Modus ponendi est iste: Sicut duo corpora possunt esse simul, et sicut idem accidens simul in diversis subjectis, sic eadem natura simul in diversis personis.
Contrarium hujus tamen ostendi- tur, quia si eadem natura numero esset simul in diversis suppositis, ipsa esset infinita, sicut patet de es- sentiadivina; igitur naturahumana esset infinita.
Dicitur quod sequitur de natura divina, quod est infinita, quia est eadem identitate in diversis supposi- lis; sed ista natura humana, nec esl eadem identice suppositis divinis, nec formaliter.
Contra, ex illo sequitur proposi- lum, ita impossibile est accidens es- se illimilatum, sicut subjectum, vel magis, sicut substantia eadem, quee estin hac parle, est in illa, loquen- do de intellectiva, quamquam non eadem pari idenlitate; si tamen illa essent diversa supposita, sequere- tur quod anima intellectiva esset in- finila; igilur sic ex parte alia. [tem, contra rationem, illa natura posset Gsse in multis supposilis simul, pos- set enim in infinitis quanlum est ex parte sui, quiaetsi non sint infinita, in quibus possit esse, non tamen ex parte sui est, quin possit esse in in- finitis, si essent, et hoc probatur: Repugnaret sibi simul sustentari in se, et in Filio; igitur pari ratione in Filio et in Patre.
Dico igitur ad hunc articulum, quod si ratio terminandi potest esse in pluribus personis simul, tunc possentplurespersonae simul assu- niere eamdemn aluram; si non, non; sicut si albedo potest esse simul in tribus superficiebus, potest omnes simul informare, et tunc ad quam unitatem erit terminatio? Dico quod hoc supposito, distinguendum est de unitate; una est unionispartium in toto; alia est identitatis, quia cum ex materia et forma fit unum, est terminalio ad unionem partium in toto, non ad unionem identitatis; et ista ferminatio est ad unionem de- pendentise, et per consequens ne- que terminatur ad unitatem perso- nee, neque ad unitatem naturse, sed adunitatem identitatis vel composi- tionis naturae humanae et essentiae^ et hoc significat vi constructionis Grammaticalis.
Dices, nunc est unitas naturae hu- 7. manaead personam, et tamen neque composilionis, neque identitatis; igilur lunc posset esse talis unitas naturae humanae et essentiae, et ta- men nec compositionis, nec identi- tatis, esto quod dependentia naturae humanae primo terminetur ad es- sentiam.
Dico, quod non sequitur, quia cum persona terminat dependentiam naturae humanae, non significat uni- tatem identitatis, neque compositio- nis, et hoc vi constructionis; et la- men si terminetur dependentia na- turae humanae ad essentiam, denota- tur unitas compositionis, vel identi- tatis ratione essentiae vi construc- tionis.
SCHOLIUM I.
Ad qusatloDem tertiam respondet, naturam crealam non posse assumi a pluribus personis, quia complete termiDatur ejus dependentia ab DIST. I. QUiESTIO V.
una. Ita Alens. D. Bonav. Albert. Durand. Pa- lud. citati. De quo late Doclor in Oxon hlc q.
8. Sed niihi videlur quod non est Aactoris Dossibile eamdem naturam simul Naturanon assumi a diversis personis, quia ista 8umi nisi est alia dependentia ab omni depen- wna^^*^" dentia natura^ ad naturam. Ideo di- 00 quod impossibile est naturam per- fecte terminatam dependere ad aliud, quia nihil dependet ad aliquid, quo circumscripto, nihilominus est tale in sua entitale; sed dependentia natura3 humanae est complete ad personam Filii terminata; igitur non potestsimul terminari ad per- sonam Patris. Dices, mullce simili- tudines possunt esse simul in eodem. Dico quod licet relationes depen- dentiee essentialis non possunt si- mul plurificari, re non plurificata, cujusmodi sunt relationes creatura- rum ad Deum in ratione causce effi- cientis, tamen relationes aequiparan- licc possunt plurificari in eodem fundamenlo, positis diversis extre- mis. Sed non sic esset, si dependen- lia unius extremi ad aliud esset complete terminata; sic est naturcB ad Filium, dum est personata; sic non potest per aliam personam ter- minari. 9. Ad primum principale, cum dici- Ad arg. i, tur, possibile est quod omnes perso- *^' * n<fi prius agant, anlequam natura humana personetur in Verbo, dico quod verum est active; omnes enim sic agunt ad hoc quod terminetur naturse dependenlia ad Filium. Si intelligis quod omnes aequaliter agerent ad assumendum naturam humanam, ut personetur in quoli- bet, contradictio est.
