Ad aliud, cum dicitur, quando Tamen de illo, quod prius di- aliqua analoganliir in aliqno, illud cebatur quod maleria habet esse tanlum est,in uno istorum, dico, proprium, dicitur quod ultra hoc quod ista propositio universaliter habet materia csse datum a for- sumpta impossibilis est. Si enim ma, et esse suum communicatum habet unum singulare verum, ha- a Deo; nunc aulem non habet bet niille falsa, quia ens, • unum, quando est sub forma, quia sic bonum, non dicuntur de crealuris compositum non esset vere unum • nisi in attributione ad Deum, et quando tamen non habet illud quadam analogia; igitur sequere- esse datum a forma, habet suum lur quod nulla creatura esset esse datum a Deo; iUud lamen magis ens, magis unum, magis uno modo cst vcrum, alio modo bonum, quam urina sit sana, falsum. Si enim intelligitur quod Acciden. et non plus sanitas est in urina aliquod esse datur sibi, qxx^nAo ^Z^Xn quain in lapide. Item, ens di- separatur a forma positive, quod «''.eTeo citur de accidente m attributione prius non habuit, falsum est si- Cuon" ad subslantiam; non igitur prop- cut non confortur accidenti ' ali- Jr'T' ter hoc, quod dicitur analogice quod esse posilivuni, cum exislit '^«'""««- de substantia et accidente, dobet separatum, sed manet accidens '"'" d.c, accdens nihil..ecundum idem esse, secundum H Frteter hac, uno modo polest quod informabat pancm. ";"vf P™P''^'''" assumpta esse vera, Aliter polest intelligi, quod non ,,a.,i aho modo non, quia si sanilas communicalur materia! me positi ^""•"telligatur proportio humorum, vum, sed qua?dam negatio ut tunc ab hoc abstracto sanilas non actuari a forma, el hoc est accipilur unum concretum sanum, esse additum, quantum ad ne^a et dicilur de diversis in allribu- tionem. Et si illud esse haberot tione ad sanitatem, et licet vox materia in composilo, non esset sit una, conceptus tamen sani est per se unum ex materia et forma «quivocus in quocumque signato, quia non actuarotur a forma • sic secundum quod dicitur, quod ani- de accidente, cum esl per' se mal est sanum formaliter, urina tollitur respectus, quem habet ad 20 LIBRI II.
Materia miQUB de- peodet a forma, quam 6 coDtra.
Forma cor pornlis po te3l es.-e si- ue materia siibjeclum sccundum aclualem in- hrorenliam. Si enim daretur sibi esse subjectum primo modo, non maneret materia sine aclu acluan- te, cujus contrarium probant qua- luor rationes superius factflc.
Contra illud arguilur: Materia corporalis magis dependet a forma corporali, quam c contra, et non potest esse forma corporalis sine maleria, sic enim esset immate- rialis, el per consequens intellec- tualis, ul vult Avicenna i. Me- Dico quod materia minus de- pendet a forma corporali, cum sit prius origine quam forma ma- terialis a materia, quamquam for- ma sit ens perfectius, ideo non est simile. Vel melius, quod for- ma non esl causa formalis mate- rifr>, ut vult Avicenna 2. ^fela- phijs. cap. 3. neque materia causa materialis forma^, sed compositi; et ideo cum utrumque sit ens • absolutum, concedo quod utrum- ' que potest esse sine alio, neque propter hoc sit forma corporca immaterialis, quia licet sit separa- ta, non repugnat sibi perficere maleriam. Esto igitur quod imma- terialitas esset causa quare aliquid osl natura^ inlellectualis, quod non credo, adhuc requiritur quod non essct aptum natum perficcre ma- leriam ad hoc quod dicerefur for- ma intollectualis et immalerialis.
QU.ESTIO 111.
QU.ESTIO 111.
Vtrum maieria in rebus materialibus sit principium distinguendi indivi" dua?
D. Tbomaa I. part. qnoosl. 51. arl. 4. Baccon. hic d. H. art. 2. el 3. d. <2, Herveus hic quxst. 2. art. 2. Durand. quae$t. 2. ^Egid. quodl. i. quaesi. 7. Suar. in Metaph. d. 3. sect. 3. et6. Scolus tn Oxon. 2. dist. qnsBst. 5.
