullus fuis- set mortuus, et tamen quilibet po- tuisset mori.
SCHOLIUM II.
In statu innocenliae univcrsalis non evenissct mors, excessu vel defectu cibi, nec a conlinenle disconveniente; nec ab Angeio, bestia, vel honQine vim inferente. Et explicat singula.
De causa secunda corruptionis 7. intrinseca3, scilicet de abundantia s>?nie ju»- alimenti accepti, vel carentia, dico versaii ,.,...nullus moquod stante innocentia in particulan reretur fa- . • j' •.•. me, vel posset mors accidisse innocenli, quia crapuia. parvuli tunc non habuissent usum membronim, et sine alimento non diu mansissent; igitur si alius non dedisset eis alimentum, quamquam ille peccaret, alii tamen morerentur fame, stante innocentia, et eodem modo adultus; si alius gulosus vi rapuisset cibum suum, et comedis- set, et simul plus a^quo acceptum nocuisset tunc, sicut nunc. Sed stanle innocentia in universali, non fuisset aliquis morluus ex illacausa, quia si adulti non darent parvulis, ipsi non essent innocentes; simili- ter comedens plusquam sufficeret, peccasset.
De tertia causa corruptionis in Nonsequc- nobis, quae est dispositio continen- «"conu-** 94 LIBRI II.
neote dis- tis, dico ut prius, quantum ad ali- te in pri- quiQ, quia si quis posuisset aliquem mo siaiu. j^ ignem, fuisset combustus tunc, sicut nunc. Sed stante innocentia universali, nullus potuisset se, nec alterum ponere in ignem, nec etiam in aquam, nec in terram, quae cor- rumpunt simililer, quia prohibeat respirationem, imo majores custo- divissent parvulos, donec scirent se custodire. 8. Quartum est continens, ut aer, qui non ita sensibiliter corrumpit, illud non multum nocuissel; quia ipsi fuissent tunc in optima regione, ubi aer est maxime temperatus.
Quintum estcorruptio ab extrin- seco per violentiam, ut b^stia, a qua non fuisset aliquis corruptus, quianulla fuissel tunc nocens. Sed malus Angelus potuisset, sed non fuisset permissus, sicut nunc pos- set, el non permitlitur omnes cor- rumpere, quos vellet. Neque fuisset homo corruplus ab alio homine, stante innocentia in universali; bene lamen potuisset stante inno- centia in particulari in moriente, quia bonus pater poluisset gene- rasse malum filium. Sed Deus non permisisset talem malum interficere innocentem, quia vel malum ab ha- bitatione bonorum expulisset, sicul fecitAdamde paradiso; vel si non, sed simul stetissent, praeservasset bonum a malo. Ad «rgum. Ad primum principale, dico quod pri"cipaie. corpus illud acccpissct nutrimen- tum, ettotum potuisset fuisse cor- ruptum, sicut pars, sed prius fuis- set translatum. Nec etiam oportet quod quando pars et tolum sunt ejusdem rationis, si totum sit cor- ruptibile secundum partes, sit etiam secundum tolum, quia elementa sunt corruptibilia secundum parles, et non secundum totum, quia quan- do ex una parte corrumpitur ignis, ex alia parte generatur.
Ad aliud, concedo quod ab eadem ^**j*^^°°" virtute activa, a qua potest quid pro- duci, potest corrumpi, non tamen fuisset tunc corruptum.
Ad aliud, dico quod non fuit ali- 9. qua violentia partium in toto, nec ^^ i««'- qualitatum, quia licet aliquid pos- setdici violenter pati secundum se consideratum, hoc non est violen- tum absolute, quia quaelibet pars magis naturaliter est in toto, quam in esse separato, et quod partes sic sint in toto, est naturale toti, licet non pati secundum se consideratae.
Ad aliud ad opppositum,dico quod Ad oppoei- de facto ita est, quod mors inlramt per peccalurriy praefuit tamen poten- tia.