^^^dum.^' ^^ aliud, concedo quod illa potenlia, quae prius fuit in Patre, non estreducta ad actum, etideo potest reduci, sed non stante quod natura humana personetur in alio, sicut potentia est in subjecto quod sit al- bum et nigrum, et per hoc quod ni- gredo informat, non reducitur po- tentia ad actum, quae fuit respectu albi, nec tamen potest reduci stante nigredine in subjecto; sic si Filius dimitteret naturam humanam as- sumptam, posset Pater eam assu- mere, sednunquam dum personatur in Filio.
Ad aliud, cum dicitur quod idem accidens polest esse in diversis nu- mero, nego; nec habent duo corpo- ra idem ubi subjective, quia si ubi est circumscriptio locati, sunt ibi duo ubiy et tantum unus locus, si locus sit absolutum; si tamen non ponitur nisi respectus, idem dicen- dum de uno et de alio.
Ad primum argumentum pro pri- ma opinione, dico quodquando uni- tum posterius est adcequatum prio- ri, non potest posterius multiplicari stante priori eodem, sicut patet de sutijecto, et propria passione, et de relatione creatura^ ad Deum, quee est poslerius aliquo modo ipsa crea- tura, et tamen non potest multipli- cari quod sit res alia, creatura non multiplicata.
Ad aliud, dico quod natura hu- mana dum est in Verbo, inclinatur ad propriam personalitatem, non actuali dependentia, sed aptitudina- li; ideo habet potentiam utperso- netur a Patre, si derelinqueretur a Filio, sed nonsimul.
Ad aliud, dico quod relatio non distinguit absolulum, verum est, si est alicujus pra^cedentis j sed si ab- Ad ter- tium. Uoum ac* cideDsuon potest esse in duobuB ftubjectis.
Ad rationes opin.
primse po- Bitfle hlc Ad secun- dum.
Ad ter- tium.
LIBRI III.
Ad arg. prlDium.
Rejicilar aliorum respoosio.
Resolulio propria.
solutum illucl sit alicujus posterioris, bene potest, quia dislinctio prioris sufficit ad causandum dislinctionem posterioris.
SCliOLlUM II.
Ad quaesllonem quartam, unam personam poBse assumere piures naluras, quia hio nulia est repugnantia; eo casu illa persona esset piures homincs. De hoc Doct. in Oxon. hlc, contra Ricbardum asserentem quod non esset unus homo, nec plures, et iatius jbidem i. d. 12. ubi redditur ralioquare Pater et Filius sunt unus spirator, et duo spiranles.
Ad secundam qua^stionem, curn qucorituran plures naturai possint subsistei'e in eadem persona simul, dico quod sic, quia non est repu- gnantia unius natura^ crcalce ad aliam in ratione dependenticC ad eamdem personam, neque est repu- gnantia ex parte lermini, quia una creata natui^a non ada^quat poten- tiam persona) divina}; persona igi- lur simpliciter potcst plures naturas extrinsecas personare.
Ad primum principale: Illudsup- positum aut est unus homo^ aut plu- res hominesl Dicitur quod neque sic nequc sic. Scd illud non valet, quia circaens ^uniidemeidiversumxmmd' diat® dilTei'enticT3, Qiiinumei mulla^ etc. in 10. Metaphysicfe, Si dicatur quod cst unum supposilum, igitur plures natura} est unum suppositum. Si dicatur quod sunttres homines, sequitur quod tres pei*sona3 sunt tres dii.