Quod sic, "). Metaphys; text. comm. 12. Unum numere dicwi- tur, quorum materia una numero; igitur unilas numeralis est a ma- teria.
Oppositum, quod non est dis- tinctum, non dislinguit ab alio; in fundamento natura) nihil est distinctum 2. Melaphys. lext. co7n. 17. eliam actus separat et distin- guit, 7. Metaph. text. i.
QU/ESTIO ]V.
Ltrum quantitas sit principium formale individuandi substantiam materia- lem?
D. Thoma^ i. parl. quxst. oO. ait. 4. el 5. part. quse.st. 11. art. i. Goffred. quodl. 0. 7. ei 16. Cajet. opusc. de Ente et esscnt. Suar. in JHIetu- plnjs. disp. 5. scct, i. Scotus in O.von. hic dist. 3. quiest. 4.
Quod sic. Boelius i. de Trinit. cap. 1. Differenliam in numero accidentia faciunt; ot dicit in fine, quod maxime locus.
Idem vult Damascenus in Ete- mentario suo, cap. 5.
Idem vult Porphyrius de sep- tem proprietatibus, el Avicenna o. Motaph. cap. 2. Kquinitas est tantum equinitas.
Oppositum, prima subslanlia per DIST. XII. QU.flSTIO IV. 21 se generatur, pcr se operalur; illi naturae dividi in plures partes igitur esl per se vinum; igilur subjectivas, quia pars subjectiva non includit accidens, quia ex non est illius, sed ipsum, et snbstantia et accidente non fit adhuc huic repugnat formaliter nisi ens per accidens. Prima con- dividi repugnanfia ipsa. VA de sequcnlia patel, quia primus ler- hoc non qua^ritur, sed quod est minus generationis est per se fundamenlum repugnantice, quare unus, et per se operans per se repugnat sibi, et non speciei?
unum. Nec adhuc qucoritur ratio in communi, sed qucTrilur ratio repu- SGUOLIUM I. gnanlicT determinafo?, quare hoc qu(jd inventum est tale, quod non Explicato henc sensu qucEstionis quari«, os- ^g|- indeterminatc indivisiblc in lendit repugnare subslantiani individuari per.,...accidcDS Primo, quiaaliaseademsub8lantia V^^^^^ Subjectivas, SClllcet quare fierel ha!c, ct non ha^c, mutato accidenle. Se- llic lapis est hic, lion quicritur cundo, quia substaniia est prior accidente, exlrinsece; quantumcumque cnini qnod iripliciier probalur Tertio. ex coordina- ^ ^ ^j nropter lalem finom, lione Praedicanaentoruro, de quo latius Doctor ^ *, *...quajstione citata. Oslendit etiam, repugnaro ^^llUC oportet dare intrinsecum in substantiann compositam individuari pcr mate- hoc lapide, quare huic rcpugnat riam, alioquin idera numero esset genitum et Ji^.jji jj^ partes subicctivas, quia corruplum. Vidcplura apud Doclorem hic num.,. ^ i. i •,..,.,.,, lapides, nullus illorum est hic 3. Circa istas qucestiones primo lapis. Sed cum hoc, quod hic declaro qucne sit intentio qucBStio- lapis dividitur in parles inlegranis, non enim quoeritur quid sit les, concomilatur divisio commuprincipium individuandi, loquendo nis in partes subjectivas. Licet de hac intentione secunda i7idi' enim, per impossibile, nec esset viduum, quia ista inlentio formali- agens, nec finis, adhuc esset aliter intentione inest rei, sicut al- quid inlrinsecum, quia huic repubedine formaliter aliquid est album, gnaret esse plura /loc.
et efTeclive est per intelleclum Igitur dico quod per nullum 4^ causantem, ideo qua^rilur de re accidens potest individuum in ge- Reput?nat subjecta huic intentioni. Nec quae- nere SubslanlicB esse hoc. Illud \ndiy^d^l ritur de iino numcro pro inten- probo tripliciler: Primo, ex parle ''®®"j^^'f°" tione, quia secundum aliquos, non diversitatis Substanlia3 in se. Seest numerus nisi in conlinuis, ita cundo, ex primitate ejus ad acciquod unitates sunt in se conti- dens. Tertio, ex coordinationc nuae. Pra^dicamentorum.