Ad rationes primae opinionis, ^ri°*d-^t^' cum dicitur, poena non fuisset ante ««f corre- * - ' lativuQi culpam, dico quod tunc non fuisset cuip«. mors, sed transferrentur; quod si non transferrentur, sed sequeretur mors, quod lunc mors non fuisset poena, quia conditio naturalis rei non dicitur poena; non enim mori- tuf quis in poenam alicujus male- facti; ideo pcena solum dicitur pro- prie aliquid inflictum ad puniendum in vindictam malefacti. Unde vult Augustinus 3. de Libero arbitr. Etsi Deus fecisset hominem in miseria^ adhuc fuisset laudandusy non enim fuisset vituperandusy eo quod non fecisset sibi injuriam.
DIST. XX. QUiESTlO I.
DISTINCTIO XX.
Secaa- dQm.
QUiESTlO 1.
Utnim filii in slatu innocentix fuissent confirmati in justitia?
1. Quod sic. Anselmus, cur Deus ArgTnneot. homo, primo libro, cap. 18. Si pri-- P"*"""- niM5 homo vicisset primam ientationem^ ipse cum tota propagine vel progenie fuisset confirmatus in ju^- titia.
Item, in stalu innocentiae non po- tuisset aliquis generare aliquem fina- liter damnandum; igilur nec ali- quem, qui posset peccare. Antece- dens patet secundum Gregorium 4. Moralium, cap. 36. Si parentum primum peccatum 7ion corrupissety ignis gehennse posteritaii non no- cuisset. Consequentia patet, quia qua ratione posset peccare, posset in peccato perseverare.
Item, secundum Dionysium 4. cap. de divinis nominibus: Donus estpotentius quam malum; sed ma- lum primi hominis fuit sufficienter causa demeritoria toli poslerilati; igitur bonum fuisset sufficienter causa meritoria omnium postero- rum. 0«MUffln. Et confirmatur per Aristotelem 6. Topicorum: Sipropositum estcausa propositif et oppositum est causa op- Contra.
Tertiiam.
positiy ergo si peccatum patris est causa peccali filii, similiter et justi- tia ejus erit causa justitiae hujus.
Opposilum, fuissent viatdres, quamquam patrem habuissent in. nocentem; igitur ipsi potuissent peccare.
SCHOLIUM.
Si filii in statu innocentisej^vioissent priroam tentationem, conOrmarentur in gratia. Ita An- selm. Loca qusedam Augustini contra boc 14. Givit. 10. et 9. de Genes.>d lil. 3. solvit Alensis citatus.
Dico ad quaestionem, quod con- 2. firmatus potest dici dupliciter, vel confirma- quia nunquam potest peccare, sicut *'° "^^** Beati in patria, vel quia nunquam peccabit, quamquam posselpeccare, sicut viatores, qui nunquam pecca- verunt, quia aliqui erant confirmati, ut sanctificati in utero; potuerunt tamen aliter peccare, quam posset nunc S. Michael, vel S. Petrus, et forte omnes peccaverunt, saltem venialiter, licet aliqui nunquam mortaliter, secundum illud Joannis 1. cap. 1. Si dixerimus quo7iiam peccatum non habemuSy nosmelip- sos seducimus, ei veritas in nobis non esi. Primo modo, dicere quod ali- quis sit ita confirmatus, quod nullo modo possit peccare, et quod sit ta- men viator, est oppositum in ad- jecto; Christus enim non solum fuit viator, sed etiam comprehensor, et certitudo de non peccando est mam LIBRI II, m LIBRI II, ximapars beatiludinis ex Augusling 13. de Trinit. cap. 13. Sed viatorem et beatum esse, est ipsum eumdem simul esse in via et in termino viae, quod esl impossibile.
Secundo modo posset mere viator esse confirmatus, saltem quod uunquam peccaret mortaliter. Non autem primo modo posset aliquis esse confirmatus, nisi haberet objectum praesens, in quo est plenitudo omnis boni; sed sic est impossibile quod omnis voluntas viatoris, vel intellectushabeat objectum beatificum prse^ sens bonum.
3. Tamen de filiis procreatis instatu ™reDtu'^' innocentifle dico quod nec sic fuisin graiia'' g^jjt statim coufirmati, Quin postea primam nosscnt ueccarc, ct forte peccarent