Dico crgo quod si ducTO scientia3 cssent in hoc sciente, et dicerenlur de eo in abstracto, tunc sequitur quod essent duo scientes, quia ter- minus numcralis semper est adjec- tivum, et ponit suum significatum circa suum substantivum; ideo si dicatur, ille est duo sapientes^ hic sunt duo adjectiva, ideo ponet ter- niinus numeralis suum significatum circa suum substanlivum subintel- lectum in hoc, est duo. Sed quando est terminus substantivus, cui addi- tur terminus numeralis, denotat eum immediate numerari; ideo con- cederem quod si Filius assumeret plures naturas simul, quod esset unus humanatus, sed tamen plures homines. Nec pi^opter hoc sequitur quod habens plures scientias sil plures scientes, sed unus sciens, si- cut Filius unus humanatus, sicut dictum cst in primo libro de hac materia distinctione 12. quod Pater etFiliussunt unus spiralor, et duo spirantes. Ad aliud, dico quod a natura ex- Ad gecun.
\ dum.
\ dum.
trinseca, nec capit personam, ne- que pluralitatern.
SCHOLIDM III.
Ad quintam quaeslionem, certum est nullam naturam crealam posse sustentare aliam natu- ram active, quia ad hoc tantum est poteniia obedienlalis, quaenon subest creaturae. An vero possit creaiura terminative sustentare alifm personaliter, Deo active personante, incertum relinquit Doctor. Pro parte negativa adducit 5. rationcs, et solvit tres primas, alias duas non, el ila nihil determinat. Plures tamen ScotistoB hlc afHrmativam lenent, quae faciiius sustineri potest, si teneatur personalitatem esse aliquid posiiivum, in quo Doctor est problemulicus ex quaest. i. Vide circa hocScholium hlc in Oxon.
Ad tertiam qua^stionem dico, quod 12. sustentare active aliam naluramnon Dccisio q. potest aliqua creatura, quia hoc est So^^pSieVt reducere potentiam obedientialem effecii^V^ ad aclum; sed tola natura creata a^uam^n?- solum potest reducere potentiam ^^^^^- naturalem ad actum secundum; ta- DIST. I. QU^STIO V.
An creatu- ra posdit su?teDlare aliatn natu- rax teraiioative.
Ualio aliorum. Varro lib.3.d.l.q.
2.
Rejicilur.
Ratio 2. aliornm.
Rejicilur.
Ratio 3. aiioram.
men credo quod non possit totam potentiam naturalem reducere ad actum, quia capacitas passiva ani- \pce rationalis est major, quam suf- ficiat virtus activa naturalis ad eam perficiendam.
Si qucBratur, an possit sustentare terminative? dicitur quod non, Ad hoc est prima ratio talis, quia nulla perfectio finita continet perfecte to- tam perfeclionem entis inferioris, quiasi sic, inferius non distinguitur a superiori, nisi per solam negatio- nem, et per hoc quod caret aliqua perfectione inclusain superiori; igi- tur nec perfecte aliam naturam sus- tentare.
Sed ista ratio non concludit, quia per istam ralionem persona divina non posset sustentare aliam natu- ram, quia persona divina, ut perso- na, non est formaliter infinita.
Secunda ratio est de illapsu spe- ciali, quia Deus est in omni creatu- raper illapsum generalem, et ubi est per illapsum specialem, illud est Deus; igitur nihil potest susten- tare aliam naturam, nisi quod po- test illabi.
Ista ratio non concludit, quia il- lapsus generalis dicit primam cau- sationem per continuam conserva- lionem; sed specialisillapsus non di- cit aliam causationem, sed specia- lem modum inhabitandi. Ideo ista ratio non concludit de illapsu spe- ciali, neque generali, quia secun- dus est a tota Trinitate, et per con- sequens una persona non posset sustentare naturam aliam; loquen- do de speciaii illapsu est petitio principii.
Tertia ratio ad idem, cui per se convenit aliqua natura, repugnat sibi natura disparata; igitur una creatura non potest aliam susten- tare.