^^ioio Alii dicunt quod qua^xumque Primo sic, impossibile est hanc unitates in actu faciunt numerum, subslanliam non mulatam subet tunc hoc est unum numero stanlialiter i\QY\ nonliauc, nisi anunitale formaliter effective ab effi- nihilarelur; sed si esset IicTc per ciente. Sed huic intenlioni subja- accidens, et si non annihilarelur, cere res, ratione cujus repugnat ipsa non mutata substantialiter, 22 LIBRI II.
posset fieri non lixc, quia non ciindo; non igilur est luncc sub- subsianiia repugnat huic Subsfantia?, quod slanlia hsec per aliquid generis accideX, inaneat isla non annihilafa, et postcrioris. Secundo sic: Fornia ty'p^|^i^jl[i^; quod non insit sibi hoc accidens, esl prior composilo 8. Metapliy' ^^^^^- cum prius posset sine conlradic- sicx, text. 7. igitur esl prius quotione conservari sine posteriori. libet accidente^ quod est in sub- Dicitur, arguis per miraculum, stantia composita; igitur est ha^c quia licet Deus possit hoc facere, forma prior liac quantifale. Tertio non sequitur quin hciec Subslantia sic: Prius natura pofest esse ex sit hiec per hoc accidens. parle sua prius duratione, et sic Contra, miracuhim non est ad cst illa proposilio vera, quod contradictoria; sed si est hfpc substantia pra^cedit oinne accidens solum per hoc accidens, igitur fempore, quia ex quo est prius hoc non remanente non est hoc; natura ex parte sui, posset esse igitur non potest Deus per mira- prius duratione; sed contradictio culum facere quod ha}c substantia ost quod substantia sit aclu, et maneat, et non hoc accidens. non heec, ila quod sit exlra cau- Ad idem sic, dua^ mulationes sam; si igitur sit ha^c per lioc substantiales succedenles sibi non aceidens, contradiclio essel quod possunt esse ad eumdem lermi- esset actu sine accidente.
num. Primo, si utraque esl com- Terlio probo idein ex parte coor- q^ pleta, nisi redeant principia es- dinalionis PraHJicamenforum. Tn sentialia eadem numero, quia si quahbet coordinatione est invenire sic, idem acciperet csse completum supremum et infimum, qiiia slalus a duobus disfinclis, et ab utro- est, pnnio Posteriorian, text. -H.
que complete; sed hic panis erat ot quia coordinationcs sunt primo primus terminus generalionis pa- diversa^, impossibile est quod per nis, postea, transubstanliato pano, genus posterius distinguatur alimanet idem accidens numero, quid, quod est in genere priori; pcr quod est hic, Deus potest vel non habent statuin in suprealium panem producere, afficialur mo vel infimo; igitur per se ineadem quanlilate; igitur ille idem dividuum in genere Substantiai esset ille panis, vel oportet^ dare non est hoc per ahquod accidens.
quod non est hic panis hac Item, si non convenit alicui quantitate. dividi, nisi inquantum cst illius Secundo, ex prioritafe subsfan- coordinationis ut quantifatis, igitia^ ad accidens arguo: Subsfan- tur quodUbet, quod est in coorditia est prior omni accidente, 7. nafione subsfantiali, est a^qualiter Metaph. text. 4. ergo non est hivc dividuum, sicut suum commune, per accidens. Consequenfiam pro- quia non est lioc, ut est iliius bo tripliciter, primo sic: Si fotum coordinafionis. Ilkid patet in digcnus est prius alio genere, igi- vinis, quia non est ibi suppositum, tur priinum illius generis est prius nisi per relafiones quae sunt de omni eo, quod est in genere se- se heec, quidquid ibi invenitur es- DIST. XII. QU^STIO IV.
23 sentiale, cuin non sit hxc per relaliones, ceqiialiler esl in pluri- bus supposilis. 7. Ilem, in qualibet coordinalione est species; species vero est nata praedicari de pluribus dilTerenlihus solo numero, ideo dico quod illud inlrinsecum non potest esse acci- dens, nec etiam materia. Proba- tio, quia 12. Metaph. cap. 2. Diversa sunt principia, sicut alius tu et efjOy sic alia principia, tua et mea; sunt lamen unum universa- liter. HAteriaie Uem, matcria est pars quiddividaat. latis, quia homo non esl tanlum anima; igilur necesse esl invenire indifferentiam in materia propor- tionalem indifferenlioe quidditalis; igitur materia se non individuat.
Item, si materia est essentialis ratio essendi hc-ec^ igitur habens eamdem materiam et formam ejus- dem speciei, erit ibi heec. Si igitur ex aqua generetur ignis, et postea iterum aqua, per naturam redibit idem numero, quod est contra Aris- totelem 2. cle Generat. text. io. ubi dicit, non estidem7iumero, quiaali" qnid exhalalur de maleria.
Contra, esto quod Deus annihila- ret islam formam, et ilerum redu- ceret aliam, conservando totam materiam, adhuc non esset produ- ctum idem numero.
Item, quamquam aliquid exhale- tur de materia, tamen aliquid idem numero remanet de materia; igitur aliqua pars aqua^ per naturam po- tesl redire idem numero.
SCHOLIUM n.
Sententia D. Thomae et suorum, qua; esl etiam GofTredi, substantiam materialcm individuam per (|uantitalem in se, vel cum aliqua modificatione, refulatur ut videlur evidenler rationibus jam allalis el aliis. De quo fusius Doctor in Oxon. 2. d. 3. q. 4. cl 6.
Opinio tamen unius Doctoris est, g, quod materia ut distincta sub parte d. Thom. quantilatis est principium indivi-^' a^t'. duandi, quod sic declarat: Qua3- cumque conveniunt in specie, et differunt inter se, materialiter diffe- runt; igitur cum non possent An- geli distingui materialiter, non pos- sunt esse plures in eadem specie. Majorem declarat, quia non possunt Pritt»araiio esse plures albedines separata>; sed opinion. est ha3C albedo alia ab illa, quia in alio susceptivo. Differentia igitur individuorum in eadem specie est per materiam absolute, quia qua^ distinguuntur secundum potentiam in maferia absolute differunt gene- re; igilur materia ut distincla sub distincta parte quantitatis, est prin- cipium individuationis.
IIoc arguit perrationem: Dividi seicuuda. convenit primo quantitati, ut pafet, ralione quanti, 5. Melaph. text. 28. igilur formaliter per quantitatem competit alicui dividi in individua, et eadem est ratio divisibilitatis, ct definiendi commune; igilur quanli- tas vel materia quanta est princi- pium distinguendi.
Item 7. Metaph. text. 28. generans Teriia. non (jenerat aliud^ nisi propter ma- teriam^ non absolute; igilur ut est sub quantitate.
Sed ista opinio videlur ponere pnccisissimum dislinclivum ipsam quanfitatem, et contra ipsam sunt rationes superius factce.
Pneterea, hoc quod est secun- Quamiias dum se indifferens ad sua individua, "e^in^JiV?-^ non est ratio prima individuandi ^"^"^* 24 LIBRI 11.