Nec ha^c ratio concludit, quia il- Rejiciiur. iud erit propter repugnantiam ista- rum naturarum, et non propter hoc, quin unaposset quantum est de se, aliam sustentare, et tunc de naturis perfectius per se non concludit heec ratio, quia natura Angelica posset aliam sustentare, qu(B non habet formam sibi repugnanlem.
Quarta ratio ad idem, oportet ter- RaUo 4. minans esse simpliciter indepen- dens hac dependentia quam termi- nat; sed nulla natura creata est sim- pliciter independens hac dependen- tia, cum possit personari in persona divina; igitur, elc. Major probatur, quia oportet quod terminus proxi- mus sit simpliciter independens hac dependentia, vel quod sit reducibi- lis ad terminum simpliciter inde- pendentem, cum non sit processus in infinitum in per se ordinatis; sed secundumnon potest dari, quod ille terminus non sit simpliciter inde- pendens hac dependentia, sed re- ducitur ad aliud creatum, et illa ad aliud, quia inter terminos persona- les non est ordo nisi ad increatum.
Quinta ratio, non videtur quod 14. duae naturae possint uniri, nisi sint Raiio5. partes unius totius, ita quod unum sit actus, alterum potentia, vel quod unum includat aliud unitive; sed non sic uniuntur, quae uniuntur hac unione, si una creatura sustentat naturam, quia una creatura non continet aliam unitive, qu6e secun- dum se est personabilis alia perso- nalitate, quia quse sic uniuntur, nec sunt partes totius, nec unius, nec unum est actus, aliud potentia.
/- 250 LIBRI III.
conciusio Istee duacraliones suntprobabiles, formaliter, tainen ipsarn necessario ^'^^ica?* etsi valent, tencatur conclusio ne- concomitatur infinitas, quia indegaliva; si autom non valent, tenea- pendentia simpliciter; ideonihil potur conclusio affirmativa. test terminare talem dependentiam, principaie! -^^ primum principalc, dico quod nisi sit infinitum formaliter, vel ipnon ex hoc potest unum suppositum sum necessario concomitetur infisustentare atiam naturam, quia tas.
magis sibi proportionatum in hoc Ad aliud, dico quod natura creata ^f^^^' quod absolutum, aut in hoc quod superior non continet naturam infifinitum, quia proportio est susten- nitam formaliter; et esto quod sic, tantis, et simpliciter independentis adhuc non sequitur quod persona hac dependentia, et quantum ad hoc superior contineat inferiorem totalinihil estalteri naturcB proportiona- ter, vel personalitas personalitabile, nisi simpliciter independens tem.
hac dependenlia. Si tenetur oppositum in quccslio- 13. Ad aliud, dico quod licet perfectio ne, dico quod talia adccquantur dum. personalis non includat infinitatem intrinsece, non tamen extrinsece.
DIST. II. QUyESTIO I.
DISTINCTIO 11.
1.
QU^STIO I.
Utrum iota natura humana fuit primo et immediate unita Verbo?
Quod non. Damascenus //i. 3.
SecuD- dam.
Tertium.
Arg. ^^P' ^- E* ponitur in littera: Verbum Primum assumpsU camem mediante anima^ et idem vult Augustinus, et ponitur in littera.
Item, pars est prior toto; igitur assumens totum prius assumpsit partem.
Item, prius est a quo non con- vertilur consequentia; sed sequitur, totum assumitur, igitur pars assu- mitur, et non convertitur; igitur prius pars quam totum.
Item, secundum Damascenum cap. 73. Quod prius assumpsii^ nun- quam dimisit \ sed certum est quod in morte Christus dimisit totam na- turam quantum ad totalitatem, licet non partes, aliter non fuisset ille homo vere mortuus. Qoinium. Itcm, quod assumpsit naturam mediante gratia, videtur secundum Augustinum 13. de Trinitate 19. summa graiia mediante^ etc.
Oppositum, si non esset tota na- tura primo assumpta, non esset Qaartum.
2.
Contra.
tantum una assumptio, quia multi- plicarentur assumptiones secundum terminos.
Item, quod non mediante gratia sitnatura unita Verbo, quiaillapsus generalis est immediate aTrinitate, et non mediante aliquo accidente; igitur illapsus specialis in naturam unitam non erit mediante aliquo accidente.