alia; cum igitur quanlitas habeat quidditatem indiflerentem ad sua individua, igilur ad aliunde sub- slantia materialis distinguitur. 9. Dicitur, quanlitas distinguit ut in tali situ. Contra, aut intelligitur de situ, quod est Pra^dicamenlum, aut quod est passio Quantitatis; si pri- mo modo, sequuntur duo inconve- nienlia: Primum, quod posterius prsedicatum est primum dislincti- vum prioris. Secundum, quod non possunt esse duo corpora in isto situ, quia tunc non essent duo nu- mero. Consequens est falsum de corpore glorioso, et non glorioso. Si secundo modo, nihil facit positio ad distinctionem plusquam quantitas, secundum se. A<] pri- Prima ratio adducta non valet, ti.uempro quia si mtelligitur quod mdividua n?one!" dillerunt materialiler, hoc est condi- tione, quia est extra quidditatem, verum est, et talem conditionem potest habere hccc albedo, et hic Angelus, non autem materiam, quae cst susceptiva formae substantialis. Et cum dicit, non possunt esse duse albedines separatim, nisi quia in illa et illa quantilate, falsum est, quia non repugnat qualitati esse hiBC^ unde et aliud a quanlitate; neque sunt duae albedines in sup- posito hoc per aliquid alterius ge- neris, sic enim esset circulus, sub- stantia per quantilatem, et quantitas per substantiam. Vel si stetur in quantitate, tunc oportet ibi negare omnes demonslrationes, quas addu- cunt contra individuationem per in- trinseca. Ad secun- Ad aliud, cum dicitur, dividi t7i Quomodo partes ejusaem rationis convemt ^esrraUo primo qnantitati^ dico quod falsum est, sed dividi in ea, quae insunt, et aividendi constituunt lotum, quales sunt '° p*'"*^^- partes integrales, et non subjectiva}, primo convenit quantitali, quia ipsae non insunt illi, cujus sunt parles integrales, vel subjeclivce, quia, ut prius dictum est, si aqua dividatur, accidit quod dividatur totum universale in partes subjecti- vas, quia inquantum totum inte- grale dividitur in partes integrantes, quarum nulla est primum totum.
Etcum dicitur, ralio divisibilita- jo. tis est eadem eliam distinguendi commune, falsum est, quia concep- tus generis est ralio diversitatis, et tamen differentiae sunt rationes dis- tinguendi.
Prffiterea, hsec ralio vel dividen- di, vel dividentis inest ei, quod dividitur; sed quantitas non inest communi, quia est passio singu- laris.
Ad aliud, dico quod generans Quare ad unius speciei, et genilum dislin- ^l^ requi- guerentur, si neutrum esset quan- 'J^aterla* tum, quia etsi substantia esset sine quantitate, non posset generare se; tamen materia alia requiritur ad hoc quod generans generet, quia non habetin ejus virtute accidentia materiai, et debet inducere formam in materiam aliam a sua materia, et non est alia materia; nisi sit alia quantitas, et alia qualitas; non tamen est quantitas, et qualitas prima ratio materialitatis.
Ad rationes principales primse Ad arguu qucEStionis, dico quod Philosophus ^"®^^- ^ accipit materiam pro conditione contrahente quidditatem, quae non est pars quidditatis.
Ad primum principale secundae.. qusestionis, dico quod Boetius vult DIST. XII. QUiESTIO V.
25 Acrideoiia quod accidentia faciunt diversita- 'fe^reonam tem numeralem, quia faciunt ali- "eT.%t' quam differentiam, et non possunt quomodo. facere majorem quam numeralem, quia album et nigrum non possunt facere majorem differentiam quam numeralem in homine. Non tamen vult Boetius quod faciunt differentiam primam numeralem,quia prius est substantia hseci quam sit hoc accidens, cum heec substantia sit causa hujus accidentis.
Ad Damascenum, patet per idem, quia ut vult in Sententiis suis lib. 1. cap, 8. maxima differentia indivi- duorum est nonesse in se invicem; heec autem est magis per substan- tiam quam per accidentia. Similiter cum dicitur quod non possunt dis- tingui numero, quee non habent maleriam quantam, Damascenus A\c\\.\ Angeli sint ^equalesvel non, Deus novit^ et tamen ipsemet bene scit quod non est ibi quanlitas.
Per idem patet ad Porphyrium de septem accidentibus suis. Ad Avicennam, dico quod ipse loquitur de quidditate praecisissime accepta, et sic equinitas est tantum equi- nitas.
QUiESTlO V.
Utrum substantia materialis per se sit individua?
D. Thomas i. parL quxst. 40. art, 2. el i. conlra Gentts, c, 42. Hearic. quodl. 5. qusest. 8. et 15. Adam i. rf. 33. q. 8. art. i. Occham i. d. 2. quasst, 4. art.6.et quodL 5. quxst. 12. Gabr. g, 67. Solus in quxst. 2. univers'. et 7. Me- taph. quxst. 31. Suarez m Metaph. d. 52. Sco- tus in Oxon. hic d, 3. quxst. i. et quodl. 2. et 7. Metaph, quxst. 17.
Quod sic. Aristoteles arguit con- tra Platonem ponentem ideas, quod substantia uniuscujusque est sibi Argmncn- propria, et non potest esse alterius, '"uvum!*' igitur substantia materialis est ex se h^c; aliler enim posset esse non propria et alterius, quam illius cu- jusest.
Oppositum, quod convenit alicui conira. ex sua ratione, sibi convenit in quolibetjin quo ipsum est j igitur si substantia materialis ex se esset hsecjin quocumque esset, in eodem esset illa ha^cceitas.
SCHOLIUM I.
Sententiam Goffrodi et aliorum, nalurara esse de sc individuam, et tum per qiiantitates multiplicari juxta duplicem sensum, quem habere potest, efncaciter et clarerefutatDoctor, iQferens exea gravlssima absurda Tbeologica, Metaphysica Qt Pbysica, de quo fusius ioco Bupra citato, maxime qusst. 6.
Dicitur ad quaeslionem, quod ^ substantia materialis ex sua natura OpiDio est haecy et tamen per quantitalem ^^^^^^'^- sunt plures substantiee in eadem specie, quae quantitas distinguit unam ab alia, ut hunc lapidem ab illo. Primum patet, quia si substan- tia lapidis non esset hsec ex sua natura, species non diceret totara naturam individuorum, quod est contra Boeiium. Istam Boetius non ponit divisionem, nisi in species. Secundum patet, quod per quanti- tatem est heec alia ab ista, quia sub- stantia quantum de se, est eadem. Dupliciter igitur potest intelligi, Dupiiciier quod haec substantia sitaliaab illa, *°iur.^'' quae est sub quantitate alia quam ilia. Vel quod ista de se est eadem in hoc lapide et illo, sicut intellecti- va in manu et pede, et tunc si inlel- lectiva esset receptiva quantitatis, esset alia in manu et pede, solum 26 LIBRI II.
3.
Impugna- tur secuQduna pri- mum intel leclum.
Majus ab- Burdum ponere na- turam de ee hanc, quam ideam Pla- toois.
qiiia sub alia quantilate et alia. Vel potest hccc positio habere alium in- tellectum, quod substantia qua^ est sub quantitale una, distinguitur a substantia sub alia quantitate, ita quod receptivum per se distinguitur a receplivo, et non solfle quantitates, licet tamen formaliter sit illud a quantitate, cum non possit formali- ter esse a se.
Contra primum intellectum se- quuntur multa inconvenientia. Pri- mo in Theologia, quod una substan- tia creataeadem in se, eritin mul- tis suppositis ejusdem speciei, imo in omnibus, quod tamen sequitur difficillimum, etiam in divinis, scire qualifer est eadem substantia in tri- bus suppositis.
Secundo, sequitur quod transub- sfantiato uno pane in corpus Chrisli, transubstanliatur omnis panis, quia quantum ad id, quod substantia est, non est ha^c substantia panis alia ab ista substantia; igitur quantum ad idem, quod substantite est, desi- nente isto, desinit omnis panis, et non nisi per transubstantiationem, vel oportet concedere quod id idem simul est, etnon est.
Item, contra Metaphysicalia est ha3C positio magis, et rationalis quam Platonis de ideis, quam sibi imponit Aristoteles, quod esset po- nere unam substantiam per se exis- tentem, et esse totam substantiam hujus et illius, et tunc nec esset pro- prium huic, nec etiam esse ejus esset in isto. Sed illa opinio ponit quod una substantia sub mullis accidenlibus erit tota substantia omnium individuorum, et tunc erit ha3C substantia hujus, et in alio ab isto, et tamen singularis. Sequitur etiam quod eadem simul habebit plures dimensiones quantitativas ejusdem rationis, et hoc per natu- ram, quia hccc substantia numero est sub illa quanlitate, et eadem sub alia.