SCHOLIUM I.
Rejicit sex rationibus senlentiam asserentem corpus assumi medianle anima, et explicat or- dinem, qui hlc intelligi potest inlervenire. Vide Doct. in Oxon. htc quaest. 2. num. 2.
Circa quaestionem posset esse duplex mediatio, ita quod natura esset assumpta mediante aliquo in- trinseco, vel mediante extrinseco. Quantum ad mediationem inlrinse- y*^"^ JJ^- cam, dicitur quod in primo mstanti 3. est anima unita Verbo; in secundo instanti corpus, et sic assumit Ver- bum totam natura.
Contra, ex hoc sequitur qugd Christus in primo instanti non est vere homo, sicut Socrates, nam Verbum non est tale, nisi quod sibi unitur totus homo, hoc est, tota na- tura humana integra; igitur cum in primo instanti non uniaturnisiani ma, Christus non erit primo talis sicut Socrates, et per consequens non univoce.
Item, sequitur quod Christus non LIBRl III.
erit vere homo, quia quando subje- ctuin est denominalum ab aclu alicujus accidenlis, non proptor hac denominalur a toto, ut si aliquid esset denominatum ab actu ipsius quanlitatis, non propter hoc deno- minatur a quantitate; igiturVerbum non esset denominatum a toto ho- mine tali denominatione, quee sibi competit, ab anima lantum. 3. Item, materia in se magis habet rationem independentis quam forma, cum terminet dependentiam formae; habet tamen dependentiam aptilu- dinalem, ut suppositetur per aliud sicutforma. Sed dependentiaanimae terminatur ex hoc, quod assumilur primo, non autem dependentia cor- poris; igitur remanet adhuc depen- dentia ejus in Verbo.
Item, si non totus homo primo assumitur, non est ejus dependentia ultimate terminata, cum non termi- netur quantum possit terminari; igitur Pater posset terminare de- pendentiam corporis, et Filius de- pendentiam animae, et tunc una pars posset assumi ab una persona, et aliaparsab alia. si corpua Ilcm, si corpus non est prius animasu- assumptum, nisi in hoc quod anima tri*duo"e8-° Gst assumpta,^qucE est perfectio cor- ^nova!^ poris Christi, in triduo morlis esset nova unio corporis ad Verbum, et subsisteret propria subsistentia, et propria suppositatione.
Ideo dico quod ordo potest intel- ligi sic, quod in assumptione naturaB humana^. esset mediatio partium ad totum, quia totumassumeretur me- diantibus partibus, vel e contra, vel parlium inter se, ita quod una pars assumetur mediante alia.
Primo igitur declarandum est, si entitas totius sit alia ab entitate partium. Secundo, si partes possint esse medium assumcndi lotum, vel e contra. Terlio, si assumitur nalura mediante extrinseco, ut gratia.
SCHOLIUM II.
Totum distingui a suis^parlibus etiam UDitis, probatur prirao, alioquin totum per se non eeset magis unum, quam totum per accidcns. Secun- do, non esset aliquod causatum a causis in- Irinsecis. Tertio, non essel terminus genera- tionis, nec corruptionis. Quarto, non csset cui competeret propria passio. Eamdem conclusio- nem habent Solo 8. Pbys. qu^st. 4. Hervaeus quodl. 4. quaest. 14. Cajet. 3. p. qusst. 6. art. 3. Capr. hlc quaest. unic. Ferrar. 4. conlra Gent. cap. 81. Mayron. 3. dist. i. quaest. 10. Bassol. 2. dist. 12. quflBsl. 2. Anton. Andreas 7. Met. qusest. 18. Javel. quaest. ult. Vide in Oxon. Scbol. hic qusest. 2. num. 7. ubi adduxi plura suadentia, Doctorem non esse hujus sententiae, eo modo quo communiler inlelligilur.