Terlio, sequitur inconveniens in 4. scienlia naturali, quod nulla crit Si nniura generatio, nulla corruptio, Q^^^est^^ene- idem quod prccfuit, non generatur. ratio. yei Cum igitur iste panis tolus praMuit, et alius totus panis sequitur, igitur nihil istius generatur; pari ratione non corrumpitur iste panis dum manetalius.
Ilem, de anima intellectiva non possunt negare quin sit forma ho- minis, et diversa diversorum ho- minum; igitur diversa est substan- tia hujus hominis et istius; sed si aliqua ratio concluderet naturam speciei esse hanc ex se, pari ratione concluderet hoc de anima intelle- ctiva.
Item, quidquid est perfectibile ab anima intellectiva, sive sit corpus, sive maferia prima, ipsum erit sicut anima, et non solum per quantila- tem.
Si posilio habeat secundum intel- I"*p^'8".*: i. tur o[.iJi( lectum, quod sub ista quantitate est J"^*»! sehoc receptivum aliud ab islo, non tamen nisi per illud receptum, adhuc falsa est, quia si naturtT per se considerafa) repugnet esse hanc, et hoc intrinsece, igitur repugnat sibi recipere quanfitatem, quo pos- sit esse hiecy etha^c; et quia es- sentia^ diviucC repugnat dividi in hoc et hoc, repugnat sibi reciperc, quo formaliter sit divisa in hoc et hoc; igitur si subsfantia de se sit htBc^ et per conscquens repugnet sibi esse hanc ct hanc, repugnabit ioteUec- tum.
DIST. XII. QU^STIO V.
27 0.
i pifio HcDric.
sibi recipere quantitatem, qua for- maliler sit hccc et hcoc.
SGHOLIUM II.
Secunda opinio,substantiam csse de se hanc, qiiia (it talis per modum vel signationem qoanlitatis indistinctam ab ipsa substantia, rejicilur, qu:a si ille modus est ipsasubslanlia, conlra hoc sunt oinnia absurda [allata; si ali- qnid aliud accidentale, occurrunt allata quaps- tione pr.Tcedente. Et htc alTert Doctor mulla specialia, quibus, ut videtur, convincitur falsi- tas hujus senlentiaj, quam nonniilli Thomi^lai sequi videntur.
Secundus modus ponendi esl iste, quod subslanlia lapidis esl hsec de sc, quia non per aliquid aliud ab essentia. Nam quanlitas de se potest individuare, quia ipsa sola separata est divisibilis; igilur ipsa derelin- quil modum in substantia, et signa- lionem, qua substanlia est hxc. Et per istum modum, qui non est aliud a subslanlia, quce signatur, et per nihil aliud posilivum est hsec.
Contra, impossibile est aliquid esse idem realiter priori naturaliter, et tamen dependere a posteriori naluraliter; sed substantia est prior quantitate naturaliter, et iste motus est idem substanticC realiter; igitur impossibile est quod dependeat a Jviojpo- quantitate naturaliter. Major patet, T*^^e- quia quod est idem realiter cum aliquo, non potest non esse alio manente, quando simplex estidem alteri; sed prius naturaliter polest esse sine posteriori natura; igitur prius naluraliler potest esse sine causato a posteriori, quia causatum a posteriori est in tertio signo.
t>*odiuo Ilem, impossibile est condilionem jotetieKe necessariam causce, ut causce, esse iUQsato.
a causato, quia sic causatum faceret aliquid ad esse caus<T>, ut causa, quia si necessaiia sil sibi ista conditio, ut causa, non posset causari, nisi causatum poneret istam conditio- nem in causa; sed Iktc conditio est necessaria substanlia^ ut causa, quia substantia est ha3c simplex, utpatet 2. Phys. text. 2o. et V^.Metaph. text. 12. non est offectus singularis, nisi acausa singulari naturaliter; igilur impossibile esl hanc substantiam, aliquam conditionem necessariam a posteriori habere, quia est cau- satum a substantia.