De primo dicit Conimentator 1. 4. Physic. quod licet totum sit aliud a An eoiita» qualibet parte divisum, tamen non aua ab en- est aliud quam omiiespartes simul. /"^^thim.^ Dico tamen quod in quolibet toto, quod est vere unum, necesse est totum esse aliud ens ab omnibus partibus, et conjunctim et divisim, quia totumperse unum est magis unum quam unum per accidens; et quia congregatio partium dicit ma- jorem unitatem, quam ens per ac- cidens, quia quaecumque partes ponantur simul, sinihil sit rei, nisi hoc et hoc, non erit major unitas quam lapidum in sacco.
Secundo ad idem, aiiquod est causatum per se a causis intrinsecis, itaquod est materiatum, et forma- tum; sed materia non est causa materialis formae, nec forma causa formalis matericB, sed tanlum forma materiee, et causa formalis compo- DIST. II. QUiESTIO I.
siti, secundum Avicennam, 6. Natu-- raliurriy nec omnes partes simul causantur a causis inlrinsecis, quia materia cum forma non est materia- ta, nec forma cum materia formata, sed totum compositum materiatum et formatum. 5. Item, aliquod ens est primo generabile, 7. Metaphys. sed nec ma- teria, nec forma, nec conjunctim, nec divisim, est primo generabilis, quia partes conjunclim non sunt per se unum. Eodem modo est de cor- ruptione, in fine 7. Metaphys. text. 60. et quamquam ut plurimum cor- ruptio composili sit destructio for- mae, non tamen est hoc necessarium semper, ut patet de intellectiva; igitur si totum nihil aliud esset nisi partes simul, ut A et B^ idem simul posset manere et non manere. Non posset manere, quia tota enlitas compositiin corruptione non manet. Posset manere, quia si anima post separationem esset unita corpori, ut motor, tantum essent partes simul, et non totum. * si totam Itcm, aliquod ens habet per se guiiur a passionem, et primo ut ponitur de i^Jitd^ge^ne- hominc respectu risibilis, et tamen destniitur. '^'^ passio ucc cst materiac primo, nec formae, nec amborum.
Ideo dico quod si totum nihil aliud esset quam hoc et hoc, non esset totum verius unum quam acervus lapidum. Nec est causa alia quaerenda, quiatotum est aliud ens a partibus simul, nisi quia ista3 cau- sa3 sunt islce, et causant hac causali- tale, ut causalitate intrinseca, qusB non est causare partes simul, sed causare compositum, quod causatur a causis intrinsecis. Et cum dicit Commenlator contrarium, dico quod si intelligat, ut verba videntur sona- re, falsum dicit, et contra intentio- nem Aristotelis, quia omnes res prius facteB sunt secundum intentio- nem Aristotelis; sed sic potest di- ctum suum aliquo modo verificari, quod omnes partes simul magis ap- propinquant ad entitatem, quam ' partes divisae, quia tota entitas cau- sabilis est in omnibus partibus si- mul, non autem tota entitas formalis compositi.
SCHOLIUM III.
Toluro prius assumi quam partes, quia htc Verbum facit quod propria personalilas fecis- set, si adesset; anima tamea esl medium quod assumptlonis, quia est ratio formalis rei assumptcB. Potest ctiam concedi quod anima sit medium quo^ respectu corporis assumpti.
Secundus articulus est: Si totum g, assumitur mediantibus partibus, vel An totum e conlra, ex quo alia est entitas to-mediispar- tius et partium? dico quod possu- ^**^"** mus loqui de medio quo et quod^ sicut diciturinstrumentum, et forma ex parte agentis,,sic in passo est assignare quo recipiat el quod re- cipit, totum vero est quod agit, for- mavero quo agit. Si inlcllisritur de Medium medio qnod^ ita quod partes pruno quo et uniuntur tanquam quod^ et deinde ^^^ ' totum, hoc est impossibile. Si tamen intelligiturquodparssilmediumtan- quam ratio uniendi, non quod^ sic concedo quod mediante anima est ista unio. Primum patet, quiain ista unione nihil est medium quod inter Verbum, et tolam naturam huma- nam integram, quia id est primo assumptum et personatum persona- litate Verbi, quod si sibi dimittalur, primo et per se personatur propria personalitate; sed natura integra LIBRI III.
LIBRI III.
est personabilis in se propria perso- nalitate sibi dimissa; igitur illud prirao personatur in Verbo, et non altera pars. Major patet, quia Ver- bumdivinum supplet vicem suppo- siti naturae humana?; igitur primo personabit, quod faceret supposi- tumhumanum.
Item, si ponatur quod pars primo personetur, non per hoc tota natura personatur, sed sufficit ponere to- tam naturam personari, etsi nulla pars ejus personetur, nisi per acci- dens, inquantum est totius; igitur superfluitponere parlem primo per- sonari, cum personatio parlis non sufficiat sine totius, et heec sine illa sufficiat. 7. Dico igitur quod pars non proprie ^med?um ' pcrsonatur, sed tantum per accidens, quo;agBum- quia est pars illius tolius, quod pri- tiu?. mo assumilur. Patet, quia aninia est medium quo^ sicut enim intelligo mediante intellectu, quamquara in- tellectio sit operatio totius, et video per visum, ita quod visus est forma- Jis ratio operantis, et tamen mate- rialis respectu formse receptae; sic in proposito, totanatura est primum fundamentum illius unionis, et ani- ma est immediata ratio recipiendi istam unionem et personationem.
Per istam distinctionem de medio quo eiquod, possunt salvari omnes auctoritates Sanctorum dicentium quod assumptio est mediante ani- raa.
Sed estne ibi mediatio partis ad partem? Dico quod proprie pars non estassumpta, tamen inquantum est assumpta per accidens, ut estaliquid totius, sic anima quae est primum quo respectu tolius, est remotum quo respectu partis materialis, et sic potest concedi de assumptione car- nis per accidens, quod ipsa est as- sumpta mediante anima.
SCHOLIUM IV.
Gratiam non esse medium necessitatis, vel congruitatis ad aseumptionem naturaB. Primo, quia peraonatio propria foret prior gratia et omni accidente. Secundo, personatio convenit naluraeper se. Tertio, Christus habet plenitudi- nera grati», quia unigenitua Palris, non e con- tra.
Tertiusarticulus est^ siestmedium extrinsecum, ut gratia? dicitur quod est medium congruenti(e> sed non necessitalis, quia magis est ele- vari ad subsistentiam divinam, quam ad operationem meritoriam, et gratia est medium operandi me- ritorie, etetiam fruendi; igitur con- gruum est quod gratia sit medium elevandi naturam ad subsistentiam divinam.
Sed non videtur mihi quod sit medium congruenliae, vel necessita- tis, quia natura si sibi dimitteretur, nata est personari immediate sine omni accidente; igitur sic imme- diate personatur in natura divina sine omni accidente mediante, ali- ter enim non immediate suppleret vicem suppositi naturae humanee.
Item, ista natura humana in pri- mo instanti fuit assumpta, in quo potuit assumi; igitur non prius potuit assumi, quam assumebatur; igitur non prius dabatur sibi gratia quam assumebatur, quia in priori illo, in quo daretur sibi habitus, per- sonaretur propria personalitate, vel personalilale divina.
Item, magis congruum est quod non detur gratia tanta, antequam assumatur,quia si fuisset, antequam 8.
De medio extriDseco opiD. aliorum.
Magit congruDm gratiam Doo prae- Bumptio- nem.
DIST. II. QUiESTIO I.
assumeretur, in illo priori esset mere creatura, et iion est congruum quod alicui mere creatura^. daretur tanta gratia; igitur magis congruum est quod personalitas sit medium tantae gratiae, quam quod prius detursibi talis gratia.
9, Ad principale dictum est prius, Adsecun- quod assumit carnem mediante ani- '^""* ma intellectiva, et remotius assumit carnem, quam totum mediante anima.