Item, iste modus derelictus in g^ substantia, aut est aliquid qualiter- cumque aliud ab eo, quod fuit in substanlia in priori nalura, vel non? Si sic, non erit illud quod prcTfuit de se hoc^ quia tu ponis quod sub- slantia, qucC est prius naturaquan- titate, est de se hsec^ et per conse- quens non est per aliquidquodcum- que aliud ab eo quod prcBfuit, hiec. Si nullo modo sit aliud ab eo quod prcncfuit, igitur in illo priori natura habuit totum, unde est hoc quod nunc habet; igilur nihil derelinquit quantitas, unde substantia est hsec.
Item, pari ratione, qua quantitas si quanii- derelinquit modum, quo substan- quitmotia est quanta, qui non est aliud a substan- substantia, esset ponendum quod fadet qua- albedo non seipsa facit superficiem albam; sed derelinquit unum mo- dum in superficie, qui non est aliud a superficie, quo superficies imme- diate est alba, et tunc per essentiam semper esset alba, quia non per ex- trinsecum.
Item, si iste modusponit quod (ut communiter ponitur) individucatio est per quanlitatem, hoc improba- tum estprius. Si ponit quod est ali- 28 LIBRI II.
quo modo causa individuationis, probalum est quod non potest esse causa formalis, nec finalis, nec ma- terialis, certum autem est quod erit aliqua causa acliva, tamen negatur quantitatem principium activum esse.
SCHOLIUM IH.
Terlia opinio^ substaaliam esse hanc a suis causis intrinsecis ct extrinsecis effective, sed ex se formaliler est taiis, et non est quserendum unde individuetur, refulatur sicul prima sen- lentia, et quia sic repugnaret naturam dividi in plura, quia hac ratione nequit divina natura maltipiicari. Occasione bujus prcbat quinque rationibus dari unitatem realem, minorem uni- tate Dumerali, de qua loco citato agit a num, 2.
Teriia ^tantia materialis de se est haecy est ToBo^^!- ^^^^> ^^ eisdem causis est haec subtantiame;. stautia, hsBc, et substantia,quia sicut feciive a cst substautia cffective elfinalitera BQiscausis»...forroaiiier causis extrinsecis, et materialiter et formaliler a causis mlrinsecis, sic ab eisdem causisest haec substantia, ita quod non prius estnatura, quam sitha3C natura. Imo nulla videtur esse quaeslio qua^rere per quid haec substantia est hsscy quia ita in esse extra animam est hsec ex se, et sin- gulare, sicutin esse in anima est universalis. Illud probatur sic: Es- se in anima est esse secundum quid^ esse extra animam est esse simpli- citer; ista duo dividunt omne esse. Sicut igitur non est queerendum quo formaliter habet universale esse in anima, nisi ex se; sed bene est quajrere quo effective, quia per in- tellectum considerantem et causan- tem, et illud esse est esse diminu- tum; igitur sic non est qua^rere, quo natura sit hdec extra animam in esse simpliciler formaliter, sed so- lum quo effective, el quo finaliter, intrinsece vero a causis intrinsecis.
Contra, non quaeritur per quid ha^c subslanlia sit hsBc, inlelligendo quod sit hcTx, el postea quaM*atur per quod supervcniens sit hccc, sed per quid nalura specifica extra animam sit ha>c individua; et quod sic non ^^^^^q^ posset esse hsec de se, probalur, quia reimgnat illa natura extra animam, qu* in can piuriesse simpliciler est hxc, ex se est ta- biiiter. lis, quod sibi repugnat communicari pluribus; sed natura speciei extra animam est talis per te, igilur, etc. Major probatur; primo, exemplo, quia essentia divina est ex se h<vc^ ideo sibi repugnat dividi et commu- nicari pluribus; similiter de Inlel- ligentiissecundum Philosophos. Se- cundoper ralionem, cui ex se con- venit unum oppositorum, sibi ex se repugnat oppositum; esse ex se h3ec et posse communicari pluribus, sunt opposita; igitur cui competit esse ex se hcec, sibi repugnat posse communicari pluribus.