Ad aliud, non sequitur, pars est prior toto, igilur prius assumitur, quia nunquam ex prioritate aliquo- rum inter se potest argui esse prius respectu termini, nisi id esset prius respectu termini, quod est prius, comparando illa inter se. Licet igi- tur pars sit prior toto, comparando partem ad totum, non tamen res- pectu hujus terlii, quod est assumi, quia totum primo est assumptum, et per se, et pars non nisi per acci- dens, inquantum aliquid totius. Ad ter. Ad aliud, cum dicitur, priiis est, ^*"™* a quo non converlitur subsistendi consequentia, dico quod sequitur, pars assumitur, igitur totum assu- mitur, et e contra. Vel esto quod pars esset prius secundum conse- quentiam, non tamen oportet quod sit prius secundum causalitatem, ideo licet sequatur, aer, igitur cali- dus, ignis, igitur calidus, et non convertitur, tamen tam ignis quam aer suntprius simpliciter quam ca- lor, et propter hoc dictum est quod pars non assumitur nisi per acci- dens. A«iquar- Ad aliud, dico quod in morte di- niisit veram vitam, et per conse- quens separatio fuit anima^ a cor- pore. Et cum dicitur quod primo tum.
tum.
assumpsit, nunquam dimisit, dico secundum Damascenum 77. cap. ubi prius, non dimisit naturam in partibus, quia eo modo natura erat in triduo in partibus, hoc autem non est secundum esse totius primo.
Ad aliud, dicitur quod gratia pro- 10. prie dicitur gratuita voluntas Dei,.„^^ q°^. secundum quod est ex mera libera- tia quid? litate, ut distinguitur contra opera- tiones communes, et ut dalur absque dispositione acquisita per actus re- cipientis, quia Deus non dicitur movere coelum per gratiam, nec cum tribuit praemium pro meritis secundum justitiam distributivam. Et quia natura assumpta non potuit se disponere ad hoc, quod Deus ex congruo daret sibi tantam gratiam, nec etiam illud fuit secundum ope- rationes communes Dei, ideo dici- tur summa gratia assumi natura humana, quia inter orania alia illud excedit magis quantum ad actum primum; lamen habitus iste datus sequeretur ordine natura^ assump- tionem.
Ad rationes alterius opinionis, Ad opio. dico quod non sequitur, non potest Vem^^de ex se elevari ad operationem talem, "rinseco! qualis est gratuita, vel frui; igitur nalura ex se non potest esse dispo- sita, ut sit assumptibilis a supposilo divino, quia operari gratuite est ac- tus secundus, et debet esse ipsius operantis, sed a55i^mz pertinet ad actum primum supernaturalem ip- sius naturse, et est ipsius assumen- tis; nunc autem licet operans su- pernaturaliter non possit esse ex se sufficienter dispositum, tamen sic, ut recipiat actum primum super- naturalem; aliter enim est proces- sus in infinitum in recipiendo unum r LIBM II.
mediante alio, nisi detur status, ubi natura ex se est sufficienter disposi- ta ad hoc quod recipiat actum pri- mum supernaturalem.
QU^STIO 11.
Utrum possibile sit aliquam naturam personari Verbo, et non frui Deo?
Argum. 1. Quod non. Maior est unio natursc vum. assumpta3 a Verbo, quam potentia3 ad objectum fruibile; sed non potest esse unio potentiae ad objectum fruibile nisi fruatur; igitur nec ali- cujus naturae ad Verbum.
Secundum Item, ista unio reddit naturam *^' ' impeccabilem, per Anselmum libro primo, Cur Deus homo: No7i fecit Deus primum Adam impeccabilem^ sicut secundum.
Tertium. Itcm, si sic, pari ratione posset et natura non nata frui, assumi a Verbo, el per consequens esset communicatio idiomatum, hoc est, operationum, imo perfectius esset communicatio idiomatum, quam nunc si lapis assumeretur, quia tunc Deus esset lapis, et quaelibet pars lapidis esset Deus lapis, et quailibet pars lapidis esset Deus. Contra. Oppositum, in triduo mortis unie. batur corpus Verbo, et ipsum non fuit fruens, et per consequens ex hoc quod natura personatur in Ver- bo, non sequitur quod fruitur.
SCHOLIUM I.
Sententia Henrici et Gajetani 3. p. q. 24. art. I. et aliorum, repugnare naturam rationaiem